Wyrok z 25 października 2024, sygn. I C 751/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 października 2024 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka - Midziak

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 października 2024 r. w G.

sprawy z powództwa F. S.

przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 83 971,29 zł. (osiemdziesiąt trzy tysiące dziewięćset siedemdziesiąt jeden złotych dwadzieścia dziewięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 października 2024r do dnia zapłaty;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6 417 zł. (sześć tysięcy czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty;

3.  wyrokowi w punkcie 1. nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.

Sygn. akt I C 751/24

UZASADNIENIE

(wyroku z dnia 25 października 2024 roku – k. 45)

Powód F. S. domagał się od pozwanego Banku (...) S.A. z siedzibą w W. zapłaty kwoty 89.971,29 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu pozwanej do dnia zapłaty tytułem zwrotu korzyści majątkowej uzyskanej przez pozwanego kosztem powoda bez podstawy prawnej (z tytułu nieważnej umowy nr (...)), które to świadczenie było nienależne, a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że dnia 18 września 2006 roku powód zawarł z pozwanym bankiem wyżej powołaną umowę kredytu hipotecznego waloryzowaną kursem (...). Pozwany oddał powodowi do dyspozycji kwotę 504.805,67 zł. Powód na poczet umowy spłacił kwotę 420.115,75 zł od dnia uruchomienia kredytu do dnia 20 kwietnia 2012 roku, a w okresie od dnia 20 maja 2022 roku do dnia 1 lipca 2024 roku spłacił kwotę 83.764,75 zł. Umowa łącząca strony prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 26 stycznia 2023 roku w sprawie o sygn. akt XXIV C 979/19 została uznana za nieważną ze skutkiem od daty jej zawarcia. Wyrok uprawomocnił się w dniu 5 lipca 2024 roku, tj. w dacie rozpoznania apelacji utrzymującej wyrok sądu I. instancji w mocy. Roszczenie objęte pozwem obejmuje spłaty dokonane przez powoda w okresie od dnia 20 maja 2022 roku do dnia 1 lipca 2024 roku w kwocie 83 764,75 zł., a także skapitalizowane odsetki od dnia 11 września 2024 roku do dnia wytoczenia powództwa to jest do dnia 18 września 2024r, wynoszące 206,54 zł. Powód wyznaczył pozwanemu 7-dniowy termin do zwrotu wyżej opisanych należności. Termin ten upłynął z dniem 10 września 2024 roku.

(pozew – k. 3v.-6v.)

Pozwany w odpowiedzi na pozew oświadczył, że uznaje powództwo w całości. Nie składał żadnych innych wniosków.

(odpowiedź na pozew – k. 37)

Stan faktyczny:

Dnia 14 września 2006 roku powód zawarł z pozwanym bankiem umowę kredytu hipotecznego nr KH/ (...).

(fakt niesporny potwierdzony: umową – k. 15-17v.)

Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2023 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. akt XXIV C 979/17 m.in., że ustalił, że wyżej wskazana umowa kredytu jest nieważna (nie istnieje stosunek prawny z niej wynikający) – pkt 1., a także zasądził na rzecz powoda od pozwanego kwotę 420.115,75 zł wraz z odsetkami ustawowymi od poszczególnych kwot cząstkowych – pkt 2.

Wyrok uprawomocnił się dnia 5 lipca 2024 roku.

(fakt niesporny potwierdzony: tytułem wykonawczym – k. 23v.)

W okresie od dnia 20 maja 2022 roku do dnia 1 lipca 2024 roku powód na poczet wyżej opisanej, nieważnej umowy wpłacił na rzecz pozwanego banku kwotę 83 764,75 zł.

(fakt niesporny potwierdzony: zaświadczeniem – k. 18-22)

Pismem z dnia 27 sierpnia 2024 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 83.764,75 zł wraz z ustawowymi odsetkami za czas opóźnienia od dnia 6 lipca 2024 roku do dnia zapłaty – w terminie 7 dni.

(fakt niesporny potwierdzony: wezwaniem – k. 25-25v. wraz z załącznikami – k. 26-31)

Wezwanie doręczono dnia 3 września 2024 roku.

(fakt niesporny potwierdzony: wydrukiem z systemu śledzenia przesyłek – k. 32)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny ustalony został na podstawie dowodów z kopii dokumentów przedłożonych przez powoda. Strona pozwana nie kwestionowała autentyczności żadnego z nich, a zatem stanowiły pełnowartościowy dowód do rekonstrukcji ograniczonego – ze względu na uznanie powództwa – stanu faktycznego.

Podstawę prawną powództwa stanowił art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Jak stanowi ten ostatni, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. Przepis ten stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego.

Strona pozwana uznała powództwo w całości.

W tej sytuacji zważyć należało, że zgodnie z art. 213 § 2 k.p.c. sąd jest związany uznaniem powództwa i jednocześnie zakreśla granice rozporządzalności nakładając na sąd obowiązek kontroli, czy uznanie nie jest sprzeczne z prawem, z zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Zachowało aktualność dotychczasowe orzecznictwo stwierdzające, że uznanie będące aktem dyspozytywnym o ograniczonym zakresie obejmuje zarówno okoliczności faktyczne, jak i podstawę prawną danej sprawy, tzn. zespół obowiązujących przepisów, na podstawie których sąd ma wydać rozstrzygnięcie (por. wyrok SN z dnia 28 października 1976 r., III CRN 232/76, OSNCP 1977, nr 5-6, poz. 101, z glosami: S. D., OSPiKA 1978, z. 3, poz. 50, A. S., OSPiKA 1978, z. 7-8, poz. 143 i J. M., PiP 1978, z. 10, s. 178 i n.). Artykuł 213 § 2 k.p.c. nie stanowi podstawy do badania i ustalania, czy będące przedmiotem uznania roszczenie rzeczywiście przysługuje stronie powodowej. Wyjaśnienie przyczyn skłaniających pozwanego do dokonania uznania z reguły pozwala na ocenę przesłanek skuteczności wyrażonego uznania, określonych w omawianym przepisie (zob. także A. J., Kontradyktoryjność a poznanie prawy w procesie cywilnym w świetle zmian Kodeksu postępowania cywilnego, PS 1998, nr 10, s. 63). Uznanie powództwa powinno być – jak każda czynność procesowa – wyraźne oraz jednoznacznie określone i nienasuwające wątpliwości co do swej treści oraz zakresu, w jakim pozwany uznał żądanie pozwu. Następstwem skutecznego uznania powództwa jest wydanie wyroku uwzględniającego żądanie pozwu bez przeprowadzenia postępowania dowodowego. Poza tym wyrokowi takiemu sąd z urzędu nada rygor natychmiastowej wykonalności (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Sąd nie znalazł podstaw, które mogłyby uzasadniać, iż oświadczenie o uznaniu powództwa pozwanego w całości było sprzeczne z prawem, zasadami współżycia społecznego lub miało na celu obejście prawa. Dokumenty przedłożone przez powoda pozwalają sądzić, iż jego roszczenie w sposób oczywisty było zasadne. O tej zasadności przesądza między innymi orzecznictwo (...) (vide: wyrok Trybunału z dnia 15 czerwca 2023r w sprawie C-520-21), którego uzasadnienie, co do skutków ustalenia nieważności umowy dla obu stron, Sąd w całości podziela.

Mając zatem na uwadze wszystkie podniesione powyżej okoliczności – na mocy art. 213 § 2 k.p.c. w zw. art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. oraz art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 i 2 k.c. oraz art. 482 § 1 k.c. Sąd w punkcie 1. wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 83.971,29 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 5 października 2024 roku do dnia zapłaty.

W punkcie 3. wyrokowi w zakresie jego punktu 1. na podstawie art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

O kosztach procesu orzeczono w punkcie 2. wyroku na podstawie art. 98 k.p.c. i wyrażonej tam zasady odpowiedzialności za wynik procesu, obciążając pozwanego całością poniesionych przez powoda kosztów procesu, na co składały się: opłata sądowa od pozwu (1.000,00 zł), opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17,00 zł), a także wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika z osobie radcy prawnego według stawki minimalnej (5.400,00 zł) ustalonej na podstawie § 2 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.) – łącznie 6.417,00 zł. Na podstawie art. 98 § 11 k.p.c. od kwoty tej należne były odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Zgodnie z art. 101 k.p.c. zwrot kosztów należy się pozwanemu pomimo uwzględnienia powództwa, jeżeli nie dał powodu do wytoczenia sprawy i uznał przy pierwszej czynności procesowej żądanie pozwu. Natomiast wedle art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.

Prima facie nie było podstaw do zastosowania żadnego z dwóch wyżej wymiennych przepisów.

W rozumieniu wyżej cytowanego przepisu pozwany nie daje powodu do wytoczenia sprawy, jeżeli jego postępowanie i postawa wobec roszczenia strony powodowej, oceniona zgodnie z doświadczeniem życiowym, usprawiedliwiają wniosek, że strona pozwana uzyskałaby zaspokojenie roszczenia bez wytoczenia powództwa. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy stanął na stanowisku, że samo oświadczenie o uznaniu roszczeń bez jednoczesnej zapłaty lub zaofiarowania dłużnej sumy oraz uiszczenie należności dopiero po wyroku nie czyni zadość wymaganiom art. 101 k.p.c. i nie uzasadnia żądania pozwanego przyznania mu zwrotu kosztów procesu (zob. wyrok SN z 1.10.1968 r., I PR 316/68, Legalis, K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Wyd. 12, Warszawa 2024). W szczególności jednak pozwany pomimo wezwania do zapłaty i upływu wskazanego tam terminu, nie uczynił zadość roszczeniu powoda.

Oczywistym jest w tej sytuacji, że nie zaszły żadne wyjątkowe okoliczności uzasadniające skorzystanie z dobrodziejstwa art. 102 k.p.c.

Niezależnie od powyższego należało mieć na uwadze, że pozwany reprezentowany przez kwalifikowanego pełnomocnika nie zgłosił wniosku o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, co przez wzgląd na art. 109 § 1 k.p.c. oznacza wygaśnięcie roszczenia w tym zakresie.