Zarządzenie z 18 listopada 2024, sygn. I C 853/20

Pozwem z dnia 19 czerwca 2020 roku powód F. C. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa Dyrektora Zakładu Karnego w J. kwoty w wysokości 60 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy tj. narażania życia oraz zdrowia poprzez zaniechanie w leczeniu.

Na uzasadnienie pozwu powód wskazał, iż odbywa karę pozbawienia wolności, a podczas pobytu w Zakładzie Karnym w J. zostały naruszone jego dobra osobiste. Powód wskazał, iż trafił w lipcu 2019 roku do jednostki penitencjarnej jako osoba chorująca na miażdżycę kończyn dolnych, jednakże do dnia wytoczenia powództwa nie została przeprowadzona operacja rekonstrukcji tętnicy prawej nogi, przez co grozi mu amputacja prawej dolnej kończyny. W ocenie powoda ustawowy obowiązek zapewnienia opieki zdrowotnej jaki został powierzony polskiemu więziennictwu wobec osób pozbawionych wolności, nie został należycie zrealizowany.

Pozwany Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego w J. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Na uzasadnienie swojego stanowiska pozwany wskazał, iż powództwo nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na nieprawdziwość zawartych w nim twierdzeń oraz jego nieudowodnienie. Pozwany zarzucił, że powód nie wykazał naruszenia swoich dóbr osobistych oraz nie przytoczył żadnych dowodów na ich poparcie. Ponadto nie uprawdopodobnił poniesienia szkody, jak również nie wyjaśnił wysokości takiej, a nie innej kwoty dochodzonego zadośćuczynienia.

W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny

Powód F. C. przebywał w Zakładzie Karnym w J. od 19 lipca 2019 roku do dnia 8 lipca 2020 roku. Zakład Karny w J. dysponuje wewnętrznym ambulatorium oraz Oddziałem (...), w którym zatrudnieni są profesjonalni lekarze oraz pielęgniarki. W trakcie pobytu w Zakładzie Karnych w J. powód przebywał pod stałą opieką medyczną. Lekarze sprawujący opiekę nad powodem od początku pobytu mieli pełną wiedzę o jego chorobach oraz dotychczas przyjmowanych lekach. Otrzymywał leki na choroby przewlekłe, w tym przewlekłe niedokrwienie kończyn dolnych (A., P., S.), padaczkę alkoholową (D. C., C.), zgodnie z zaleceniami lekarskimi z poprzedniej jednostki penitencjarnej w której przebywał. Na początku pobytu w Zakładzie Karnym w J. zgłaszał chromanie przystankowe o dystansie 150m. Dystans ten wskazywał na stabilny stan niedokrwienia prawej kończyny dolnej, niebędący wskazaniem do pilnej interwencji angiochirurgicznej. 10 września 2019 roku konsultujący chirurg ogólny zalecił konsultację chirurga naczyniowego. 8 listopada 2019 roku wykonano u osadzonego USG D. tętnic kończyn dolnych z zaleceniem konieczności wykonania badania A.-TK tętnic kończyn dolnych. Badanie to zostało wykonane 10 stycznia 2020 roku. Wynik badania potwierdzał zaawansowane zmiany miażdżycowe tętnic kończyn dolnych zwłaszcza prawej. 17 lutego 2020 roku powód poddany został zaplanowanej konsultacji naczyniowej. Wtedy dystans chromania prawej kończyny dolnej wynosił 50m. Skrócenie dystansu chromania z 150m do 50m wskazywało na zaostrzenie przewlekłego niedokrwienia kończyny. Na podstawie objawów klinicznych niedokrwienia prawej kończyny dolnej oraz obrazu A.-TK konsultujący chirurg naczyniowy zakwalifikował pacjenta do leczenia zabiegowego w warunkach szpitalnych w trybie pilnym. Po zapoznaniu się z treścią konsultacji naczyniowej personel Ambulatorium z Izbą (...) podjął niezwłoczne kroki celem ustalenia przyjęcia F. C. do Oddziału (...). Lekarz M. Al. (...) podjął próby umieszczenia osadzonego F. C. w czterech Oddziałach (...) Naczyń. We wszystkich uzyskał odmowną odpowiedź lub odsunięcie w czasie przyjęcia z przyczyn epidemicznych. W czasie trwania epidemii C.-19 w Polsce powód rozpoczął na własną rękę (z pomocą córki) poszukiwanie Oddziału (...) mogącego wykonać operację rewaskularyzacji niedokrwiennej kończyny. Wskazał dwa ośrodki w sąsiednich województwach, które mogłyby podjąć się leczenia tj. K. i O..

W dniu 18 czerwca 2020 roku w telefonicznej rozmowie personelu Zakładu Karnego w J. z przyszpitalną Wojewódzką Poradnią (...) Naczyń Szpitala (...) w K. ustalono termin konsultacji na dzień 24 czerwca 2020 roku Konsultacja odbyła się w uzgodnionym terminie. W tej konsultacji oceniono stan ukrwienia kończyny dolnej prawej – chromanie 20m i okresowo bóle nocne. Powoda zakwalifikowano do leczenia operacyjnego, na które pacjent wyraził zgodę. W trakcie wizyty wyznaczono termin przyjęcia do Oddziału (...) Naczyniowej na 13 lipca 2020 roku. Powód został przyjęty do Oddziału (...) Szpitala (...) w K.. 14 lipca 2020 roku został zoperowany bez powikłań i z dobrym efektem w postaci wydłużenia dystansu chromania do pow. 300m. Na czas hospitalizacji w Oddziale (...) oraz rekonwalescencji po wypisie ze szpitala Sąd Okręgowy w Rybniku udzielił przerwy w odbywaniu kary. Podstawą do udzielenia przerwy była opinia o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z 1 lipca 2020 roku wystawionej przez lekarza M. AL. (...).

dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach dot. powoda k.59-63; notatka służbowa k.64-65,, pismo z dnia 19.03.2020 roku k.66, pismo z dnia 18.06.2020 roku k.67, skierowanie k.68, wywiad kuratorski k.69, książka zdrowia powoda k.77-78, zeznznia świadka M. Al. (...) k.116, zeznania powoda k.116;

Z opinii biegłego sądowego z zakresu chirurgii naczyń J. Ż. wynika, że na przestrzeni lat 2011 – 2020 powód podczas pobytów w zakładach karnych i śledczych korzystał z opieki zdrowotnej w szerokim zakresie. Personel medyczny lekarsko – pielęgniarski sprawujący opiekę nad osadzonym reagował na zgłaszane dolegliwości i problemy medyczne (w tym objawy przewlekłego niedokrwienia kończyny dolnej prawej) bezzwłocznie, w sposób trafny i wyczerpujący. W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w J. powód przebywał pod opieką Ambulatorium z Izbą (...) kierowanego przez lek. (...). M. Al. (...) oraz pod opieką innych lekarzy. Po przeanalizowaniu chronologii konsultacji oraz wykonywanych badań, w działaniach personelu lekarskiego biegły nie znalazł opieszałości i zaniedbań, mimo trudności związanych z rozwijającą się na początku 2020 roku epidemią C. – 19, powodującą znaczne ograniczenia w dostępie do świadczeń zdrowotnych ambulatoryjnych oraz szpitalnych dla wszystkich chorych.

W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w J. osadzony F. C. chorował na przewlekłe niedokrwienie kończyny dolnej prawej z objawami chromania przestankowego o dystansie 150m. Dystans ten ulegał stopniowemu skróceniu do 50m oraz do 20m z okresowymi bólami stałymi tuż przed przyjęciem do Oddziału (...). Oznaczało to zaostrzenie przewlekłego niedokrwienia kończyny. Podobne zaostrzenie niedokrwienia ze skróceniem dystansu chromania do 20m miało miejsce w 2016 roku. Mimo to, F. C. wówczas nie poddał się operacji poprawy ukrwienia kończyny, a dystans wydłużył się w wyniku leczenia zachowawczego. Zgłaszane przez osadzonego objawy nie spełniały kryteriów krytycznego czy ostrego niedokrwienia, które stanowiłyby bezpośrednie zagrożenie amputacją kończyny. Zgodnie z publikacjami, jedynie u 1-3,3% pacjentów z przewlekłym niedokrwieniem kończyn dolnych z chromaniem przestankowym wykonywana jest amputacja w ciągu 5 lat obserwacji. W krytycznym niedokrwieniu 40% pacjentów straci kończynę w ciągu 6 miesięcy. Ostre niedokrwienie kończyny wiąże się z 10-30% współczynnikiem amputacji w ciągu 30 dni. W analizowanym okresie 31 października 2008 – 19 sierpnia 2020 roku biegły sądowy nie znalazł potwierdzenia na ostre czy krytyczne niedokrwienie kończyny dolnej prawej. Ponadto, biegły sądowy stwierdził, że w postępowaniu powoda względem własnego zdrowia można doszukać się wiele zaniedbań oraz zachowań szkodzących zdrowiu. Zastosowanie się do zaleceń lekarskich z wielu konsultacji na przestrzeni lat 2011 – 2017 takich jak zaprzestanie palenia czy zgoda na poddanie się operacji poprawiającej ukrwienie kończyny dolnej prawej mogło w znaczący sposób wydłużyć dystans chromania, nawet kilkukrotnie. To z kolei zapobiegłoby z dużym prawdopodobieństwem zaostrzeniu niedokrwienia kończyny w czerwcu 2020 roku ze skróceniem dystansu chromania do 20m z okresowymi bólami stałymi.

Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu chirurgii naczyń J. Ż. z dnia 16.07.2024 roku k.216-225;

Sąd zważył co następuje:

Roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie powód dochodził od pozwanego kwoty 60 000 złotych z tytułu zadośćuczynienia za doznane krzywdy. Takie uzasadnianie roszczenia odwołuje się więc do regulacji ochrony dóbr osobistych skazanego, w szczególności naruszenia prawa do godnego odbywania kary pozbawienia wolność.

Zaznaczyć należy, że na gruncie prawa polskiego można uzasadnić żądanie z tytułu zadośćuczynienia regulacją wynikającą z przepisu art. 24 kodeksu cywilnego w związku z przepisem z art. 448 kodeksu cywilnego, bowiem pozwany zobowiązany był do zapewnienia powodowi należytej opieki zdrowotnej.

Podkreślić jednak należy, że powód nie udowodnił zasadności swoich żądań, w tym okoliczności, które obiektywnie uzasadniałyby przypisanie pozwanemu odpowiedzialności cywilnoprawnej wobec powoda z jakiegokolwiek tytułu prawnego powoływanego przez powoda, w tym również w świetle art. 23 kodeksu cywilnego i art. 448 kodeksu cywilnego.

W ocenie Sądu powód, mimo ciążącego na nim obowiązku wykazania okoliczności, z których wywodzi określone dla siebie skutki prawne, nie wykazał jakichkolwiek przesłanek rodzących odpowiedzialność pozwanego.

Powołany w niniejszej sprawie biegły sądowy J. Ż. po przeanalizowaniu chronologii konsultacji oraz wykonywanych badań nie znalazł w działaniach personelu lekarskiego w Zakładzie Karnym w J. opieszałości i zaniedbań, mimo trudności związanych z rozwijającą się początku 2020 roku epidemią C. – 19, powodującą znaczne ograniczenia w dostępie do świadczeń zdrowotnych ambulatoryjnych oraz szpitalnych dla wszystkich chorych. Biegły sądowy wywnioskował, że personel medyczny lekarsko – pielęgniarski sprawujący opiekę nad powodem reagował na zgłaszane przez niego dolegliwości i problemy medyczne bezzwłocznie, w sposób trafny i wyczerpujący. W opinii biegłego sądowego w postępowaniu powoda względem własnego zdrowia można doszukać się wiele zaniedbań oraz zachowań szkodzących zdrowiu.

Powództwo jako nieudowodnione zostało oddalone w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 kodeksu postępowania cywilnego. Na zasądzoną w pkt 2) kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika – radcy prawnego - § 2 pkt 6) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Powód był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym, w pkt 3) orzeczenia Sąd przyznał pełnomocnikowi powoda wynagrodzenie ustalone w oparciu o przepis § 8 pkt 6 oraz § 4 ust. 3) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

J., 18 listopada 2024 roku

Sędzia Łukasz Garbuliński