Zarządzenie z 18 listopada 2024, sygn. I C 874/24

Sygn. akt I C 874/24

Uzasadnienie wyroku z dnia 25 października 2024 r.

W pozwie z dnia 19 marca 2024 r. powód (...) z siedzibą w W., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, żądał zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego A. W. kwoty 19.526,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 marca 2024 r. do dnia zapłaty, a ponadto zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych.

Uzasadniając roszczenie powód wskazał, że wierzytelność wobec pozwanego nabył na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 23 sierpnia 2022 r. zawartej
z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.. Wierzytelność ta wynikała zaś z umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartych z pozwanym
w dniu 6, 21 i 23 października 2021 r.

W odpowiedzi na pozew pozwany A. W., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając nakaz zapłaty w całości, podniósł zarzut nieudowodnienia roszczenia, zarzut braku legitymacji powoda, zarzut niedozwolonych postanowień umownych, a ponadto zarzut przedawnienia.

Za podstawę wyroku Sąd Rejonowy przyjął następujące ustalenia i wnioski:

W świetle przedstawionych przez strony dowodów z dokumentów i innych środków dowodowych zgromadzonych w aktach sprawy niniejszej powództwo zasługiwało na uwzględnienie.

Trafnie powód swoją legitymację względem roszczenia skierowanego przeciwko pozwanemu z umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych wywodził z umowy przelewu wierzytelności zawartej w dniu 23 sierpnia 2022 r. z (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., na podstawie której to umowy nabył między innymi wierzytelność wobec pozwanego. Zgodnie bowiem z art. 509 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, a wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Według postanowień umowy zawartej
w dniu 23 sierpnia 2022 r., której wyciąg objęty jest dokumentem zawartym na k. 151-152 akt sprawy niniejszej, (...) z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. sprzedał powodowi szereg wierzytelności z tytułu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a z dokumentu zawartego na k. 155-160 akt sprawy niniejszej, obejmującego wyciąg z załącznika do tej umowy oraz z dokumentów zawartych na k. 25-28 akt sprawy niniejszej, obejmujących wezwanie do zapłaty wraz z zawiadomieniem o dokonanym przelewie i z dokumentów zawartych na k. 72-101 akt sprawy niniejszej, obejmujących wystawione pozwanemu rachunki, faktury oraz noty obciążeniowe, wynikało że wśród sprzedanych powodowi wierzytelności były także wierzytelności przysługujące względem pozwanego i wynikające z zawartych z pozwanym w dniach 6, 21 i 23 października 2021 r. umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Skuteczność przeniesienia wierzytelności na powoda w wyniku ich sprzedaży wątpliwości zaś nie budziła w świetle dokumentu zawartego na k. 153-154 akt sprawy niniejszej, obejmującego oświadczenie o zapłacie ceny sprzedaży wierzytelności – zapłata ceny stanowiła warunek przejścia wierzytelności na nabywcę. Wiarygodność wspomnianych dowodów z dokumentów nie była kwestionowana przez strony i nie budziła wątpliwości Sądu Rejonowego. Wysokość ustalonej ceny sprzedaży wierzytelności była zaś w sprawie niniejszej okolicznością nieistotną.

Roszczenie o zapłatę kwot 4.171,23 zł, 4.090,08 zł, 3.740,49 zł i 814,19 zł (k. 90-101), objęte sporem w sprawie niniejszej, kwalifikowało się z art. 57 ust. 6 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. – Prawo telekomunikacyjne (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 34 ze zm. – dalej „Prawo telekomunikacyjne”). Odnosiło się bowiem do przypadku rozwiązania umowy przez operatora telekomunikacyjnego z winy abonenta przed upływem czasu, na który umowa została zawarta oraz do naprawienia szkody związanej z ulgą przyznaną abonentowi.

Na podstawie art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego w przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, w tym o zapewnienie przyłączenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej, związanego z ulgą przyznaną abonentowi, wysokość roszczenia
z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania.

Celem tej regulacji jest zapewnienie ekwiwalentności świadczeń obu stron umowy
o świadczenie usług telekomunikacyjnych w przypadku, gdy dostawca usług w związku
z zawarciem umowy udziela abonentowi szczególnej korzyści, polegającej na sprzedaży po cenie obniżonej lub rozłożonej na raty urządzenia służącego korzystaniu z usług telekomunikacyjnych oraz obniżonych stawek opłat, stanowiącej jednocześnie zachętę do zawarcia umowy. Koszty z tym związane, towarzyszące zawarciu umowy, dostawca usług może zrekompensować w okresie obowiązywania umowy, pokrywając je z przychodów uzyskiwanych z opłat za usługi telekomunikacyjne, uiszczanych przez abonenta według przyjętej w umowie taryfy. Rekompensata tego rodzaju kosztów nastąpić może jedynie wtedy, gdy umowa obowiązywać będzie przed dostatecznie długi okres czasu. Oczekiwanie dostawcy usług co do tego, że rekompensata taka nastąpi, jest usprawiedliwione przy zawieraniu umowy na czas określony, który pozwala dostawcy na odpowiednie skalkulowanie kosztów. Jest oczywiste, że w przypadku rozwiązania takiej umowy wcześniej, niż przewidywano to na etapie jej zawierania, tego rodzaju koszty poniesione przez dostawcę usług mogą nie zostać zrekompensowane.

W art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego ustawodawca wprowadził jednak ograniczenie wysokości odszkodowania przysługującego dostawcy usług telekomunikacyjnych wobec abonenta na wypadek rozwiązania umowy, zawartej na czas określony, przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, przez wskazanie, że wysokość odszkodowania nie może przekroczyć wartości ulgi przyznanej abonentowi, pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania.

Przepis ten nie posługuje się wprawdzie pojęciem odszkodowania, ani szkody, niemniej nie budzi wątpliwości, że w rachubę wchodzić może jedynie roszczenie dostawcy usług o naprawienie szkody wynikłej z jednostronnego rozwiązania umowy – przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta – przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, gdy z zawarciem umowy związana była ulga przyznana abonentowi.

Roszczenie dostawcy usług w takim wypadku przyjmuje zatem za podstawę nie tylko art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, ale także art. 471 Kodeksu cywilnego.

Okoliczność, że umowne ustalenie wysokości odszkodowania należnego dostawcy usług w takim przypadku nie kwalifikuje się jako zastrzeżenie kary umownej według art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego, powoduje, że dostawca usług nie jest zwolniony z obowiązku wykazania wysokości szkody i jej związku z jednostronnym rozwiązaniem umowy przez abonenta lub przez dostawcę usług z winy abonenta, wcześniej niż przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta.

W sprawie niniejszej to na powodzie, który nabył od dostawcy usług roszczenie z art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, spoczywał ciężar dowodu, gdy chodzi o przesłanki takiego roszczenia, tj. po pierwsze, że rozwiązanie umowy nastąpiło przez abonenta albo przez dostawcę usług telekomunikacyjnych z winy abonenta, po drugie, że umowa została rozwiązana przed upływem terminu, na jaki została zawarta, po trzecie, że w związku
z zawarciem umowy abonentowi przyznana została ulga o danej wartości, a po czwarte, że żądane odszkodowanie nie przekracza wartości ulgi przyznanej abonentowi, pomniejszonej
o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania.

W okolicznościach sprawy niniejszej powód udowodnił powyższe przesłanki
w odniesieniu do żądania zapłaty kwot 4.171,23 zł, 4.090,08 zł, 3.740,49 zł i 814,19 zł w związku z przedterminowym rozwiązaniem umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawartych z pozwanym w dniach 6, 21 i 23 października 2021 r. Kwoty te objęte były notami obciążeniowymi zawartymi na k. 90-101 akt sprawy niniejszej, a ich naliczenie w wysokościach rzeczywiście należnych z tego tytułu, pozostawało poza sporem w sprawie niniejszej i nie budziło wątpliwości. Z zawartych z pozwanym w dniach 6, 21 i 23 października 2021 r. umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, objętych dokumentami zawartymi na k. 30-49 akt sprawy niniejszej, wynikało, że umowy te zostały zawarte na okresy odpowiednio 24 i 28 miesięcy oraz że pozwanemu w związku z zawarciem tych umów udzielone zostały ulgi, gdy chodzi o cenę sprzedaży poszczególnych telefonów marki (...) i routera mobilnego, w kwotach odpowiednio 170,00 zł (k. 30), 3.120,00 zł (k. 34), 4.040,00 zł (k. 37), 4.050,00 zł (k. 41) i 4.800,00 zł (k. 45), a gdy chodzi o wysokość abonamentu, w kwotach każdorazowo po 1.000,00 zł. Umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawarte z pozwanym w dniach 6, 21 i 23 października 2021 r. zostały natomiast rozwiązane z dniem 14 maja 2022 r. na skutek ich wypowiedzenia przez (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. ze względu na zaległość pozwanego z zapłatą abonamentu, czego wystarczającym dowodem był dokument zawarty na k. 69-71, obejmujący wypowiedzenie. Kwalifikowało się to jako przewidziane w art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego rozwiązanie umowy przez dostawcę usług telekomunikacyjnych z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta. Skoro umowy te obowiązywały jedynie przez okres 7 miesięcy, a żądane odszkodowanie nie mogło przekraczać wartości ulgi przyznanej abonentowi, pomniejszonej o proporcjonalną jej wartość za okres od dnia zawarcia umowy do dnia jej rozwiązania, to należne od pozwanego odszkodowanie odpowiadające wartości przyznanych ulg przypadających na okresy odpowiednio 24 i 28 miesięcy podlegało pomniejszeniu o wartości tych ulg przypadające na okresy 7 miesięcy obowiązywania umów, a różnica według twierdzeń powoda niekwestionowanych przez pozwanego odpowiadała kwotom 4.171,23 zł, 4.090,08 zł, 3.740,49 zł i 814,19 zł. Zasądzeniu na rzecz powoda od pozwanego podlegały zatem te kwoty.

Z kolei roszczenia o zapłatę kwot 847,83 zł, 742,00 zł, 757,93 zł, 742,00 zł i 742,00 zł objętych sporem w sprawie niniejszej stanowiły opłaty abonamentowe i wynagrodzenia za połączenia telefoniczne wykonane na podstawie zawartych z pozwanym w dniach 6, 21 i 23 października 2021 r. umów o świadczenie usług telefonicznych. Roszczenie to zostało w sposób wystarczający udowodnione dowodami z dokumentów i innych środków dowodowych zawartych na k. 30-49, 50-68 i k. 72-89 akt sprawy niniejszej, obejmujących wspomniane umowy, OWU i Cennik znajdujące zastosowanie do tych umów oraz faktury VAT wystawione pozwanemu w wykonaniu tej umowy, obejmujące opłaty abonamentowe należne za okres od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 14 maja 2022 r. oraz wynagrodzenia za usługi telekomunikacyjne wyświadczone pozwanemu w okresie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 14 maja 2022 r. Z tego tytułu zasądzeniu na rzecz powoda od pozwanego podlegały zatem powyższe kwoty 847,83 zł, 742,00 zł, 757,93 zł, 742,00 zł i 742,00 zł.

Nietrafny okazał się podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia.

Przedmiotem sprawy niniejszej była odpowiedzialność pozwanego jako abonenta za zapłatę opłaty abonamentowej oraz wynagrodzenia za usługi telekomunikacyjne wykonane na podstawie umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych oraz za zapłatę odszkodowania na podstawie art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego.

Termin przedawnienia roszczenia o opłatę abonamentową i wynagrodzenie za połączenia telefoniczne z umowy o świadczenie usług telefonicznych określa art. 118 Kodeksu cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., sygn. III CZP 20/09, OSNC 2010/1/12, LEX nr 493968).

Uwzględniając okoliczność, że tego rodzaju roszczenia związane są z prowadzoną przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego działalnością gospodarczą, na podstawie art. 118 Kodeksu cywilnego należało przyjąć, że termin przedawnienia takiego roszczenia wynosi trzy lata.

Z tego samego względu i na tej samej podstawie prawnej należało przyjąć trzyletni termin przedawnienia roszczenia o zapłatę odszkodowania wynikającego z art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego.

Zastosowanie trzyletniego terminu przedawnienia, przewidzianego w art. 118 Kodeksu cywilnego w sprawie niniejszej usprawiedliwiała także okoliczność, że przedmiotem żądania pozwu były także odsetki za opóźnienie należne za okres do dnia 8 grudnia 2023 r., będące świadczeniem okresowym, o jakim mowa w tym przepisie.

Poza sporem pozostawała okoliczność, że wymagalność roszczeń o opłatę abonamentową i wynagrodzenie za połączenia telefoniczne objęte żądaniem pozwu nastąpiła odpowiednio z dniem 31 grudnia 2021 r., 31 stycznia 2022 r., 3 marca 2022 r., 31 marca 2022 r. i 31 maja 2022 r. Znajdowało to potwierdzenie w treści wspomnianych faktur VAT wystawionych pozwanemu w wykonaniu umowy, obejmujących opłaty abonamentowe należne za okres od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 14 maja 2022 r. oraz wynagrodzenia za usługi telekomunikacyjne wyświadczone pozwanemu w okresie od dnia 15 listopada 2021 r. do dnia 14 maja 2022 r.

Z kolei wymagalność roszczenia z art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego nastąpiła z dniem 18 czerwca 2022 r. Ta niesporna okoliczność znajdowała potwierdzenie w treści not obciążeniowych wystawionych w dniu 4 czerwca 2022 r., zawartych na k. 90-101 akt sprawy niniejszej.

Zgodnie z art. 120 § 1 zd. 1 Kodeksu cywilnego bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Na podstawie art. 117 § 2 Kodeksu cywilnego po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia.

Pozew obejmujący roszczenia żądane w sprawie niniejszej, który przerwał bieg terminu przedawnienia, wniesiony został w elektronicznym postępowaniu upominawczym w dniu 8 grudnia 2023 r. (k. 17), a więc zanim upłynął termin przedawnienia każdego z wyżej wymienionych roszczeń. Elektroniczne postępowanie upominawcze zostało wprawdzie umorzone postanowieniem wydanym w dniu 12 stycznia 2024 r. (k. 23), niemniej wnosząc pozew w sprawie niniejszej w dniu 19 marca 2024 r., powód zachował termin trzech miesięcy od dnia wydania postanowienia o umorzeniu elektronicznego postępowania upominawczego, więc skutki prawne, które ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, w tym przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiły z dniem wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym.

Powództwo nie podlegało zatem oddaleniu ze względu na przedawnienie roszczeń.

Podstawę uwzględnienia roszczenia o zapłatę odsetek za opóźnienie, zarówno od zasądzonych opłat abonamentowych, wynagrodzeń za usługi telekomunikacyjne oraz odszkodowania na podstawie art. 57 ust. 6 Prawa telekomunikacyjnego, jak i od skapitalizowanych odsetek za opóźnienie od tych należności za okres do dnia 8 grudnia 2023 r., gdzie wysokość tych odsetek w kwotach 3,80 zł, 11,50 zł, 9,51 zł, 21,11 zł, 43,68 zł, 48,71 zł, 47,76 zł 26,07 zł, 40,26 zł i 30,41 zł pozostawała poza sporem, stanowił art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, według którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Żądanie zasądzenia odsetek za opóźnienie także od skapitalizowanych odsetek należnych za okres do dnia 8 grudnia 2023 r. nie prowadziło do naruszenia art. 482 § 1 Kodeksu cywilnego, według którego od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa.

Wysokość odsetek za opóźnienie należało natomiast ustalić na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego, według którego to przepisu jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.

Podstawę orzeczenia o kosztach procesu stanowiły art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 99 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którymi przegrywający sprawę powinien zwrócić przeciwnikowi koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony, w tym wynagrodzenie reprezentującego go pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym.

Zachodziła zatem podstawa do zasądzenia na rzecz powoda od pozwanego tytułem kosztów procesu kwoty 4.617,00 zł obejmującej opłatę sądową uiszczoną od pozwu w kwocie 1.000,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 3.600,00 zł ustalonej na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł.

Podstawę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kosztów procesu od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty stanowił natomiast art. 98 § 1 ¹ Kodeksu postępowania cywilnego.

Z tych względów Sąd Rejonowy orzekł jak w sentencji.

sędzia Robert Bełczącki