Postanowienie SN z 28 października 2011, sygn. I CZ 96/11
Data orzeczenia
28 października 2011
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący
SSN Krzysztof Strzelczyk
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Frąckowiak
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie ze skargi H. S. o wznowienie postępowania zakończonego
postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 17 listopada 2008 r.,
w sprawie z wniosku H. S.
przy uczestnictwie Miasta Stołecznego Warszawa, A. D.,
W. D., J. D., T. E.-K.,
E. S. i A. S.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 października 2011 r.,
zażalenia skarżącej na postanowienie Sądu Okręgowego
z dnia 24 marca 2011 r.,
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
2
Postanowieniem z dnia 24 marca 2011 r., Sąd Okręgowy odrzucił skargę
wnioskodawczyni H. S. o wznowienie postępowania z udziałem m. st. Warszawy,
A. D., W. D., J. D., T. E.-K., E. S. i A. S. o stwierdzenie nabycia własności przez
zasiedzenie, zakończonego prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia 17
listopada 2008 r., zmieniającym postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 25
października 2007 r. i oddalającym wniosek.
W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że skarga podlegała odrzuceniu na
podstawie art. 410 § 1 k.p.c. jako nieoparta na ustawowej podstawie. Sąd
Okręgowy przyjął, że wnioskodawczyni jako podstawę wznowienia podała, iż
współmałżonkowie uczestników T. E.-K. i J. D. nie brali udziału w postępowaniu,
przez co zostali pozbawieni możliwości działania. Przywołując art. 401 pkt 2 k.p.c.
Sąd Okręgowy uznał, że aby uzyskać wznowienie postępowania strona musi
wykazać, iż była pozbawiona możliwości działania wskutek naruszenia przepisów,
a w niniejszej sprawie okoliczność taka nie zachodzi, bowiem wnioskodawczyni
brała udział w postępowaniu. Z kolei wskazując na art. 524 § 2 k.p.c. Sąd
Okręgowy przyjął, że w stosunku do osób zainteresowanych niebędących
uczestnikami postępowania wymaga się, aby nie brały udziału w postępowaniu bez
swojej winy i aby zwalczane orzeczenie naruszało ich prawa. W ocenie Sądu
Okręgowego wnioskodawczyni nie wykazała, aby taka podstawa wznowienia
rzeczywiście istniała.
Powyższe postanowienie zaskarżyła zażaleniem wnioskodawczyni, żądając
jego uchylenia. Zarzuciła, że Sąd Okręgowy nie ustosunkował się do argumentów
podniesionych przez nią w piśmie zawierającym uzupełnienie skargi o wznowienie,
gdzie wskazywała, iż powództwo m. st. Warszawy o wydanie spornej
nieruchomości, nie zostało skierowane przeciwko jej mężowi J. S., a zatem nie
przerwało w stosunku do niego biegu terminu zasiedzenia. Ponadto podniosła, że w
odniesieniu do spornej nieruchomości doszło do wydania dwóch sprzecznych
orzeczeń, skoro zarówno jej wniosek o stwierdzenie nabycia własności przez
zasiedzenie, jak i powództwo m.st. Warszawy o wydanie zostały oddalone.
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Rozpatrując kwestię istnienia podstawy wznowienia postępowania podanej
przez H. S. w skardze o wznowienie Sąd Okręgowy nie był obowiązany odnosić się
do jej twierdzeń związanych z przerwaniem biegu zasiedzenia, które kwestionują
zasadność oddalenia wniosku o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie.
Obowiązek taki mógłby powstać dopiero wówczas, gdyby na podstawie art. 412 § 1
k.p.c. Sąd Okręgowy przystąpił do ponownego rozpoznania sprawy i pozwalały na
to granice zachodzącej podstawy wznowienia. Natomiast w niniejszej sprawie Sąd
Okręgowy nie przeszedł do tego etapu, uznając, że powołana w skardze podstawa
wznowienia nie występuje, stąd skarga o wznowienie wniesiona przez H. S., jako
nieoparta na ustawowej podstawie, podlega odrzuceniu w myśl art. 410 § 1 k.p.c.
Z kolei ten ostatni wniosek należy uznać za prawidłowy, jednakże z innych
względów, niż podane przez Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia. Niewątpliwie H. S. jako podstawę wznowienia wskazała, że
współmałżonkowie uczestników T. E.-K. i J. D. nie wzięli udziału w postępowaniu o
stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie, wszczętego z wniosku H. S., co
pozbawiło ich możliwości działania w tym postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 524 § 2
k.p.c. wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem co
do istoty sprawy może żądać zainteresowany niebędący uczestnikiem
postępowania, jeżeli postanowienie to narusza jego prawa i w takim wypadku
stosuje się przepisy o wznowieniu postępowania z powodu pozbawienia możności
działania. Wznowienia postępowania na podstawie przewidzianej w tym przepisie
nie mogła więc domagać się H. S., skoro to nie ona pozbawiona została możliwości
uczestniczenia w postępowaniu. Jednocześnie wskazać należy, że w uchwale
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2010 r., III CZP
112/09, OSNC 2010, nr 7-8, poz. 98, mającej moc zasady prawnej, przyjęto, że
niewzięcie przez zainteresowanego udziału w sprawie rozpoznawanej
w postępowaniu nieprocesowym nie powoduje nieważności postępowania.
W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że na gruncie art. 524 § 2
k.p.c. dopuszczalność wznowienia postępowania nieprocesowego na żądanie
4
osoby zainteresowanej niebędącej uczestnikiem postępowania zależy od
naruszenia jej praw prawomocnym postanowieniem orzekającym co do istoty.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 39814
w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c., Sąd
Najwyższy postanowił jak w sentencji.