sygn. I CZ 109/11 28 października 2011 Sąd Najwyższy

Postanowienie SN z 28 października 2011, sygn. I CZ 109/11

Data orzeczenia 28 października 2011
Sąd Sąd Najwyższy
Wydział Izba Cywilna, Wydział I
Przewodniczący SSN Krzysztof Strzelczyk
Tagi
#Sąd Najwyższy #Izba Cywilna #postanowienie SN
Sygn. akt I CZ 109/11
POSTANOWIENIE
Dnia 28 października 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Frąckowiak
SSN Bogumiła Ustjanicz
w sprawie z powództwa P. Z.
przeciwko I. Usługi Finansowe S.A. z siedzibą w W.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 października 2011 r.,
zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego
z dnia 28 kwietnia 2011 r.,
uchyla zaskarżone postanowienie i pozostawia Sądowi
Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
zażaleniowego przed Sądem Najwyższym.
2
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2011 r., Sąd Apelacyjny odrzucił apelację
wniesioną przez A. P. jako członka zarządu P. Konsulting Spółki z o.o. z siedzibą w
Ś., działającego w imieniu powoda P. Z., od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 5
marca 2010 r., zasądzającego od pozwanej I. Usługi Finansowe Spółki Akcyjnej z
siedzibą w W. na rzecz powoda kwotę 11.869,11 zł wraz z bliżej określonymi
odsetkami ustawowymi i w pozostałej części oddalającego powództwo.
W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, że w piśmie procesowym A. P. wyjaśnił,
iż P. Konsulting Spółka z o.o. (dalej – „Spółka”) jest osobą pozostającą z powodem
w stałym stosunku zlecenia w rozumieniu art. 87 k.p.c., a podstawą udzielenia
Spółce pełnomocnictwa procesowego w niniejszej sprawie były umowa zlecenia
zawarta w dniu 25 lutego 2007 r. oraz porozumienie w sprawie zmiany
zleceniodawcy zawarte w dniu 26 lutego 2010 r. Złożone do akt niniejszej sprawy
pełnomocnictwo procesowe zawierało oświadczenie, że przedmiot sprawy wchodzi
w zakres stałego stosunku zlecenia łączącego powoda ze Spółką na podstawie
wspomnianej umowy i porozumienia. Z kolei na rozprawie apelacyjnej powód
wyjaśnił, że stosunek stałego zlecenia będący podstawą udzielenia
pełnomocnictwa Spółce obejmuje wszelką obsługę prawną, występowanie przed
sądami oraz pisanie pism. Powód początkowo oświadczył, że zlecenie nie obejmuje
czynności materialno-prawnych, lecz następnie wyjaśnił, że obecnie nie jest
przedsiębiorcą, lecz zlecenie poza obsługą prawną obejmuje także pomoc
w czynnościach materialno-prawnych, a konkretnie we właściwym redagowaniu
rachunków, doradztwo i czynności, których nie jest sobie w stanie przypomnieć.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Apelacyjny uznał, że powód nie mógł skutecznie
udzielić Spółce pełnomocnictwa procesowego, stąd odmówił dopuszczenia Spółki
do udziału w sprawie w charakterze pełnomocnika. Powołując się na art. 87 § 1
k.p.c. Sąd Apelacyjny przyjął, że powód nie wykazał, aby przedmiot niniejszej
sprawy wchodził w zakres zlecenia łączącego go ze Spółką. Z wyjaśnień powoda
złożonych na rozprawie apelacyjnej wynikało, że zlecenie nie obejmowało
dokonywania jakichkolwiek czynności materialno-prawnych. Nieistotne jest zaś to,
3
czy zlecenie obejmowało zastępowanie zleceniodawcy przed sądem. Ponadto Sąd
Apelacyjny uznał, że brak polegający na wniesieniu apelacji przez podmiot, który
nie mógł być pełnomocnikiem procesowym powoda, nie mógł być usunięty
w drodze zatwierdzenia tej czynności przez powoda, bowiem występowanie
w charakterze pełnomocnika procesowego osoby, której ustawa na to nie zezwala,
skutkuje nieważnością postępowania przewidzianą w art. 379 pkt 2 k.p.c.
Z powyższych względów Sąd Apelacyjny odrzucił apelację wniesioną przez Spółkę
jako niedopuszczalną na podstawie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c.
Powyższe postanowienie zaskarżył zażaleniem powód, żądając jego
uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił
naruszenie art. 373 w zw. z art. 370 k.p.c. oraz art. 87 k.p.c. W uzasadnieniu
wskazał, że Sąd Okręgowy wezwał pełnomocnika powoda do uzupełnienia braków
apelacji m.in. poprzez podpisanie apelacji przez powoda lub osobę uprawnioną
do występowania w charakterze pełnomocnika procesowego w terminie
tygodniowym od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia apelacji,
w odpowiedzi na co Andrzej P. jako członek zarządu Spółki wyjaśnił, iż jest osoba
uprawnioną do występowania w charakterze pełnomocnika. Następnie Sąd
Okręgowy przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu, który z kolei wezwał
pełnomocnika powoda m.in. do wykazania umocowania do działania w imieniu
powoda przez złożenie umowy zlecenia z dnia 15 lutego 2007 r. w terminie
tygodniowym pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie
w charakterze pełnomocnika i odrzucenia apelacji. Po tym, jak pełnomocnik
wezwanie to wykonał, Sąd Apelacyjny doręczył mu odpis odpowiedzi pozwanego
na apelację wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy apelacyjnej.
Jeśli zatem Sąd Apelacyjny odmówił dopuszczenia Spółki do udziału w sprawie
w charakterze pełnomocnika powoda, to powinien wezwać powoda do usunięcia
braków apelacji poprzez jej podpisanie, czego Sąd Apelacyjny nie uczynił,
a ponadto pominął, że powód, obok zatwierdzenia czynności dokonanych przez
Spółkę, jednocześnie podpisał apelację. Ponadto powód wskazał, że zgodnie
z treścią umowy i porozumienia będących podstawą udzielonego Spółce
pełnomocnictwa zobowiązała się ona dokonywać czynności faktycznych i prawnych
4
w zakresie prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa zmierzających do
zabezpieczenia interesów majątkowych powoda.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie podniesione
w nim zarzuty okazały się trafne. Niezależnie od treści umowy i porozumienia
mających być podstawą udzielonego Spółce pełnomocnictwa procesowego, uznać
bowiem należy, że Sąd Apelacyjny poczynił ustalenia wystarczające do przyjęcia,
iż Spółka nie pozostawała z powodem w tego rodzaju stosunku prawnym, który
mógłby być zakwalifikowany jako przewidziany w art. 87 § 1 k.p.c. stały stosunek
zlecenia, w zakres którego wchodził przedmiot niniejszej sprawy. Odbyło się to
również przy zachowaniu wynikającego z art. 373 k.p.c. obowiązku uprzedniego
wezwania do uzupełnienia braków związanych z kwestią należytego umocowania
pełnomocnika, czego wyraz stanowią zarządzenia wydane w dniu 31 stycznia
2011 r. (k. 1603 i 1604). Jednakże trafnie w zażaleniu wskazano, że Sąd
Apelacyjny pominął okoliczność, iż pismo procesowe z dnia 27 kwietnia 2010 r.
obejmujące apelację od wyroku Sądu Okręgowego, uprzednio podpisane przez A.
P. jako członka zarządu Spółki, zostało ostatecznie podpisane osobiście przez
powoda (k. 1634). Uwzględniając tę okoliczność, jak również to, że na skutek
postanowienia z dnia 22 marca 2011 r. o niedopuszczeniu Spółki do udziału w
sprawie w charakterze pełnomocnika, dokonane przez nią czynności należało
potraktować jako niebyłe, przyjąć należało, iż apelacja w niniejszej sprawie
wniesiona została przez powoda osobiście. Nie stoi temu na przeszkodzie,
że podpisując apelację powód jednocześnie złożył oświadczenie o zatwierdzeniu
czynności dokonanych przez Spółkę, skoro oświadczenie takie nie może być
uznane za skuteczne (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 8 lipca 2008 r. III CZP 154/07, OSNC 2008, nr 12, poz. 133).
Z tych przyczyn, na podstawie art. 39815
zd. pierwsze w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji, pozostawiając
Sądowi Apelacyjnemu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego
na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 39821
w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.