Uzasadnienie z 17 grudnia 2024, sygn. I C 732/24

UZASADNIENIE

(...) Sp. z o.o. w W. w dniu 23 maja 2024 r. (data wniesienia pozwu w (...) k. 25) wniosła przeciwko S. K. pozew domagając się zasądzenia od pozwanego na rzecz strony powodowej kwoty 1604,32 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 ¹ k.c. od 27 lutego 2024 r. do dnia zapłaty.

Strona powodowa podniosła, że pozwany zawarł jako konsument z (...) Sp. z o.o. umowę pożyczki na okres 24 rat tygodniowych, na mocy której udostępniona została pozwanemu kwota 1200 zł. Poza zwrotem kwoty pożyczki pozwany był zobowiązany zapłacić na rzecz pożyczkodawcy prowizję administracyjną w kwocie 89 zł, prowizję za udzielenie pożyczki i zarządzenia w kwocie 335,05 zł i odsetki kapitałowe w kwocie 55,95 zł. Pozwany nie wypełnił obowiązku zwrotu pożyczki, co wiązało się z obowiązkiem zapłaty odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od niezwróconej kwoty pożyczki, prowizji i odsetek kapitałowych (wynoszącej 1398,57 zł), których wysokość na dzień poprzedzający wniesienia pozwu wyniosła 172,18 zł. Dochodzona kwota uwzględnia wpłaty dokonane przez pozwanego.

Pozwany, któremu doręczono pozew, zobowiązany do złożenia odpowiedzi na pozew, w której przytoczy wszystkie twierdzenia i dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, pod rygorem zwrotu pisma złożonego po tym terminie oraz pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów oraz wydania wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym, nie złożył odpowiedzi na pozew.

Sąd zważył, co następuje (w trybie art. 505 ⁸ § 4 k.p.c.).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania wyroku zaocznego stosownie do art. 339 § 1 i 2 k.p.c., zgodnie z którym sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Wówczas twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, przyjmuje się za prawdziwe, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Oznacza to, że sąd, o ile tylko nie ma uzasadnionych wątpliwości, zobligowany jest do uznania podanej przez powoda podstawy faktycznej, to jest twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych, za zgodną z prawdą bez potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego. Domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy jednak wyłącznie strony faktycznej i nie zwalnia sądu od rozważenia, czy przytoczone okoliczności uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu oraz czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów. Sąd nie jest zatem zwolniony z obowiązku dokonania prawidłowej oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu opartego na tych twierdzeniach (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z 29 maja 1958 r., 1 CR 969/57, OSNCP 1960/1/14; wyroki Sądu Najwyższego: z 15 września 1967 r., III CRN 175/67, OSNCP 1968/8–9/142; 15 marca 1996 r., I CRN 26/96, OSNCP 1996/7–8/108; 6 czerwca 1997 r., I CKU 87/97, Prok. i Pr.-wkł. (...), s. 44; 31 marca 1999 r., I CKU 176/97, Prok. i Pr.-wkł. (...), s. 30). Jeżeli zatem w świetle przytoczonych przez powoda okoliczności brak jest podstaw do uwzględnienia żądania pozwu, sąd wyrokiem zaocznym oddala powództwo (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 czerwca 1972 r., III CRN 30/72, Biul. SN 1972/10/178).

W przedmiotowej sprawie pozwany jako pożyczkobiorca – strona umowy z osobą prawną jako pożyczkodawcą jest konsumentem w rozumieniu art. 21 ¹ k.c. Tym samym zastosowanie mają przepisy art. 458 ^{14 -} 458 ¹⁶ k.p.c., stosownie do których strona powodowa, reprezentowana przez radcę prawnego, jest obowiązana bez pouczenia i wyznaczania dodatkowego terminu powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie. Ponadto w świetle art. 3 k.p.c., który stanowi, że strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przestawiać dowody, a także art. 205 ³ § 5 k.p.c., zgodnie z którym przytaczanie faktów i dowodów powinno co do zasady nastąpić wraz z pierwszym pismem, w którym strona zajmuje stanowisko w sprawie, strona powodowa powinna podnieść wszelkie twierdzenia i dowody już w pozwie.

Biorąc to pod uwagę nie powinno budzić wątpliwości, że na stronie powodowej ciążył obowiązek wskazania twierdzeń i dowodów wykazujących zasadność zgłoszonego roszczenia w sposób umożliwiający dokonanie przez Sąd oceny tego roszczenia na podstawie przedstawionych twierdzeń i dowodów.

Podstawą prawną żądania pozwu stanowią zatem w szczególności art. 720 k.c. oraz art. 509 k.c. Przepis art. 720 § 1 k.c. stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Natomiast zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania (§ 1). Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). Oznacza to, że do przelania wierzytelności na inny podmiot niezbędne jest zawarcie umowy pomiędzy zbywcą wierzytelności a jej nabywcą. Umowa ta określa warunki, na jakich dochodzi do przejścia wierzytelności.

Biorąc pod uwagę wskazane granice powództwa w pierwszej kolejności należy ocenić skuteczność nabycia przez stronę powodową wierzytelności od pierwotnego wierzyciela (pożyczkodawcy – (...) Sp. z o.o.), gdyż na tej podstawie weryfikacji podlega legitymacja procesowa czynna strony powodowej.

Do akt sprawy przedłożono umowę przelewu wierzytelności z dnia 7 czerwca 2023 r. pomiędzy (...) a (...) Sp. z o.o. Strona powodowa nie złożyła umowy przelewu wierzytelności pomiędzy (...) Sp. z o.o. (pierwotnym wierzycielem - kredytodawcą) a (...), co prowadzi do braku ciągu cesji i wniosku, że brak jest podstaw do uznania, że doszło do przejścia dochodzonej pozwem wierzytelności, jaka miała przysługiwać (...) Sp. z o.o. wobec pozwanego z tytułu umowy pożyczki na stronę powodową. Strona powodowa tej okoliczności nie wykazała. W konsekwencji należy stwierdzić, że ocena czynności prawnych dokonanych przez stronę powodową nie pozwala na uznanie, że nabyła ona i przysługuje jej wierzytelność wobec pozwanego z tytułu umowy pożyczki, a przynajmniej strona powodowa tego nie wykazała. Oznacza to, że nie ma ona legitymacji procesowej czynnej.

Legitymacja procesowa jest jedną z przesłanek materialnych, czyli okoliczności stanowiących w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Otóż, aby ochrona prawna mogła być przez sąd udzielona, z żądaniem jej udzielenia musi wystąpić osoba do tego uprawniona. Tym uprawnieniem jest właśnie legitymacja procesowa czynna ( wyrok SA w Poznaniu z dnia 17 maja 2005 roku, I ACa 1202/04). Wykazanie legitymacji procesowej czynnej po swojej stronie powinno mieć miejsce już w fazie składania pozwu i stanowić wstępny etap pozwalający Sądowi na rozważanie w dalszym zakresie zasadności roszczenia. Ponadto należy zauważyć, że w nauce postępowania cywilnego, jak i w praktyce sądowej przyjmuje się, że legitymacja procesowa jest właściwością podmiotu, w stosunku do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu albo nieistnieniu indywidualno – konkretnej normy prawnej przytoczonej w powództwie. Legitymacja procesowa jest więc zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania co do istoty sprawy i bierze tą przesłankę pod uwagę z urzędu, a zatem ma obowiązek ustalić tą okoliczność. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej, jak i biernej prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo (H. Pietrzkowski, Zarys metodyki pracy sędziego w sprawach cywilnych, Warszawa 2007, s. 112).

Reasumując, należało oddalić powództwo w całości, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.

Sędzia Joanna Schreiber

(...)

(...)

1)  (...)

2)  (...)

3)  (...)

(...)

(...)