Wyrok z 7 stycznia 2025, sygn. III C 12/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia, 17 grudnia 2024 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Sebastian Otto

Protokolant: stażysta Aleksandra Babyszko

po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024r. w Szczecinie

na rozprawie

sprawy z powództwa S. Z.

przeciwko (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1 383,58 zł (tysiąc trzysta osiemdziesiąt trzy złote pięćdziesiąt osiem groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty;

- 1 137,58 zł od dnia 28 listopada 2020r. do dnia zapłaty,

- 246 zł od dnia 24 stycznia 2021r. do dnia zapłaty;

II.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1087 zł (tysiąc osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

III.  nakazuje ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie kwotę 561,57 zł (pięćset sześćdziesiąt jeden złotych pięćdziesiąt siedem groszy) tytułem wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.

Sygn. akt III C 12/24

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 17 grudnia 2024 r.

Powód S. Z. pozwem z dnia 28 grudnia 2023 r. wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. kwoty 1.383,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi w następujący sposób:

- od kwoty 1.383,58 zł od dnia 28 listopada 2020 r. do dnia zapłaty;

- od kwoty 246 zł od dnia 24 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty,

wraz z kosztami procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 24 sierpnia 2020 r. doszło do kolizji, w której samochód marki K. (...) o nr rej. (...), stanowiący własność W. W., został uszkodzony przez sprawcę posiadającego polisę od odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń.

W dniu 28 września 2020 r. poszkodowany przelał wierzytelność z tytułu odszkodowania za powyższą szkodę, w tym odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego, na powoda S. Z.. Powód wskazał, że dotychczas wypłacona kwota przez pozwany zakład ubezpieczeń nie wyczerpuje całości jego roszczenia związanego z przedmiotową szkodą. Powód łącznie dochodzi od strony pozwanej odszkodowanie w kwocie 8.691,62 zł (naprawa 8.052,02 zł + najem pojazdu 639,60 zł), natomiast pozwana wypłaciła odszkodowanie w łącznej kwocie 7.308,04 zł (w tym naprawa 6.914,44 zł i najem 393,60 zł).

Pozwana w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz strony pozwanej kosztów procesu. W uzasadnieniu swojego stanowiska zaprzeczono zasadności roszczenia z tytułu naprawy pojazdu oraz najmu pojazdu zastępczego. Pozwany ubezpieczyciel przyznał swoją odpowiedzialność co do zasady, wskazując nadto, że w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił stronie uprawnionej kwotę bezspornego odszkodowania. Wskazywano także, iż poszkodowany nie wykazał chęci współpracy z zakładem ubezpieczeń.

Ustalenia faktyczne.

W dniu 24 sierpnia 2020 r. w S. przy ul. (...) doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został samochód marki K. (...) o nr rej. (...), stanowiący własność W. W., który również wówczas kierował pojazdem.

W chwili zdarzenia sprawca szkody posiadał polisę ubezpieczeniową posiadaczy pojazdów mechanicznych OC w (...) S.A. z siedzibą w W..

W dniu 28 października 2020 r. szkoda została zgłoszona do (...) S.A. z siedzibą w W..

Bezsporne, a nadto dowód:

- dokumenty zgromadzone w aktach szkody k. 114 (płyta CD),

- zeznania powoda k. 103,

- zeznania świadka (poszkodowanego) k. 102,

- podsumowanie zgłoszenia szkody k. 17.

W dniu 28 września 2020 r. poszkodowany przelał wierzytelność z tytułu odszkodowania za szkodę wyrządzoną w dniu 24 sierpnia 2020 r. na rzecz S. Z..

Dowód:

- umowa cesji wierzytelności k. 11-12.

W dniu 21 grudnia 2020 r. W. W. zawarł umowę najmu pojazdu zastępczego. Pojazd zastępczy był poszkodowanemu niezbędny do dojazdów do pracy i do lekarza. Pojazd zastępczy był wynajmowany do dnia 24 grudnia 2020 r. (3 dni).

Dowód:

- umowa najmu pojazdu k. 13-14,

- oświadczenie dot. celowości wynajęcia samochodu zastępczego k. 15,

- potwierdzenie zwrotu pojazdu k. 16.

Decyzją z 2 grudnia 2020 r. (...) S.A. przekazał do wypłaty kwotę 4.180,11 zł tytułem odszkodowania.

Dowód:

- decyzja k. 24,

- potwierdzenie przelewu k. 25.

Decyzją z 4 stycznia 2021 r. (...) S.A. ostatecznie ustalił wartość odszkodowania na 7.124,44 zł tytułem naprawy pojazdu i 393,60 zł tytułem najmu pojazdu zastępczego. W związku z tym przelano jeszcze odszkodowanie w wysokości 2.734,33 zł w związku z naprawą i 393,60 zł za najem pojazdu zastępczego.

Dowód:

- decyzja k. 40-41,

- potwierdzenia przelewów k. 42-43,

- ostateczne stanowisko k. 45-46.

Pismem z 17 stycznia 2022 r. pełnomocnik S. Z. wezwał (...) S.A. do zapłaty kwoty 1383,58 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Dowód:

- wezwanie do zapłaty k. 44.

Naprawa uszkodzonego pojazdu poszkodowanego W. W. wyniosła 8.052,02 zł, a koszt najmu pojazdu zastępczego w okresie jego naprawy wyniósł 639,60 zł.

Dowód:

- faktura nr (...) k. 61,

- kalkulacja naprawy k. 62-64.

Koszt naprawy samochodu poszkodowanego do stanu sprzed wystąpienia szkody wynosił 8.160,88 zł, a średnia dobowa stawka najmu samochodu segmentu C, do jakiego zaliczany jest samochód K. (...), wynosiła w 2020 r. na rynku (...) 212,25 zł (brutto).

Dowód:

- opinia biegłego sądowego k. 123-131.

Rozważania prawne.

W ocenie Sądu powództwo zasługiwało w całości na uwzględnienie.

Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych przez strony, co do prawdziwości i wiarygodności których nie powziął zastrzeżeń, a żadna ze stron nie kwestionowała ich treści. Sąd także dopuścił i przeprowadził dowód z opinii biegłego M. M. w zakresie techniki samochodowej. Sporządzona przez biegłego opinia była spójna i rzetelna, a żadna ze stron nie wnosiła do niej zastrzeżeń, co pozwoliło na wydanie orzeczenia kończącego. Co więcej, pełnomocnik strony powodowej nie odebrał odpisu opinii biegłego sądowego, lecz przyjęto, że nie wnosi on zastrzeżeń, w szczególności, iż z opinią zapoznał się na czytelni sądowej.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowią przepisy art. 822 § 1 i 2 k.c., art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2277 z późn. zm.) oraz art. 436 § 1 k.c. i 415 k.c.

Przepis art. 822 § 1 i 2 k.c. stanowi, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony (§ 1). Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia (§ 2). Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Stosownie zaś do treści przepisu art. 436 § 1 k.c. odpowiedzialność przewidzianą w przepisie art. 435 k.c. ponosi również samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny. Przepis art. 415 k.c. stanowi natomiast, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Wskazać należy, że świadczenie ubezpieczyciela z tytułu umowy ubezpieczenia majątkowego ma charakter odszkodowawczy i ta funkcja kompensacyjna determinuje podstawową treść pojęciową, zakres i poziom odszkodowania. Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń jest szczególną postacią odpowiedzialności cywilnej, a prawo ubezpieczeń majątkowych jest częścią prawa odszkodowawczego. Pojęcie szkody w ubezpieczeniach jest zatem takie samo jak w innych działach prawa odszkodowawczego, zasada odszkodowania nie może być bowiem traktowana w oderwaniu od ogólnych zasad odszkodowawczych, które znalazły wyraz i zostały uregulowanie w kodeksie cywilnym. Dotyczy to samych pojęć szkody i odszkodowania. Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W literaturze dominującą jest teoria adekwatnego związku przyczynowego, od której odstępstwa mogą wystąpić w warunkach opisanych w art. 361 § 2 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych w art. 361 § 1 k.c., w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Co do zasady normalny związek przyczynowy pełni zatem w prawie cywilnym funkcję przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej, a nadto wyznacza jej granice w tym sensie, że zobowiązany ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa zdarzeń, z którymi ustawa łączy jego obowiązek odszkodowawczy. W świetle powyższego przepisu wysokość odszkodowania ubezpieczeniowego świadczonego z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z ruchem pojazdu mechanicznego jest zakreślona granicami odpowiedzialności cywilnej posiadacza, kierowcy samochodu. Reguła płynąca z przywołanego przepisu nakazuje także przestrzeganie zasady pełnego odszkodowania w granicach wspomnianego adekwatnego związku przyczynowego. Podstawową bowiem funkcją odszkodowania jest kompensacja, co oznacza, że odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę, nie może ono jednak przewyższać wysokości faktycznie poniesionej szkody.

Przywołać przy tym należy stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 8 marca 2018 r. (II CNP 32/17, LEX nr 2497991), iż roszczenie odszkodowawcze w ramach ustawowego obowiązku ubezpieczenia komunikacyjnego OC powstaje już z chwilą wyrządzenia szkody tj., właśnie w chwili nastąpienia wypadku komunikacyjnego i pojawienia się dalszych przesłanek odpowiedzialności sprawcy na podstawie art. 436 k.c. Obowiązek naprawienia szkody nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy samochodu i czy w ogóle zamierzał dokonać takiej naprawy w przyszłości. Należy zatem wyraźnie odróżnić sam moment powstania szkody i roszczenia o jej naprawienie od daty ewentualnego naprawienia rzeczy (samochodu), bowiem dla powstania odpowiedzialności ubezpieczyciela istotne znaczenie ma sam fakt powstania szkody, a nie fakt naprawienia samochodu (sekwencja zdarzeń: wypadek komunikacyjny i uszkodzenie pojazdu, powstanie szkody w majątku poszkodowanego, powstanie roszczenie odszkodowawczego, inne zdarzenia, w tym m.in. naprawienie samodzielne samochodu przez poszkodowanego i poniesienie wydatków).

W toku procesu niekwestionowanym było, iż sprawca szkody posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanego ubezpieczyciela. Pozwana nie kwestionowała zasady swojej odpowiedzialności za szkodę powstałą w pojeździe i wypłaciła odszkodowanie obejmujące koszty naprawy pojazdu poszkodowanego i koszty najmu pojazdu zastępczego wedle własnego kosztorysu, z którym nie zgadza się strona powodowa.

W celu rozstrzygnięcia sporu Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z opinii biegłego mgr inż. M. M. celem ustalenia kosztów przywrócenia pojazdu marki K. (...) do stanu sprzed zdarzenia z dnia 24 sierpnia 2020 r. oraz jaka była stawka czynszu najmu pojazdu odpowiadającego pojazdowi K. (...) w sierpniu 2020r.

Biegły ustalił zatem, że koszty naprawy samochodu poszkodowanego do stanu sprzed wystąpienia szkody wynosił 8.160,88 zł, a średnia dobowa stawka najmu samochodu segmentu C, do jakiego zaliczany jest samochód K. (...), wynosiła w 2020 r. na rynku (...) 212,25 zł (brutto).

Słusznym jest zatem, by zakład ubezpieczeń zwrócił koszt najmu pojazdu zastępczego wedle żądań powoda, gdyż stawka najmu pojazdu zastępczego zastosowana w fakturze nr (...) nie przekracza stawek, które wówczas obowiązywały na rynku (...). Podobnie też roszczenie dochodzone pozwem w zakresie naprawy pojazdu zastępczego uznać należało za adekwatne, biorąc pod uwagę, że biegły ustalił koszt naprawy nawet nieco wyższy niż rzeczywiście poniesione koszty naprawy pojazdu poszkodowanego.

O odsetkach należnych stronie powodowej od zasądzonych kwot Sąd rozstrzygnął zgodnie z żądaniem pozwu. Zgodnie z art. 817 § 1 k.c. ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku. Natomiast art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.

W niniejszej sprawie znaczenie miało, iż z zgłoszenie szkody nastąpiło 28 października 2020 r. i tym samym pozwana winna zapłacić odsetki od 28 listopada 2020 r. w zakresie kwoty 1.137,58 zł (dotyczącej odszkodowania z tytułu kosztu naprawy pojazdu). Natomiast od 24 stycznia 2021 r. w zakresie kwoty 246 zł, gdyż 24 grudnia 2020 r. pozwanej została dostarczona faktura za najem pojazdu zastępczego.

O kosztach procesu Sąd orzekł w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Przepis art. 98 §1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu – za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu (§ 1 ¹). Na koszty te, zgodnie z treścią art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 3 k.p.c. i 99 k.p.c., składa się wynagrodzenie pełnomocnika, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Mając na względzie, że pozwana przegrała proces w całości, obowiązana jest zwrócić powódce koszty związane z niniejszym postępowaniem, czyli kwotę 270 zł z tytułu wynagrodzenia pełnomocnika powoda – radcy prawnego, obliczona na podstawie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa, 100 zł tytułem opłaty od pozwu i 700 zł tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego, co łącznie daje kwotę 2.717 zł.

W punkcie III wyroku nakazano ściągnąć od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie kwotę 561,57 zł tytułem wynagrodzenia biegłego, którego nie pokryła w całości zaliczka uiszczona przez powoda.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.