Zarządzenie z 13 stycznia 2025, sygn. I C 1009/24

Mając na uwadze, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, a wartość przedmiotu sporu nie przekracza czterech tysięcy złotych, uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z dyspozycją przepisu art. 505 ⁸ § 4 kodeksu postępowania cywilnego.

W sprawie zarządzono wymianę pism procesowych w oparciu o przepis art. 205 ³ § 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego i mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych Sąd uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, a sprawa kwalifikuje się do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie przepisu art. 148 ¹ § 1 kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Strona powodowa nie wykazała bowiem swojego roszczenia co do zasady.

Strona powodowa dochodziła roszczenia, które miało pochodzić z umowy pożyczki łączącej stronę powodową i pozwanego. Podstawę prawną żądania pozwu stanowi zatem przepis art. 720 kodeksu cywilnego. Powołany przepis stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Dokumenty załączone do pozwu nie dały jednak podstaw do stwierdzenia, że strony zawarły umowę pożyczki.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim. Przepis art. 3 ust. 1 przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności m. in. umowę pożyczki (art. 3 ust. 2 pkt 1 wskazanej ustawy).

Strona powodowa w toku postępowania nie wykazała, aby pozwany zawarł umowę pożyczki, a także aby kwota pożyczki została wypłacona zgodnie z dyspozycją pozwanego. Załączone przez stronę powodową potwierdzenie wykonania operacji (k. 33) stanowi w istocie dokument prywatny wygenerowany przez samą stronę powodową za pośrednictwem systemu transakcyjnego strony powodowej. Nie może więc stanowić dowodu wypłacenia pozwanemu kwoty pożyczki. Niezależnie od tego, podkreślenia wymaga również, że zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta otrzymanie świadczenia niezamówionego i brak jego zwrotu nie stanowi zgody na zawarcie umowy. Nadto, sporządzony formularz umowy pożyczki oraz umowa ramowa nie mogą wskazywać na to, że pomiędzy stroną powodową a pozwanym rzeczywiście doszło do zawarcia umowy. Zarówno umowa ramowa jak i umowa pożyczki nie są opatrzone podpisem. W aktach próżno szukać również wniosku o udzielenie pożyczki, którego złożenie jest warunkiem udzielenia pożyczki zgodnie z § 3 pkt 3.1.3. umowy ramowej. Stąd też należało dojść do wniosku, że strona powodowa nie wykazała, że pozwany złożył oświadczenie woli o zawarciu umowy pożyczki. Sam fakt posiadania danych osobowych pozwanego nie może również świadczyć o zawarciu umowy pożyczki. Nie jest bowiem wykluczone, że pozwany założył konto na platformie K., ale ostatecznie nie zawarł żadnej umowy pożyczki.

Przepisy ustawy o kredycie konsumenckim dopuszczają wprawdzie zawieranie umowy o kredyt konsumencki za pomocą środków porozumiewania się na odległość. Umowę można zawrzeć zarówno w formie pisemnej jak i na innym trwałym nośniku. Nie jest konieczne opatrzenie dokumentu umowy przez strony własnoręcznym podpisem albo podpisem elektronicznym. Forma, jakiej wymaga art. 29 ust. 1 ustawy jest zachowana również wtedy, gdy treść oświadczeń woli spisano na dokumencie papierowym, ale nie zamieszczono pod nim własnoręcznych podpisów albo umieszczono faksymile lub innego rodzaju podpis powielony mechanicznie. Dopuszczalne są różnorodne sposoby dochowania wymaganej formy przy zawieraniu umowy. Niezależnie od tego, strona powodowa powinna była wykazać, że doszło do skutecznego zawarcia umowy z pozwaną, a tego nie uczyniła. Strona powodowa jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinna mieć świadomość ograniczeń dowodowych związanych z zawieraniem umów na odległość i zadbać o to, by w należyty sposób wykazać i przedstawić dowody zawarcia umowy i jej wykonania. Podkreślić należy, że dowodzenie własnych twierdzeń nie jest obowiązkiem strony ani materialnoprawnym, ani procesowym, a tylko spoczywającym na niej ciężarem procesowym i w konsekwencji sąd nie może nakazać czy zobowiązać do przeprowadzenia dowodu i tylko od woli strony zależy, jakie dowody sąd będzie prowadziła. Jeżeli strona uważa, że do udowodnienia jej twierdzeń wystarczy określony dowód i dlatego nie przytacza innych dowodów, to jej błąd nie jest usprawiedliwiony, sama ponosi winę niezgłoszenia dalszych dowodów i nie może zarzucać nieuzasadnionego uniemożliwienia wykazania jej praw.

Sąd w żadnym razie nie kwestionuje możliwości prowadzenia dokumentacji w formie elektronicznej, co oznacza, że wyciągi, zestawienia generowane na podstawie takiej dokumentacji przybierają formę wydruków komputerowych, jednakże dokumenty załączone do pozwu nie stanowią wydruków dokumentacji prowadzonej w formie elektronicznej, lecz są jedynie dokumentami prywatnymi, niepowiązanymi z konkretnymi osobami, które miałyby je sporządzać. Moc dowodowa takich dokumentów jest ograniczona i w ocenie Sądu nie mogą one w rozpoznawanej sprawie być dowodem na to, że doszło do skutecznego zawarcia i wykonania umowy pożyczki pomiędzy stroną powodową a pozwanym. Za dowód zawarcia umowy Sąd nie mógł zatem uznać złożonych do akt sprawy wydruków ramowej umowy pożyczki oraz umowy pożyczki. Są to jedynie niepoświadczone ani przez osobę sporządzającą te dokumenty w systemie elektronicznym ani przez pełnomocnika powoda wydruki komputerowe.

Stosownie do treści art. 6 kodeksu cywilnego, znajdującego swoje proceduralne odzwierciedlenie w art. 232 kodeksu postępowania cywilnego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. W realiach niniejszej sprawy to strona powodowa była obowiązana do przedłożenia dowodów, które wykazywać będą fakt przysługiwania mu od pozwanego roszczenia, we wskazanej w pozwie wysokości.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu postępowanie dowodowe nie potwierdziło, aby pozwany złożył względem strony powodowej oświadczenie woli zawarcia umowy pożyczki. Nie ma również dowodu na to aby doszło do wypłacenia kwoty objętej pożyczką zgodnie z umową.

Powyższe prowadzi do stwierdzenia, że strona powodowa nie wykazała istnienia wierzytelności dochodzonej pozwem i nie sprostała w tym zakresie ciężarowi dowodu, w związku z czym powództwo jako niewykazane podlegało oddaleniu w całości.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 kodeksu postępowania cywilnego i obciążono nimi stronę powodową jako przegrywającą w całości. Na koszty procesu składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 270 zł w oparciu o § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

J., 13 stycznia 2025 roku

Sędzia Łukasz Garbuliński