Uzasadnienie z 27 stycznia 2025, sygn. I C 15/23

UZASADNIENIE

W dniu 10 lutego 2023 r. powódka I. K. wniosła pozew przeciwko pozwanemu C. K. o przywrócenie posiadania nieruchomości położonej w K. o nr 72, gmina G., poprzez wydanie kluczy do furtki, budynku głównego oraz udostępnienie korzystania z jednego pokoju oraz współkorzystania z kuchni i łazienki, jak również wniosła o zakazanie naruszania posiadania w przyszłości. Powódka wniosła również o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów procesu.

W uzasadnieniu swego stanowiska strona powodowa podnosi, iż od chwili zwarcia małżeństwa z pozwanym, tj. od 1998 r. strony procesu wspólnie zamieszkiwały na ww. nieruchomości. W dniu 12 lutego 2022 r. pozwany w sposób bezprawny pozbawił posiadania i wyrzucił powódkę ze wspólnego domu stron. Aktualnie powódka zamieszkuje w domu dla bezdomnych w miejscowości L. ( k. 3-4).

W odpowiedzi na pozew złożonej w dniu 23 czerwca 2023 r. (data nadania) pozwany C. K. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz, od powódki, kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swego stanowiska pozwany podnosił, że powódka zamieszkiwała wspólnie z nim do dnia 1 lutego 2022 r., kiedy to wyprowadziła się z miejsca stałego pobytu zabierając wszystkie swoje rzeczy. Pozwany wskazuje, że powódka wyprowadziła się dobrowolnie, co jego zdaniem znajduje potwierdzenie m.in. w aktach postępowania dotyczącego wymeldowania powódki z przedmiotowego adresu, a także w załączonych dokumentach wskazujących na dobrowolny charakter tej czynności jak np. informacja z Komisariatu Policji, czy pisemne oświadczenie powódki.

C. K. argumentował, że biorąc pod uwagę datę opuszczenia wskazanej wyżej nieruchomości z datą złożenia przedmiotowego pozwu, upłynął roczny termin wskazany w art. 344 § 2 k.c.

Pozwany wskazywał, że nie dopuścił się samowolnego, bezprawnego naruszenia posiadania i wobec przedstawionych dowodów nie można stwierdzić naruszenia posiadania, a tym samym zasadności dochodzenia wywiedzionych przez powódkę żądań. Strona pozwana podnosiła, że powódka od jakiegoś czasu w miejscu zamieszkania nie przebywa i posiadała już inne miejsce stałego pobytu, co sama potwierdza ( k. 24-25).

Ustanowieni na rzecz stron procesu adwokaci z urzędu wnieśli o przyznanie im wynagrodzenia za sprawowane funkcje, bowiem nie zostały one przyznane w żadnej części i nie zostały pokryte, a także wnieśli o zwrot wydatków związany ze stawiennictwem w sądzie. Pełnomocnik z urzędu ustanowiony dla pozwanego wnosił o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 3 krotności stawki minimalnej z uwagi na zawiłość sprawy oraz przyczynienie się pełnomocnika do jej wyjaśnienia i przedłożył jednocześnie spis kosztów ( k. 144 i k. 145v).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny

I. K. i C. K. zawarli związek małżeński w 1998 r. Zamieszkali oni wówczas na nieruchomości położonej w K. o nr 72, gmina G.. Dla nieruchomości tej tut. sąd prowadzi księgę wieczystą o nr (...), gdzie w dziale II jako właściciel ujawniony jest C. K., który stał się właścicielem tej nieruchomości na podstawie umowy darowizny z dnia 22 września 2006 r. ( dowód: kopia umowy darowizny – k. 44-48, częściowe informacyjne wyjaśnienia I. K. – k. 69-69v częściowo potwierdzone w jej zeznaniach – k. 145, informacyjne wyjaśnienia C. K. – k. 69v-70v potwierdzone w jego zeznaniach – k. 145-145v, wydruk treści księgi wieczystej (...) – k. 28-30 złożony do akt postępowania administracyjnego SO. (...).8.3.2022, treść księgi wieczystej zweryfikowana z urzędu poprzez powszechnie dostępny za pomocą sieci Internet system elektronicznej księgi wieczystej).

W dniu 26 września 2012 r. doszło do umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej między małż. K.. Pomiędzy małżonkami nie układało się dobrze już od dłuższego czasu. W rodzinie tej pojawił się problem alkoholowy i w domu dochodziło do awantur pomiędzy małż. K.. Rodzina na przestrzeni 2004-2020 r. wielokrotnie korzystała z pomocy (...) w G. w postaci dofinansowania do zakupu żywności, opału, dożywiania dzieci w szkole oraz w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia. Przed Świętami Bożego Narodzenia w 2021 r. I. K. zadzwoniła do funkcjonariusza Policji J. S., dzielnicowego dla jej rejonu, z informacją, że dobrowolnie wyprowadza się z domu i wskazywała, że w przypadku zgłoszenia jej zaginięcia nie podejmować żadnych czynności poszukiwawczych. I. K. już w przeszłości opuszczała swoje miejsce zamieszkania na kilka dni, po czym wracała. W połowie stycznia 2022 r. po kolejnej awanturze I. K. wyszła z domu oznajmiając mężowi, że wyprowadza się. Nie zabierała wówczas ze sobą żadnych rzeczy. Po kilku dniach wróciła, lecz z uwagi na brak porozumienia się małż. K. w dniu 1 lutego 2022 r. oznajmiła, że chce się wyprowadzić. Skontaktowała się wtedy z R. Ś. (znajomym rodziny i byłym chłopakiem córki K.), by ten zawiózł ją do Z., gdzie uprzednio umówiła się ze znajomym i jednocześnie osobą, z którą pracuje w Stowarzyszeniu Pomocy (...) Schronisko w L. tj. z R. P.. Znajomość z R. P. wynikała z tego, że już wcześniej od ok. 2020 r. pracowała ona jako wolontariusz ww. Stowarzyszeniu. R. P. w dniu 1 lutego 2022 r. zabrał I. K. do wspomnianego Schroniska w L., gdzie w zamian za pracę na rzecz stowarzyszenia (...) zapewniony miała lokal mieszkalny i wyżywienie. W dniu 5 lutego 2022 r. I. K. pojawiła się w domu w K., by odebrać część swych rzeczy. Wówczas doszło do rozmowy między małż. K. i spisania przez I. K. oświadczenia, w którym wskazywała ona, że do dnia 11 lutego 2022 r. wyprowadzi się dobrowolnie z domu jej męża C. K. w K.. Wskazywała w tym oświadczeniu, że decyzje podjęła sama i jest ona nieodwołalna. I. K. jeszcze dwukrotnie, poza ww. datą pojawiała się na przedmiotowej nieruchomości po odbiór jej rzeczy ( dowód: kopia oświadczenia – k. 43, kopia umowy rozdzielności majątkowej – k. 49-51, informacja z Posterunku Policji w G. – k. 109, częściowe zeznania świadków: S. K. – k. 105-105v, D. S. – k. 105v-106, R. Ś. – k. 107, zeznania świadków: K. K. (2) – k. 124-124v, M. K. – k. 124v-125, J. S. – k. 133-133v, pismo I. K. – k. 30-30v złożone w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022, zaświadczenie oraz kopie pism Stowarzyszenia Pomoc (...) Schronisko w L. – k. 11-13 złożone w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022, kopia pisma (...) w G. – k. 18 złożona w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022).

I. K. w dniu 1 lutego 2022 r. dobrowolnie opuściła przedmiotową nieruchomość, nie było wówczas żadnej interwencji policji i nie zaistniała jakaś nagła sytuacja, która zmusiła ją do ucieczki. Interwencja policji miała miejsce dopiero w dniu 11 lipca 2022 r. kiedy to I. K. pojawiła się przed domem w K. i nie została ona wówczas do niego wpuszczona. Wizyta ta zakończyła się udzieleniem informacji stronom. I. K. w 2022 r. złożyła do Prokuratury Rejonowej w Zwoleniu zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w postaci psychicznego i fizycznego znęcania się nad nią przez C. K. (sygn. akt 4178-0.Ds.597.2022). Postanowieniem z dnia 23 września 2022 r. Prokuratura Rejonowa w Zwoleniu umorzyła to postępowanie wobec stwierdzenia braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu. Zażalenie I. K. złożone na to postanowienie nie zostało uwzględnione i tut. sąd w sprawie II Kp 134/22 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie ( dowód: pismo Komisariatu Policji w P. – k. 66 złożone w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022, pismo Prokuratury Rejonowej w Zwoleniu – k. 85 złożone w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022, uzasadnienie decyzji Wojewody (...) – k. 33 złożona w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).8.3.2022, pismo z Posterunku Policji w G. – k. 86 niniejszych akt, pozyskane z urzędu informacje w sprawie II Kp 134/22 tut. sądu).

Wnioskiem z dnia 14 lipca 2022 r. C. K. wniósł do Gminy w G. o wymeldowanie jego małżonki I. K. z nieruchomości w K. wskazując we wniosku, że ww. wyprowadziła się w lutym 2022 r. i od tego czasu nie zamieszkuje na wskazanej nieruchomości. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Wójt Gminy G. decyzją z dnia 24 października 2022 r. w sprawie SO. (...).7.9.2022 orzekł o wymeldowaniu I. K. z pobytu stałego w miejscowości K. – (...). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że I. K. od 1 lutego 2022 r. zamieszkuje i przebywa w schronisku w L., gdzie obecnie jest jej centrum życiowe, bowiem tam mieszka, nocuje i pracuje, a dom w K. opuściła dobrowolnie. Pomimo złożenia przez I. K. odwołania od tej decyzji Wojewoda (...) decyzją z dnia 17 lutego 2023 r. w sprawie (...).621.1.192.2022 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazywał, że zgromadzone w postępowaniu administracyjnym dowody wskazują, że I. K. od dnia 1 lutego 2022 r. w miejscu stałego zameldowania nie koncentruje swoich interesów życiowych: nie mieszka, nie nocuje oraz nie ma w nim swoich rzeczy i dobrowolnie opuściła przedmiotowy budynek. Na decyzję tą I. K. złożyła w dniu 21 marca 2023 r. skarga. Organ w osobie Wojewody (...) skierował skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wraz z odpowiedzią na skargę ( dowód: decyzja Wójta Gminy G. – k. 90-94 złożona w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022, decyzja Wojewody (...) – k. 31-34 złożona w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).8.3.2022, kopia tych decyzji – k. 26-37 niniejszych akt, kopia odpowiedzi na skargę – k. 38-42).

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zwoleniu z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie II K 129/22 I. K. została uznana za winną tego, że w okresie od połowy marca 2022 r. do 4 maja 2022 r. w K. i w Z. wielokrotnie znieważała publicznie C. K. słowami wulgarnymi, za co została skazana karą grzywny w wymiarze 40 stawek dziennych, której wysokość jednej stawki została ustalona na kwotę 10 zł. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 20 grudnia 2023 r. ( dowód: odpis wyroku – k. 94-94v).

Sąd Rejonowy zważył, co następuje

Roszczenie powódki nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd wydając swe rozstrzygnięcie oparł się o zgromadzony materiał dowodowy w postaci dokumentów prywatnych i urzędowych zgromadzonych w toku postępowania wskazanych w powyższym stanie faktycznym, które nie budziły wątpliwości sądu, uznane zostały za wiarygodne i autentyczne. Za prawdziwe i rzetelne sąd uznał dokumenty urzędowe sporządzone na potrzeby postępowania administracyjnego, które ocenił zgodnie z dyspozycją art. 244 k.p.c., stanowiącym, że dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Dokumenty prywatne sąd ocenił na podstawie art. 245 k.p.c., z którego wynika, że dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie w nim zawarte. Powyższy stan faktyczny ustalony został również częściowo na podstawie zeznań świadków, a także na podstawie częściowych zeznań powódki i pozwanego.

Zeznania świadków S. K. (k. 105-105v), D. S. (k. 105v-106), R. P. (k. 106v-107), R. Ś. (k. 107) oraz powódki I. K. (k. 145 poprzedzone jej informacyjnymi wyjaśnieniami – k. 69-69v) sąd uznał za wiarygodne w części w jakiej pokrywały się z zeznaniami powódki i wskazanych świadków złożonymi w postępowaniach administracyjnych (SO. (...).7.9.2022, SO. (...).8.3.2022) oraz w tej części, w której pokrywają się z dokumentami prywatnymi i urzędowymi, którym sąd przyznał walor wiarygodności i ujawnionymi w stanie faktycznym. Sąd wziął również pod uwagę fakt, że świadkowie nie byli obecni podczas opuszczenia domu przez I. K. i wiedzę w tym zakresie czerpią z przekazu powódki. Sąd uznał za niewiarygodne zeznania ww. w zakresie w jakim wskazywali oni, że do opuszczenia przedmiotowej nieruchomości oraz domu doszło w dniu 10 lutego 2022 r. Materiał dowodowy zebrany w postępowaniu administracyjnym wskazuje, że do opuszczenia domu przez I. K. doszło w dniu 1 lutego 2022 r. Na tą datę wskazywali przesłuchani w tym postępowaniu świadkowie, na tą datę powoływały się instytucje (np. Schronisko w L. – k. 11 i 13, Komisariat Policji – k. 66 - akt postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022) o tej dacie wspomina zresztą sama powódka w piśmie z dnia 9 sierpnia 2022 r. (k. 30 akt postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022) i taką datę przyjeły w wydanych przez siebie decyzjach organy administracyjne (Wójt Gminy w G. i Wojewoda (...)). Dlatego w tym zakresie sąd nie dał wiary zeznaniom ww. osób w jakim wskazywali oni na datę 10 lutego 2022 r. jako datę opuszczenia domu przez I. K., bowiem w tym zakresie depozycje te pozostają w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, który sąd uznał za wiarygodny. Pozostała treść zeznań wspomnianych świadków i powódki w zasadzie pokrywa się z pozostałymi dowodami i zasługuje na częściowe danie wiary.

Sąd w całości dał wiarę zeznaniom świadków w osobach K. K. (2) (k. 124-124v), M. K. (k. 124v-125), J. S. (k. 133-133v) oraz zeznaniom pozwanego C. K. (k. 145-145v poprzedzone jego informacyjnymi wyjaśnieniami – k. 69v-70v). Zeznania te w zasadzie korespondują ze sobą, są logiczne, zbieżne i znajdują odniesienie do materiału dowodowego w postaci dokumentów prywatnych i urzędowych przywołanych w stanie faktycznym.

Sąd nie dał wiary dokumentom w postaci pism i zaświadczenia złożonych przez Stowarzyszenie Pomocy (...) Schronisko w L. (k. 15, k. 63, k. 82), bowiem pozostają one w sprzeczności z dowodami, którym sąd przyznał walor wiarygodności, a nadto są sprzeczne z pismami tego samego stowarzyszenia złożonymi w toku postępowania administracyjnego (k. 11 i k. 13 akt postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022). Dlatego dokumenty te nie zasługują na uznanie je za wiarygodne.

Przechodząc do rozważań prawnych wskazać należy, że zgodnie z art. 344 § 1 k.c., przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem.

Roszczenie powyższe wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (art. 344 § 2 k.c.).

Żądanie przywrócenia naruszonego posiadania nie jest żądaniem skierowanym do prawa, lecz dotyczy stanu faktycznego. Nie zmierza do pozbawienia naruszyciela prawa posiadania rzeczy, lecz do odzyskania przez dotychczasowego posiadacza faktycznego władztwa nad rzeczą w związku z samowolą uprawnionego w realizowaniu przysługującego mu prawa do rzeczy. Dlatego zgodnie z art. 478 k.p.c. w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Intencją ustawodawcy było wyposażenie posiadacza w instrumenty prawne służące ochronie posiadania jako pewnego stanu faktycznego, niezależnie od istnienia w tym zakresie po stronie posiadacza stosownego tytułu uprawniającego do posiadania. Dlatego ocena zasadności twierdzeń powódki, co do posiadania przez nią prawnej legitymacji do władania nieruchomością pozwanego, pozostawała poza przedmiotem niniejszego postępowania.

Podsumowując dotychczasowe rozważania skonstatować należy, iż do przesłanek sądowej ochrony posiadania na podstawie - zacytowanego powyżej - art. 344 k.c. należą: fakt posiadania, samowolne naruszenie posiadania, dochodzenie roszczenia w terminie roku od chwili naruszenia.

Mamy tu do czynienia z rygorystycznym terminem zawitym. Z jego upływem roszczenie posesoryjne wygasa, co sąd orzekający uwzględnia z urzędu. Bieg rocznego terminu zawitego rozpoczyna się od chwili dokonanego naruszenia posiadania. Ujemnym skutkom zastrzeżonego terminu zawitego można zapobiec jedynie poprzez „dochodzenie roszczenia” w ciągu roku od naruszenia posiadania.

Poza sporem pozostawało to, że powódka od chwili zawarcia małżeństwa z pozwanym zamieszkiwała na przedmiotowej nieruchomości, na której znajduje się dom mieszkalny. Poza sporem pozostaje również to, że powódka opuściła ten dom z uwagi na nieporozumienia i awantury jakie pojawiały się z pozwanym. Niesporne jest również to, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest pozwany i stanowi ona jego majątek osobisty.

Sporna okazywała się za to data opuszczenia przez powódkę nieruchomości w K. i charakter opuszczenia nieruchomości, bowiem powódka wskazywała, że zmuszona została do tej decyzji z uwagi na zachowanie pozwanego.

Istotne w sprawie było rozstrzygnięcie, czy doszło do samowolnego naruszenia przez pozwanego posiadania powódki nieruchomości położonej w K.. Naruszenie polega na bezprawnym wkroczeniu w sferę władztwa faktycznego posiadacza. Kwalifikacja naruszenia jako samowolnego wymaga więc ustalenia, że osoba dokonująca naruszenia nie była do tego upoważniona, tzn. że było ono obiektywnie bezprawne, przy czym zła lub dobra wiara nie ma żadnego znaczenia (J. Gudowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom II. Własność i inne prawa rzeczowe, wyd. II, Lex 2016).

Wskazać należy, że ciężar udowodnienia samowolnego naruszenia posiadania spoczywa na posiadaczu, który korzysta z ochrony sądowej, tj. na powódce. To na I. K., zgodnie z przepisem art. 6 k.c., spoczywał obowiązek wykazania, że doszło do naruszenia posiadania i to na skutek zachowania pozwanego. W ocenie sądu powódka nie udowodniła, że doszło do samowolnego naruszenia jej posiadania przez pozwanego. W okolicznościach niniejszej sprawy istota rozstrzygnięcia sprowadzała się zatem do oceny, czy opuszczenie spornej nieruchomości przez powódkę było dobrowolne, czy też zostało spowodowane działaniami pozwanego oraz oceny czy opuszczenie mieszkania spowodowane było wolą powódki wyzbycia się jej posiadania.

W ocenie sądu, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że powódka dobrowolnie opuściła przedmiotową nieruchomość 1 lutego 2022 z zamiarem wyprowadzenia się z domu. Tak sama powódka wskazywała w sporządzonym oświadczeniu z dnia 5 lutego 2022 r., tak wskazuje również pozostały materiał dowodowy. Po opuszczeniu domu powódka sukcesywnie podejmowała działania zmierzające do wydania jej rzeczy osobistych.

Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego powódka podjęła tą decyzję w dniu 1 lutego 2022 roku dobrowolnie i w kolejnych dniach (tygodniach) przyjeżdżała po swoje rzeczy. W ocenie sądu było to działanie celowe, jednoznacznie ukierunkowane na sukcesywne opróżnienie przez powódkę przedmiotowej nieruchomości z jej rzeczy osobistych.

Tym samym za nielogiczne uznać należy twierdzenia powódki, iż została ona pozbawiona posiadania, gdyż podejmowane przez nią działania ewidentnie i bezsprzecznie sprowadzały się do opróżnienia przez powódkę spornej nieruchomości z rzeczy do niej należących.

We wskazanych okolicznościach sąd uznał, że zamiarem powódki było opuszczenie nieruchomości i skoncentrowanie nowego ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów pod innym adresem. Sąd ustalił, że wyprowadzenie się przez powódkę z przedmiotowej nieruchomości nie miało charakteru tymczasowego, ale charakter trwały. Materiał dowodowy nie wskazuje, że opuszczenie domu było usprawiedliwione sytuacją rodzinną, czy też innymi względami. Dowody nie wskazują, że takie sytuacje miały miejsce wobec powódki. Wręcz przeciwnie, to powódka została skazana za znieważanie publiczne pozwanego słowami wulgarnymi (k. 94-94v). Ponadto powódka nie wykazała, że zmuszona była opuścić lokal z uwagi na znęcanie się pozwanego, bowiem z informacji Prokuratury Rejonowej w Zwoleniu wynika, że nie stwierdzono danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia tego czynu (k. pismo Prokuratury Rejonowej w Zwoleniu – k. 85 złożone w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).7.9.2022, uzasadnienie decyzji Wojewody (...) – k. 33 złożona w aktach postępowania administracyjnego SO. (...).8.3.2022). Zażalenie powódki na postanowienie wydane przez ww. Prokuraturę nie zostało uwzględnione (sprawa II Kp 134/22 tut. sądu). Tym samym okoliczność ta przez powódkę nie została udowodniona.

Dlatego też powództwo należało oddalić, z uwagi na brak spełnienia przesłanki ochrony posiadania, tj. brak samowolnego naruszenia posiadania powódki nieruchomości położonej w K..

W ocenie sądu, niezależnie od przytoczonych powyżej argumentów, powództwo podlegałoby oddaleniu również przez wzgląd na upływ terminu zawitego, o którym mowa w art. 344 § 2 k.c.

Materiał dowodowy wskazuje, że opuszczenie domu K. miało miejsce w dniu 1 lutego 2022 r., miało charakter dobrowolny i zamierzony. Z uwagi na wskazany wyżej przepis należało stwierdzić, że roszczenie powódki o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń wygasło, albowiem nie było dochodzone w ciągu roku od dochodzonego żądania, tj. od 1 lutego 2022 r., bowiem powództwo w sprawie niniejszej zostało wywiedzione dopiero w dniu 10 lutego 2023 r.

Z uwagi na wszystkie wskazane wyżej okoliczności, sąd powództwo oddalił, o czym orzekł jak w punkcie I (pierwszym) wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., zgodnie z którym w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Zastosowanie art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu, od oceny którego należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie (a jeśli tak, to w jakim zakresie) od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór. Wypadki szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 102 k.p.c. to sytuacje, w których zasądzenie kosztów na rzecz wygrywającego przeciwnika w całości, a nawet w części, byłoby sprzeczne z powszechnym odczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 102 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem sądu oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 380/18).

Z uwagi na charakter sprawy oraz subiektywne przekonanie powódki o słuszności wytoczonego przez nią powództwa, jak również jej trudną sytuację materialną i życiową, sąd - w punkcie II (drugim) wyroku - postanowił odstąpić od obciążania I. K. kosztami procesu.

W toku postępowania powódka i pozwany zastępowani byli przez profesjonalnych pełnomocników w osobach adwokatów im przydzielonych w toku niniejszego postępowania. Jako, iż pełnomocnicy ci oświadczyli, że ich wynagrodzenie nie zostało pokryte w całości ani w części, należało przyznać im wynagrodzenie od Skarbu Państwa na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata (Dz. U. z 2024 r. poz. 763). Adwokat powódki domagał się zasądzenia kosztów pomocy prawnej oraz wydatków związanych z kosztami dojazdów do sądu na 6 terminów rozpraw w kwocie 441,60 zł. Adwokat pozwanego żądał przyznania wynagrodzenia w wysokości 3 krotności stawki minimalnej i zwrotu kosztów dojazdu w kwocie 368 zł (k. 144 i k. 145v). Sąd przy uwzględnieniu okoliczności wymienionych w § 4 ust. 2 przywołanego wyżej rozporządzenia uznał za zasadne ustalenie stawki minimalnej określonej jako 3 krotność stawki 320 zł ustalonej zgodnie z § 11 pkt 4 omawianego rozporządzenia tj. w wysokości 960 zł. Kwota ta została powiększona o kwotę podatku od towarów i usług zgodnie z § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia (tj. o kwotę 220,80 zł). Zasadny był również zwrot kosztów dojazdu, którego domagali się pełnomocnicy z urzędu dla stron niniejszego procesu, które to wydatki znajdują oparcie w § 2 pkt 2 rozporządzenia i zamknęły się ostatecznie kwotą 441,60 zł po stronie pełnomocnika z urzędu powódki i 368 zł po stronie pełnomocnika z urzędu pozwanego. Na tych podstawach, a także w zw. z § 24 omawianego rozporządzenia sąd orzekł jak w punktach III (trzecim) i IV (czwartym) wyroku.

Sędzia Robert Tomikowski