Uzasadnienie z 29 stycznia 2025, sygn. III RC 194/24

UZASADNIENIE

V. F. (1) działając w imieniu małoletnich powodów C. i E. rodzeństwa Ś. wystąpiła do tut. Sądu z powództwem przeciwko C. Ś. (1) o podwyższenie alimentów. W pozwie domagała się podwyższenia od pozwanego na rzecz małoletnich powodów C. i E. rodzeństwa Ś. renty alimentacyjnej z kwoty 250 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich do kwoty po 1000 zł miesięcznie na rzecz każdego z małoletnich powodów.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że koszty utrzymania małoletnich C. i E. wzrosły w stosunku do 2020 roku a głównym czynnikiem ich wzrostu jest wzrost kosztów związanych z wyżywieniem, odzieżą i obuwiem. Dodatkowo dzieci ze względu na wiek i etap edukacyjny wymagają nie tylko wsparcia dydaktycznego w formie korepetycji, lecz także udziału w zajęciach rozwijających ich zainteresowania, co generuje dodatkowe koszty.

W toku postępowania w sprawie matka małoletnich powodów podtrzymywała swoje stanowisko w sprawie, jednak wskazała, że jest otwarta na zawarcie porozumienia z pozwanym i ostatecznie oświadczyła, że w drodze ewentualnej ugody zgodziłaby się na podwyższenie alimentów na rzecz małoletnich do kwot po 800 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich.

Powódka podniosła, że sytuacja finansowa pozwanego C. Ś. (1) jest stabilna. Według powódki, pozwany pracuje na wysokim stanowisku w firmie (...) w W. i posiada realne możliwości osiągania dochodów pozwalających na większy udział w kosztach utrzymania dzieci. W ocenie strony powodowej nie ulega wątpliwości, że pozwany powinien w większym stopniu przyczynić się do zaspokajania potrzeb finansowych wspólnych małoletnich dzieci stron.

(dowód pozew wraz z załącznikamik.3 -30)

Pozwany C. Ś. (1) początkowo wnosił o oddalenie powództwa w całości, a po przeprowadzeniu postepowania dowodowego zgodził się na płacenie wyższych alimentów tj. po 500 zł miesięcznie na rzecz każdego z małoletnich powodów, przy czym wskazał, że ponosić będzie także dodatkowe koszty związane z utrzymaniem dzieci. W trakcie postępowania pozwany uznał roszczenie do kwoty po 500zł na każde dziecko.

W odpowiedzi na pozew pozwany wskazał, że zgodnie z punktem 11 wyroku rozwodowego zobowiązany jest również do partycypowania w dodatkowych, nieprzewidzianych kosztach utrzymania dzieci, w połowie ich wysokości, i z tego obowiązku się wywiązuje. Pozwany, odwołując się do twierdzeń zawartych w pozwie, zakwestionował m.in. konieczność korzystania przez dzieci z korepetycji, wskazując, że sam wcześniej proponował ich zapisanie na zajęcia dodatkowe, jednak matka dzieci uznała to za zbędne. Podkreślił także, że w opiece nad dziećmi wspiera go jego siostra, a on sam zapewnia dzieciom wyżywienie, atrakcje oraz możliwość kontaktu w ramach ustalonych przez sąd terminów. Pozwany w odpowiedzi na pozew odniósł się również do kwestii związanych z utrzymaniem nieruchomości zamieszkiwanej przez dzieci, wskazując, że dom obciążony jest kredytem hipotecznym, który w całości spłaca on sam, podobnie jak ponosi koszty ubezpieczenia nieruchomości. W jego ocenie, koszty te powinny być uwzględnione przy ustalaniu jego rzeczywistego wkładu w utrzymanie małoletnich. Odnosząc się do leczenia ortodontycznego dzieci, pozwany zaznaczył, że nie został poinformowany o planach leczenia prywatnego, mimo że dzieci znajdują się na liście oczekujących w ramach NFZ. Zaznaczył również, że posiada ubezpieczenie zdrowotne, w ramach którego dzieci mogą korzystać z leczenia stomatologicznego czy okulistycznego. Pozwany podał, że deklaruje gotowość dalszego wspierania dzieci w ramach już zasądzonych obowiązków, jednak – co podkreślił – obecne kontakty z dziećmi ograniczają się jedynie do spraw finansowych i przesyłania wiadomości jakie kwoty pozwany ma zwrócić przedstawicielce ustawowej małoletnich.

(odpowiedź na pozew k. 43 – 48)

W toku postępowania strony wyraziły zgodę na skierowanie ich do mediacji, jednakże w toku postępowania mediacyjnego nie udało im się wpracować porozumienia.

Sąd ustalił, co następuje:

Sąd Okręgowy w Toruniu w sprawie (...) wyrokiem z dnia 23 listopada 2020r. w sprawie o rozwód V. Ś. (1) przeciwko C. Ś. (1) rozwiązał związek małżeński powódki V. Ś. (1) z domu F., urodzonej (...) w A., córki V. i X. oraz pozwanego C. Ś. (1), urodzonego (...) w H., syna E. i H., zawarty dnia 2 stycznia 2010 roku w A. – przez rozwód bez orzekania o winie.

Sąd powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi: E. Ś., urodzonym (...) w A., oraz C. Ś. (2), urodzoną (...) w A. – oboju rodzicom i poddał wykonywanie władzy rodzicielskiej nadzorowi kuratora sądowego.

Strony zostały zobowiązane do podjęcia terapii rodzinnej mającej na celu poprawę więzi emocjonalnej z dziećmi.

Sąd Okręgowy ustalił, że pozwany będzie miał prawo do kontaktów z małoletnimi dziećmi w okresie od dnia uprawomocnienia się wyroku, do końca lutego 2021 roku w następujący sposób:

- w każdy drugi i czwarty weekend miesiąca w godzinach od piątku godziny 18.00 do niedzieli godziny 18.00;

- w każdy wtorek i czwartek od godziny 15.00 do godziny 19.00;

-w Wigilię Bożego Narodzenia 2020 roku w godzinach od godziny 15.00 do godziny 20.00;

- w Pierwszy Dzień Z. Bożego Narodzenia 2020 roku w godzinach od godziny 9.30 do 18.00.

Ponad to Sąd ustalił, że pozwany będzie miał prawo do kontaktów z małoletnimi dziećmi poza ich miejscem zamieszkania w okresie od początku marca 2021 roku naprzemiennie, w co drugi tydzień – od poniedziałku od godziny 7.30 do niedzieli do godziny 18.00, począwszy od pierwszego tygodnia marca 2021 roku; ustalił, że niezależnie od ustalonych kontaktów oboje rodzice będą mieli prawo do spotkania się z dziećmi w dniu ich urodzin, imienin, w Dniu Dziecka, w Dniu Matki i w Dniu Ojca w godzinach odrębnie ustalonych; ustalił, że niezależnie od ustalonych kontaktów naprzemiennie rodzice będą mieli prawo do spędzania z dziećmi Z. Bożego Narodzenia i Z. Wielkanocnych w ten sposób, iż pozwany w 2021 roku będzie miał prawo do spędzenia z dziećmi Wigilii Bożego Narodzenia, od godziny 15.00 do godziny 20.00, a powódka Pierwszy Dzień Z. Bożego Narodzenia od godziny 9.30 do godziny 18.00, a w kolejnym roku naprzemiennie, pozwany będzie miał prawo do spędzenia z dziećmi M. Wielkanocnej w 2021 roku od godziny 9.30 do 18.00, a powódka Poniedziałku Wielkanocnego od 9.30 do 18.00, w kolejnym roku naprzemiennie.

Strony ustaliły także, że w okresie wakacji letnich każdemu z rodziców będzie przysługiwało prawo do spędzania z dziećmi okresu nieprzerwalnych dwóch tygodni, po uprzednim ustaleniu między sobą.

Ponadto Sąd ustalił, że miejsce zamieszkania małoletnich C. Ś. (2) i E. Ś. będzie przy matce V. Ś. (2).

W punkcie X wyroku Sąd Okręgowy zobowiązał obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania małoletnich dzieci i tytułem udziałów w tych kosztach ojca zasądził od pozwanego alimenty na rzecz małoletniego E. Ś. w wysokości 400 zł (czterysta złotych) i małoletniej C. Ś. (2) w wysokości 400 zł (czterysta złotych) – łącznie 800 zł (osiemset złotych) miesięcznie w okresie od grudnia 2020 roku do końca lutego 2021 roku oraz w wysokości 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) na rzecz małoletniego E. Ś. i w wysokości 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) na rzecz małoletniej C. Ś. (2) – łącznie 500 zł (pięćset złotych) miesięcznie, począwszy od marca 2021 roku płatne do 10 każdego miesiąca do rąk powódki, niezależnie od zasiłku rodzinnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia płatności jakiejkolwiek raty, a powódkę zobowiązał do ponoszenia pozostałych kosztów utrzymania dzieci.

W punkcie XI wyroku Sąd Okręgowy zobowiązał pozwanego do partycypowania w dodatkowych nieprzewidzianych kosztach utrzymania dzieci w połowie ich wysokości po uprzednim ustaleniu zarówno ich wysokości, jak i zasadności z powódką.

(dowód akta sprawy Sądu Okręgowego w Toruniu I (...), kserokopia wyroku o rozwód k.29- 30)

Na dzień dzisiejszy:

Małoletni E., urodzony (...), jest dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim. Wymaga indywidualnego podejścia edukacyjnego oraz dodatkowego wsparcia w nauce, zwłaszcza w zakresie języka angielskiego. Uczęszcza do VIII klasy szkoły Podstawowej w E.. Córka C., urodzona (...), jest uczennicą klasy VI Szkoły Podstawowej. Matka powodów pracuje w banku i uzyskuje miesięczne dochody w wysokości około 3.512,22 zł. Strona powodowa wskazała, że istotnym elementem wpływającym na wysokość miesięcznych kosztów utrzymania dzieci są wydatki związane ze zdrowiem oraz edukacją.

Bezpośrednio przed Sądem matka małoletnich powodów wskazała na następującej koszty utrzymania małoletnich: laryngolog – wizyta 150 zł w A., co 3 miesiące, chłopiec jest obserwowany jak się głowo-czaszka rozrasta i czy konieczna będzie operacja. Małoletni będzie bierzmowany. 1000 zł to są ogólne koszty utrzymania dziecka. Podniosła, że w sklepie są co raz większe ceny. Małoletni chcą korzystać z kina, dobrze odżywić się. Dzieci jedzą obiady w szkole – koszt 150 zł na dziecko na miesiąc. Odzież np. kurtka 250 zł, buty – jak to nie są zwykłe buty, (a małoletni lubi M.) – 400 zł, zwykłe buty to są w kwocie 200 zł. Zwykły tischert koszt od 50–80 zł, Matka powodów podniosła, że małoletni już nie chcą ubierać się w sklepie (...). Małoletni E. bardzo lubi piłkę nożną. T. wzrosną koszty E. – bo będzie przebywał w internacie 70 zł opłata plus 20 zł dzienne wyżywienie, ok. 500 zł miesięcznie, cena na dziś, do tego dochodzą dojazdy do szkoły. Małoletnia C. skończy 12 lat, uczęszcza do kl. V. Dziewczynka prawidłowo się rozwija. Do kosztów jej utrzymania doszły koszty okulisty – 200 zł wizyta, to będzie pierwsza wizyta, bowiem małoletnia otrzymała skierowanie ze szkoły. Podstawowy koszt okularów to 350 zł, oprawka 400 zł plus szkło. Małoletnia uczęszcza na gimnastykę 1x w tygodniu – 20 zł za godzinę miesięcznie – 80 zł miesięcznie. Ortodonta 150 zł pierwsza wizyta i w zależności od wymagań 200–250 zł kolejne, plus aparat. Może mieć małoletnia refundację, ale na nią są długie kolejki, a stomatolog zaleca jak najszybciej założenie aparatu. Koszty utrzymania ubrania, jedzenia wynoszą podobnie jak małoletniego E.. V. F. (1) otrzymuje na dzieci świadczenie 800+.

(dowód: zeznania V. F. (1) k. 171 – 172 v., informacja o diagnozie E. Ś. k. 7, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego k.8 – 11, kserokopia umowy o pracę V. F. (1) k. 13, odpisy zupełne aktów urodzenia k. 27 – 28)

Pozwany C. Ś. (1) nadal pracuje w D., obecnie na stanowisku zastępcy kierownika zmiany, ostatnio otrzymał 4879 zł netto wynagrodzenia, to jest średnia kwota jaką otrzymuje, gdy pracuje w sobotę dodatkową to wynagrodzenie wynosi obecnie około 5200 zł, Zeznając podtrzymał podane koszty swojego utrzymania - wynajmuje mieszkanie, którego koszt to – 900 zł za wynajem, plus do spółdzielni płaci czynsz 670 zł, opłata za prąd ok. 200 zł, za okres 2 miesięcy, i płaci regularnie alimenty. Opłaca również dodatkowe koszty utrzymania dzieci. Dokłada się do kosztów odzieży, obiadów, doładowania karty dla córki C., w ostatnim okresie przelał dodatkowo 188 zł. Wypłatę otrzymuje 10 dnia każdego miesiąca, w godzinach po 15-ej nieraz ma przelewy po godz. 17-ej i ten przelew wykonuje po godzinie 22-ej po drugiej zmianie w pracy. Sporadycznie 10 dzień miesiąca przypada w sobotę. Z synem E. pozwany ma stały kontakt, gdy małoletni przebywa u niego jeżdżą na basen do O., taki koszt to 100 zł, jeździł po syna w święta – po świętach w II dzień Bożego Narodzenia. W zimowe ferie jadą do F. Centrum (...), następnie chcą zwiedzić T., Od dnia rozwodu to będzie pierwszy taki dłuższy okres, w którym spotkał się z synem. Spłaca kredyt, który zaciągnął za rower, który nabył synowi na raty 200 zł. miesięcznie. Podniósł, że ponosi koszty sprawy karnej przyznał, że w sprawie karnej dostał nakaz opuszczenia domu, więc nie mieszka w domu, którego jest współwłaścicielem.

(dowód: zeznania pozwanego C. Ś. (1) k. 172v.- 173v., zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach k. 51, kserokopia najmu lokalu mieszkalnego k. 52- 55, korespondencja między rodzicami małoletnich k. 79 - 92 )

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie:

- czyściwo zeznań V. F. (1) k. k. 171 – 172v,

- czyściwo zeznań C. Ś. (1) k. 17v – 173v.

- akt sprawy Sądu Okręgowego w Toruniu I (...),

dokumentów złożonych przez stronę powodową w tym m.in.:

- kserokopii informacji o wynikach diagnozy przeprowadzonej w Poradni (...) w A. k. 7,

- orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego k. 8 – 11,

- kserokopii umowy o pracę k. 13,

- odpisów zupełnych aktów urodzenia k. 27 – 28,

- wydruków otrzymywanych wynagrodzeń i innych elementów wynagrodzenia k. 99 – 102,

- zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu k. 105,

- wydruków korespondencji między rodzicami małoletnich k. 105 – 116,

dokumentów złożonych przez stronę pozwaną w tym:

- zaświadczenia o zatrudnieniu i zarobkach k. 51,

- umowy najmu lokalu mieszkalnego k. 52 - 55,

- korespondencja między rodzicami małoletnich k. 79 – 86,

Strony zeznając wykazywały zasadność zajętego stanowiska w sprawie. Sąd podzielił częściowo stanowisko strony powodowej i pozwanego. Zeznania stron były bardzo emocjonalne, ale nie były pozbawienie elementu obiektywności. Sąd nie podzielił stanowiska pozwanego, że pozwana zawyżyła koszty utrzymania dzieci. W ocenie sądu pozwana w sposób rzetelny, racjonalny przedstawiła jakie wydatki ponoszone są na utrzymanie dzieci.

Prawdziwości dokumentów żadna ze stron nie kwestionowała i sąd również przedłożonym dokumentom, z których przeprowadził dowód i włączył do ustalonego stanu faktycznego dał wiarę.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Przepis art. 135 § 1 kro stanowi, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. W myśl paragrafu 2 tego artykułu wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego. Natomiast zgodnie z przepisem art. 138 kro w razie zmiany stosunków można żądać zmiany umowy bądź orzeczenia dotyczącego obowiązku alimentacyjnego.

Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy i analizując materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie - Sąd uznał, że żądanie podwyższenia alimentów jest słuszne i nie kwestionowane również przez pozwanego co do zasady; natomiast w zakresie jego wysokości jedynie częściowo zasługuje na uwzględnienie. Pozwany zgadzał się na płacenie alimentów w kwotach po 500 zł miesięcznie wnosząc o oddalenie powództwa ponad tę kwotę. Zdaniem Sądu jednak żądanie zasądzenia alimentów od pozwanego na rzecz powódki zasługuje na uwzględnienie w zakresie kwoty 800 zł miesięcznie.

Małoletni powód E. Ś. znajduje się obecnie w przełomowym momencie swojej ścieżki edukacyjnej – chcę się kształcić i podejmuje decyzje, które będą miały istotny wpływ na jej przyszłość. Dalsza kontynuacja nauki wymaga od niego nie tylko wzmożonego zaangażowania, ale również poniesienia znacznych nakładów finansowych, albowiem nauka będzie kontynuowana poza środowiskiem domowym. Ostanie alimenty były zasądzone, gdy miał 10 lat obecnie chłopiec ma skończone 15 lat. Małoletnia C. miała 7 lat obecnie ma skończone 12 lat jest w trakcie intensywnego rozwoju psycho – fizycznego, zdrowotnego ( w tym okulista, ortodonta). Dziewczynka rozwija swoje zainteresowania (gimnastyka zajęcia płatne)

Na tą chwilę matka powodów ma źródło dochodu, z którego również może pokrywać część wydatków na dzieci i świadczenie wychowawcze które wprawdzie nie wpływa na wysokość alimentów, ale już na możliwości pokrycia kosztów utrzymania dzieci tak, albowiem temu ono służy. W tym miejscu sąd zauważa, że punkt 11 wyroku o rozwód zobowiązujący pozwanego do partycypowania w dodatkowych nieprzewidzianych kosztach utrzymania dzieci w połowie ich wysokości po uprzednim ustaleniu zarówno ich wysokości i zasadności z powódką – nie odnosi się do każdych kosztów których domaga się matka powodów, ale tylko do kosztów które nie były przewidziane (a więc nie są codzienne czy okresowe ubrania, buty bo to są przewidywalne koszty) i rodzice dzieci mają obowiązek wspólnie ustalić zasadność tych wydatków i ich wysokość. Wiec nie może matka dzieci narzucać bez konsultacji pozwanemu pokrywanie kosztów każdej rzeczy, którą nabędzie na dziecko do tego m.in. służą zasądzone alimenty.

W ocenie sądu pozwany ma możliwości płacenia alimentów po 800zł miesięcznie na każde dziecko przy zarobkach od około 5000zł netto do 5500zł netto miesięcznie. To są kwoty, które pokryją podstawowe koszty utrzymania dzieci bez rozszerzania nieustannie katalogu rzeczy na inne wydatki za wyjątkiem nieprzewidzianych wspólnie ustalonych kosztów. Sąd zmienił termin uiszczania alimentów z 10 na dzień 15 każdego miesiąca, bowiem pozwany otrzymuje wynagrodzenie 10 każdego miesiąca co do zasady, przy czym mogą to być różne godziny wpływu pieniędzy na konto, pracuje w systemie zmianowym i sąd dał mu wiarę, że zdarzają się z tym związane utrudnienia w przelewaniu pieniędzy. Data 15 każdego miesiąca pozwala na dokonywanie terminowo wpłat.

Reasumując - ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z przeprowadzonego postępowania dowodowego, na które wskazano wyżej, skłoniła Sąd do rozstrzygnięć znajdujących odzwierciedlenie w wyroku. I tak na mocy cytowanych przepisów Sąd w punkcie 1) i 2) wyroku podwyższył renty alimentacyjne na rzecz powodów i a contrario oddalił w pozostałym zakresie. Sąd zwolnił pozwanego od uiszczenia opłaty sądowej w myśli art. 102 kpc. Mając na uwadze, że wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zbędne stało się orzekanie w przedmiocie zabezpieczenia.

O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono w punkcie 6) wyroku - po myśli art. 333 § 1 pkt 1 kpc.

Na oryginale właściwe podpisy

Za zgodność

Kierownik sekretariatu

III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich

mgr Ł. W.