Wyrok z 11 lutego 2025, sygn. I C 683/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 lutego 2025 roku

Sąd Rejonowy w Sopocie, I Wydział Cywilny, w składzie:

Przewodniczący: SSR Anna Potyraj

Protokolant: Kamila Grzybek

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 roku w Ł.

sprawy z powództwa N. Ł.

przeciwko przeciwko S. Ł. i M. Ł. (1)

o przywrócenie naruszonego posiadania

I.  oddala powództwo w całości;

II.  zasądza od powoda N. Ł. z tytułu zwrotu kosztów procesu:

a)  na rzecz pozwanej S. Ł. kwotę 640 zł (sześćset czterdzieści złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty,

b)  na rzecz pozwanej M. Ł. (1) kwotę 320 (trzysta dwadzieścia) złotych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 683/23

UZASADNIENIE

Powód N. Ł. wniósł pozew o:

1.  nakazanie pozwanej S. Ł., aby przywróciła powodowi posiadanie lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w budynku numer (...) wraz z miejscem parkingowym nr 38 przy Alei (...) w Ł., dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...) poprzez wydanie powodowi kluczy do drzwi wejściowych tego lokalu mieszkalnego oraz kluczy do wyodrębnionych w tym lokalu pomieszczeń o numerze (...) B wraz z miejscem parkingowym nr 38 oraz 2 szt. pilotów do bramy wjazdowej na posesję oraz zakazanie pozwanej naruszania posiadania w przyszłości,

2.  nakazanie pozwanej S. Ł., aby przywróciła powodowi posiadanie lokalu mieszkalnego numer (...) położonego w budynku numer (...) wraz z miejscem parkingowym nr 37 w hali garażowej przy Alei (...) w Ł., dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...) poprzez wydanie powodowi kluczy do drzwi wejściowych tego lokalu mieszkalnego oraz kluczy do wyodrębnionych w tym lokalu pomieszczeń o numerze 30 A (...) 30 B wraz z miejscem parkingowym nr 38 oraz 2 szt. pilotów do bramy wjazdowej na posesję oraz zakazanie pozwanej naruszania posiadania w przyszłości,

3.  zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazano, że powód od dnia 25 czerwca 2020 r. posiada lokale mieszkalne numer (...) położone w budynku nr (...) przy (...) w Ł., w okresie od 25 czerwca 2020 r. do 09 sierpnia 2021 r. na podstawie ustnej umowy a następnie zawartej z pozwaną pisemnej umowy z dnia 13 września 2020 r., a w okresie od 10 sierpnia 2021 r. na podstawie zawartej z pozwaną umowy najmu z dnia 10 sierpnia 2021 r. Strony pozostają formalnie w związku małżeńskim, jednakże przed Sądem Okręgowym w Poznaniu toczy się postępowanie w przedmiocie rozwiązania małżeństwa. Pozwana jest wyłącznym właścicielem lokali mieszkalnych nr (...). W dniu 10 sierpnia 2021 r. przed notariuszem strony zawarły umowę przedwstępną i oświadczenia w formie aktu notarialnego. Na mocy tej umowy pozwana zobowiązała się sprzedać lub przenieść celem zwolnienia z długu na rzecz powoda przedmiotowe lokale na warunkach w umowie wskazanych. W akcie notarialnym strony postanowiły, że w dniu podpisania aktu zostanie między stronami zawarta umowa najmu ww. lokali, do czasu gdy powód odkupi od pozwanej te lokale. W akcie zostało przewidziane również prawo powoda do dalszego podnajmu tych lokali mieszkalnych i prawo powoda do zarządzania tymi lokalami w tym prawo do kontroli nad zarządzaniem booking, zmianą rachunku do wpłat z tytułu booking na rachunek powoda. Tego samego dnia strony zawarły pisemną umowę najmu ww. lokali. Umowa obowiązuje do dziś, nie została rozwiązana. Lokal nr (...) podzielony jest na dwa apartamenty 7A i 7B, z czego apartament nr (...) był zajmowany przez powoda, w tym apartamencie powód trzymał swoje rzeczy osobiste. Apartament nr (...) był przez powoda wynajmowany. Również lokal nr (...) podzielony jest na dwa apartamenty, które były przez powoda wynajmowane. Po upływie niemalże dwóch lat od podpisania umowy najmu pozwana zaczęła rażąco naruszać postanowienia tej umowy i ostatecznie wraz ze swoim nowym partnerem K. N. doprowadziła do bezprawnego, samowolnego pozbawienia powoda posiadania tych lokali mieszkalnych. W dniu 12 czerwca 2023 r. pozwana w sposób samowolny i bezprawny dokonała wymiany w tych lokalach zamków do drzwi wejściowych. W drodze dozwolonej samopomocy powód odzyskał władanie lokalem nr (...), niemniej jednak w dniu 21 czerwca 2023 r. pozwana wraz z K. N. pozbawili powoda posiadania lokalu nr (...). W lokalu zostały wymienione ponownie zamki uniemożliwiające powodowi dalsze jego posiadanie. Biorąc pod uwagę powyższe żądanie oparte na treści art. 344 § 1 k.c. znajduje uzasadnienie w przedstawionym stanie faktycznym.

(pozew – k. 4-10)

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazano, że powód rzeczywiście w okresie od 10 sierpnia 2021 r. do dnia 12 czerwca 2023 r. posiadał klucze do obu przedmiotowych lokali mieszkalnych, niemniej jednak osobiście nie korzystał z nich i jak się okazało wynajmował je osobom trzecim bez zgody pozwanej oraz samowolnie wymienił zamki w drzwiach mieszkań stanowiących własność pozwanej. Pozwana wobec toczącego się postępowania o rozwód, które znacząco przeciąga się z winy powoda, pozostawała w bardzo złym stanie psychicznym i nie podejmowała jakichkolwiek kroków mających zmienić ten stan rzeczy aż do maja 2023 r., kiedy podjęła decyzją o odzyskaniu władztwa nad przedmiotowymi lokalami. Z tego też powodu do powoda skierowane zostało wezwanie z dnia 23 maja 2023 r. do wydania pozwanej przedmiotowych nieruchomości, do których nie posiadał on tytułu prawnego. Pozwana nie kwestionuje, że zawarła dwie umowy w formie aktu notarialnego w dniu 10 sierpnia 2021 r. przed notariuszem rep A nr (...) i (...). Na podstawie ww. umów rzeczywiście miało dojść do zawarcia umów najmu w formie pisemnej, na podstawie których powód miał mieć możliwość wynajmowania nieruchomości stanowiących własność pozwanej, co nigdy nie nastąpiło. Pozwana nie podpisywała nigdy jakiejkolwiek umowy, na podstawie której powód uzyskałby uprawnienie do wynajmowania lokali. Pozwana nie przypomina sobie, aby świadomie zawierała umowę najmu z dnia 10 sierpnia 2021 r., tym bardziej, że w tamtym okresie powód wykorzystując ciężką sytuację psychiczną pozwanej, podsuwał jej szereg dokumentów do podpisu. Powód wielokrotnie wymuszał podpisywanie dokumentów przez pozwaną, sam działając nieracjonalnie. W ocenie pozwanej, powód celowo w chwili obecnej powołuje się na ww. umowy w formie aktu notarialnego z dnia 10 sierpnia 2021 r., mimo że w dniu 4 sierpnia 2022 r. skierował do pozwanej wezwanie do złożenia oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych swych oświadczeń woli oraz wezwanie do zapłaty, które dotyczyło właśnie obu zawartych umów w formie aktu notarialnego z dnia 10 sierpnia 2021 r. Z uwagi na stan psychiczny pozwanej, wywołany postawą powoda i jej sytuacją życiową, pozwana przyznała, że nie podejmowała jakichkolwiek prób rozwiązania przedmiotowej kwestii aż do maja 2023 r. kiedy to skierowała wezwanie do wydania przedmiotowych lokali. Pozwana udała się pod adres nieruchomości której dotyczy postępowanie i okazało się, że klucze przez nią posiadane nie pasują do zamków w drzwiach. Zmienić je musiał powód. W ocenie pozwanej powinno dojść do oddalenia powództwa ze względu na rażącą kolizję pomiędzy roszczeniem a zasadami współżycia społecznego. Powód bowiem swoim działaniem doprowadził do sytuacji, w której bezprawnie zarządzał nieruchomością należącą do pozwanej, wynajmował ją osobom trzecim bez jakiegokolwiek porozumienia z pozwaną, a swoim celowym działaniem doprowadził do zaboru części majątku, oszukiwał co do zamiaru ugodowego zakończenia sprawy zarówno rozwodowej i podziału majątku, tylko po to, aby następnie złożyć oświadczenie o odstąpieniu od skutków prawnych oświadczeń woli przez niego złożonych.

(odpowiedź na pozew – k.56-63)

Pismem z dnia 27 maja 2024 roku pełnomocnik pozwanej S. Ł. wniósł o oddalenie powództwa, powołując się na fakt przeniesienia własności nieruchomości, których dotyczy niniejsze postępowanie na rzecz M. Ł. (1). Pełnomocnik pozwanej wskazał, że S. Ł. przeniosła zgodnie z umową posiadanie przedmiotowych lokali na nabywczynię i nie jest legitymowana biernie w tej sprawie.

(pismo z dnia 27 maja 2024 roku – k. 181-181v)

Pismem z dnia 30 lipca 2024 r. powód wniósł o wezwanie na podstawie art. 194 § 3 k.p.c. do wzięcia udziału w niniejszej sprawie w charakterze pozwanej M. Ł. (1) obok pozwanej S. Ł. i zasądzenie solidarnie od pozwanych na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(pismo procesowe z dnia 29.07.2024 r. – k. 219-220v)

Postanowieniem z dnia 30 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Sopocie wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego M. Ł. (1).

(postanowienie – k. 221v)

W odpowiedzi na pozew pozwana M. Ł. (1) wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazano, że powództwo winno zostać oddalone w stosunku do pozwanej przede wszystkim ze względu, że nie dopuściła się ona jakiegokolwiek naruszenia posiadania nieruchomości, a weszła jedynie w prawo własności nieruchomości na podstawie umowy darowizny z matką, w związku z czym całkowicie bezpodstawnym jest kierowanie powództwa o naruszenie posiadania wobec pozwanej, albowiem nie posiada ona legitymacji biernej w niniejszym postępowaniu. Powód nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających tezę o tym, że czynność prawna polegająca na przeniesieniu własności nieruchomości jest czynnością pozorną. Pozwana zaprzeczyła, aby darowizna dokonana przez matkę została dokonana w celu utrudnienia skutecznego dochodzenia jego roszczeń przeciwko matce. S. Ł. długo przed ukończeniem pełnoletności przez M. Ł. (1) obiecywała pozwanej ad. 2, że w momencie ukończenia osiemnastego roku życia, zostaną jej przekazane na własność nieruchomości znajdujące się w Ł. celem ich wynajmowania oraz uzyskiwania dochodu. Z daleko posuniętej ostrożności pozwana wskazała, że doszło do wygaśnięcia roszczenia powoda względem pozwanej z uwagi na fakt, że wezwanie do udziału w sprawie nastąpiło po upływie roku od daty rzekomego naruszenia wskazywanego przez powoda.

(odpowiedź na pozew – k. 238-241)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

N. Ł. i S. Ł. pozostają w związku małżeńskim, jednak przed Sądem Okręgowym w Poznaniu toczy się postępowanie w przedmiocie rozwiązania małżeństwa stron. Od 22 czerwca 2017 r. w małżeństwie stron obowiązywał ustrój rozdzielności majątkowej.

(okoliczności bezsporne, nadto dowód: umowa majątkowa małżeńska – k. 13-14, opinia – k. 83-98)

Do dnia 24 maja 2024 r. S. Ł. była wyłącznym właścicielem (...) numer (...) położonego w budynku numer (...) wraz z miejscem parkingowym nr 38 przy Alei (...) w Ł., dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...) oraz (...) położonego w budynku numer (...) wraz z miejscem parkingowym nr 37 w hali garażowej przy (...) w Ł., dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...).

(okoliczności bezsporne)

W dniu 10 sierpnia 2021 r. przed notariuszem C. S. strony zawarły umowę przedwstępną i oświadczenia w formie aktu notarialnego (...) nr (...), na mocy której S. Ł. zobowiązała się m.in. sprzedać lub przenieść celem zwolnienia z długu na rzecz N. Ł. (...) położone w budynku numer (...) przy Al. (...) w Ł. na warunkach w umowie określonych. W § 6 lit. H umowy strony postanowiły, że w dniu podpisania aktu notarialnego zostanie zawarta między stronami umowa najmu (...) położonych w budynku przy Al(...), do czasu gdy powód odkupi od pozwanej ww. lokale. W akcie notarialnym zostało przewidziane, że jeżeli N. Ł. nie podpisze umowy z dniem podpisania niniejszego porozumienia, nie będzie miał żadnego prawa podnajęcia osobom trzecim i zarządzania tymi dwoma lokalami mieszkaniami. Jedyną osobą, która będzie nimi zarządzać będzie S. Ł.. Wynajem ten będzie uregulowany umową pisemną między S. Ł. i N. Ł.. Wszelkie ewentualne koszty i podatki związane z ww. lokalami ponosi N. Ł..

W dniu 10 sierpnia 2021 r. S. Ł. i N. Ł. podpisali umowę najmu lokali mieszkalnych nr (...) położonych przy Al. (...), na mocy której N. Ł. stał się najemcą ww. lokali. Umowa została zawarta na czas nieokreślony, z 12 miesięcznym okresem wypowiedzenia. Czynsz najmu strony ustaliły na kwotę kosztów utrzymania ww. lokali mieszkalnych tj. koszty rat kredytów oraz opłat do wspólnoty i innych mediów.

(dowód: umowa najmu – k.16, umowa przedwstępna i oświadczenia z dnia 10.08.2021 r. – k. 17-22, zeznania świadka O. Ł. – k. 197-198, zeznania świadka K. N. – k. 262v-263v, zeznania powoda N. Ł. – k. 296v-298, zeznania pozwanej S. Ł. – k. 298-299v)

Co najmniej od dnia 10 sierpnia 2021 r. powód samodzielnie posiadał i zarządzał wskazanymi lokalami mieszkalnymi. Lokale nr (...) podzielone są na dwa apartamenty – 7A/7B i 30A i 30 B. Lokal nr (...) zajmowany był przez powoda, w tym apartamencie przechowywał on swoje rzeczy osobiste. Pozostałe apartamenty 7B, 30 A i 30 B były przedmiotem najmu. Powód był upoważniony przez S. Ł. do zarządzania lokalami na portalu booking.com. Powód regulował opłaty czynszowe i eksploatacyjne związane z utrzymaniem tych lokali mieszkalnych. Wpłaty te nie były jednak regularne.

(dowód: korespondencja e-mail – k. 23-23v, faktury VAT/potwierdzenia przelewów – k. 24-35v, umowa oświadczenie usług telekomunikacyjnych – k. 36-37v, raporty rezerwacji – k. 38-39, informacja o zaległościach – k. 80-82, zeznania świadka R. U. – k. 196-197, zeznania świadka O. Ł. – k. 197-198, zeznania świadka Ł. U. – k. 197v-198, zeznania świadka B. Ł. – k. 198-198v, zeznania świadka P. W. – k. 198v-199, zeznania świadka R. C. – k. 259-260v, zeznania świadka K. N. – k. 262v-263v, zeznania powoda N. Ł. – k. 296v-298, zeznania pozwanej S. Ł. – k. 298-299v)

W dniu 4 sierpnia 2022 r. N. Ł. wezwał pozwaną do złożenia w obecności notariusza stosownych oświadczeń potwierdzających nieważność umów zawartych przez strony w dniu 10 sierpnia 2021 r. Rep. A nr (...) i Rep. A nr (...), powołując się na zły stan psychiczny, w którym znajdował się powód w dacie zawarcia umów. Z ostrożności procesowej powód złożył także oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych wszystkich oświadczeń woli złożonych w związku z zawarciem tych umów, z uwagi na fakt, że zostały one złożone pod wpływem błędu.

(dowód: oświadczenie wraz z podpisem notarialnie poświadczonym – k. 71-76, zeznania powoda N. Ł. – k. 296v-298, zeznania pozwanej S. Ł. – k. 298-299v)

W dniu 12 czerwca 2023 r. powód otrzymał telefon od najemcy lokalu mieszkalnego nr (...) przy Al. (...) w Ł., który przekazał mu, że do lokalu przybyła żona powoda i oświadczyła, że najemca ma godzinę na to, aby przepisać na nią umowę najmu lokalu, gdyż w przeciwnym razie zostanie wyrzucony z mieszkania.

Po otrzymaniu tej wiadomości powód udał się do lokalu nr (...), w którym zastał pozwaną S. Ł.. Zamki w drzwiach lokali nr (...) zostały przez pozwaną wymienione.

W związku z zaistniałą sytuacją powód wezwał na miejsce zdarzenia policję i złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. W dniu 16 czerwca 2023 r. pozwana S. Ł. opuściła lokal mieszkalny nr (...). Powód wezwał wówczas ślusarza w celu otwarcia lokalu i zmiany zamków w drzwiach. W dniu 17 czerwca 2023 r. powód odzyskał posiadanie lokalu nr (...).

W dniu 21 czerwca 2023 r. pozwana wraz K. N. ponownie pozbawili powoda posiadania lokalu nr (...), wymieniając zamki w drzwiach wejściowych lokalu, uniemożliwiając powodowi korzystanie z lokalu.

W dniach 09 lipca 2023 r. oraz 10 października 2023 r. pozwana przekazała powodowi znajdujące się w nieruchomości rzeczy, stanowiące własność powoda.

(dowód: zgłoszenie – k. 40-40v, informacja – k. 41, protokół przekazania rzeczy – k. 77-79, zeznania świadka K. N. – k. 262v-263v, zeznania powoda N. Ł. – k. 296v-298, zeznania pozwanej S. Ł. – k. 298-299v)

W dniu 13 lipca 2023 r. pełnomocnik pozwanej w drodze wiadomości e-mail wezwał powoda do wydania pozwanej lokali (...) nr (...) położonych w budynku nr (...) przy Al. (...) w Ł. wyznaczając w tym celu termin do dnia 2 czerwca 2023 r. W wezwaniu wskazano także, że w związku z nieuprawnionym czerpaniem przez powoda korzyści z podnajmu ww. lokali, na które pozwana nie wyraziła zgody, S. Ł. wypowiada w trybie natychmiastowym ewentualne zawarte między stronami ustne bądź w jakiejkolwiek innej formie umowy najmu lokali.

(dowód: wiadomość e-mail – k. 42, wezwanie – k. 43-44, zeznania świadka K. N. – k. 262v-263v, zeznania pozwanej S. Ł. – k. 298-299v)

W dniu 24 maja 2024 r. przed notariuszem V. Ł., S. Ł. jako darczyńca zawarła z córką M. Ł. (1) jako obdarowaną umowę darowizny, na mocy której pozwana darowała swojej córce:

a)  stanowiący odrębną nieruchomość (...) nr (...), znajdujący się w budynku położonym przy Al. (...) w Ł., dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi (...) nr (...) wraz ze związanym z nim udziałem w nieruchomości wspólnej objętej (...) nr (...),

b)  stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (...), znajdujący się w budynku położonym przy Al. (...) w Ł., dla którego Sąd Rejonowy w Sopocie prowadzi księgę wieczystą nr (...) wraz ze związanym z nim udziałem w nieruchomości wspólnej objętej (...) nr (...),

a M. Ł. (1) darowiznę ww. lokali wraz ze związanymi z tymi lokalami udziałami w nieruchomości wspólnej przyjęła, zapewniając, że jest stanu wolnego.

S. Ł. obiecywała córce M. Ł. (2) już wcześniej, że gdy ukończy osiemnaście lat, zostaną jej przekazane na własność nieruchomości znajdujące się w Ł. w celu ich wynajmowania oraz uzyskiwania dochodu. Miało to zmotywować M. Ł. (1) do nauki i dobrego zdania matury. Pozwana S. Ł. nie uzgadniała decyzji o darowaniu córce prawa własności lokali z powodem z racji pozostawania stron w silnym konflikcie. Obecnie to M. Ł. (1) zarządza lokalami mieszkalnymi nr (...) przy Al. (...), w tym podejmuje czynności związane z najmem tych lokali. W czynnościach związanych z wynajmem pomocy udziela jej matka. Pożytki z wynajmu tych lokali są przeznaczane na pokrycie kosztów utrzymania lokali. M. Ł. (1) zdecydowała również, że z uzyskiwanych czynszów najmu będzie spłacać raty kredytu zaciągniętego na zakup tych nieruchomości, który obciąża S. Ł.. Wpłaty z tytułu czynszu najmu wpływają na rachunek S. Ł., po dokonaniu z nich opłat związanych z utrzymaniem lokali i ratą kredytu, pozostała suma jest wypłacana M. Ł. (1).

M. Ł. (1) nie ustalała z matką, że po zakończeniu niniejszego postępowania ponownie przepisze na matkę prawo własności lokali mieszkalnych w Ł..

(dowód: umowa darowizny z dnia 24.05.2024 r. (...) A nr (...) wraz z załącznikami – k. 182-193, zeznania świadka R. C. – k. 259-260v, zeznania świadka G. C. – k. 260v-261, zeznania świadka X. C. – k. 261v.262, zeznania świadka K. N. – k. 262v-263v, zeznania powoda N. Ł. – k. 296v-298, zeznania pozwanej S. Ł. – k. 298-299v, zeznania pozwanej M. – k. 299v-300)

Sąd zważył co następuje:

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów przedłożonych przez obie strony postępowania oraz zeznań powoda N. Ł., zeznań pozwanych S. Ł. i M. Ł. (1) oraz zeznań świadków: R. U., O. Ł., Ł. U., B. Ł., P. W., R. C., G. C., X. C. oraz K. N..

Sąd uwzględnił dokumenty przedstawione przez strony, w szczególności umowy zawarte w formie aktu notarialnego. Sąd uwzględnił umowę najmu zawartą pisemnie przez S. Ł. i powoda z 10 sierpnia 2020 roku. Sąd zważył, iż mimo że pozwana kwestionowała, by świadomie wyraziła zgodę na zawarcie tej umowy, to jednak całokształt okoliczności potwierdza fakt dokonania między stronami uzgodnień co do korzystania przez powoda z przedmiotowych lokali i zarządzania ich wynajmem przez portal booking. Od sierpnia 2020 roku pozwana S. Ł. udostępniła powodowi możliwość zarządzania najmem lokali na koncie w portalu booking. Powyższe potwierdza, iż strony doszły do porozumienia w zakresie korzystania z lokali w Ł. przez powoda oraz ich wynajmu. Gdyby pozwana S. Ł. nie miała zamiaru umożliwić powodowi korzystania z lokali ani wynajmowania ich, nie umożliwiałaby mu tych czynności przez udostępnienie konta na portalu booking.

Odnosząc się do oceny osobowych źródeł dowodowych należy wskazać, że zasadniczo Sąd uwzględnił zeznania świadków R. U., O. Ł., Ł. U., B. Ł., P. W., R. C., G. C., X. C. oraz K. N. jak i zeznania powoda oraz pozwanych S. Ł. oraz M. Ł. (1) w zakresie, w jakim wskazywali oni na konflikt istniejący pomiędzy S. Ł. a N. Ł., zajmowanie przez powoda do czerwca 2023 r. lokali mieszkalnych będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz pozbawienia powoda przez pozwaną S. Ł. możliwości korzystania z tych lokali po tej dacie. Sąd uwzględnił zeznania świadków R. C., G. C., X. C. oraz zeznania pozwanych w zakresie tego, że jeszcze przed ukończeniem przez pozwaną M. (1) pełnoletności była mowa o tym, że po tym czasie to ona przejmie na własność lokale mieszkalne (...) w Ł. i że będzie nimi z czasem samodzielnie zarządzać. Brak było podstaw do odmowy zeznaniom tym wiarygodności. Natomiast w pozostałym zakresie co do okoliczności źródeł finansowania nabycia przedmiotowych lokali, tego, kto brał udział i osobiście pracował przy ich wykańczaniu, tego, czy strony w ustnych rozmowach mówiły, że lokale w Ł. będą przeznaczone dla powoda, zeznania te nie były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W sprawie o naruszenie posiadania zakres kognicji Sądu ogranicza się bowiem do zbadania ostatniego stanu spokojnego posiadania i faktu jego naruszenia. Nakłady na nabycie czy wykończenie lokali, rozliczenia stron z tytułu czerpania pożytków z lokali mogą stanowić przedmiot odrębnych roszczeń, natomiast nie mogą być rozpoznawane w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania. Dodatkowo w niniejszej sprawie strona pozwana zgłosiła w odniesieniu do S. Ł. zarzut wyzbycia się posiadania nieruchomości, objętych pozwem, a w stosunku do M. Ł. (1) zarzut upływu terminu zawitego do wniesienia pozwu o naruszenie posiadania. Zarzuty te okazały się trafne, skuteczne i prowadziły do oddalenia powództwa, zatem postępowanie dowodowe co do innych okoliczności niż stan posiadania nieruchomości, data naruszenia posiadania, aktualny stan posiadania nieruchomości, okazało się zbędne.

Sąd na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. oddalił wniosek pełnomocnika powoda o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy Prokuratury Rejonowej w Sopocie o sygn.. 4060-0.Ds.(...).2023, bowiem dotyczył on de facto dokumentów, dostarczonych Prokuraturze przez powoda, które mogły być przez powoda swobodnie składane w toku niniejszego procesu, nadto, wniosek ten złożony na rozprawie przewidzianej na słuchanie stron i wysłuchanie głosów końcowych zmierzał w ocenie Sądu do przedłużenia postępowania.

Na podstawie art. 4 k.p.c. w zw. z art. 235 (2) § 1 pkt 5 k.p.c. Sąd oddalił również wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z nagrania audio rozmów powoda z pozwaną S. Ł.. Sąd zważył, że dowód ten powód składał w czasie przesłuchania, na rozprawie przewidzianej do zakończenia postępowania dowodowego, mimo iż dysponował tym nagraniem przed rozprawą. Składając wniosek powód zmierzał do przedłużenia postępowania, bowiem Sąd przyjmując ten dowód musiałby dać czas stronie pozwanej na zapoznanie się z tym dowodem, analizę jego autentyczności, jak i jego treści. Nadto, okoliczności które miał potwierdzić ten dowód, tj. czy pozwana S. Ł. w rozmowie z mężem powiedziała, że lokale w Ł. będą dla niego czy też, nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z uwagi na zakres kognicji Sądu w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania i zarzuty zgłoszone przez stronę pozwaną. Nadto sposób działania strony powodowej, polegający na zaskakiwaniu na kolejnych rozprawach nowymi wnioskami, w tym wnioskami dowodowymi, stanowił w ocenie Sądu, nielojalne zachowanie wobec Sądu i wobec strony pozwanej, zmierzające do przedłużenia postępowania. Z tych względów kolejny taki wniosek powoda, którego przeprowadzenie nie mogło przyczynić się do ustalenia istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności sprawy, podlegał oddaleniu.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego powództwo podlegało oddaleniu wobec obu pozwanych.

W niniejszej sprawie powód pierwotnie domagał się nakazania pozwanej S. Ł. przywrócenia powodowi posiadania (...) położonych w Ł. przy Al(...). W związku z zawarciem w toku niniejszej sprawy przez pozwaną S. Ł. umowy darowizny z dnia 24 maja 2024 r. powód wniósł o wezwanie do wzięcia udziału w niniejszej sprawie w charakterze pozwanej także strony umowy darowizny tj. M. Ł. (1) Postanowieniem z dnia 30 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Sopocie wezwał do udziału w sprawie w charakterze pozwanego M. Ł. (1) – działając na podstawie art. 194 § 3 k.p.c.

Podstawę prawną roszczenia dochodzonego przez powoda stanowił przepis art. 344 § 1 k.c., zgodnie z którym przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Roszczenie to nie jest zależne od dobrej wiary posiadacza ani od zgodności posiadania ze stanem prawnym, chyba że prawomocne orzeczenie sądu lub innego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju organu państwowego stwierdziło, że stan posiadania powstały na skutek naruszenia jest zgodny z prawem (§ 1). Roszczenie wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia (§ 2).

Art. 478 k.c. stanowi, że w sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Przywołany przepis ogranicza zakres kognicji sądu w procesie posesoryjnym do ustalenia, czy posiadanie należy lub należało do powoda oraz czy pozwany samowolnie naruszył posiadanie.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdzał, że przed czerwcem 2023 roku powód N. Ł. posiadał sporne lokale, jeden z nich zajmował częściowo osobiście, a w pozostałym zakresie zarządzał ich wynajmem za pośrednictwem portalu booking.com. Powód dysponował kluczami do tych mieszkań, pobierał pożytki z najmu, faktycznie zajmował część lokalu nr (...), nocując tam okresowo i przechowując tam swoje rzeczy. Na skutek wymiany zamków i niewydania kluczy do nowych zamków powodowi, pozwana S. Ł. pozbawiła powoda posiadania przedmiotowych lokali. W odniesieniu do osób zajmujących te lokale na podstawie umów z powodem, pozwana zawarła umowy we własnym imieniu na korzystanie z tych nieruchomości. Tym samym pozwana S. Ł. pozbawiła powoda posiadania tych nieruchomości, nie dysponując tytułem wykonawczym skutecznym wobec powoda ani nie korzystając w tym celu z drogi przymusu sądowego.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2016 r. w sprawie III CZP 25/16, zgodnie z którym, powództwo o przywrócenie posiadania rzeczy nie może być skutecznie dochodzone przeciwko osobie, która naruszyła posiadanie rzeczy, jeżeli w toku sprawy przeniosła posiadanie tej rzeczy na inną osobę. W uzasadnieniu uchwały wskazano między innymi, że cechą charakterystyczną roszczenia posesoryjnego, wyrażającego się skierowanym do naruszyciela żądaniem przywrócenia stanu poprzedniego, przez wydanie rzeczy, której posiadanie zostało samowolnie naruszone (art. 344 § 1 k.c.), - podobnie jak w przypadku ochrony własnej posiadacza - jest to, że może być ono skutecznie dochodzone tylko o tyle, o ile naruszyciel ma tę rzecz w swoim ręku. Z chwilą więc, gdy osoba, która pozbawiła posiadacza władztwa nad rzeczą, sama to władztwo utraciła, przestaje być legitymowana biernie, a wytoczone przeciw niej żądanie staje się bezprzedmiotowe. Tym wyraża się sens ochrony posiadania z punktu widzenia jej skuteczności (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1995 r., I (...) 52/95).

Pozwana S. Ł. wykazała, że w toku procesu, w dniu 24 maja 2024 r. przeniosła własność przedmiotowych lokali w drodze umowy darowizny na rzecz córki M. Ł. (1). M. Ł. (1) uzyskała również władztwo faktyczne nad przedmiotowymi lokalami, samodzielnie z nich korzysta i zarządza ich wynajmem za pośrednictwem portali internetowych. Pozwana S. Ł. utraciła tym samym władztwo faktyczne nad spornymi nieruchomościami. W konsekwencji roszczenie o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowych lokali nie może być skutecznie dochodzone wobec pozwanej S. Ł.. Dlatego na podstawie art. 344 k.c. stosowanego a contrario Sąd oddalił powództwo w stosunku do pozwanej S. Ł..

Odnosząc się co do zasadności roszczenia powoda względem pozwanej M. Ł. (1) należy wskazać, że również i to roszczenie podlegało oddaleniu. Zgodnie bowiem z cytowanym wyżej przepisem art. 344 § 2 k.p.c., roszczenia posesoryjne mogą być dochodzone jedynie w terminie roku od dnia naruszenia posiadania. Po upływie tego terminu roszczenie posesoryjne wygasa. Co do zasady początek biegu terminu liczy się od samowolnego naruszenia posiadania. Termin z art. 344 § 2 k.c. ma charakter terminu zawitego materialnego, którego upływ sąd uwzględnia z urzędu i który nie może być przedłużony ani przywrócony.

Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, samowolne naruszenie posiadania nastąpiło w dniach 12 czerwca 2023 r. (lokal nr (...)) oraz w dniu 21 marca 2023 r. (lokal nr (...)). Na rozprawie w dniu 30 lipca 2024 roku powód złożył wniosek o wezwanie M. Ł. (1) do udziału w sprawie w charakterze pozwanej na podstawie art. 194 § 3 k.p.c., wskazując, iż uzyskała ona posiadanie nieruchomości od naruszyciela nieodpłatnie i w złej wierze. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w Sopocie wezwał M. Ł. (1) do udziału w sprawie w charakterze pozwanej. Wniosek o wezwanie pozwanej M. Ł. (1) do udziału w sprawie w charakterze pozwanej był złożony po upływie rocznego terminu do wytoczenia powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania. Analogicznie postanowienie o wezwaniu do udziału w sprawie w charakterze pozwanej M. Ł. (1) nastąpiło po upływie roku od daty naruszenie posiadania. W konsekwencji ewentualne roszczenie o przywrócenie posiadania względem pozwanej M. Ł. (1) wygasło i nie może być przez powoda skutecznie dochodzone. Z tego też powodu powództwo skierowane przeciwko M. Ł. (1) podlegało oddaleniu na zasadzie art. 344 k.p.c. stosowanego a contrario.

Niezależnie od powyższych argumentów Sąd zważył, że powód nie przedstawił jakichkolwiek miarodajnych dowodów na to, aby naruszenie posiadania zostało dokonane przez M. Ł. (1) albo w jej interesie i na jej korzyść, ani też na to, że umowa darowizny zawarta pomiędzy S. Ł. i M. Ł. (1) w dniu 24 maja 2024 r. była pozorna. Sąd zważył, że z zeznań obu pozwanych wynika, że M. Ł. (1) sprawuje realnie władztwo nad darowanymi je lokalami, zarządza ich wynajmem. Po maturze nie podjęła studiów, ale prowadzi działalność związaną z wynajmem lokali i utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tego tytułu. Mimo iż z zeznań pozwanych jak i świadków G. i X. C. wynika, że w rozmowach rodzinnych pojawiał się pomysł przekazania lokali w Ł. na rzecz M. Ł. (1), to jednak nie świadczy to o tym, że pozbawiając powoda władztwa nad przedmiotowymi lokalami pozwana S. Ł. działała w interesie M. Ł. (1) i z zamiarem ich przekazania M. Ł. (1). Z zeznań pozwanej S. Ł. wynika, że decyzja o przekazaniu córce własności lokali w Ł. miała raczej na celu zabezpieczenie majątkowe córki na wypadek pogorszenia się stanu zdrowia S. Ł. i podobne zabezpieczenie majątkowe w postaci nieruchomości w M. S. Ł. miała zamiar zapewnić drugiemu dziecku. Darowizna lokali w Ł. miała również na celu mobilizację M. Ł. (1) do podjęcia wysiłku związanego z ukończeniem szkoły średniej i zdaniem matury. Potwierdziła to w spontanicznych zeznaniach pozwana M. Ł. (1). Z powyższych względów brak jest także podstaw do stwierdzenia, by darowizna dokonana przez S. Ł. na rzecz córki miała na celu utrudnienie skutecznego dochodzenia roszczeń powoda przeciwko pozwanej S. Ł. oraz do stwierdzenia, że M. Ł. (1) nabyła własność lokali w złej wierze. Twierdzenie powoda jakoby pozwana S. Ł. w dalszym ciągu faktycznie władała spornymi lokalami, była w ich posiadaniu, nie znalazło potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Jak wynika z przedłożonych przez pozwaną S. Ł. dokumentów w postaci korespondencji sms, e-mail jak i zeznań pozwanych i świadków B. i X. C., od maja 2024 r. M. Ł. (1) nie tylko jest właścicielką lokali w Ł., ale też nimi faktycznie włada i zarządza. Pozwana S. Ł. jedynie dopomaga córce w wynajmie ww. lokali, bowiem pozwana dopiero weszła w posiadanie ww. nieruchomości i uczy się zarządzania tymi nieruchomościami. W konsekwencji w ocenie Sądu powód nie wykazał również, że naruszenie posiadania (w dacie jego dokonywania) nastąpiło na korzyść M. Ł. (1). W związku tym żądanie przywrócenia posiadania wobec M. Ł. (1) było w świetle art. 344 § 1 k.c. bezzasadne.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Powództwo względem pozwanych zostało oddalone w całości, dlatego też powód winien zwrócić pozwanym poniesione przez nich koszty. Na koszty poniesione przez pozwaną S. Ł. składało się: wynagrodzenie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata w kwocie 640 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika zostało ustalone na podstawie § 5 pkt. 4 w zw. z § 15 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Zasądzona opłata w wysokości dwukrotności stawki minimalnej, jest w ocenie Sądu, adekwatna do charakteru spawy, nakładu pracy pełnomocnika pozwanej S. Ł. i przyczynienie się pełnomocnika pozwanej do wyjaśnienia okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Sprawa wymagała od pełnomocnika pozwanej ustosunkowania się do pozwu i pism procesowych pełnomocnika powoda oraz reagowania na składane z zaskoczenia na kolejnych rozprawach przez pełnomocnika powoda wnioski i dowody. Ze względu na zmieniające się w toku procesu stanowisko strony powodowej, długotrwałość i obszerność postępowania dowodowego, w ocenie Sądu sprawa wymagała zwiększonego nakładu pracy ze strony pełnomocnika pozwanej S. Ł. dla prawidłowej realizacji obowiązków obrony procesowej. Dlatego też w pkt. II.a) Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej S. Ł. kwotę 640 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, zasądzając również na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od tej kwoty odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Na koszty procesu poniesione przez pozwaną M. Ł. (1) składało się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w kwocie 320 zł. Wynagrodzenie to zostało ustalone w stawce minimalnej, na podstawie § 5 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Sąd ustalił to wynagrodzenie w wysokości pojedynczej stawki minimalnej z uwagi na to, że M. Ł. (1) wstąpiła do sprawy w charakterze pozwanej na zaawansowanym etapie postępowania i nakład pracy pełnomocnika pozwanej M. Ł. (1) częściowo pokrywał się z czynnościami zastępowania pierwotnej pozwanej S. Ł.. Dlatego też w pkt. II.b) Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej M. Ł. (1) kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, zasądzając również na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od tej kwoty odsetki w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.