Uzasadnienie z 4 marca 2025, sygn. II K 770/22

Sygn. akt II K 770/22

W zakresie przypisanego oskarżonemu w treści wyroku udaremnienia zaspokojenia wierzycieli zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 25 lutego 2025 roku wydanego w sprawie o sygn. (...) Sąd postanowił uzupełnić uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie z dnia 3 września 2024 roku, w ten sposób, że:

Przepis art. 300 § 2 k.k. chroni prawidłowość obrotu gospodarczego oraz powagę orzeczeń państwowych. W szczególności chodzi tu o zapewnienie realizacji roszczeń wierzycieli, usankcjonowanych przez orzeczenia organów państwowych, w normalnym czasie i trybie, a więc o zabezpieczenie zgodnego z właściwymi przepisami przebiegu postępowań egzekucyjnych. Przez udaremnienie zaspokojenia wierzyciela rozumie się wyłącznie całkowite uniemożliwienie zaspokojenia jego roszczenia (wierzyciel nie znajdzie zaspokojenia w jakiejkolwiek części), zaś uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela należy rozumieć jako uniemożliwienie zaspokojenia jego roszczenia choćby w jakiejś części (ale nie w całości).

Warunkiem sine qua non odpowiedzialności karnej na podstawie art. 300 § 2 k.k. jest ustalenie szczególnej więzi między zachowaniem dłużnika, a udaremnieniem lub uszczupleniem zaspokojenia jego wierzyciela, pozwalającej na obiektywne przypisanie skutku (por. J. Majewski w "Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz.", t. 3, pod red. A. Zolla, Zakamycze 1999r., str. 366 i nast.).

Sprawca czynu określonego w art. 300 § 2 k.k. odpowiada za działanie kierunkowe - w celu udaremnienia wykonania orzeczenia. Musi więc także obejmować swoją świadomością fakt istnienia takiego orzeczenia oraz fakt pokrzywdzenia wierzyciela (R. Stefański, Kodeks karny. Komentarz, Legalis, 2017r.).

Ustalenie, że udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela nastąpiło in concreto w rezultacie rozporządzenia przez oskarżonego tym składnikiem majątku, który był zajęty lub zagrożony zajęciem należy do istoty przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., a stwierdzenie tej okoliczności w opisie czynu jest warunkiem uznania, że sprawca wypełnił swym zachowaniem odnośne znamię ustawowe (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2015 r., sygn. akt V KK 351/15, Prok. i Pr. 2016 nr 3, poz. 1).

Wszystkie te opisane powyżej przesłanki zaistniały w rozpatrywanej sprawie. W niniejszej sprawie poza sporem jest to, że R. C. będący zarówno wspólnikiem, jak i Prezesem Zarządu (...) Sp. z o.o. w M. w okresie od 8 maja 2020 roku do 23 października 2020 r używał terminala dzierżawionego przez spółkę (...) Sp. z o.o., w której to oskarżony również był wspólnikiem był R. C.. Oskarżony doskonale wiedział o tym procederze, przy pełnej wiedzy odnośnie kondycji finansowej (...) Sp. z o.o. w M..

Oskarżony swoim działaniem udostępnił terminal dzierżawiony przez spółkę (...) Sp. z o.o., w wyniku czego wszystkie środki pieniężne z działalności (...) Sp. z o.o. w M. trafiały na konto innej spółki. Oskarżony miał pełną świadomość, że w ten sposób ukryje majątek (...) Sp. z o.o. w M., wiedząc, że to udaremni egzekucję prowadzoną przez Komornika Sądowego przy Sądzię Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w sprawie (...) i wykonanie orzeczenia sądu, tj. postanowienia Sądu Rejonowego w Wołominie (...) z dnia 9 czerwca 2020 roku w sprawie o sygn. akt (...) - i właśnie w takim zamiarze działał.

Oskarżony doskonale wiedział, że kondycja finansowa (...) Sp. z o.o. w M. jest zła, miał wiedzę o toczącym się postępowaniu mającym na celu egzekucję z majątku spółki, której był wspólnikiem, a zarazem prezesem zarządu. Kwota dochodzonej wierzytelności przez M. Ś. i Z. Ś. była duża, przekraczała 72.000 złotych, przy uwzględnieniu kosztów egzekucji i odsetek. Oskarżony wiedział, że w takiej sytuacji wszelkie środki otrzymywane z tytułu prowadzonej działalności z (...) Sp. z o.o. w M. winien przekazywać na ręce Komornika. Tymczasem R. C. uczynił to, by środki z tytułu prowadzonej działalności z (...) Sp. z o.o. w M. wpływały na rachunek bankowy innej spółki, której również był wspólnikiem, tj. (...) Sp. z o.o., celowo używając dzierżawionego terminala. W ten sposób środki pieniężne zostały ukryte przed wierzycielami - M. Ś. i Z. Ś..

Oskarżony miał dokładną wiedzę odnośnie operacji bankowych na rachunkach bankowych obu spółek, tym bardziej, że był ich wspólnikami. Nie może się przy tym zasłaniać niewiedzą dotyczącą spraw finansowych (...) Sp. z o.o. w M.. Oskarżony jako prezes zarządu (...) Sp. z o.o. w M. czuwał nad sprawami majątkowymi tej spółki, wykonywał on zatem samodzielnie wszelkie związane z zarządem spółki czynności faktyczne.

Na gruncie ustalonych w sprawie faktów było niewątpliwym, że R. C. będąc prezesem zarządu i wspólnikiem (...) Sp. z o.o. w M. posiadał zobowiązanie wobec M. Ś. i Z. Ś.. Z uwagi na brak możliwości finansowych spółka nie realizowała tego zobowiązania, co doprowadziło do wszczęcia wobec niej postępowania egzekucyjnego. Majątek spółki nie pozwalał na zaspokojenie wierzycieli, co wynika z akt komorniczych (...).

Oskarżony jako osoba zaznajomiona z prowadzeniem spółki, doskonale zdawał sobie sprawę, że wszelkie środki powinny być przekazywane na poczet postępowania egzekucyjnego. Mimo to, oskarżony postanowił ukryć środki pochodzące z rzeczywiście prowadzonej działalności (...) Sp. z o.o. w M. na rachunku bankowym spółki, której również był wspólnikiem, poprzez użycie dzierżawionego przez nią terminala. Oskarżony w pełni zdawał sobie sprawę, że takie działanie doprowadzi do faktycznego udaremnienia realizacji egzekucji, a jednocześnie uszczupli możliwość zaspokojenia wierzycieli w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. W rezultacie doszło do uszczuplenia zaspokojenia wierzycieli oskarżonego.

Marginalnie należy zaznaczyć, że w zestawieniu z dzierżawionego terminala za okres od 8 maja 2020 roku do 23 października 2020 roku firmy (...) Sp. z o.o. ujawniono dochody około 200.000,00 zł. Taka kwota była wystarczająca na zaspokojenia potrzeb wierzycieli, a tym samym umożliwiłby zakończenie postępowania egzekucyjnego. Gdyby oskarżony nie udostępnił w lokalu terminala dzierżawionego przez (...) Sp. z o.o., wpływające na rzecz (...) Sp. z o.o. w M. środki zostałyby przeznaczone na poczet zaspokojenia wierzycieli.

W kontekście wyżej podniesionych okoliczności w ocenie Sądu czynność oskarżonego polegająca na udostępnieniu terminala dzierżawionego przez (...) Sp. z o.o. i w wyniku tego ukryciu środków z tytułu rzeczywistej działalności (...) Sp. z o.o. w M. poza postępowaniem egzekucyjnym miała rzeczywisty wpływ na brak zaspokojenia wierzycieli. Powodując ten skutek oskarżony miał zamiar by nie doszło do egzekucji uzyskanych środków pieniężnych w trybie i czasie przewidzianym przez właściwe przepisy.

W tym stanie rzeczy uznanie, że R. C. swoim działaniem wyczerpał znamiona występku z art. 300 § 2 k.k. nie budziło żadnych wątpliwości Sądu. Skoro wydana została przeciwko (...) Sp. z o.o. w M. - której oskarżony był wspólnikiem i prezesem zarządu - klauzula wykonalności, logicznym było, że oskarżony zainteresował się biegiem sprawy. Tum samym oskarżony jako wspólnik (...) Sp. z o.o. nie sprzeciwiał się, by na rachunek bankowy tej spółki, z tytułu dzierżawionego terminala, regularnie spływały kwoty tytułem transakcji z działalności (...) Sp. z o.o. w M..

W czasie popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu miał on możliwość zachowania się w sposób zgodny z normami obowiązującego prawa. Zdawał sobie w pełni sprawę z bezprawności swych działań. Nie zachodziły w niniejszej sprawie ustawowe lub pozaustawowe podstawy wyłączające winę. Oskarżony nie działał pod wpływem atypowych warunków i szczególnej sytuacji motywacyjnej, która uzasadniałaby podjęcie decyzji niezgodnej z normą prawną. Brak było zatem przeszkód do postawienia mu zarzutu niezgodnego z prawem zachowania, a w konsekwencji do przypisania winy w czasie popełnienia czynu (art. 1 § 3 k.k.).