Wyrok z 28 marca 2025, sygn. V GC 589/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 marca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:

po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2025 roku w Radomiu na rozprawie

sprawy z powództwa A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R.

przeciwko (...) w W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo;

II.  zasądza od A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na rzecz (...) w W. kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900 zł (dziewięćset złotych) tytułem opłaty za czynności radcy prawnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt V GC 589/23

UZASADNIENIE

A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od (...) z siedzibą w W. kwoty 1.538,04 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 6 lipca 2023 roku do dnia zapłaty oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Uzasadniając swoje roszczenie powódka wskazała, że w wyniku zdarzenia drogowego z dnia 7 grudnia 2022 roku uszkodzeniu uległ samochód marki S. o nr rej. (...), stanowiący własność D. N.. W ramach postępowania likwidacyjnego pozwany dokonał wyliczenia wartości szkody i ustalił wysokość odszkodowania na kwotę 10.952,52 zł netto + 50% VAT. Rzeczywisty koszt naprawy pojazdu wyniósł 12.490,56 zł netto + 50% VAT. Pozwany obniżył stawki roboczogodzinowe. Powódka prowadzi serwis na wysokim poziomie, a stawka w nim stosowana jest stawka rynkową, jej wysokość jest uzasadniona profesjonalnym wykonaniem naprawy. Pozwany nie uznał także kosztów mycia pojazdu po naprawie oraz procesu przyjęcia likwidacji szkody. Mycie i przygotowanie pojazdu do wydania są czynnościami istotnymi w procesie naprawy. Pozwany przerzucił na powódkę ciężar ustalenia prawidłowej wysokości odszkodowania. Gdyby pozwany działał prawidłowo, powódka nie naraziłaby się na ponoszenie dodatkowych kosztów związanych z oględzinami pojazdu po szkodzie, jego umyciem celem weryfikacji uszkodzeń i płaszczyzn elementów, sporządzaniem dokumentacji fotograficznej szkody oraz kosztów sporządzenia kalkulacji w systemie A. ( pozew - karty: 4-10 akt sprawy).

Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Radomiu w dniu 13 października 2023 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie ( nakaz zapłaty - karta 42 akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wskazał, że kwestionuje:

- wysokość ustalonych przez powoda kosztów naprawy pojazdu,

- zakres uszkodzeń pojazdu powstałych w wyniku zdarzenia z dnia 7 grudnia 2022 roku,

- wysokość zastosowanej przez powoda stawki za roboczogodzinę, gdyż nie zachodziła konieczność dokonania naprawy w ASO ( sprzeciw od nakazu zapłaty - karty: 47-48 i verte akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Właścicielem samochodu marki S. o nr rej. (...) była D. N. ( kopia dowodu rejestracyjnego – karta 16 akt sprawy). W dniu 7 grudnia 2022 roku doszło do uszkodzenia w/w pojazdu w wyniku zdarzenia drogowego z winy kierującego pojazdem marki C. o nr rej. (...). Ubezpieczycielem sprawcy tego zdarzenia był (...) z siedzibą w W.. Szkoda została zgłoszona w dniu 17 lutego 2023 roku ( potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia szkody – plik (...).pdf – akta szkody – płyta – karta 52 akt sprawy). Ubezpieczyciel sprawcy szkody przyznał odszkodowanie za w/w szkodę w kwocie łącznej 10.952,52 zł, w tym 50% VAT (decyzja z dnia 5 lipca 2023 roku – karta 21 akt sprawy).

A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. na zlecenie D. N. ustaliła koszt naprawy pojazdu na kwotę 11.202,28 zł netto ( kalkulacja naprawy nr (...) – karty: 27-33 akt sprawy).

W dniu 3 lipca 2023 roku D. N. zleciła A. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. naprawę pojazdu. Koszt naprawy ustalono na kwotę 13.778,80 zł brutto (faktura (...) – karta 23 akt sprawy).

Koszt naprawy uszkodzeń powstałych w pojeździe D. N. wyniósł 10.476,47 zł (w tym 50% VAT) – str. 5 opinii – karta 89 akt sprawy.

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Data i okoliczności zdarzenia drogowego, jakie miało miejsce w dniu 7 grudnia 2022 roku z udziałem pojazdu marki S. o nr rej. (...), odpowiedzialność za to zdarzenie kierującego pojazdem marki (...) oraz legitymacja procesowa czynna i bierna - nie były przedmiotem sporu. Strona pozwana w tym zakresie nie zgłosiła żadnych zarzutów, w związku z czym Sąd nie prowadził postępowania dowodowego w tym przedmiocie i dokonał ustaleń na podstawie dowodów zaoferowanych przez strony.

Podstawę prawną niniejszego powództwa, stanowią przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Zgodnie z art. 4 w/w ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie natomiast do treści art 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). I tak zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych o których mowa w art. 436 § 2 k.c. oraz według zasad określonych w art. 363 k.c., a w wypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - według zasad określonych w § 2 tego przepisu – a zatem w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro odszkodowanie pieniężne ma pełnić taką samą funkcję jak przywrócenie do stanu poprzedniego, to jego wysokość powinna pokryć wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki niezbędne dla przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu. Przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu wiąże się z reguły z koniecznością wymiany elementów, które uległy zniszczeniu. Ze względu na okoliczność, że niejednokrotnie części pojazdu, uszkodzonego w trakcie zdarzenia wyrządzającego szkodę, były eksploatowane już przez określony czas, powstaje kwestia, na czym ma polegać przywrócenie do stanu sprzed wyrządzenia szkody. W szczególności, czy przywrócenie do stanu poprzedniego uzasadnia użycie nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Z punktu widzenia ubezpieczyciela sprowadza się to do zagadnienia, czy kwota, którą ma wypłacić poszkodowanemu, może być zmniejszona o tyle, o ile mniejsza jest wartości części i materiałów starych od wartości części i materiałów nowych, które mają je zastąpić w trakcie naprawy. Skład powiększony Sądu Najwyższego uchwałą z dnia 12 kwietnia 2012 roku, wydaną w sprawie III CZP 80/11 rozstrzygnął, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi. Sąd Najwyższy uznał w wyniku wykładni art. 361 § 2 i art. 363 § 2 k.c., że ubezpieczyciel, w ramach umowy o odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości. Przywrócenie do takiego stanu oznacza, że pojazd ma być sprawny technicznie i zapewnić poszkodowanemu komfort jazdy, w takim stopniu, jak przed zdarzeniem. Jeżeli w tym celu należy wymienić uszkodzoną część, to niewątpliwie jest to normalne następstwo działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Przy założeniu, że nie da się jej naprawić w taki sposób, aby przywrócić ją do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę, część ta musi zostać zastąpiona inną nową częścią. W takiej sytuacji zakład ubezpieczeń powinien ustalić wysokość odszkodowania z uwzględnieniem cen części nowych, skoro bowiem chodzi o przywrócenie do stanu poprzedniego pojazdu jako całości, to nie ma co do zasady znaczenia, że w miejsce części starych wmontowano części nowe. W szczególności nie ma żadnych podstaw prawnych, aby zawsze odrębnie oceniać wartość części i jeżeli części stare były już w chwili wypadku częściowo zużyte, z tego powodu obniżać należne odszkodowanie za przywrócenie do stanu poprzedniego całego pojazdu. Sąd Najwyższy zauważył, że nie można z góry wykluczyć, iż zamontowanie podczas przywracania do stanu poprzedniego nowych części spowoduje wzrost wartości pojazdu jako całości. Jeżeli wymianie podlegały części już znacznie wyeksploatowane i przestarzałe technicznie, a jednocześnie stanowiące znaczną część wartości całego pojazdu, to może się okazać, że w konkretnym przypadku wartość pojazdu po naprawie wzrośnie. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża ubezpieczyciela.

Ponieważ spór pomiędzy stronami dotyczył kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu, zweryfikowanie kalkulacji naprawy sporządzonych przez strony wymagało wiadomości specjalnych. Z tego względu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu mechaniki samochodowej dla ustalenia wysokości ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy w/w pojazdu ( postanowienie z dnia 10 października 2024 roku - karta 74 akt sprawy).

W opinii biegły wskazał, że:

- porównania kalkulacji sporządzonych przez strony wynika, iż pozwany uznał zakres czynności naprawczych i okołonaprawczych oraz zakres części zakwalifikowanych do wymiany, w związku z czym jedyną kwestią sporną była wysokość stawki za roboczogodzinę ( str. 2 opinii – karta 86 akt sprawy),

- zakres naprawy nie obejmował czynności, których przeprowadzenie wymagało użycia urządzeń bądź wykorzystania informacji, będących w wyłącznej gestii autoryzowanych serwisów naprawczych. Naprawa mogła być przeprowadzona przez warsztat nieautoryzowany ( str. 3 opinii – karta 87 akt sprawy),

- stawki za roboczogodzinę prac blacharsko-lakierniczych w warsztatach nieautoryzowanych, działających na terenie R. w 2022 roku kształtowały się w przedziale od 90 do 250 zł. Średnia arytmetyczna wynosiła 130 zł netto ( str. 4 opinii – karta 89 akt sprawy).

Zdaniem biegłego koszt naprawy przedmiotowego pojazdu w warsztacie nieautoryzowanym przy stawce 130 zł netto za roboczogodzinę wyniósłby 9.395,94 zł netto (+50% VAT (1.080,53 zł) = 10.476,47 zł ( str. 5 opinii – karta 89 akt sprawy).

Opinia biegłego sądowego nie budziła zastrzeżeń co sposobu jej sporządzenia czy przedstawienia i treści sformułowanych w niej wniosków. Sąd uznał opinię biegłego za w pełni przekonującą. Podkreślenia wymaga fakt, iż maksymalna wysokość stawki za rbg prac blacharski-lakierniczych w warsztatach wskazanych przez biegłego wynosiła 130 zł netto (w 5 na 10), natomiast w przypadku 2 warsztatów była niższa (120 zł netto), a w przypadku 3 – wyższa: 140 zł, 142 zł i 250 zł. Wobec powyższego najbardziej realną była stawka 130 zł netto.

Sąd przyjął zatem jako właściwy i uzasadniony koszt i sposób naprawy przedmiotowego pojazdu przy zastosowaniu stawki za rbg prac na poziomie 130 zł netto, ustalając na kwotę 10.476,47 zł. Z uwagi na fakt, iż pozwany wypłacił powódce kwotę wyższą (10.952,52 zł) – Sąd oddalił powództwo na podstawie art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.

Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez pozwanego, który spór wygrał Sąd uznał: opłatę za czynności radcy prawnego ustaloną na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804) – 900 zł i opłatę od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Opłatę za czynności pełnomocnika pozwanego Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocnika pozwanego pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

Mając na uwadze Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. i art. 98 § 1 ¹ k.p.c.