Wyrok z 2 kwietnia 2025, sygn. I C 407/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 kwietnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Nysie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Elżbieta Korzydło - Widocka
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy Łukasz Janowski

po rozpoznaniu 2 kwietnia 2025 r. na rozprawie

sprawy z powództwa (...) sp. z o.o. z siedzibą w M.

przeciwko Polskiemu Biuru Ubezpieczeń Komunikacyjnych w W.

o zapłatę

I.  oddala powództwo,

II.  zasądza od strony powodowej (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. na rzecz strony pozwanej Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych w W. tytułem zwrotu kosztów procesu 1 617 zł (tysiąc sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od prawomocności niniejszego wyroku do dnia zapłaty,

III.  nakazuje pobrać od strony powodowej (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nysie 1 102,08 zł (tysiąc sto dwa złote i osiem groszy) tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego.

UZASADNIENIE

Strona powodowa – (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika w dniu 9.05.2023 r. złożyła pozew o zapłatę, w którym domagała się od strony pozwanej Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z siedzibą w W. zasądzenia na swoją rzecz kwoty 2 257,47 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 2 057,47 zł od dnia 30.10.2022 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 200,00 zł od dnia 23.01.2023 r. do dnia zapłaty. Nadto domagała się zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku oraz kwoty 17,00 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także odsetek ustawowych od zaliczki na poczet wydatków związanych z opinią biegłego od dnia poniesienia wydatku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wskazano, że w następstwie kolizji drogowej z 29.09.2022 r. doszło do powstania szkody w pojeździe marki V. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność J. S. i M. J.. Sprawca ww. kolizji w dniu zdarzenia pozostawał objęty ważną polisą obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartą z zagranicznym zakładem ubezpieczeń. W treści uzasadnienia pozwu strona powodowa wskazała, że poszkodowany jest uprawniony do żądania od strony pozwanej dopłaty już wypłaconego odszkodowania w oparciu o art. 122 oraz 123 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 822 § 4 k.c. Dalej podała, iż po zgłoszeniu szkody w następstwie przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego ustalono wartość odszkodowania na kwotę w łącznej wysokości 4 706,47 zł netto. Strona powodowa oświadczyła, iż na mocy umowy cesji z dnia 29.11.2022 r. K. H. nabył wierzytelność od J. S. i M. J.. (...) sp. z o.o. w dniu 11.01.2023 r. nabyła wierzytelność z tytułu odszkodowania za szkodę rzeczową w pojeździe marki V. (...) o nr rej. (...) od K. H.. Dalej argumentowała, iż z uwagi na znaczne zaniżenie kwoty odszkodowania zleciła rzeczoznawcy oszacowanie kosztu naprawy uszkodzeń pojazdu. W sporządzonej prywatnej opinii określono wartość naprawy przedmiotowego samochodu na kwotę 6 763,94 zł netto. Pismem z dnia 16.01.2023 r. strona pozwana została wezwana do zapłaty kwoty 2 057,47 zł netto stanowiącej różnicę pomiędzy wartością kosztu naprawy pojazdu ustaloną w kalkulacji prywatnej (tj. 6 763,94 zł) a kwotą wypłaconego odszkodowania w wysokości 4 706,47 zł netto. (...) spółka z o.o. z siedzibą w M. oświadczyła, iż w niniejszym procesie dochodzi także zwrotu poniesionych kosztów sporządzenia prywatnej opinii w kwocie 200,00 zł.

Dnia 14.06.2023 r. strona pozwana, działając przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odpowiedz na pozew, w którym wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony powodowej na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od ww. kwot liczonymi od dnia uprawomocnienia orzeczenia, w którym je przyznano do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu zajętego stanowiska w sprawie Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z siedzibą w W. potwierdziło, że przyjęło swoją odpowiedzialność za skutki zdarzenia z 29.09.2022 r. oraz fakt wypłaty odszkodowania w kwocie 4 706,47 zł na rzecz K. H.. Strona pozwana zaprzeczyła, by przyznana kwota świadczenia stanowiła wartość niewystarczającą do przywrócenia pojazdu marki V. (...) do stanu sprzed szkody, a także by konieczna była wymiana, a nie naprawa elementów uszkodzonych. W jej ocenie nie polega na prawdzie twierdzenie, że przywrócenie samochodu do stanu sprzed kolizji było możliwe przy zastosowaniu wyłącznie części oryginalnych typu O. Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z siedzibą w W. zaprzeczyło nadto, by sporządzenie odpłatnej prywatnej kalkulacji kosztów naprawy pojazdu było zasadne i stanowiło normalne następstwo szkody z dnia 29.09.2022 r. Z ostrożności procesowej strona pozwana zakwestionowała również okoliczność jakoby stronie powodowej przysługiwało odszkodowanie za sporządzoną prywatną kalkulację kosztów naprawy samochodu w kwocie brutto. Jej zdaniem kwota odszkodowania dotychczas wypłacona w pełni rekompensuje szkodę powstałą w dniu 29.09.2022 r.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny :

W następstwie zdarzenia drogowego z 29.09.2022 r., które miało miejsce w miejscowości Ś., gmina B., powstała szkoda całkowita w pojeździe marki V. (...) o nr rej. (...), stanowiącym własność J. S. i M. J.. Pojazd służący na co dzień do celów służbowych prowadzony był przez M. K.. Sprawcą przedmiotowego zdarzenia był kierujący pojazdem marki S. (...) o nr rej. (...) - A. G.. Wskutek niezachowania należytej ostrożności przez wyżej wymienionego pojazd marki S. (...) uderzył w prawy bok samochodu marki V. (...).

Pojazd sprawcy szkody ubezpieczony był u strony pozwanej.

Dowody: okoliczność bezsporna; kopia dowodu rejestracyjnego k. 108, 114, notatka informacyjna o zdarzeniu drogowym k. 90, akta szkody na płycie CD k. 72, dokumentacja fotograficzna uszkodzonego samochodu k. 109-113, 115-143, zeznania świadków w osobie: M. J. i J. S. e-protokół z rozprawy z 06.09.2023 r. k. 85.

W dniu 29.11.2022 r. poszkodowani zawarli z K. H. umowę cesji nr (...), zgodnie z którą przelali na jego rzecz wierzytelność z tytułu szkody powstałej w pojeździe marki V. (...). O fakcie tym tego samego zawiadomili Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z siedzibą w W.. Następnie mocą kolejnego kontraktu zawartego w dniu 11.01.2023 r. o nr (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. nabyła przedmiotową wierzytelność od K. H., o czym powiadomiła pisemnie stronę pozwaną.

Dowody: umowa przelewu wierzytelności z dnia 29.11.2022 r. nr (...) wraz z zawiadomieniem o przelewie k.16-18, umowa przelewu wierzytelności z dnia 11.01.2023 r. nr (...) wraz z zawiadomieniem o przelewie k. 19.

W następstwie zgłoszenia szkody (...) S.A. jako korespondent zagranicznego towarzystwa ubezpieczeń pismem z dnia 07.12.2022 r. poinformowało poszkodowanych o zakończeniu postępowania likwidacyjnego i ustaleniu wysokości należnego odszkodowania na kwotę 4 706,47 zł. W dniu 08.12.2022 r. ubezpieczyciel przekazał w formie przelewu na rzecz K. H. odszkodowanie w opisanej powyżej wysokości.

Dowody: protokół zgłoszenia szkody k. 145-146, szkic uszkodzeń pojazdu k. 144, decyzja ubezpieczyciela z dnia 07.12.2022 r. k. 13, kosztorys naprawy pojazdu k. 14-15, ocena techniczna pojazdu k. 152, potwierdzenie przelewu k. 54.

Na zlecenie (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. wykonana została kalkulacja naprawy pojazdu marki V. (...) o nr rej. (...). Zgodnie z tą wyceną koszt naprawy uszkodzonego samochodu został oszacowany na kwotę 6 763,94 zł netto.

Dowody: kalkulacja naprawy uszkodzonego samochodu k. 20-22, faktura Vat nr (...) z dnia 13.01.2023 r. k. 23.

W dniu 16.01.2023 r. (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. skierowała do Polskiego Biura Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z siedzibą w W. przedsądowe wezwanie do zapłaty w terminie 7 dni kwoty 2 257,47 zł (stanowiącą różnicę pomiędzy ustaloną kwotą naprawy pojazdu w sporządzonej kalkulacji tj. 6 763,94 zł a wypłaconą kwotą odszkodowania 4 706,47 zł powiększoną o wartość 200,00 zł zgodnie z wystawioną fakturą Vat nr (...)).

Ubezpieczyciel pismem z dnia 23.01.2023 r. poinformował (...) sp. z o.o. z siedzibą w M., iż nie znajduje podstaw do zmiany wyliczenia odszkodowania oraz dopłaty żądanej kwoty. Jednocześnie, dążąc do polubownego zakończenia sporu zaproponował zawarcie ugody w zakresie kosztów naprawy pojazdu na łączną kwotę 5 300,00 zł (tj. dopłatę w wysokości 593,53 zł).

Dowody: przedsądowe wezwanie do zapłaty k. 25, korespondencja e-mailowa k. 26, pismo ubezpieczyciela z dnia 23.01.2023 r. k. 55.

Uszkodzenia powstały w pojeździe 17-letnim, który był w bardzo złym stanie technicznym i posiadał widoczne uszkodzenia zmniejszające jego wartość rynkową. Szkoda w pojeździe marki V. (...) o nr rej. (...) miała charakter całkowity, co oznacza, że koszt naprawy przekraczał realną wartość pojazdu sprzed szkody.

Wartość samochodu sprzed zdarzenia z 29.09.2022 r. przy uwzględnieniu wszystkich niezbędnych korekt wynosiła 4 400,00 zł brutto, natomiast po szkodzie opiewała na wartość 1 000,00 zł brutto. Koszt naprawy pojazdu wynosi 7 238,51 zł brutto, więc koszt naprawy uszkodzeń samochodu powstałych w następstwie przedmiotowego zdarzenia przekraczał jego ówczesną wartość.

Dowody: opinia nr (...) biegłego mgr inż. K. G. z 18.12.2023 r. k. 177-193, opinia uzupełniająca nr ONY (...) biegłego mgr inż. K. G. z 24.06.2024 r. k. 209, opinia uzupełniająca nr ONY (...) biegłego mgr inż. K. G. z dnia 20.01.2025 r. k. 223.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo w niniejszej sprawie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Tytułem wstępu do niniejszych rozważań wskazać należy, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. O zgłoszonym roszczeniu zakład ubezpieczeń powiadamia niezwłocznie ubezpieczonego. Na podstawie art. 34 ust. 1 tejże ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Z kolei art. 14 ust. 1 w/w ustawy stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie.

Stosownie do art. 805 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę

Na podstawie art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Natomiast w myśl art. 361 § 2 k.c. w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Dodatkowo art. 363 § 1 k.c. stanowi, że naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Poza tym zgodnie z art. 363 § 2 k.c. jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Trzeba zaznaczyć, iż samo zdarzenie szkodowe, data, okoliczności kolizji nie były kwestionowane, a strona pozwana przyjęła na siebie odpowiedzialność za skutki zdarzenia szkodowego, co przyznała wprost w odpowiedzi na pozew i wypłaciła w toku postępowania likwidacyjnego 4 706,47 zł odszkodowania.

Sąd oparł się na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym przedłożonym przez obie strony procesu, w tym akt likwidacji szkody na płycie CD oraz na zeznaniach poszkodowanych. W procesie budowania stanu faktycznego przedmiotowej sprawy Sąd wziął pod uwagę opinię główną i opinie uzupełniające biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej mgr inż. K. G., albowiem stwierdzenie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy wymagało wiadomości specjalnych. Wydane w sprawie opinie w ocenie Sądu są jasne, spójne, rzetelne i pełne w zakresie jakim możliwe było udzielenie odpowiedzi na zadane pytania. Co prawda były kwestionowane przez stronę powodową, jednak biegły wydając kolejne opinie uzupełniające szczegółowo i trafnie ustosunkował się do podnoszonych zarzutów.

W kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd stanął na stanowisku, iż mamy do czynienia ze szkodą całkowitą. Brak jest definicji legalnej pojęcia szkoda całkowita, niemniej jednak za trafne Sąd uznaje twierdzenie powołane w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 12 lutego 1992 r., sygn. akt I ACr 30/92, zgodnie z którym, szkoda całkowita występuje wówczas, gdy pojazd uległ zniszczeniu w takim stopniu, że nie nadaje się do naprawy, albo gdy koszty naprawy przekroczyłyby wartość pojazdu w dniu likwidacji szkody.

W ocenie Sądu szkoda w pojeździe miała charakter całkowity, co oznacza, że koszt naprawy przekraczał realną wartość pojazdu sprzed szkody. Wartość pojazdu marki V. (...) sprzed zdarzenia ustalona przez biegłego wynosiła 4 400,00 brutto, natomiast po szkodzie 1000,00 zł brutto. Ustalony przez biegłego w opinii głównej koszt naprawy pojazdu wynosi 7 238,51 zł brutto, więc koszt naprawy uszkodzeń samochodu powstałych podczas zdarzenia z 29.09.2022 r. przekraczał jego ówczesną wartość.

Wobec tego Sąd stanął na stanowisku, że skoro koszty przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody przewyższają wartość pojazdu w stanie nieuszkodzonym, to naprawa pojazdu jest nieekonomiczna, a szkoda winna zostać zakwalifikowana jako szkoda całkowita. W takim przypadku, ustalenie wysokości odszkodowania winno nastąpić w oparciu o metodę dyferencyjną, która polega na ustaleniu wysokości należnego odszkodowania poprzez pomniejszenie wartości pojazdu w stanie sprzed szkody o wartość pojazdu w stanie uszkodzonym tzw. pozostałości, wraku. Tożsame stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 20 lutego 2002 r., wydanego w sprawie o sygn. akt V CKN 903/00. W orzecznictwie niezmiennie funkcjonuje pogląd, który Sąd w pełni podziela, sprowadzający się do tego, że w sytuacji kiedy koszty naprawy przewyższają wartość rzeczy nieuszkodzonej, dokonywanie naprawy jest nieracjonalne i nieuzasadnione. Nie pozbawia to jednak poszkodowanego możliwości podejmowania działań zmierzających do naprawy uszkodzeń, przy czym koszty takiej naprawy nie mogą obciążać zakładu ubezpieczeń (por. wyrok SR w Gdyni z 29.10.2021 r., VI GC 1286/20, LEX nr 3285803).

Zaakcentowania w tym miejscu wymaga okoliczność, iż różnica w wartości pojazdu przed i po szkodzie wynosiła 3 400,00 zł brutto, natomiast ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie w wysokości 4 706,47 zł netto.

W takim stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe rozważania Sąd oddalił powództwo, a orzeczenie o kosztach w pkt II sentencji wyroku – oparł na przepisie art. 98 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Sąd zasądził od strony powodowej (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. na rzecz strony pozwanej Polskiego Biura Ubezpieczeń Komunikacyjnych w W. tytułem zwrotu kosztów procesu kwotę 1 617,00 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od prawomocności wyroku do dnia zapłaty. Na zasądzone koszty składają się: 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego wg stawki minimalnej zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, 17,00 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz zaliczka uiszczona na poczet wynagrodzenia biegłego 700,00 zł. Zasądzone koszty procesu zostały powiększone o należne odsetki na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Jednocześnie w pkt III orzeczenia Sąd nakazał pobrać od strony powodowej (...) sp. z o.o. z siedzibą w M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Nysie kwotę 1 102,08 zł (476,41 zł + 266,49 zł + 359,18 zł = 1 102,08 zł) tytułem zwrotu wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa kosztów opinii biegłego.