Wyrok z 11 kwietnia 2025, sygn. V GC 14/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 kwietnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:

po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2025 roku w Radomiu na rozprawie

sprawy z powództwa: A. W., M. N. i B. N.

przeciwko T. (...) spółka akcyjna
w W.

o zapłatę

I.  zasądza od T. (...) spółka akcyjna w W. na rzecz: A. W., M. N. i B. N. kwotę 28.776,87 zł (dwadzieścia osiem tysięcy siedemset siedemdziesiąt sześć złotych osiemdziesiąt siedem groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 23 września 2023 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od T. (...) spółka akcyjna w W. na rzecz: A. W., M. N. i B. N. kwotę 5.453,49 zł (pięć tysięcy czterysta pięćdziesiąt trzy złote czterdzieści dziewięć groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;

IV.  nakazuje ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu tytułem wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Radomiu kwoty:

- 2.125,78 zł (dwa tysiące sto dwadzieścia pięć złotych siedemdziesiąt osiem groszy) od T. (...) spółka akcyjna w W.,

- 47,16 zł (czterdzieści siedem złotych szesnaście groszy) od: A. W., M. N. i B. N..

Sygn. akt V GC 14/24

UZASADNIENIE

A. W., M. N. oraz B. N. prowadzący działalność gospodarczą jako wspólnicy spółki cywilnej pod nazwą (...) s.c. B. N., A. W., M. N. w R.wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od T. (...) spółka akcyjna w W. kwoty 29.415,02 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:

- 29.065,02 zł od dnia 23 września 2023 roku do dnia zapłaty,

- 350 zł od dnia 15 listopada 2023 roku do dnia zapłaty

oraz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Uzasadniając swoje roszczenie powodowie wskazali, że pozwany – jako ubezpieczyciel sprawcy zdarzenia drogowego z dnia 14 stycznia 2023 roku, w wyniku którego doszło do uszkodzenia pojazdu marki (...) o nr. rej. (...), w toku postępowania likwidacyjnego, wypłacił z tytułu uszkodzenia tego pojazdu odszkodowanie w wysokości 31.795,42 zł netto + 50% VAT.

Powodowie wykonali prywatną kalkulację kosztów naprawy i jej koszt ustalono na kwotę 60.860,44 zł netto. Wskazali, że różnica pomiędzy faktyczną wysokością szkody ustaloną na podstawie w/w kalkulacji, a kwotą dotychczas wypłaconego odszkodowania wynosi 29.065,02 zł. Konieczność sporządzenia prywatnej kalkulacji kosztów naprawy była uzasadniona wobec stwierdzenia rażąco zaniżonej kalkulacji pozwanego, przy jednoczesnym braku po stronie powodów możliwości ich weryfikacji ( pozew - karty: 4-6 akt sprawy).

Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Radomiu w dniu 30 listopada 2023 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie ( nakaz zapłaty - karta 36 akt sprawy).

W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa
w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Przyznał, że ponosi odpowiedzialność za sprawcę zdarzenia z dnia 14 stycznia 2023 roku, w wyniku którego uszkodzeniu uległ pojazd marki (...) o nr. rej. (...). Pozwany wskazał, że na podstawie poczynionych postępowania likwidacyjnego wypłacił odszkodowanie w wysokości 31.795,42 zł brutto, w tym 50% VAT. Pozwany podniósł, iż roszczenie powodów obejmujące koszty sporządzenia prywatnej kalkulacji naprawy nie pozostaje w związku przyczynowym z wypadkiem (sprzeciw od nakazu zapłaty - karty: 42-44 verte akt sprawy).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 14 stycznia 2023 roku doszło do zdarzenia, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki (...) o nr. rej. (...). Pojazd ten stanowił współwłasność: M. N., B. N. i A. W. ( dowód rejestracyjny – karta 16 i verte oraz faktura nr (...) – karta 18 i akt poświadczenia dziedziczenia po M. N. (1) – karty: 19-20 akt sprawy). Pojazd, którym poruszał się sprawca szkody w dacie zdarzenia posiadał ubezpieczenie obowiązkowe od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych (OC) w T. (...) spółka akcyjna w W. ( oświadczenie sprawcy zdarzenia – karta 15 i informacja z UFG – karta 14 akt sprawy). Przedmiotową szkodę zgłoszono dnia 16 stycznia 2023 roku ( data w nazwie pliku zawierającego formularz zgłoszenia szkody 2023-01-16_Zgloszenie_szkody.pdf – akta szkody – płyta – karta 61 akt sprawy).

Decyzją z dnia 22 sierpnia 2023 roku ubezpieczyciel sprawcy zdarzenia przyznał i wypłacił odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkodę na pojeździe marki (...) o nr. rej. (...) w wysokości 31.795,42 zł brutto, w tym 50% VAT. (decyzja o wypłacie – karta: 24 i verte oraz kalkulacja kosztów naprawy pojazdu – karty: 26-30 akt sprawy).

P. L. na zlecenie M. N. sporządził w dniu 27 września 20123 roku kalkulację naprawy pojazdu marki V. o nr rej. (...) ( kalkulacja nr (...) karty: 31-34 akt sprawy) i wystawił fakturę na kwotę 350 zł brutto za jej wykonanie tej kalkulacji ( faktura nr (...) kart 35 akt sprawy).

Ekonomicznie uzasadniony koszt naprawy uszkodzeń powstałych w pojeździe marki (...) o nr. rej. (...) w wyniku zdarzenia z dnia 14 stycznia 2023 roku przy przyjęciu części niezbędnych do naprawy pojazdu w sposób zgodny z technologią producenta (...) przy uwzględnieniu cen części oryginalnych na dzień 12 stycznia 2023 roku (najbliższy termin cen części w oprogramowaniu DAT przed datą zdarzenia), stawki równej 130 zł netto za roboczogodzinę mechanika, blacharza i lakiernika wynosił 60.572,29 zł z 50% VAT (opinia biegłego sądowego – karta 117 akt sprawy).

Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:

Data i okoliczności zdarzenia drogowego, jakie miało miejsce w dniu 14 stycznia 2023 roku z udziałem pojazdu marki (...) o nr. rej. (...), osoba odpowiedzialna za to zdarzenie oraz legitymacja procesowa czynna i bierna – nie były przedmiotem sporu. Strona pozwana w tym zakresie nie zgłosiła żadnych zarzutów, w związku z czym Sąd nie prowadził postępowania dowodowego w tym przedmiocie i dokonał ustaleń na podstawie dowodów zaoferowanych przez strony.

Podstawę prawną niniejszego powództwa, stanowią przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1152 ze zm.). Zgodnie z art. 4 w/w ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie natomiast do treści art 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się
w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). I tak zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych o których mowa w art. 436 § 2 k.c. oraz według zasad określonych w art. 363 k.c., a w wypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - według zasad określonych w § 2 tego przepisu – a zatem w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych wyłącznym sposobem naprawienia szkody jest odszkodowanie pieniężne.

W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że skoro odszkodowanie pieniężne ma pełnić taką samą funkcję jak przywrócenie do stanu poprzedniego, to jego wysokość powinna pokryć wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki niezbędne dla przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu. Przywrócenie stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu wiąże się z reguły z koniecznością wymiany elementów, które uległy zniszczeniu. Ze względu na okoliczność, że niejednokrotnie części pojazdu, uszkodzonego w trakcie zdarzenia wyrządzającego szkodę, były eksploatowane już przez określony czas, powstaje kwestia, na czym ma polegać przywrócenie do stanu sprzed wyrządzenia szkody. W szczególności, czy przywrócenie do stanu poprzedniego uzasadnia użycie nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Z punktu widzenia ubezpieczyciela sprowadza się to do zagadnienia, czy kwota, którą ma wypłacić poszkodowanemu, może być zmniejszona o tyle, o ile mniejsza jest wartości części i materiałów starych od wartości części i materiałów nowych, które mają je zastąpić w trakcie naprawy. Skład powiększony Sądu Najwyższego uchwałą z dnia 12 kwietnia 2012 roku, wydaną w sprawie III CZP 80/11 rozstrzygnął, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu. Jeżeli ubezpieczyciel wykaże, że prowadzi to do wzrostu wartości pojazdu, odszkodowanie może ulec obniżeniu o kwotę odpowiadającą temu wzrostowi. Sąd Najwyższy uznał w wyniku wykładni art. 361 § 2 i art. 363 § 2 k.c., że ubezpieczyciel, w ramach umowy o odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu, powinien ustalić odszkodowanie w kwocie, która zapewnia przywrócenie pojazdu do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę jako całości. Przywrócenie do takiego stanu oznacza, że pojazd ma być sprawny technicznie i zapewnić poszkodowanemu komfort jazdy, w takim stopniu, jak przed zdarzeniem. Jeżeli w tym celu należy wymienić uszkodzoną część, to niewątpliwie jest to normalne następstwo działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, w rozumieniu art. 361 § 1 k.c. Przy założeniu, że nie da się jej naprawić w taki sposób, aby przywrócić ją do stanu sprzed zdarzenia wyrządzającego szkodę, część ta musi zostać zastąpiona inną nową częścią. W takiej sytuacji zakład ubezpieczeń powinien ustalić wysokość odszkodowania z uwzględnieniem cen części nowych, skoro bowiem chodzi o przywrócenie do stanu poprzedniego pojazdu jako całości, to nie ma co do zasady znaczenia, że w miejsce części starych wmontowano części nowe. W szczególności nie ma żadnych podstaw prawnych, aby zawsze odrębnie oceniać wartość części i jeżeli części stare były już w chwili wypadku częściowo zużyte, z tego powodu obniżać należne odszkodowanie za przywrócenie do stanu poprzedniego całego pojazdu. Sąd Najwyższy zauważył, że nie można z góry wykluczyć, iż zamontowanie podczas przywracania do stanu poprzedniego nowych części spowoduje wzrost wartości pojazdu jako całości. Jeżeli wymianie podlegały części już znacznie wyeksploatowane i przestarzałe technicznie, a jednocześnie stanowiące znaczną część wartości całego pojazdu, to może się okazać, że w konkretnym przypadku wartość pojazdu po naprawie wzrośnie. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża ubezpieczyciela. Ponadto, warto zwrócić uwagę na to, że zgodnie z orzecznictwem wysokość odszkodowania nie zależy od ulg i rabatów możliwych do uzyskania przez poszkodowanego od podmiotów współpracujących z ubezpieczycielem (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie III CZP 142/22).

Ponieważ spór pomiędzy stronami dotyczył kosztów naprawy przedmiotowego pojazdu, ustalenie ekonomicznie uzasadnionych kosztów naprawy uszkodzeń pojazdu marki (...) o nr. rej. (...) powstałych w wyniku zdarzenia z dnia 14 stycznia 2023 roku wymagało wiadomości specjalnych. Z tego względu Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i wyceny kosztów naprawy pojazdów (postanowienie z dnia 26 kwietnia 2024 roku – protokół rozprawy karta 88 verte akt sprawy).

Jak wynika z opinii biegłego kwota przyjęta ostatecznie przez pozwanego jako koszt naprawy przedmiotowego pojazdu, nie jest kwotą wystarczającą do pokrycia kosztów przywrócenia tego pojazdu do stanu sprzed szkody. Pozwany niezasadnie nie uwzględnił w swojej kalkulacji wymiany przekładni kierowniczej, co w przedmiotowym przypadku było niezbędne z uwagi na technologię naprawy przyjętą przez producenta pojazdu oraz fakt, że w wyniku zdarzenia doszło do zmiany geometrii osi przedniej pojazdu ( str. 2 wyjaśnień pisemnych do opinii – karty: 174-175 akt sprawy). Biegły uzasadnił również przyjęcie stawki za roboczogodzinę prac blacharsko-lakierniczych na poziomie 130 zł netto ( str. 5 pisemnych wyjaśnień do opinii – karta 177 akt sprawy). Wskazał również, że części zamienne przyjęte w kosztorysie pozwanego oznaczone symbolem „O” są wątpliwej jakości i wpływają bezpośrednio na bezpieczeństwo użytkowników pojazdu oraz uczestników ruchu drogowego. Ponadto naprawa pojazdu na częściach oznaczonych symbolem „P, PJ” wypływa negatywnie na wartość pojazdu, estetykę wykonania naprawy oraz przyczynia się do negatywnych skutków eksploatacji konkretnych części. Zaznaczył również, że ceny części zostały przez pozwanego przyjęte na datę 1 czerwca 2023 roku, a powód przyjął ceny na dzień 1 stycznia 2023 roku. Biorąc pod uwagę inflację ceny części podanych w kalkulacji naprawy pozwanego powinny być droższe niż w kalkulacji naprawy powoda ( str. 17-18 opinii – karty: 115-116 akt sprawy).

Za ugruntowany dotychczas w orzecznictwie należy uznać pogląd, iż obowiązek odszkodowawczy ubezpieczyciela pojawia się już z chwilą wyrządzenia poszkodowanemu szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy samochodu i czy w ogóle zamierzał go naprawić ( uchwały Sądu Najwyższego: z 13 czerwca 2003 r., III CZP 32/03; z 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01 i z 17 maja 2007 r., III CZP 150/06). Stąd też koszty naprawy pojazdu uszkodzonego mogą być dochodzone jeszcze przed ich poniesieniem ( wyroki Sądu Najwyższego z 27 czerwca 1988 r., I CR 151/88 i z 11 czerwca 2001 r., V CKN 266/00; uchwały Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01 i z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17). Niejako w konsekwencji tegoż wywodzi się, że naprawa dokonana przed uzyskaniem świadczenia od ubezpieczyciela, jej koszt i zakres nie mają wpływu na ustalenie wysokości odszkodowania. Podkreśla się, że jawiłoby się jako niesprawiedliwe dopuszczenie przyznania odszkodowania z tytułu kosztów naprawy przed jej dokonaniem bez potrzeby rozliczenia się z nich po naprawie pojazdu w zestawieniu ze stosowaniem innych kryteriów rozliczeń wobec poszkodowanego, który usunął uszkodzenia przed uzyskaniem odszkodowania. Wreszcie podnosi się, że hipotetyczne koszty naprawy są wyznacznikiem wysokości należnego odszkodowania, ponieważ niezależnie od naprawy pojazdu powinno ono odpowiadać kosztom przywrócenia pojazdowi jego wartości sprzed wypadku; wysokość szkody, a w konsekwencji i odszkodowania, jest wartością stałą, niezmienną. Należy wskazać, iż działania poszkodowanego zmierzające do naprawienia szkody, mogą niejednokrotnie skutkować naprawą wykonaną nieprofesjonalnie i powodującą w efekcie obniżenie wartości pojazdu. Ustalenie wysokości odszkodowanie na podstawie kosztów naprawy, która nie doprowadziła auta do stanu sprzed wypadku sprzeciwia się celowi odszkodowania. W ocenie Sądu nie ma podstaw do zmiany tych zasad, gdyż to do poszkodowanego należy wybór sposobu naprawy. W skrajnym przypadku może on nawet też zadecydować, że w ogóle nie będzie naprawiał samochodu, ale i tak zachowuje pełne prawo do uzyskania rzetelnie ustalonego odszkodowania w wysokości, która odpowiada kosztom fachowej naprawy pojazdu, oczywiście z zachowaniem zasady, iż koszty naprawy pojazdu pokrywane z OC komunikacyjnego sprawcy nie mogą przekraczać wartości pojazdu sprzed wypadku.

Sąd uznał, iż opinia biegłego sądowego nie budziła zastrzeżeń co sposobu jej sporządzenia czy przedstawienia i treści sformułowanych w niej wniosków. W konsekwencji Sąd uznał opinię biegłego za w pełni przekonującą. Biegły w sposób logiczny i rzeczowy odniósł się o uwag do opinii. Wyjaśnienia pisemne złożone przez biegłego – Sąd uznał za przekonujące.

Pozwany nie wykazał, aby dokonanie naprawy w sposób przedstawiony w wykonanej na jego zlecenie kalkulacji kosztów naprawy:

- było możliwe (zgodnie z zastrzeżeniem zawartym w treści kalkulacji - A. nie gwarantuje dostępności, cen oraz prawidłowego zamówienia części w oparciu o numery katalogowe dostarczane przez niezależnych dostawców części zamiennych),

- skutkowało przywróceniem stanu sprzed szkody, szczególnie w odniesieniu do technologii naprawy określonej przez producenta pojazdu i kwestii bezpieczeństwa poruszania się takim pojazdem w ruchu drogowym. Sam fakt, iż sprzedawca, nie będący producentem danej części, złożył oświadczenie, iż części oznaczone w jego katalogu literami m.in.: Q, PT, PJ, P i PC spełniają wymogi jakościowe wymagane dla części zamiennych używanych do naprawy i konserwacji pojazdów silnikowych przez autoryzowane i niezależne warsztaty – nie oznacza, iż części te spełniają standardy producenta pojazdu, gwarantują bezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Jednocześnie – pozwany nie przedstawił dowodu dla wykazania, iż części uszkodzone nie były oryginalne.

Skorzystanie przez poszkodowanego z oferty warsztatu współpracującego z pozwanym skutkowałoby dokonaniem naprawy na zasadach i warunkach określonych w kalkulacji kosztów naprawy sporządzonej przez pozwanego, a zatem - jak wynika z opinii biegłego – nie przewróciłoby pojazdu do stanu sprzed szkody.

Mając na uwadze powyższe Sąd ustalił wysokość odszkodowania należnego powodowi na podstawie hipotetycznych kosztów naprawy, które zostały wyliczone przez biegłego sądowego. Jak wynika z opinii kwota przyjęta ostatecznie przez pozwanego jako koszt naprawy przedmiotowego pojazdu, nie jest kwotą wystarczającą do pokrycia kosztów przywrócenia tego pojazdu do stanu sprzed szkody. Biegły koszt ten ustalił na kwotę 60.572,29 zł brutto (w tym 50% VAT). Różnica pomiędzy tą kwotą, a kwotą wypłaconą poszkodowanemu stanowi 28.776,87 zł. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za uzasadnione roszczenie powodów w zakresie w/w kwoty i kwotę tę zasądził od pozwanego na rzecz powodów na podstawie art. 822 § 1 k.c., art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, art. 436 § 2 k.c., art. 361 § 1 i 2 k.c. oraz art. 363 § 1 k.c., oddalając powództwo w pozostałym zakresie.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c., stosownie do którego jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Orzekając w powyższym zakresie Sąd miał na względzie unormowanie art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, który stanowi, że zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zgłoszenie szkody nastąpiło w dniu 16 stycznia 2023 roku, a zatem od dnia 16 lutego 2023 roku pozwany pozostawał w opóźnieniu z wypłatą odszkodowania. Powodowie jako datę początkową naliczania należności ubocznych wskazali datę późniejszą, co mając na uwadze zakaz orzekania ponad żądanie (art. 321 § 1 k.p.c.) - Sąd orzekł o roszczeniu powodów w zakresie należności ubocznych zgodnie z żądaniem pozwu.

Sąd nie uwzględnił natomiast żądania w zakresie zwrotu kosztów sporządzenia kalkulacji naprawy przedmiotowego pojazdu. Działania prowadzące do oszacowania wartości pojazdu przed szkodą i po szkodzie oraz kosztów naprawy nie pozostają w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem, gdyż to nie wypadek, lecz wola poprzednika powodów stanowiła właściwą przyczynę wydatkowania określonej kwoty. Zlecenie sporządzenia kalkulacji zmierzało w istocie do wyliczenia odszkodowania celem dochodzenia go w procesie przed sądem; stanowiło nie następstwo wypadku, lecz przygotowanie do procesu. Zdaniem Sądu koszt wykonania ekspertyzy nie był także koniecznym i niezbędnym do wytoczenia powództwa, skoro jednocześnie powodowie zgłosili w pozwie wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił roszczenie w zakresie żądania zwrotu kosztów sporządzenia ekspertyzy – na podstawie art. 361 § 1 k.c. w związku z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.

Zgodnie z wyrażoną w art. 98 § 1 i 3 k.p.c. zasadą odpowiedzialności za wynik procesu - strona przegrywająca zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez strony, Sąd uznał: opłatę od pozwu 1.417 zł, opłaty za czynności radców prawnych i adwokackie ustalone na podstawie: § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz. 1804) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800) – 7.200 zł (2 x3.600 zł), opłaty od pełnomocnictw w kwocie łącznej 68 zł (4 x 17 zł), zaliczki uiszczone przez strony – 1.200 zł (2 x 600 zł) – łącznie 9.885 zł. Opłaty za czynności zawodowych pełnomocników reprezentujących strony Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w przedmiotowej sprawie, gdyż wskazane powyżej okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. Sporządzanie obszernych pism procesowych, których treść w znacznym zakresie zawiera fragmenty orzeczeń Sądu Najwyższego i sądów powszechnych oraz fragmenty z komentarzy – nie stanowi o nakładzie pracy ponad poziom przeciętny, gdyż poglądy prezentowane przez Sąd Najwyższy oraz doktrynę – Sąd analizuje – na potrzeby rozstrzygnięcia sporu.

Przepis art. 100 k.p.c. uzupełnia zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, wprowadzając zasadę kompensaty (zniesienia kosztów) oraz zasadę ich stosunkowego rozdziału. W wypadku zatem, kiedy obie strony procesu w równym lub różnym stopniu wygrały i przegrały proces orzeczenie o kosztach procesu może przybrać trzy różne postacie, a mianowicie:

1) wzajemnego zniesienia kosztów – jeżeli strony w równym lub niemal równym stopniu wygrały i przegrały proces;

2) stosunkowego rozdzielenia kosztów – jeżeli sąd uwzględnił tylko część roszczenia (roszczeń) powoda, w zależności od stopnia tego uwzględnienia;

3) zwrotu wszystkich kosztów – jeżeli przeciwnik strony uległ tylko w nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Pozwany przegrał spór w 97,83%:

29.415,02 – 100%

28.776,87 zł – x

x = 97,83% w związku z powyższym powinien ponieść koszt procesu odpowiadające 97,83% sumy tych kosztów – to jest w kwocie 9.670,49 zł (9.885 zł x 97,83%). Wydatkował na ten cel kwotę 4.217 zł, a zatem kwotę niższą o 5.453,49 zł. Wobec powyższego taką kwotę zgodnie z powyżej przestawionymi zasadami rozliczania kosztów procesu, pozwany powinien zwrócić powodom (zamiast kwoty 6.053,49 zł), co mając na uwadze Sąd orzekł w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c.

Rozstrzygnięcia w zakresie wydatków pokrytych tymczasowo przez Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w Radomiu w kwocie 2.172,94 zł ( postanowienie z dnia 24 lipca 2024 roku – karta 143, postanowienie z dnia 18 września 2024 roku – karta 161, postanowienie z dnia 20 listopada 2024 roku – karta 197 oraz postanowienie z dnia 10 stycznia 2025 roku – karta 210 akt sprawy), Sąd dokonał na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych sprawach cywilnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 959). Przepis ten reguluje kwestię obciążenia przeciwnika nieuiszczonymi kosztami sądowymi (opłatami i wydatkami – art. 2 ust. 1 powołanej ustawy). Istnienie podstaw do obciążenia kosztami sądowymi należy rozumieć przede wszystkim w kontekście art. 98 § 1 k.p.c., określającego zasadę odpowiedzialności za wynik procesu oraz zasadę kosztów niezbędnych i celowych. Obciążenie przeciwnika nieuiszczonymi kosztami sądowymi może nastąpić wówczas, gdy przeciwnik ten przegrał proces w całości lub w części, pod warunkiem że koszty te były niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyjaśnienie okoliczności spornych w przedmiotowej sprawie wymagało wiadomości specjalnych, tym samym wydatki związane z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej – spełniały warunki, o których mowa w art. 98 § 1 k.p.c. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postepowania - Sąd nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu:

- od pozwanego kwotę 2.125,78 zł (97,83% x 2.172,94 zł),

- od powodów kwotę 47,16 zł (2,17% x 2.172,94 zł).