Wyrok z 11 kwietnia 2025, sygn. I C 251/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 kwietnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Golubiu-Dobrzyniu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Krzysztof Rogalewicz

Protokolant: stażysta Paulina Paczkowska

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 roku w G.-D.

sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwko W. S., M. S.

o zapłatę

1.  oddala powództwo,

2.  zasądza od powoda Banku (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz pozwanych W. S., M. S. kwotę 287,00 zł (dwieście osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie poczynając od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

sędzia

Krzysztof Rogalewicz

I C 251/24

UZASADNIENIE

Powód Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie solidarnie od pozwanych kwoty 739,83 zł z tytułu zwrotu nominalnej kwoty odpowiadającej sumie kapitału kredytu wypłaconego na podstawie umowy kredytu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 6 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty (pozew – k. 5-8).

Pozwani W. S. i M. S. wnieśli o oddalenie powództwa w całości (odpowiedź na pozew – k. 45-47).

Sąd ustalił i zważył, co następuje:

Dnia 30 maja 2008 roku M. S. i W. S. zawarli z Bankiem (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. umowę, numer KH/ (...), kredytu hipotecznego indeksowanego do (...) (umowa – k. 13-15).

22 grudnia 2021 roku M. S. i W. S. wnieśli do Sądu Okręgowego w Toruniu pozew skierowany przeciwko Bankowi (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., domagając się ustalenia nieważności wyżej opisanej umowy oraz zasądzenia od banku na ich rzecz kwoty 183.050,44 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. Sąd Okręgowy w Toruniu ustalił, w wyroku z dnia 28 października 2022 roku, w sprawie I C 2795/21, że umowa kredytu numer KH/ (...) zawarta dnia 30 maja 2008 roku między M. S. i W. S. a Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. jest nieważna w całości, zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 183.050,44 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 15 marca 2022 roku do dnia zapłaty, oddalił powództwo w pozostałej części, a także zasądził od pozwanego na rzecz powodów kwotę 14.568 zł kosztów procesu.

Na powyższe orzeczenie apelację wniósł Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. zaskarżając część uwzględniającą powództwo oraz rozstrzygnięcie o kosztach.

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 6 października 2023 roku, w sprawie V ACa 20/23, oddalił apelację oraz zasądził od pozwanej na rzecz powodów zwrot kosztów zastępstwa procesowego

(pozew – k. 3-12, umowa kredytu – k. 16-18, wyrok Sądu Okręgowego w Toruniu– k. 267, uzasadnienie wyroku – k. 271-285, apelacja – k. 288-302, wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku w sprawie V ACa 20/23 – k. 365, uzasadnienie wyroku – k. 394-409 akt sprawy I C 2795/2 SO w Toruniu).

Po uprawomocnieniu się wyroku W. S. i M. S., 19 grudnia 2023 roku, złożyli oświadczenie skierowane do banku o potrąceniu dwóch kwot, kwoty 4.152,26 zł z tytułu spłat kredytu w okresie od listopada 2021 roku do stycznia 2022 roku oraz kwoty 739,83 zł z tytułu uiszczonej opłaty w celu ubezpieczenia na życie w okresie od lutego 2021 roku do października 2023 roku z przysługującego im roszczenia. Pismami z dnia 10 lipca 2024 roku bank wezwał pozwanych do spełnienia świadczenia w kwocie 739,83 zł, jako odpowiadającej pozostałej części wysokości udostępnionego przez bank kapitału. Pozwani odmówili dokonania zapłaty (oświadczenie – k. 39, wezwania do spełnienia świadczenia – k. 33-34).

Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie od pozwanych kwoty 739,83 zł, która podlega zwrotowi w związku z odpadnięciem podstawy uzasadniającej oddanie pozwanemu kapitału do korzystania stanowiąca nominalną wysokość świadczenia nienależnego spełnionego przez Bank na rzecz pozwanego pomniejszonego o wpłatę Kredytobiorców wynikającą z odpowiedzi na oświadczenie o potrąceniu. Powód podniósł również, że jego roszczenie ma charakter roszczenia restytucyjnego, związanego z koniecznością zwrotu przez strony wzajemnych świadczeń. Możliwość domagania się roszczeń restytucyjnych objętych żądaniem niniejszego pozwu wynika zarówno z przepisów prawa polskiego regulujących zasady rozliczeń w przypadku bezpodstawnego wzbogacenia (świadczenia nienależnego), jak i z orzecznictwa (...), określającego skutki uznania postanowień umów kredytów indeksowanych za abuzywne. W wyroku z dnia 29 kwietnia 2021r., C19/20, (...) wprost potwierdził możliwość powstania roszczeń restytucyjnych po stronie Banku w przypadku definitywnego upadku umowy wiążącej strony. Roszczenia restytucyjne objęte żądaniem pozwu pozostają w zgodzie z zasadami ochrony przyznanej konsumentom na mocy Dyrektywy, która zakłada wymóg zastąpienia formalnej równowagi praw i obowiązków stron ustanowionej w umowie równowagą rzeczywistą, która przywraca równość stron, z łączeniem możliwości uwzględnienia interesu wyłącznie jednej z nich. Wskazał ponadto, że obowiązek zwrotu udostępnionego kapitału jest w świetle uwzględnienia żądań Kredytobiorcy względem Banku, okolicznością bezsporną i ma bezpośrednie umocowanie w art. 405 Kc w zw. z art. 410 Kc Jeśli bowiem umowa kredytu wskutek zawarcia w niej klauzul abuzywnych została uznana za trwale bezskuteczną (nieważną), to wszystkie spełnione na jej podstawie świadczenia: zarówno Banku, jak i Kredytobiorcy, podlegają zwrotowi jako nienależne. Bank wezwał pozwanych do spełnienia świadczenia. W. S. i M. S. 19 grudnia 2023 roku złożyli oświadczenie o potrąceniu (pozew – k. 5-8, zaświadczenie o udzieleniu kredytu – k. 12, wezwania do spełnienia świadczenia – k. 33-34).

Pozwani w odpowiedzi na pozew wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując, iż działanie banku stanowi nadużycie prawa podmiotowego, ponieważ strony są już rozliczone ze wzajemnie przysługujących sobie roszczeń. Bank dochodzi roszczenia już zaspokojonego. Zaspokojenie to miało miejsce poprzez potrącenie. Bank, pomimo zgłaszanych odpowiedzi kredytobiorców na jego pisma, nie uznał potrącenia w zakresie kwoty 739,83 złotych - tj. potrącenia nienależnie świadczonych składek na ubezpieczenie na życie. Pozwani zaznaczyli także, iż kwota wypłaconego kredytu to 150.000 zł, łączna kwota wpłacona do Banku w PLN to 183.050,44, kwota rat kapitałowych to 162.130,23, kwota rat odsetkowych to 14.972,89 zł, a pozostałe opłaty 5.947,32 zł – w tym kwota ubezpieczenia na życie w kwocie 5.641,22 zł. Różnica między kwotą wypłaconą kredytu, a spłaconymi ratami, opłatami i prowizjami to 33.050,44 zł. Pozwani zauważyli, iż w kwocie zasądzonej 183.050,44 zł uwzględnione zostało roszczenie o zwrot ubezpieczenia na życie w kwocie 5.641,32 zł, a zatem bank winien był uznać potrącenie pozwanych. Pozwani przedstawili także potwierdzenie zapłaty uiszczonych składek na ubezpieczenie na życie od dnia 5 lutego 2021 roku do dnia 5 października 2023 roku (odpowiedź na pozew – k. 45-47, zaświadczenie o udzieleniu kredytu hipotecznego – k. 12, umowa kredytu hipotecznego – k. 13-15, dyspozycja wypłaty środków – k. 16-18, wezwanie do spełnienia świadczenia – k. 33, 36, oświadczenie o potrąceniu – k. 39, wezwanie do zapłaty – k. 50, 56, pismo powoda – k. 51-52, pismo pozwanych – k. 55, 60, potwierdzenia zapłaty uiszczonych składek na ubezpieczenie na życie – k. 62-78).

Sąd oddalił powództwo.

Powód, jak sam określił w pozwie, domagał się zasądzenia „kwoty 739,83 zł z tytułu zwrotu nominalnej kwoty odpowiadającej sumie kapitału kredytu”. Kwota ta podlega zwrotowi w związku z odpadnięciem podstawy uzasadniającej oddanie pozwanemu kapitału do korzystania.

W uzasadnieniu pozwu oświadczył jedynie, że uznał potrącenie kwoty 4.152,26 zł, a nie uznał potrącenia kwoty 739,83 zł. Brak też uzasadnienia dlaczego dochodzi takiej właśnie kwoty oraz wykazania prawidłowości jej wyliczenia. W tym zakresie powód powołuje się w zasadzie na oświadczenie pozwanych o potrąceniu. Szersza argumentacja prawna ma charakter ogólny, nie zawiera bezpośrednich konkretnych odniesień do niniejszej sprawy.

To pozwani w odpowiedzi na pozew przedstawili konkretne wyliczenia, poparte załączonymi dokumentami, dotyczące rozliczeń między stronami, a także wykazali, że sporna kwota to suma składek z tytułu ubezpieczenia na życie.

Strona pozwana przedstawiła też argumenty natury faktycznej i prawnej dotyczące skuteczności dokonanego potrącenia.

Zobowiązany do ustosunkowania się do odpowiedzi na pozew powód oświadczył jedynie, że w całości podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie (pismo – k. 82).

Zgodnie z treścią art. 6 Kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W ocenie sądu powód nie udowodnił niczego poza okolicznościami bezspornymi. Dlatego sąd oddalił powództwo.

Orzekając o kosztach procesu wziął pod uwagę wynik procesu. Dlatego, na podstawie z art. 98 § 1 i 3 Kpc oraz art. 98 § 1 ¹ Kpc w zw. art. 99 Kpc, zasądził od powoda na rzecz pozwanych kwotę 287 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie poczynając od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. Na koszty procesu składały się: koszty zastępstwa procesowego w kwocie 270 zł oraz opłata skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

sędzia

Krzysztof Rogalewicz