Wyrok z 17 kwietnia 2025, sygn. I C 614/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Pleszew, dnia 17 kwietnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Pleszewie I Wydział Cywilny w następującym składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Zielińska

Protokolant: Aneta Biskup

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2025 r. w Pleszewie

sprawy z powództwa K. S.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą
w W.

o zapłatę

1.  oddala powództwo,

2.  zasądza od powoda K. S. na rzecz pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę
287,00 zł (dwieście osiemdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym kwotę 270,00 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie obliczanymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Anna Zielińska

Sygn. akt I C 614/24

UZASADNIENIE

Pozwem wniesionym w dniu 4 listopada 2024 r. powód K. S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 997,90 zł tytułem częściowego odszkodowania za szkodę w pojeździe z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwoty 645,75 zł od dnia 14 maja 2023 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 352,15 zł od dnia 18 marca 2023 r. do dnia zapłaty, a także zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 3 i 15 lutego 2023 r. w wyniku zdarzenia drogowego uszkodzony został należący do poszkodowanych M. K. i D. D. pojazd marki A. o nr rej. (...), który był wówczas objęty dobrowolnym ubezpieczeniem w ramach autocasco w pozwanym (...) S.A. z siedzibą w W.. W związku z naprawą szkody z dnia 3 lutego 2023 r. poszkodowanemu M. K. została wystawiona faktura na kwotę 10.490,54 zł brutto. Z kolei w związku z naprawą szkody z dnia 15 lutego 2023 r. poszkodowanemu M. K. została wystawiona faktura na kwotę 4.843,31 zł brutto. Obie szkody zostały zgłoszone pozwanemu, który przyjął odpowiedzialność i wypłacił odszkodowanie w łącznej wysokości 9.844,79 zł w związku ze zdarzeniem z dnia 3 lutego 2023 r. oraz odszkodowanie w kwocie 4.491,16 zł w związku ze zdarzeniem z dnia 15 lutego 2023 r. Powód nie zgadzając się z przyjętymi przez pozwanego szacunkami w zakresie wysokości odszkodowania domaga się zapłaty kwoty 997,90 zł tytułem częściowego odszkodowania.

W odpowiedzi na pozew pozwany (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu wskazał, że strona pozwana kwestionuje zakres i wysokość szkody wskazanej przez powoda.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 3 i 15 lutego 2023 r. uszkodzony został pojazd marki A. o nr rej. (...), należący do M. K. i D. D.. Pojazd był objęty dobrowolnym ubezpieczeniem w ramach autocasco w pozwanym (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W..

Poszkodowani M. K. i D. D. w dniu 22 marca 2023 r. zawarli z powodem K. S. umowę przelewu wierzytelności z tytułu kosztów naprawy OC posiadacza pojazdu za szkodę rzeczową w pojeździe marki A. o nr rej. (...) powstałą w wyniku zdarzenia z dnia 15 lutego 2023 r. Z kolei w dniu 13 kwietnia 2023 r. poszkodowani M. K. i D. D. zawarli z powodem umowę przelewu wierzytelności z tytułu kosztów naprawy OC posiadacza pojazdu za szkodę rzeczową w pojeździe marki A. o nr rej. (...) powstałą w wyniku zdarzenia z dnia 3 lutego 2023 r.

(dowód: polisa AC k. 12-12v, umowy przelewu wierzytelności k. 10, 11)

W związku z naprawą ww. pojazdu wskutek zdarzenia z dnia 3 lutego 2023 r. poszkodowanemu M. K. w dniu 29 maja 2023 r. została wystawiona faktura VAT nr (...) na kwotę 10.490,54 zł brutto. Z kolei w związku z naprawą pojazdu po szkodzie z dnia 15 lutego 2023 r. poszkodowanemu M. K. w dniu 29 maja 2023 r. została wystawiona faktura VAT nr (...) na kwotę 4.843,31 zł brutto.

Szkoda z dnia 3 oraz 15 lutego 2023 r. została zgłoszona pozwanemu, który przyjął odpowiedzialność, dokonał weryfikacji kosztów likwidacji szkody i wypłacił odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia autocasco w łącznej wysokości 9.844,79 zł w związku ze zdarzeniem z dnia 3 lutego 2023 r. oraz odszkodowanie z tytułu ubezpieczenia autocasco w kwocie 4.491,16 zł w związku ze zdarzeniem z dnia 15 lutego 2023 r.

(dowód: decyzje k. 13-15, 23, 32, faktury VAT k. 16, 32, weryfikacja faktury k. 17, weryfikacja kosztorysu k. 18-22, korespondencja k. 24-26, kalkulacja zakładu naprawczego k. 27-31, pismo pozwanego k.33)

Sąd zważył, co następuje:

Na podstawie umowy ubezpieczenia autocasco pojazdu marki A. o nr rej. (...) poszkodowani M. K. i D. D. stali się wierzycielami pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. w związku z przysługującym im odszkodowaniem wynikającym ze zdarzeń z dnia 3 oraz z dnia 15 lutego 2023 r. W dniu 22 marca 2023 r. poszkodowani zawarli z powodem umowę przelewu wierzytelności z tytułu kosztów naprawy z OC posiadacza pojazdu sprawcy za szkodę rzeczową w pojeździe marki A. o nr rej. (...) powstałą w wyniku zdarzenia z dnia 15 lutego 2023 r. Z kolei w dniu 13 kwietnia 2023 r. poszkodowani zawarli z powodem umowę przelewu wierzytelności z tytułu kosztów naprawy z OC posiadacza pojazdu sprawcy za szkodę powstałą w ww. pojeździe w wyniku zdarzenia z dnia 3 lutego 2023 r.

Powód wywodzi swoje roszczenie przede wszystkim z umów przelewu wierzytelności, jakie zawarł z poszkodowanymi. Zgodnie z treścią art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2 art. 509 k.c.).

Z zastrzeżeniem trzech przewidzianych w art. 509 § 1 kc wyjątków, przedmiotem cesji może być każda wierzytelność, w tym: wierzytelność jeszcze niewymagalna (wyrok SN z 7 kwietnia 2011 r., IV CSK 422/10, Legalis), wierzytelność przedawniona (upływ terminu przedawnienia nie powoduje wygaśnięcia wierzytelności, ale jedynie powstanie po stronie dłużnika zarzutu przedawnienia, którego podniesienie spowoduje nadanie zobowiązaniu charakteru zobowiązania naturalnego), wierzytelność z umowy wzajemnej (wyrok SN z 23 lutego 1950 r., Wa C 288/49, PiP 1950, Nr 11, G. Kozieł, w: Kidyba, Komentarz, t. III, cz. 1, 2014, Nb 13, s. 854), wierzytelność z zobowiązania solidarnego (niezależnie, czy solidarność występuje po stronie dłużników, czy wierzycieli) (tak trafnie J. Mojak, w: Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2015, art. 509, s. 154–155, Nb 11) albo wierzytelność przyszła, w tym warunkowa. Na możliwość przeniesienia wierzytelności w trybie cesji co do zasady nie wpływa sposób powstania tej wierzytelności, przedmiotem cesji może być wierzytelność wynikająca z czynności prawnej, bezpodstawnego wzbogacenia, stosunku prawnorzeczowego (np. wierzytelność samoistnego posiadacza wobec właściciela o zwrot nakładów na rzecz – art. 226 i n. KC – tak trafnie SA w Warszawie w wyroku z 2 października 2015 r., VI ACa 1279/14, Legalis) lub czynu niedozwolonego (tak trafnie K. Mularski, w: Gutowski, Komentarz, t. II, art. 509, s. 197, Nb 5). Jeśli przedmiot świadczenia jest podzielny (świadczenie pieniężne zawsze jest podzielne), możliwa jest cesja części wierzytelności (tak trafnie SN w wyroku z 20 lutego 2008 r., II CSK 445/07, OSNC 2009, Nr 5, poz. 72 oraz J. Mojak, Obrót wierzytelnościami, s. 18; K. Zagrobelny, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2016, art. 509, s. 1038–1039, Nb 5). Od chwili dokonania takiej cesji część wierzytelności staje się odrębną wierzytelnością. Warto podkreślić, że przedmiotem cesji mogą być wyłącznie wierzytelności cywilnoprawne.

Zbywana wierzytelność musi być zindywidualizowana (skonkretyzowana) i wystarczające jest, aby z treści stosunku prawnego wynikały kryteria umożliwiające określenie przelewanej wierzytelności. (wyrok SN z 5.11.1999 r. (III CKN 423/98, OSNC 2000, Nr 5, poz. 92). Stopień indywidualizacji powinien być wystarczający, aby ustalić, która wierzytelność i z jakiego stosunku prawnego jest przedmiotem cesji. Niedopuszczalna jest "cesja globalna" (cesja wszystkich wierzytelności cedenta). Nie jest natomiast wykluczona cesja wszystkich wierzytelności z określonych stosunków prawnych, jeśli wierzytelności te zostaną dostatecznie skonkretyzowane ( K. Zagrobelny, w: Gniewek, Machnikowski, Komentarz, 2016, art. 509, s. 1041, Nb 19).

W niniejszej sprawie przedmiot opisanych w stanie faktycznym umów przelewu wierzytelności z dnia 22 marca 2023 r. oraz z dnia 13 kwietnia 2023 r. ograniczony został do roszczeń wynikających z ubezpieczenia OC sprawcy zdarzenia. W tym kontekście wskazać należy, że zarówno szkoda z dnia 3 lutego 2023 r. jak i 15 lutego 2023 r. były likwidowane na podstawie dobrowolnej umowy ubezpieczenia autocasco zawartej między poszkodowanymi a pozwanym. Tym samym powód nie wstąpił jako wierzyciel pozwanego w miejsce poszkodowanych M. K. i D. D. w związku z roszczeniem wynikającym z dobrowolnej umowy ubezpieczenia autocasco. Powodowi nie przysługuje zatem roszczenie w stosunku do pozwanego, w takim zakresie w jakim posiadają je poszkodowani i już tylko na tej podstawie powództwo podlega oddaleniu.

Sąd nie kwestionuje samego uprawnienia poszkodowanych w zakresie przysługującego im roszczenia względem pozwanego wynikającym z dobrowolnej umowy ubezpieczenia autocasco, a jedynie roszczenie powoda w tym zakresie.

W dalszym ciągu należy odnieść się do wysokości zgłoszonego roszczenia.

Odpowiedzialność pozwanego opiera się na art. 805 § 1 i 2 kc, , który stanowi że przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Świadczenie zakładu ubezpieczeń przy ubezpieczeniu majątkowym, np. przy ubezpieczeniu samochodu polega na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

Ustalenie wysokości szkody i sposobu jej naprawienia odbywa się w zgodzie z zasadami określonymi w art. 361 § 2 kc i art. 363 § 1 kc - na podstawie odpowiedzialności za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Reguła ta doznaje ograniczenia w przypadku ubezpieczeń majątkowych. Naprawienie szkody następuje wówczas według zasad określonych w umowie, precyzowanych ogólnymi warunkami umowy. Zakres ochrony ubezpieczeniowej udzielanej przez zakład ubezpieczeń określony zostaje w takim przypadku przez umowę i to postanowienia umowne wyznaczają kierunek likwidacji szkody, w tym szacowania jej wysokości. Tymczasem wśród zaproponowanych dowodów nie ma OWU, wobec czego nie sposób ustalić jaki faktycznie był zakres ochrony ubezpieczeniowej i w jakim wariancie powinna zostać zlikwidowana szkoda. Powód jako nabywca wierzytelności nie może się przy tym powoływać się na brak dokumentów, które wprost dotyczą zbywanej wierzytelności.

Konsekwencją tego zaniechania była konieczność pominięcia dowodu z opinii biegłego z zakresu mechaniki, wyceny i kalkulacji naprawy pojazdów mechanicznych na okoliczność ustalenia koztów naprawy pozwalających na przewrócenie pojazdu do stanu sprzed zkody w wariancie serwisowym OWU pozwanej. Ten dowód byłby przydatny do rozstrzygnięcia tej sprawy, jedynie w przypadku wykazania, że strony uzgodniły w umowie AC naprawę w wariancie serwisowym i jej warunki. Tymczasem bez możliwości zweryfikowania jak teza dowodowa odnosi się do zawartej umowy dowód z opinii biegłego tylko wydłużyłby postępowanie nie mając wpływu na jego wynik. Poza tym Sąd postanowił pominąć dowód z opinii biegłego na podstawie art. 130 ⁴ § 5 k.p.c.. Bez umowy Sąd nie jest w stanie ocenić zasadności i wysokość dochodzonego roszczenia, nawet przy przyjęciu że w umowie cesji doszło do oczywistej omyłki, przez wskazanie kosztów naprawy OC posiadacza pojazdu. Podobne stanowisko zająć SO w Kaliszu w wyroku z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie II Ca 27/21.

Przy postępowaniu zmierzającym do ustalenia faktów sprawy należy uwzględnić ciężar dowodu. Zwrot ten jest używany w dwóch podstawowych znaczeniach: formalnym (procesowym) i matarialnoprawnym. W znaczeniu formalnym wskazuje on podmioty, które powinny przejawiać inicjatywę w zbieraniu dowodów i wykazywaniu twierdzeń. W znaczeniu materialnoprawnym określa on, kto ponosi ujemne konsekwencje tego, że istnienie doniosłego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu nie zostało w toku postępowania sądowego udowodnione. Kwestię tę rozstrzyga art. 6 kc stanowiąc, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Jeżeli więc ktoś powołuje się przed sądem na pewien fakt, z którym prawo wiąże jakieś korzystne dla niego konsekwencje prawne, a fakt ten nie zostanie udowodniony, wówczas przegrywa sprawę, czyli jego roszczenie nie zostaje uwzględnione.

Wobec powyższego na podstawie art. 6 kc powództwo należało oddalić.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 kpc.

Anna Zielińska