Wyrok z 7 maja 2025, sygn. I C 610/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 maja 2025 roku

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: asesor Joanna Szymańska

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2025 roku w Dzierżoniowie

sprawę z powództwa (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D.

przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

I/  zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 3 433,82 zł (trzy tysiące czterysta trzydzieści trzy złotych i osiemdziesiąt dwa grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 marca 2024 r. do dnia zapłaty;

II/  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III/  zasądza od pozwanego (...) S.A. z siedzibą w W. na rzecz powoda (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 2 165,44 zł (dwa tysiące sto sześćdziesiąt pięć złotych i czterdzieści cztery grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

IV/  nakazuje powodowi (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D., aby zapłacił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie kwotę 111,19 zł (sto jedenaście złotych i dziewiętnaście groszy) tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa;

V/  nakazuje pozwanemu (...) S.A. z siedzibą w W., aby zapłacił na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie kwotę 215,83 zł (dwieście piętnaście złotych i osiemdziesiąt trzy groszy) tytułem zwrotu wydatków wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Sygnatura akt I C 610/24

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 20 maja 2024 r. (data prezentaty) (...) Sp. z o.o. z siedzibą w D. (dalej jako (...) Odszkodowania) wniosło o zasądzenie od (...) S.A. z siedzibą w W. (dalej jako (...)) kwoty 5 214,90 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 9 marca 2024 roku do dnia zapłaty, tytułem dopłaty do odszkodowania z tytułu naprawy pojazdu A. (...).

W odpowiedzi na pozew (...) wniosło o oddalenie powództwa w całości podnosząc, iż dotychczas wypłacone poszkodowanemu odszkodowanie w całości zrekompensowało uszczerbek w jego majątku związany z uszkodzeniem pojazdu. Pozwany zakwestionował także dopuszczalność dochodzenia przez powoda zwrotu hipotetycznych kosztów naprawy w sytuacji, gdy pojazd został faktycznie naprawiony, a także podkreślał, że poszkodowany bezzasadnie nie skorzystał z propozycji przywrócenia pojazdu do stanu poprzedniego w warsztacie partnerskim (...).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

12 lutego 2024 r. doszło do stłuczki parkingowej, w wyniku której uszkodzony został pojazd A. (...) nr rejestracyjny (...) należący do D. K.. Sprawca posiadał w chwili zdarzenia zawartą z (...) S.A. umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych.

bezsporne

Wskutek uderzenia doszło do uszkodzenia zderzaka, lampy i lewego nadkola pojazdu.

bezsporne

(...) uznało swoją odpowiedzialność za szkodę i wypłaciło na rzecz poszkodowanego kwotę 4 218,28 zł tytułem odszkodowania, przy czym nie sporządzono w szkodzie żadnej decyzji o wypłacie odszkodowania, a jedynie dokument „ustalenie wysokości szkody”. Zgodnie ze sporządzonym kosztorysem przewidziano do wymiany: okładzinę zderzaka przedniego, wspornik zderzaka przedniego, wspornik błotnika przedniego i wzmocnienie poprzeczki przedniej w jakości (...) oraz lampę halogenową jakości (...). Nadto, do wymiany zakwalifikowano nakładkę zderzaka przedniego, której wartość oszacowano odrębnie, jako części niekatalogowej. W treści kosztorysu zawarto też informację o możliwości naprawy pojazdu i zakupu w/w części za pośrednictwem (...).

Dowód: ustalenie wysokości szkody k. 9-11

13 marca 2024 r. na zlecenie (...) Odszkodowania wykonano prywatną kalkulację kosztów naprawy.

Dowód: prywatna kalkulacja k. 12-13

13 marca 2024 r. D. K. zbył za kwotę 1 800 zł swoją wierzytelność wobec (...) o wypłatę odszkodowania za uszkodzenia pojazdu A. (...) powstałą w wyniku zdarzenia z 12 lutego 2024 r. na rzecz powoda (...) Odszkodowania.

Dowód: umowa cesji k. 14

D. K. naprawił uszkodzony pojazd za kwotę wypłaconego odszkodowania, przy czym naprawy dokonał samodzielnie – nie ponosił kosztów robocizny i przy zastosowaniu części oryginalnych używanych, które wymagały napraw. Naprawa nie obejmowała nakładki zderzaka, która okazała się być niedostępna. Wykonana w ten sposób naprawa nie przywróciła pojazdu do stanu sprzed szkody.

Dowód: zeznania świadka D. K. k. 47 (45v), opinia biegłego K. G. k. 56-78

Koszt naprawy pojazdu A. (...) nr rejestracyjny (...) dokonanej w nieautoryzowanym warsztacie, z zachowaniem technologii producenta i przy użyciu części oryginalnych wynosi 10 440,83 zł, a przy użyciu części jakości (...) 7 652,10 zł. W obu tych przypadkach naprawa przywróci pojazd do stanu sprzed szkody. Naprawa w nieautoryzowanym warsztacie przy użyciu części zamiennych kosztowałaby 5 544,03 zł, a wykonana przy użyciu części oryginalnych używanych 5 839,01 zł, przy czym te sposoby naprawy nie będą skutkowały przywróceniem pojazdu do stanu sprzed szkody.

Dowód: opinia biegłego K. G. k. 56-78

Powyższy stan faktyczny był w dużej mierze między stronami niesporny. W pozostałym zakresie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, które nie były kwestionowane przez strony i nie budziły wątpliwości Sądu.

Za całkowicie wiarygodne uznano także zeznania świadka D. K..

Znajdującą się w aktach sprawy opinię biegłego uznano za spójną, pełną i jasną. Strony nie kwestionowały wiedzy ani metodologii biegłego.

Sąd zważył, co następuje:

Postawę prawną odpowiedzialności strony pozwanej stanowią przepisy art. 822 § 1 k.c. oraz art. 34 ust. 1 oraz 36 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2214). Wynika z nich, że zakład ubezpieczeń obowiązany jest do wypłaty odszkodowania jeśli odpowiedzialność za szkodę ponosi posiadacz lub kierujący pojazdem objętym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Jednocześnie zakres odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń jest taki sam jak zakres odpowiedzialności posiadacza bądź kierującego pojazdem. Podstawą prawną odpowiedzialności sprawcy zdarzenia jest w analizowanej sytuacji przepis art. 436 § 2 k.c. i jest to odpowiedzialność na zasadzie winy. Zawinienie sprawcy zdarzenia, jak również związek przyczynowo skutkowy między tym zdarzeniem a zgłoszoną szkodą nie były przez stronę pozwaną kwestionowane. Tym samym przesądzona została odpowiedzialność strony pozwanej za doznaną szkodę w granicach odpowiedzialności sprawcy wypadku komunikacyjnego, a tym samym jego legitymacja bierna.

Legitymacja czynna powoda nie była w sprawie kwestionowana. Nie podnoszono żadnych zarzutów dotyczących ważności lub skuteczności umowy cesji.

Zgodnie z art. 361 § 1 i 2 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, przy czym w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Szkodę majątkową stanowi różnica między stanem majątkowym poszkodowanego, który powstał po nastąpieniu zdarzenia powodującego uszczerbek, a stanem jaki by istniał, gdyby to zdarzenie nie nastąpiło (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 maja 2002 roku, V CKN 1273/00, OSNC 2002, nr 12, poz. 40; uchwała Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 roku, III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6, poz. 74).

Wysokość odszkodowania jest zawsze ściśle powiązana z realiami konkretnej sprawy i powinna odpowiadać rozmiarom wyrządzonej szkody – nie może być od niej niższe, ani też wyższe, albowiem odszkodowanie nie może być dla poszkodowanego źródłem wzbogacenia. W przypadku szkody polegającej na uszkodzeniu rzeczy w stopniu umożliwiającym przywrócenie jej do stanu poprzedniego, osoba odpowiedzialna za szkodę obowiązana jest zwrócić poszkodowanemu wszelkie celowe, ekonomicznie uzasadnione wydatki poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego rzeczy uszkodzonej. Przywrócenie rzeczy uszkodzonej do stanu poprzedniego oznacza, że jej wartość techniczna i rynkowa sprzed zaistnienia zdarzenia szkodowego i po tym fakcie powinna być taka sama. W przypadku szkód w pojazdach podkreśla się, że naprawiony pojazd ma zapewnić poszkodowanemu taki sam komfort jazdy i bezpieczeństwo, jak przed zdarzeniem. Przywrócenie stanu poprzedniego ma miejsce, jeżeli stan pojazdu po naprawie pod każdym istotnym względem (stan techniczny, zdolność użytkowania, części składowe, trwałość, wygląd estetyczny itd.) odpowiada stanowi pojazdu przed uszkodzeniem. Przywrócenie pojazdowi wyłącznie sprawności technicznej nie może być identyfikowane z przywróceniem pojazdu w pełni do stanu poprzedniego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2018 r. III CZP 51/18; OSNC 2019/9/94, LEX nr 2591504).

W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego widoczne jest odejście od dotychczasowego modelu wyliczania wysokości odszkodowania na podstawie hipotetycznych kosztów naprawy, na rzecz przyjęcia, iż szkoda ma charakter dynamiczny i jej wysokość jest zmienna w czasie, w zależności od zdarzeń mających miejsce po jej powstaniu (por. uchwała SN z 8.05.2024 r., III CZP 142/22, LEX nr 3712282, wyrok SN z 10.06.2021 r., IV CNPP 1/21, OSNC 2022, nr 3, poz. 33.).

Zwolennicy tego podejścia podnoszą, iż w razie naprawienia pojazdu we własnym zakresie uprawniony nie może żądać zapłaty odszkodowania obliczonego metodą kosztorysową, tzn. stanowiącego równowartość kosztów restytucji, czyli hipotetycznych koszów naprawy tego pojazdu i może dochodzić jedynie zwrotu kosztów poniesionych na dokonanie faktycznej naprawy (por. wyrok SN z 8.12.2022 r., II CSKP 726/22, OSNC 2023, nr 6, poz. 62.)

W ocenie Sądu pogląd powyższy uznać należy za słuszny, o ile możliwe jest ustalenie, iż naprawa dokonana przez poszkodowanego doprowadziła do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. W przeciwnym razie, przyjęcie powyższej koncepcji powodowałoby naruszenie zasady równości wobec prawa, albowiem poszkodowany, który zdecydował się naprawić pojazd przed ostatecznym ustaleniem wysokości należnego odszkodowania znajdowałby się w gorszej sytuacji, od tego który bezczynnie oczekiwałby na rozstrzygnięcie jego sprawy, co ma często miejsce dopiero na drodze procesu sądowego.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż z opinii biegłego wynika, że przeprowadzona przez poszkodowanego naprawa nie przywróciła pojazdu do stanu sprzed szkody, ponieważ zastosowano technologię naprawy niezgodną z technologią producenta – użyto części używanych. Ponadto, poszkodowany nie odtworzył nakładki zderzaka, która okazała się być częścią w zasadzie niedostępną i bardzo drogą.

Hipotetyczny koszt naprawy pojazdu A. (...) nr rejestracyjny (...) dokonanej w nieautoryzowanym warsztacie, z zachowaniem technologii producenta i przy użyciu części oryginalnych wynosi 10 440,83 zł, a przy użyciu części jakości (...) 7 652,10 zł. W obu tych przypadkach naprawa przywróci pojazd do stanu sprzed szkody. Skoro tak, to w ocenie Sądu, kwota 7 652,10 zł stanowi granicę uzasadnionego, należnego odszkodowania, ponieważ wprawdzie ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w pojeździe przed szkoda zamontowane były jedynie części oryginalne, to jednak z opinii biegłego wynika, iż zastosowanie części jakości (...) pozwoli osiągnąć taki sam efekt w zakresie restytucji pojazdu.

W toku postępowania likwidacyjnego wypłacono na rzecz poszkodowanego kwotę 4 218,28 zł. Powództwo podlegało zatem uwzględnieniu do kwoty 3 433,82 zł (7 652,10 - 4 218,28 = 3 433,82). W pozostałym zakresie żądanie pozwu oddalono, albowiem rozliczenie szkody częściami oryginalnymi doprowadziłoby do nieuzasadnionego zwiększenia jej rozmiaru.

W ocenie Sądu za bezzasadny należało uznać zarzut nieskorzystania przez poszkodowanego z propozycji naprawy w warsztacie partnerskim pozwanego. Poszkodowany zeznał, że nie ma zaufania do nieznanych mu warsztatów. Co więcej, naprawa w warsztacie partnerskim dokonywana jest w sposób określony w kosztorysie ubezpieczyciela, skoro kosztorys ten obejmował w przeważającej części zamienne jakości (...) to nie można przyjąć, aby proponowana przez pozwanego naprawa mogła przywrócić auto do stanu sprzed szkody.

O odsetkach orzeczono zgodnie z art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 817 § 1 k.c. i art. 14 ust. 1 Ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2018. 473 – t.j.), z których wynika, iż ubezpieczyciel pozostaje w opóźnieniu ze spełnieniem świadczenia po upływie 30 dni od otrzymania zawiadomienia o wypadku, co w niniejszej sprawie nastąpiło 12 lutego 2024 r.. Termin zapłaty upływał zatem 13 marca 2024 r., a zatem od 14 marca 2024 r. pozwany ubezpieczyciel pozostaje w opóźnieniu. Żądanie odsetek za opóźnienie od daty wcześniejszej było nieuzasadnione i dlatego żądanie pozwu w tym zakresie zostało oddalone.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c., zgodnie z zasadą ich stalunkowego rozdzielenia. Powód wygrał sprawę w 66 %, a zatem winien ponieść 34 % kosztów procesu. Łącznie koszty procesu w niniejszej sprawie wyniosły 6 361,02 zł, z czego powód poniósł 4 217, pozwany 1 817 zł, a kwotę 327,02 zł wypłacono tymczasowo ze Skarbu Państwa. Skoro tak, to pozwany winien zwrócić powodowi 2 165,44 zł tytułem kosztów procesu. W punkcie IV i V wyroku obciążono strony obowiązkiem zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kwoty wyłożonej przez tenże na poczet wydatków w takim samym stosunku, w jakim rozliczono pozostałe koszty procesu tj.66 % od pozwanego i 34 % od powoda. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c..