Wyrok z 9 maja 2025, sygn. I C 154/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 09.05. 2025 r.

Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Elżbieta Przyborska-Stochaj
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy K. J.

po rozpoznaniu w dniu 25.04. 2025 r. w A.

sprawy z powództwa (...) (...) (...) (...) w X.

przeciwko Ł. G.

o zapłatę

I.  umarza postępowanie w zakresie żądania zasądzenia odsetek umownych w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od należności głównej w kwocie 44.632,49 zł za okres od dnia 07.06.2021r do dnia 21.07.2021roku;

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 44 632,49 zł (czterdzieści cztery tysiące sześćset trzydzieści dwa złote 49 /100) wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 22.07.2021r do dnia 09.05.2025roku;

III.  należność główną w kwocie 44 632,49 zł (czterdzieści cztery tysiące sześćset trzydzieści dwa złote 49 /100), zasądzoną w punkcie II sentencji wyroku rozkłada na 128 miesięcznych rat, przy czym pierwsze 127 rat w kwocie po 350 zł i ostania 128 rata w kwocie 182,49 zł. Raty płatne są począwszy od 1 czerwca 2025 roku do ostatniego dnia każdego miesiąca z odsetkami umownymi
w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie na wypadek opóźnienia w płatności. Łącznie z ostatnią ratą płatne są zasądzone odsetki;

IV.  oddala powództwo w pozostałej części;

V.  nie obciąża pozwanego obowiązkiem zwrotu na rzecz powoda poniesionych kosztów sądowych.

VI.  kosztami sądowymi obejmującymi wydatki na biegłego od uiszczenia których zwolniony był pozwany obciąża Skarb Państwa.

Sygn. akt I C 154/23

UZASADNIENIE

Powód (...) (...) (...) (...) (...) (...) z siedzibą
w X. w pozwie skierowanym do (...) wniósł o zasądzenie od pozwanego Ł. G. w elektronicznym postępowaniu upominawczym kwoty 46 438,38 zł, w tym kwoty 44 632,49 zł tytułem niespłaconej należności głównej wraz z odsetkami umownymi w wysokości 14 % od dnia 30 stycznia 2020 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 1 805,89 zł tytułem odsetek umownych naliczonych od dnia 28.07.2019r do dnia 29.01.2020r oraz o zasądzenie kosztów sądowych w kwocie 581 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

W uzasadnieniu powód wskazał, że w dniu 23 stycznia 2018 r. zawarł
z pozwanym umowę pożyczki, na podstawie której pozwany zobowiązał się m.in.
do terminowej spłaty określonej sumy pieniężnej na rzecz powoda. W związku z nienależytym wykonywaniem przez pozwanego zaciągniętego zobowiązania umownego (brak terminowego regulowania wpłat), skutkującym naruszeniem warunków umowy pożyczki, zadłużenie powstało na tle jej realizacji. Powód wskazał, że pozwany został wezwany do zapłaty długu
w trybie art. 75 c ustawy prawo bankowe i jednocześnie poinformowany o możliwości złożenia wniosku o restrukturyzację zobowiązania w terminie 14 dni od dnia otrzymania pisma. Ponieważ pozwany w dalszym ciągu nie wywiązywał się z zobowiązania, powód pismem z dnia 29 lipca 2019r złożył pozwanemu oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia umowy pożyczki. Powód wskazał także, że podjął próbę zmierzającą do ugodowego rozwiązania sporu z pozwanym polegającą na wysłaniu do pozwanego pisma wzywającego do zapłaty długu i poinformował, że brak wpłaty we wskazanym terminie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. W jego księgach znajduje się wymagalne zadłużenie pozwanego z tytułu przedmiotowej umowy w łącznej wysokości 46 438,38 zł,
na które składa się: kwota 44 632,49 zł z tytułu niespłaconego kapitału oraz kwota 1 805,89 zł z tytułu odsetek umownych naliczonych od dnia 28.07.2019r do dnia 29.01.2020r (k. 2-21).

W dniu 10 marca 2020 r. (...) w sprawie (...) (...) wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (k.8).

Pozwany wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości.

Postanowieniem z dnia 7 maja 2020 r. (...) stwierdził skuteczne wniesienie sprzeciwu i utratę mocy nakazu zapłaty w całości i przekazał sprawę do Sądu Rejonowego w Grudziądzu ( k. 14 ).

W treści sprzeciwu pozwany wskazał, że nie zgadza się z kwotami zasądzonymi w nakazie zapłaty, ponieważ regularnie wpłaca należności i jego zdaniem kwota wskazana w nakazie zapłaty jest nieadekwatna względem dotychczas dokonanych wpłat ( k. 10-12 ).

W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2021 r. pozwany wskazał, że nadal dokonuje wpłat na rzecz powoda i przedłożył potwierdzenia dokonanych wpłat. Nadto podniósł, że w jego przekonaniu bank w sposób nieskuteczny wypowiedział umowę pożyczki w lipcu, ponieważ we wrześniu chciał zawierać z pozwanym ugodę do umowy pożyczki, która po wypowiedzeniu nie obowiązywała już stron. Wskazał, że został wprowadzony przez powoda w błąd co do wysokości rat i nie zgadza się z ich wysokością oraz kwotą pozostałą do spłaty (k.82 - 82v akt).

W piśmie procesowym z dnia 27 października 2021 r. powód wskazał na dokonanie kolejnych wpłat przez pozwanego i oświadczył, że cofa pozew w zakresie żądania zasądzenia odsetek umownych liczonych od kwoty należności głównej w wysokości 44 632,49 zł według zmiennej stopy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych
za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa równej dwukrotności odsetek maksymalnych (...) i (...) punktów procentowych za okres od dnia 30 stycznia 2020 roku do dnia 10 stycznia 2021 roku wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie (k.127-137).

Strona powodowa w piśmie z dnia 7 czerwca 2022 r. oświadczyła, że cofa powództwo o dalszą kwotę 2 000 zł w zakresie żądania zasądzenia odsetek umownych liczonych od kwoty należności głównej w wysokości 44 632,49 zł według zmiennej stopy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa równej dwukrotności odsetek maksymalnych (...) i (...) punktów procentowych za okres od dnia 11.01.2021 r. do dnia 06.06.2021 r. wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w tym zakresie ( k. 170 – 171 akt) .

Wyrokiem z dnia 21.09.2022r Sąd Rejonowy w Grudziądzu w pkt. 1 umorzył postępowanie w zakresie żądania zasądzenia odsetek umownych liczonych od należności głównej w kwocie 44.632,49 zł za okres od 30.01.2020r do dnia 6 czerwca 2021r; w pkt. II oddalił powództwo w pozostałym zakresie i w pkt. III kosztami postępowania obciążył powoda. W uzasadnieniu Sąd m.in. wskazał, że wprawdzie istniały w sprawie przesłanki do wypowiedzenia umowy przez powoda, jednak nie było ono skuteczne bowiem wypowiedzenia dokonano pismem z dnia 29.07.2019r czyli przed upływem terminu wyznaczonego na ewentualne złożenie przez pozwanego wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

Apelację od powyższego wyroku wniósł powód zaskarżając go w części, tj. w pkt. II i III. Powód zarzucił, że termin wypowiedzenia należy liczyć od dnia doręczenia pozwanemu pisma w tym przedmiocie, a nie od dnia jego wystawienia, a zatem wypowiedzenie to nastąpiło po upływie 14 dniowego terminu na złożenie przez pozwanego wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Mając na uwadze powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania poniesionych w obu instancjach, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz pozostawienie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy w Toruniu wyrokiem z dnia 30.11.2022r w sprawie sygn. akt VIII Ca 957/22 uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Grudziądzu pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie, w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy w uzasadnieniu wyroku m.in. wskazał, ze Sąd Rejonowy błędnie przyjął, że powoływane przez powoda wypowiedzenie umowy było nieskuteczne. Z okoliczności sprawy wynika natomiast, że wypowiedzenie to było skuteczne. Pismo informujące o możliwości złożenia przez pozwanego wniosku o restrukturyzację zadłużenia wraz z wezwaniem do zapłaty, zostało doręczone pozwanemu w dniu 22.07.2019r. Stosownie do jego treści, zgodnie z ustawą Prawo bankowe, pozwany miał 14 dni na złożenie wspomnianego wniosku. Termin upływał zatem z dniem 5 sierpnia 2019r. Do tego dnia pozwany nie złożył wspomnianego wniosku, nie zwrócił się też do powoda z prośbą o zawarcie ugody. Wypowiedzenie umowy kredytu, choć opatrzone datą 29 lipca 2019r zostało doręczone pozwanemu w dniu 19 sierpnia 2019r, a zatem na kilkanaście dni po upływie terminu do złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Mając na względzie, że istniały przesłanki do złożenia wypowiedzenia, przyjąć należało, że umowa kredytu została skutecznie rozwiązana. W tym stanie rzeczy Sąd powinien dokonać oceny dochodzonego roszczenia, zwłaszcza z punku widzenia istnienia objętej nim wierzytelności oraz jej wysokości.

Strona powodowa w piśmie z dnia 28.03.2023r. oświadczyła, że pozwany po dniu 1.06.2022r dokonał dalszych wpłat na poczet spłaty roszczenia: 200 zł w dniu 30.06.2022r, 200 zł w dniu 29.07.2022r, 200 zł w dniu 30.08.2022r. W związku z powyższym powód cofnął pozew w zakresie żądania zasądzenia odsetek umownych liczonych od kwoty należności głównej w wysokości 44 632,49 zł według zmiennej stopy procentowej odpowiadającej aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa równej dwukrotności odsetek maksymalnych (...) i (...) punktów procentowych za okres od dnia 7 czerwca 2021r do dnia 21 lipca 2021r i zrzekł się roszczenia w tej części. W pozostałym zakresie strona powodowa podtrzymała żądanie ( k.261 - 263 akt) .

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd ustalił i zważył co następuje:

W dniu 23 stycznia 2018 r. powód (...) (...) (...) (...) (...) (...) z siedzibą w X. i pozwany Ł. G. zawarli umowę o kredyt gotówkowy. Na mocy tej umowy powód udzielił pozwanemu kredytu w wysokości 42 578,22 (§ 1 ust. 2 umowy), jego spłata miała nastąpić w 120 miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych równych, płatnych nie później niż do 28 dnia każdego miesiąca (§ 6. 1 umowy), oprocentowanie kredytu w skali roku zostało określone na 14,27 % (§ 1 ust. 5 umowy). Kwota pożyczki była oprocentowana według zmiennej stropy procentowej, która w dniu zawarcia umowy wynosiła 9,99 % w stosunku rocznym ( par. 5 ust.1). Powód zastrzegł sobie, że w przypadku nie spłacenia raty w terminie, będzie pobierał od kwoty zaległej raty pożyczki odsetki według zmiennej stopy procentowej zadłużenia przeterminowanego. Stopa procentowa, o której mowa będzie odpowiadała aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikającej z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w dniu zawarcia umowy wynosi dwukrotność sumy stopy referencyjnej (...) i (...) punktów procentowych tj. 14 % w stosunku rocznym (§ 8 ust. 2 - 5 umowy).

W § 11 ust 2 umowy określono warunki, sposób i skutki wypowiedzenia umowy. Powód mógł obniżyć kwotę przyznanej pożyczki lub wypowiedzieć umowę pożyczki w przypadku: 1) niedotrzymania przez pożyczkobiorcę warunków określonych w umowie, 2) utraty przez pożyczkobiorcę zdolności kredytowej, 3) zagrożenia upadłością pożyczkobiorcy.
Zgodnie z § 11 ust 3 umowy w przypadku, o którym mowa w ust 2, termin wypowiedzenia umowy wynosi 30 dni, a w razie zagrożenia upadłością pożyczkobiorcy 7 dni i jest liczony od dnia następnego po dniu odebrania przez pożyczkobiorcę przesyłki poleconej zawierającej wypowiedzenie, nadanej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru.

Zgodnie z ust. 1 § 12 umowy w następnym dniu po upływie wypowiedzenia umowy, całość zadłużenia z tytułu umowy staje się zadłużeniem wymagalnym i przeterminowanym,
od którego powód nalicza i pobiera odsetki według stopy procentowej, o której mowa
w § 8 umowy.

Dowód: umowa pożyczki - k. 39 - 45 akt)

Kwota pożyczki została pozwanemu wypłacona, zgodnie z umową. Raty kredytu zostały ustalone zgodnie z harmonogramem spłat pożyczki. Pozwany otrzymał od powoda prognozowany harmonogram spłat, co potwierdził własnoręcznym podpisem. Pierwsza rata miała być uiszczona do 28 lutego 2018 r., a ostatnia do dnia 28.01.2028r. Pozwany podjął spłatę kredytu i początkowo dokonywał płatności jednak później zaprzestał wywiązywać się z wykonywania zobowiązania, dokonywał wpłat nieregularnie i nie w pełnej wysokości.

Dowód: prognozowany harmonogram spłaty pożyczki (k. 46-49), wyciąg z ksiąg bankowych z dnia 29.01.2020 r. (k. 50), historia operacji na koncie kredytowym (k. 52-55), szczegółowe rozliczenie (k.56-58 , k.105 – 109, k. 130 – 136).

W piśmie z dnia 1 lipca 2019 roku powód poinformował pozwanego, że wystąpiła zaległość w spłacie pożyczki i na dzień sporządzenia pisma wynosi 695,10 zł, w tym zaległy kapitał w kwocie 694,30 zł oraz odsetki od zaległego kapitału i odsetki skapitalizowane
w kwocie 0, 80 zł. Powód wezwał pozwanego do zapłaty zaległości w terminie 14 dni od daty otrzymania monitu. Jednocześnie w treści pisma zostało ujęte, że powód ma możliwość złożenia w terminie 14 dni roboczych od daty otrzymania niniejszego pisma, wniosku o restrukturyzację zadłużenia (ugodę). Pozwany przedmiotowe pismo odebrał w dniu 22 lipca 2019 r.

Dowód: pismo powoda z 1 lipca 2019 r., k. 59, śledzenie przesyłki z poczty polskiej k. 60-62)

Pismem z dnia 29 lipca 2019 r., powód wypowiedział umowę pożyczki zawartą
z pozwanym w części dotyczącej warunków spłaty. Powód określił, że termin wypowiedzenia wynosi 30 dni i liczy się go od dnia następującego pod dniu doręczenia wypowiedzenia. Jednocześnie wskazano, że w przypadku spłaty całości zadłużenia wymagalnego na dzień dokonania spłaty w okresie wypowiedzenia - wypowiedzenie należy traktować jako bezskuteczne, a w konsekwencji umowa kontynuowana będzie na dotychczas obowiązujących warunkach. Pozwany odebrał wypowiedzenie w dniu 19 sierpnia 2019 r.

Dowód: pismo powoda z 29 lipca 2019 r. - k.63, zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 64-65).

W dniu 19.08.2019r pozwany Ł. G. wysłał do powoda (...) zwracając się z propozycją zawarcia ugody. Powód pismem z dnia 11.09.19r poinformował pozwanego o wydaniu przez bank decyzji pozytywnej i przesłał projekt ugody. Do zawarcia ugody jednak nie doszło.

Pozwany już wcześniej zwracał się do powoda z prośbą o zawarcie porozumienia w kwestii dogodnej dla pozwanego spłaty należności wynikających z umowy, ale bezskutecznie.

Dowód: wydruk wiadomości e-mail pozwanego z 19.08.19r – k.173, odpowiedź powoda z 11.09.19r wraz z projektem ugody – k. 174 - 190, zeznania pozwanego – k. 158 i 161

W dniu 7 stycznia 2020 r. powód zaadresował do pozwanego pismo, w którym przedstawił informację o zadłużeniu pozwanego na dzień 03.01.2020 roku w wysokości 46 293,27 zł, na którą składają się: kwota 44 632,49 zł tytułem niespłaconego kapitału
oraz kwota 1 660,78 zł tytułem odsetek umownych. Jednocześnie pozwany został wezwany do zapłaty ww. kwoty do dnia 14 stycznia 2020 r. Pozwany nie uregulował zobowiązania o którym mowa wyżej.

Dowód: informacja o zadłużeniu - k. 66

Na dzień wniesienia pozwu ( 06.02.2020r) pozwany zalegał ze spłatą na rzecz powoda następujących kwot:

- 44 632,49 zł tytułem niespłaconej należności głównej,

- 1 805,89 zł tytułem odsetek umownych naliczonych od dnia 28.07.2019r do dnia 29.01.2020r

Dowód: wyciąg z ksiąg bankowych – k. 50

Pozwany po dniu 1.06.2022r dokonał dalszych wpłat na poczet spłaty roszczenia ( wcześniejsze wpłaty skutkowały częściowym cofnięciem powództwa i umorzeniem postępowania w zakresie żądania zasądzenia odsetek umownych liczonych od należności głównej w kwocie 44 632,49 zł za okres od 30.01.2020r do dnia 06.06.2021r - pkt. 1 wyroku z dnia 21.09.2022r, który nie został zaskarżony ).

Wpłaty te obejmowały następujące kwoty: 200 zł z dnia 30.06.2022r, 200 zł z dnia 29.07.2022r i 200 zł z dnia 30.08.2022r.

Powyższe wpłaty zostały przez powoda zaksięgowane na poczet odsetek umownych dochodzonych od kwoty należności głównej w wysokości 44 632,49 zł za okres od 7.06.2021r do dnia 21.07.2021r.

Dowód: pismo powoda z dnia 28.03.2023r - k. 261 – 263, historia operacji na kontrakcie kredytowym – k. 264 – 271, kalkulator odsetek maksymalnych – k. 272 – 274,

Na rozprawie w dniu 13.09. 2023r pozwany analizując załączoną do pisma z dnia 28.03.2023r historię operacji na koncie kredytowym potwierdził, że bank (...) (...) uwzględnił i zaksięgował wszystkie wpłaty dokonane przez pozwanego i nie zajmuje żadnego stanowiska w kwestii sposobu rozliczenia tych wpłat, zarzucił jednak, że bank nienależycie zbadał jego zdolność kredytową przy zawarciu umowy, twierdził, że nie zażądano od niego zaświadczenia o wysokości zarobków i w ogóle nie pytano o jego dochody. Ponadto pozwany kwestionował wysokość naliczanych przez powoda odsetek, twierdził, że odsetki są naliczane niezgodnie z umową, nigdy też nie otrzymał od powoda dokumentu przedstawiającego wyliczenie odsetek. Według pozwanego bank nie naliczał odsetek w sposób wskazany w par. 5 ust. 1 i 2 umowy, z którego wynika, że oprocentowanie jest zmienne w zależności od stopy procentowej. Zarzucił, że bank nie brał pod uwagę wysokości referencyjnej (...) przy naliczaniu oprocentowania tylko stawkę (...) , która jest wyższa ( oświadczenie pozwanego – k. 298 – 298v akt).

W związku z podnoszonymi przez pozwanego zarzutami dot. wysokości naliczanych przez powoda odsetek, Sąd zobowiązał stronę powodową do przedstawienia szczegółowego wyliczenia odsetek wchodzących w skład należności objętych niniejszym pozwem ( k. 298v akt), a także zobowiązał do ustosunkowania się do treści zarzutów podnoszonych przez pozwanego, w szczególności dotyczących wysokości naliczanych przez powoda odsetek z tytułu udzielonej pożyczki z dnia 23.01.18 r. ( k. 306).

Powód w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu, odnosząc się do twierdzeń pozwanego, że powód nienależycie zbadał zdolność kredytową pozwanego przy zawarciu umowy, powołał się na art. 70 pr. bankowego z którego wynika, ze banki posiadają pełną swobodę decyzji przy ustalaniu zdolności kredytowej potencjalnego kredytobiorcy.

Natomiast w zakresie zarzutu naliczania przez powoda odsetek na podstawie wskaźnika (...), to zdaniem powoda również ten zarzut uznać należy za niezasadny. Powód wskazał, że zmiana wysokości zmiennej stopy referencyjnej oprocentowania ( w niniejszej sprawie (...)) nie stanowiła zmiany umowy. Zmiana zmiennej stopy referencyjnej powodowała automatycznie odpowiednią zmianę zmiennej stopy oprocentowania ( par. 5 ust. 2 umowy pożyczki). Zaznaczył, że wyraźnie określił warunki zmiany stopy oprocentowania i powiadamiał kredytobiorcę o każdej zmianie wysokości oprocentowania. Par. 5 umowy pożyczki w sposób dokładny wskazuje przyczyny zmiany oprocentowania i wysokości oprocentowania po zmianie. Z uwagi na to, że wysokość oprocentowania była zależna od wysokości wskaźnika (...) (...), pozwany miał możliwość skontrolowania zaistnienia przesłanki ewentualnej zmiany wysokości oprocentowania. Zatem w ocenie strony powodowej postanowienia dotyczące wysokości oprocentowania nie zostały określone w sposób dowolny ( pismo powoda z dnia 7.11.2023r – k. 309 – 311).

Do powyższego pisma powód załączył szczegółowe wyliczenie odsetek wchodzących w skład należności objętych pozwem ( szczegółowe rozliczenie - k. 312 – 314 akt ). Także wraz z pismem z dnia 09.10.2023r powód przedłożył dokument (...) (...) – szczegółowe rozliczenie ( k. 302 – 304).

Nadto w piśmie z dnia 7.10.2024r powód wskazał, że w czasie obowiązywania umowy wysokość oprocentowania nie uległa zmianie, wobec czego pozwanemu nie przedkładano zawiadomień o których mowa w par. 5 ust. 5 umowy ( pismo powoda z dnia 07.10.2024r – k. 352 akt).

Postanowieniem z dnia 12.09.2024r Sąd, na wniosek pozwanego, dopuścił dowód z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości i księgowości o specjalności bankowość – W. S. celem ustalenia czy odsetki wyliczone przez bank (...) (...) w X. w „dokumencie (...) S.A szczegółowe rozliczenie; PG indywidualizowana bez ubezpieczenia (...) ( k. 312 – 314) są zgodne z warunkami umowy pożyczki nr (...) zawartej w dniu 23.01.2018 roku, a jeżeli nie to biegły zobowiązany jest wyliczyć odsetki wchodzące w skład należności objętej pozwem zgodnie z zawartą przez strony umową w dniu 23.01.2018 roku ( k. 345 akt).

Biegła W. S. w dniu 16.01.2025r sporządziła opinię, w której przedstawiła zadłużenie pozwanego na dzień postawienia pożyczki w stan wymagalności tj. 19.09.2019r, zadłużenie pozwanego na dzień wystawienia wyciągu z ksiąg banku z dnia 29.01.2020r, zadłużenie pozwanego na dzień 22.06.2022r (data końcowa rozliczenia pożyczki przez powoda) oraz zadłużenie pozwanego ustalone na dzień sporządzenia opinii tj. 16.01.2025r.

Z powyższej opinii wynika, że zadłużenie pozwanego ustalone na dzień wystawienia wyciągu z ksiąg banku nr (...) z dnia 29.01.2020r, odpowiadające dacie wymagalności roszczenia powoda przedstawionego w pozwie, wynosiło łącznie 46 438,37 zł, w tym: kapitał – 44 632,49 zł, odsetki umowne naliczone do 19.09.2019r – 640,80 zł i odsetki karne naliczone do 29.01.2020r – 1 165,08 zł.

Biegła W. S. wskazała, że zadłużenie pozwanego na dzień 29.01.2020r, objęte żądaniem pozwu, jest zgodne z wyliczeniami powoda.

Dowód: opinia biegłego W. S. – k. 363 – 388 akt)

Sąd zobowiązał peł. powódki oraz pozwanego do ustosunkowania się do treści opinii oraz wskazania czy wnoszą o przesłuchanie biegłego na rozprawie w t. 14 dni pod rygorem uznania iż nie kwestionują opinii i nie wnoszą o przesłuchanie biegłego. Strona powodowa w piśmie z dnia 11.02.2025r wskazała, że nie kwestionuje opinii biegłego, albowiem przedmiotowa opinia potwierdza prawidłowość dokonanych przez powoda obliczeń w zakresie stanu zadłużenia pozwanego. Pozwany natomiast mimo prawidłowo doręczonego wezwania wraz z odpisem opinii, nie zajął żadnego stanowiska w wyznaczonym przez Sąd terminie.

Sporządzoną przez biegłego W. S. opinię, Sąd uznał za prawidłową, sporządzoną w sposób fachowy i rzetelny. Ustalenia i wnioski zawarte w tej opinii są logiczne, spójne i znajdują uzasadnienie w materiale dowodowym. Opinia ta nie została w żaden sposób zakwestionowana przez strony postępowania i dlatego Sąd oparł na niej swoje ustalenia.

Ponadto dokumenty złożone przez powoda nie budziły wątpliwości co do ich autentyczności i prawdziwości, wobec czego mogły także stanowić wiarygodną podstawę ustaleń faktycznych.

Sąd dał częściowo wiarę zeznaniom pozwanego, które nie odbiegały zasadniczo od treści dokumentów przedłożonych przez stronę powodową. Pozwany potwierdził fakt zawarcia umowy, wysokość dokonanych wpłat i sposób ich księgowania oraz brak regularnych wpłat rat kredytu i nie w pełnej wysokości. Podniósł natomiast, że nie doręczono mu przy zawieraniu umowy harmonogramu spłat pożyczki, przez co nie mógł zakwestionować wysokości ustalonych rat. Zapewniano go, że raty będą stałe przez cały okres spłaty, tymczasem raty wskazane w harmonogramie były wyższe od wcześniej ustalonych. Pozwany twierdził, że harmonogram został przesłany dopiero po upływie 14 dni od zawarcia umowy i nie mógł już od umowy odstąpić.

Twierdzenia pozwanego w powyższym zakresie są sprzeczne z przedłożonymi dokumentami w posiadaniu których znajdował się powód, gdyż znajduje się w nich m.in harmonogram podpisany przez Ł. G.. Pozwany tymczasem nie wspominał, aby odsyłał powodowi podpisany przez niego w/w dokument.

Co się tyczy dalszych zarzutów podnoszonych przez pozwanego dot. nienależytego zbadania przez bank jego zdolności kredytowej przy zawieraniu umowy oraz niezgodnego z postanowieniami umowy naliczania odsetek, to Sąd odnosząc się do pierwszego z tych zarzutów podziela stanowisko powoda przedstawione w piśmie z dnia 7.11.2023r, a mianowicie to, że banki posiadają pełną swobodę decyzji przy ustalaniu zdolności kredytowej osoby ubiegającej się o przyznanie pożyczki. Drugi z zarzutów sprowadzający się do wysokości odsetek naliczanych przez bank okazał się również bezzasadny. Kwestia ta była przedmiotem opinii sporządzonej przez biegłego W. S., której podstawą była zgromadzona w sprawie dokumentacja bankowa. Wnioski zawarte w opinii były przekonywujące dla Sądu .

Powód dochodził roszczenia o zaspokojenie swojej wierzytelności z tytułu zawartej
z pozwanym umowy kredytu.

Według art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Z tytułu udzielenia pożyczki pożyczkodawca może żądać wynagrodzenia w formie odsetek albo prowizji za korzystanie przez pożyczkobiorcę z jego środków finansowych.

W ocenie Sądu nie budziła wątpliwości kwestia ponoszenia odpowiedzialności przez pozwanego z tytułu niewywiązania się z umowy pożyczki z dnia 23 stycznia 2018 roku, jak i zasadność wypowiedzenia umowy, albowiem w dniu sporządzenia wypowiedzenia pozwany posiadał zaległość w spłacie wymagalnego zadłużenia.

Zastosowane przez powoda procedury związane z wypowiedzeniem umowy również spełniały warunki nakładane na banki przepisami prawa w omawianym zakresie.

Zgodnie z uregulowaniami przewidzianymi w przepisie art. 75 c ustawy Prawo bankowe ( Dz.U. z 2019r tj. ze zm.), który precyzuje, że jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia, w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Na wniosek kredytobiorcy (...) powinien umożliwić mu restrukturyzację zadłużenia, poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank kredytobiorcę. (...), w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację.

Z powyższej regulacji wynika, iż w sytuacji opóźnienia w spłacie kredytu przez kredytobiorcę, bank nie może swobodnie wypowiedzieć umowy, bez uprzedniego zastosowania procedury przewidzianej w art. 75c Prawa bankowego – wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2019 r. I ACa 466/18).

W piśmie z dnia 1 lipca 2019 r. powód poinformował pozwanego o wystąpieniu zaległości w spłacie kredytu, wymienił wysokość zaległości i wezwał pozwanego do dokonania spłaty w termin 14 dni od daty otrzymania pisma. Wskazał, że niedotrzymanie warunków określonych w umowie, upoważnia bank do jej wypowiedzenia i po upływie terminu wypowiedzenia - postawienia całej wierzytelności w stan natychmiastowej wymagalności. Ponadto powód poinformował pozwanego o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania niniejszego pisma, wniosku o restrukturyzację zadłużenia.

W kolejnym piśmie z dnia 29.07.2019r bank wypowiedział umowę z zachowaniem 30-dniowego okresu wypowiedzenia wskazując podstawę wypowiedzenia tj. § 11 i § 12 umowy. Jednocześnie zaznaczono, że jeżeli w okresie wypowiedzenia nastąpi spłata całości zadłużenia wymagalnego na dzień dokonania spłaty, wypowiedzenie należy traktować jako bezskuteczne, a w konsekwencji umowa kontynuowana będzie na dotychczas obowiązujących warunkach.

Pismo informujące o możliwości złożenia przez pozwanego wniosku o restrukturyzację zadłużenia wraz z wezwaniem do zapłaty, zostało doręczone pozwanemu w dniu 22.07.2019r. Stosownie do jego treści, zgodnie z ustawą Prawo bankowe, pozwany miał 14 dni na złożenie wspomnianego wniosku. Termin upływał zatem z dniem 5 sierpnia 2019r. Do tego dnia pozwany nie złożył wspomnianego wniosku, nie zwrócił się też do powoda z prośbą o zawarcie ugody. Wypowiedzenie umowy kredytu, choć opatrzone datą 29 lipca 2019r zostało doręczone pozwanemu w dniu 19 sierpnia 2019r, a zatem na kilkanaście dni po upływie terminu do złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Mając na uwadze powyższe przyjąć należało, że umowa pożyczki została skutecznie rozwiązana.

Uwzględniając zatem cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy na pełną akceptację zasługiwało zdaniem Sądu żądanie powódki dotyczące zwrotu kapitału udzielonej i niezwróconej pożyczki w kwocie 44 632,49 zł wraz z należnymi odsetkami, podobnie jak żądanie zapłaty kwoty 1 805,89 zł tytułem odsetek umownych za okres od 28.07.2019r do dnia 29.01.2020r (art. 720 § 1 k.c., art. 359 § 1 k.c. i art. 481 k.c.).

Sąd omyłkowo w pkt. II wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 44 632,49 zł stanowiącą wyłącznie niespłaconą należność główną, gdy tymczasem żądaniem pozwu objęta była również kwota 1 805,89 zł z tytułu odsetek umownych naliczonych od dnia 28.07.2019r do dnia 29.01.2020r ( podtrzymana w piśmie z dnia 28.03.2023r, w którym strona powodowa częściowo cofnęła pozew – k. 262), zasługująca również na uwzględnienie, o czym była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia. Powyższa omyłka skutkowała również tym, że w pkt. III wyroku rozłożona została na raty kwota 44 632,49 zł, zamiast kwota 46 438,38 zł.

Pozwany, w przypadku uwzględnienia powództwa wnosił o rozłożenie należności na raty, przy czym wcześniej deklarował wpłaty po 200 – 300 zł miesięcznie ( k. 158 akt), a na ostatnim terminie rozprawy wskazał, że jego sytuacja materialna znacznie pogorszyła się, spadły jego obroty z prowadzonej działalności i wnosi o ustalenie rat na poziomie 50 zł. miesięcznie ( k. 404 akt).

Analizując sytuację pozwanego, sąd doszedł do przekonania, że zachodziły w jego przypadku szczególne okoliczności, uzasadniające rozłożenie zasądzonej należności na raty. Pozwany prowadzi działalność świadczącą przewóz osób taksówką, z której dochód miesięczny netto wynosił ok. 2 000 zł (oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania – k. 341 – 342 v), a ostatnio nie przekracza kwoty od 1000 zł do 1 500 zł netto ( zeznania pozwanego – k. 404 – 404v). Pozwany zamieszkuje wraz z matką, ale utrzymuje się samodzielnie. Nie ponosi kosztów z tytułu korzystania z lokalu, opłaty te uiszcza matka pozwanego. Poza zobowiązaniem kredytowym, objętym niniejszym pozwem pozwany posiada jeszcze drugą pożyczkę w banku (...) (...)., którą spłaca regularnie w kwocie po ok. 300 zł miesięcznie. Pozwany posiada zaległości na rzecz (...).

Pozwany zadeklarował, że miesięcznie mógłby płacić ratę w wysokości 50,00 zł., co oczywiści jest nie do zaakceptowania przez Sąd, mając na uwadze wysokość zobowiązania. Uwzględniając sytuację życiową i materialną pozwanego, w ocenie sądu, zasądzona należność powinna być rozłożona na miesięczne raty w kwocie po 350 złotych i ostatnia rata wyrównawcza, co zdaniem Sądu nie przekroczy możliwości finansowych pozwanego. Raty płatne są począwszy od 1 czerwca 2025 roku do ostatniego dnia każdego miesiąca z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie na wypadek opóźnienia w płatności. Łącznie z ostatnią ratą płatne są zasądzone odsetki. Rozłożenie zasądzonego świadczenia na krótszy czas z wyższą ratą miesięczną, powodowałoby brak realnej możliwości spłaty przez pozwanego, natomiast rozłożenie spłaty na dłuższy okres, naruszałoby słuszny interes wierzyciela, który również musiał być brany pod uwagę.

Wobec powyższych uwag, na podstawie art. 320 k.p.c., sąd w punkcie III sentencji wyroku orzekł o rozłożeniu zasądzonego świadczenia na raty wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie na wypadek uchybienia terminowi płatności poszczególnych rat do dnia zapłaty.

Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2006 r., III CZP 126/06 (OSNC 2007, nr 10, poz. 147) rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c. ma ten skutek - wskazany już w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 września 1970 r., III PZP 11/70 (OSNCP 1971, nr 4, poz. 61) - że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat. Z tego względu odsetki zasądzono jedynie do dnia wyrokowania i na wypadek opóźnienia w płatności rat (art. 481 § 1 i 2 k.c. i art. 482 § 1 k.c.), a powództwo o zapłatę odsetek za okres od wyrokowania do dnia płatności poszczególnych rat zostało oddalone ( punkt IV wyroku ).

Ponieważ powód cofnął powództwo ze zrzeczeniem się roszczenia co do zasądzenia odsetek umownych liczonych od należności głównej w kwocie 44 632,49 zł za okres
od 07.06.2021r roku do dnia 21.07.2021 roku, dlatego Sąd w pkt I sentencji orzeczenia umorzył postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 355 k.p.c.

Mając na uwadze trudną sytuację majątkową pozwanego, opisaną wyżej, Sąd na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania pozwanego kosztami sądowymi na rzecz strony powodowej ( powód domagał się zwrotu kosztów postępowania w wysokości faktycznie uiszczonej przez powoda bez kosztów zastępstwa procesowego - k. 394 akt ) – pkt. V wyroku.

Również z powyższych względów kosztami obejmującymi wydatki na biegłego od uiszczenia których pozwany został zwolniony ( k. 344 akt) - obciążono Skarb Państwa, w oparciu o art. 113 ust. 4 uoks – pkt. VI wyroku.