Wyrok z 22 maja 2025, sygn. I C 143/22
Sygn. akt I C 143/22
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2025 r.
Sąd Rejonowy w Zambrowie Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodnicząca – sędzia Karolina Malinowska-Krutul
Protokolant – Agnieszka Dmochowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2025r. w Zambrowie
sprawy z powództwa A. N., T. N.
przeciwko (...) Bankowi (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanej (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. solidarnie na rzecz powodów A. N. i T. N. kwotę 50.033,33 (pięćdziesiąt tysięcy trzydzieści trzy i 33/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 lutego 2022 r. do dnia zapłaty;
II. zasądza od pozwanej (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powodów A. N. i T. N. solidarnie kwotę (...),00 (sześć tysięcy czterysta trzydzieści cztery) złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sygn. akt I C 143/22
UZASADNIENIE
wyroku Sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 22 maja 2025 r.
Powód A. N. i T. N., reprezentowani w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, pozwem z dnia 8 lipca 2022 r. wnieśli o zasądzenie od pozwanego (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. solidarnie na swoją rzecz kwoty 50.033,33 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 lutego 2022 r. do dnia zapłaty. Ponadto wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów solidarnie zwrotu opłaty sądowej oraz zasądzenie na rzecz każdego z powodów z osobna zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu pozwu strona powodowa wskazała, że zawarła w dniu 17 sierpnia 2005 r. ze stroną pozwaną kredyt hipoteczny (...), która w późniejszym terminie została zmieniona aneksem nr 1 w dniu 23 lipca 2008 r. Zgodnie z umową waluta została określona jako franki szwajcarskie – początkowo na kwotę (...) CHF. Ostatecznie powodowie łącznie otrzymali od banku kwotę (...) złotych. Powodowie od dnia 19 września 2005 r. do dnia 3 sierpnia 2020 r. łącznie uiścili pozwanemu kwotę w wysokości (...) złotych. W ocenie powodów zawarta umowa jest nieważna, albowiem zawiera tzw. niedozwolone postanowienia umowne, a powodom przysługuje roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia, to jest spłacanych rat kapitałowo-odsetkowych.
W ocenie strony powodowej, przede wszystkim przedmiotowa umowa jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, narusza zasady ekwiwalentności i dobre obyczaje między innymi poprzez wykorzystanie przez bank uprzywilejowanej pozycji, stosowanie niekorzystnego względem konsumentów wzorca umowy i brak możliwości ingerencji w jego treść przez powodów, brak rzetelnej informacji o granicach ryzyka walutowego, mechanizmach rozliczania kredytu i ustalania salda, dowolne kształtowanie kursów wymiany walut przez kredytodawcę poprzez kształtowanie kursów marży, dwukrotne przeliczenie kwoty zobowiązania przy wykorzystaniu dwóch różnych mierników - w momencie jego wypłaty po niższym kursie, a następnie w momencie jego spłaty po kursie wyższym, mimo że zarówno wypłata kwot kredytu, jak i spłata rat kredytowych została wykonana. W ocenie powodów, zawarte w przedmiotowej umowie klauzule są niedozwolonymi klauzulami umownymi albowiem postanowienia te kształtują prawa i obowiązki powodów jako konsumentów, kredytobiorców - w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają ich interesy. Zgodnie z przepisami o niedozwolonych postanowieniach umownych, a zwłaszcza art. 385 1 §1 kc, postanowienia dotknięte abuzywnością „nie wiążą konsumenta”.
Strona powodowa podkreśliła również, że przed tutejszym Sądem Rejonowym w Zambrowie pod sygn. akt (...) między stornami toczyło się postępowanie, oparte na tym samym stosunku prawnym, wynikającym z tej samej umowy, które zakończyło się wydaniem wyroku oddalającego powództwo. Jednakże na skutek apelacji, wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. (...) z dnia 30 listopada 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt (...) dokonano zmiany orzeczenia Sądu I instancji poprzez uwzględnienie powództwa w całości . W ocenie powodów Sąd Okręgowy w Ł. (...) podzielił zatem stanowisko A. N. i T. N. i tym samym przesłankowo przesądził, iż łącząca umowa z pozwanym bankiem jest nieważna.
W odpowiedzi na pozew, pozwany (...) Bank (...) S.A. z siedzibą w W. (dalej: (...) SA lub bank) wniósł o oddalenie powództwa, a ponadto wniósł o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictw.
W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, (...) SA za całkowicie niezasadne uznał zarzuty w przedmiocie nieważności umowy kredytu oraz możliwości kwalifikowania kwestionowanych przez powodów postanowień umownych, jako postanowień niedozwolonych w rozumieniu art. 385 1 §1 kc.
Odnosząc się szczegółowo pozwany zakwestionował twierdzenia faktyczne strony powodowej polegające na tym, że bank zapewnił powodów, że frank szwajcarski jest walutą stabilną i zawarcie umowy kredytu denominowanego nie wiąże ze sobą istotnego ryzyka, a także, że pozwany jest obowiązany do zapłaty na rzecz powodów kwot dochodzonych pozwem na którejkolwiek z podstaw prawnych wskazanych w pozwie. Pozwany zakwestionował, też, że umowa kredytu jest sprzeczna z jakimikolwiek przepisami prawa polskiego lub wspólnotowego, czy też z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami, a także, że umowa kredytu nie określa kwoty udzielonego kredytu, a kredyt denominowany w CHF jest w rzeczywistości kredytem złotówkowym, jak również temu, aby prawo polskie i europejskie nie dopuszczało zawierania umów o kredyt denominowany. W ocenie pozwanego nie zachodzą też przesłanki do uznania umowy kredytu za nieważną, nieistniejąca bądź bezskuteczną względem powodów, jak również tego, że umowa kredytu zawiera klauzule niedozwolone, a warunki umowy kredytu nie były ustalane indywidualnie z powodami. (...) SA stanowczo zaprzeczył też, że przedstawiciele banku nie poinformowali powodów o ryzku zmiany kursu waluty i ryzyku stopy procentowej oraz o skali i konsekwencjach tych ryzyk dla ich zobowiązań finansowych oraz, że powodowie nie zostali poinformowani o kursach, jakie będą miały zastosowanie do przewidzianych w umowie kredytu przeliczeń w sytuacji, gdy nie zdecydują się na negocjowanie kursu waluty CHF oraz spłatę kredytu bezpośrednio w walucie CHF. Strona pozwana podkreśliła też, że stosowane przez niego kursy walut nie były ustalone swobodnie, jednostronnie czy w oderwaniu od realiów rynkowych jak również, że w sposób arbitralny nie kształtował on wysokości zobowiązania powodów. (...) SA zaprzeczyło również, że w sposób nierównomierny rozłożył ryzyko wynikające ze zmiany kursu CHF pomiędzy stronami umowy kredytu oraz, że bank podejmował działania mające na celu wprowadzenie powodów w błąd co do treści dokonanej przez nich czynności prawnej.
Odnosząc się do wyroku Sądu Okresowego w Ł. z dnia 30 listopada 2021 r. w sprawie o sygn. akt (...) to strona pozwana nie podzielała poglądu strony powodowej, że przedmiotowe orzeczenie posiada skutek powagi rzeczy osądzonej. Argumentując powyższe pozwany wskazał, że pozytywny aspekt prawomocności materialnej zakłada tożsamość stron przy jednoczesnym braku tożsamości przedmiotu procesu. Ten aspekt prawomocności uaktualnia się wówczas, gdy zagadnienie rozstrzygnięte prawomocnie w pierwszym procesie stanowi kwestię wstępną (prejudycjalną) w innym postępowaniu, w którym dochodzone jest odmienne żądanie.
Sąd ustalił i zważył, co następuje :
W dniu 17 sierpnia 2005 r. pomiędzy (...) Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W., a A. N. i T. N. doszło do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego (...) hipoteczny nr 203- (...).
Zgodnie z umową waluta kredytu została określona jako franki szwajcarskie - (...) CHF, następnie na podstawie aneksu nr 1 z dnia 23 lipca 2008 r. wysokość kredytu została zwiększona o kwotę (...) CHF co łącznie daje kwotę (...) CHF ( umowa kredytu w aktach i aneks do umowy).
Pozwany bank udzielił zatem kredytu w łącznej kwocie (...) CHF i na okres 180 miesięcy. Kredyt był wypłacany w transzach. Bank łącznie wypłacił powodom kwotę (...) złotych bezpośrednio na rzecz kredytobiorców, pobrał m.in. kwotę (...) złotych tytułem skredytowanej prowizji od udzielonego kredytu . Aktualnie kredyt został spłacony w całości – w dniu 3 sierpnia 2020 roku. Powodowie od dnia 19.09.2005 roku do dnia 3.08.2020 roku łącznie uiścili pozwanej kwotę w wysokości (...) złotych.
Zgodnie z §5 pkt 3 umowy kredytu kredyt na sfinansowanie zobowiązań w kraju mógł być wypłacony w walucie polskiej . W §5 pkt 4 wskazano, że w przypadku o którym mowa w §5 ust. 3 pkt. 2 (wypłata kredyt w walucie polskiej) stosuje się kurs kupna dla dewiz (aktualna tabela kursów) obowiązujący w (...) SA w dniu realizacji zlecenia płatniczego.
Bank pobierał odsetki od kredytu według zmiennej stopu procentowej w stosunku rocznym, której wysokość była ustalona w dniu rozpoczynającym pierwszy i kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania stawki referencyjnej, jako suma stawki referencyjnej i stałej marży banku ( §6 umowy).
W §10 umowy wskazano, że należna (...) SA prowizja od udzielonego kredytu zgodnie z Taryfą w wysokości 2,00 % kwoty kredytu to jest kwota (...) CHF zostanie potrącona przez (...) SA z wypłacanej kwoty kredytu lub pierwszej transzy w walucie kredytu w dniu wypłaty, a ponadto że prowizja nie podlega zwrotowi.
Po okresie karencji t.j. 1 grudnia 2005 roku kredytobiorca miał spłacić zadłużenie z tytułu kredytu i odsetek w ratach annuitetowych (§12 pkt 4 ).
W myśl §13 ust. 1 spłata zadłużenia z tytułu kredytu i odsetek kredytobiorcy następuje w drodze potracenia przez (...) SA swoich wierzytelności z tytułu udzielonego kredytu ze wskazanego rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego kredytobiorcy. Stosownie do ust. 7 potrącenie środków ze wskazanego rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego w walucie polskiej miało następować w wysokości stanowiącej równowartość kwoty kredytu lub raty w walucie wymienialnej, w której udzielony jest kredyt, według obowiązującego w (...) SA w dniu wymagalności , kursu sprzedaży dewiz (aktualna tabela kursów).
§30 umowy zawierał zapis, że kredytobiorca oświadcza, iż poniesie ryzyko zmiany kursów walutowych.
Wskazane wyżej zapisy § 5 ust. 3-5, §13 ust.7 ,§ 30 nie były negocjowane.
W Sądzie Rejonowym w Zambrowie pod sygn. akt (...) między stornami toczyło się postępowanie – o zapłatę kwoty (...) złotych, które zakończyło się początkowo wydaniem wyroku oddalającego powództwo. Na skutek apelacji jednak, wyrokiem Sądu Okręgowego w(...) z dnia 30 listopada 2021 r. wydanym w sprawie o sygn. akt (...) dokonano zmiany orzeczenia Sądu I instancji poprzez uwzględnienie powództwa w całości ( k. 24-32 – wyrok Sądu Okręgowego w (...) z dnia 30 listopada 2021 r.).
Ponadto wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. (...) z dnia 20 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt (...) z powództwa (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko T. N. i A. N. oddalono powództwo główne o ustalenie istnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu mieszkaniowego z dnia 17 sierpnia 2005 roku oraz skuteczności umowy i jej ważności i tym samym Sąd podzielił stanowisko A. N. i T. N., że łącząca ich umowa z pozwanym bankiem jest nieważna, a tym samym wynikający z niej stosunek prawny nie istnieje ( k. 163-173 – wyrok Sądu Okręgowego w (...)z dnia 20 czerwca 2024 r.).
Kodeks postępowania cywilnego kształtuje prawomocność materialną jako instytucję wyłącznie procesową, zakazującą odmiennego (moc wiążąca) lub ponownego ( res iudicata) orzekania co do tej samej kwestii. Problem granic mocy wiążącej orzeczenia sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, jaki zakres ustaleń poczynionych w prawomocnie zakończonym postępowaniu korzysta z niewzruszalności w innych postępowaniach, a w konsekwencji, jakich „punktów” dotyczy zakaz dokonywania samodzielnych ustaleń w innych procesach. W ocenie tut. Sądu moc wiążącą z perspektywy kolejnych postępowań uzyskują na pewno ustalenia dotyczące tego, o czym orzeczono w związku z podstawą sporu (art. 366 kpc), a więc – w ujęciu modelowym – rozstrzygnięcie o żądaniu w połączeniu z jego podstawą faktyczną.
W orzecznictwie można jednak dostrzec skłonność do jeszcze szerszego rozumienia przedmiotowych granic mocy wiążącej orzeczenia przez obejmowanie nią tzw. zasady odpowiedzialności. Tendencja ta dotyczy przede wszystkim procesów częściowych, a z takim mamy do czynienia w tej sprawie. W uchwale SN z dnia 29 marca 1994 r., III CZP 29/94 (LEX nr 84472), przyjęto, że prawomocny wyrok w sprawie z powództwa o świadczenie z punktu widzenia jego prejudycjalnego znaczenia ma o tyle szersze znaczenie, że obejmuje nie tylko zasądzenie świadczenia, ale również ustalenie prawa lub stosunku prawnego, a w konsekwencji w procesie o dalszą – ponad prawomocnie uwzględnioną – część świadczenia z tego samego stosunku prawnego, sąd nie może w niezmienionych okolicznościach odmiennie orzec o zasadzie odpowiedzialności pozwanego. Podobne stanowisko zajęto w wyroku SN z dnia 14 maja 2003 r., I CKN 263/01 (LEX nr 1631912).
Zatem już z tych powodów powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Tutejszy Sąd był związany wyrokiem Sądu Rejonowego w Zambrowie wydanym w sprawie o sygn. akt (...) zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w (...) w sprawie o sygn. akt (...) oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. (...) wydanym w sprawie o sygn. akt. (...), co wynika z dyspozycji art. 366 kpc.
Przepisy o postępowaniu cywilnym nie stawiają żadnej tamy rozdrabnianiu roszczenia mającego źródło w pewnym stosunku prawnym i dochodzeniu go częściami, w osobno prowadzonych postępowaniach. O procesie (powództwie) częściowym można mówić wówczas, gdy powód na jednej i tej samej podstawie faktycznej i prawnej decyduje się na dochodzenie w kilku procesach tego samego rodzajowo i wymagalnego świadczenia, podzielonego na części.
Jakkolwiek wyrok zapadły w sprawie każdego z tych roszczeń ma charakter odrębny, odnoszący się jedynie do tego z żądań, które było przedmiotem konkretnego postępowania (por. Ł. Piotrowski, Dopuszczalność dochodzenia roszczenia częściami, „Palestra” 2003/3–4, s. 73) , to rodzi on skutek również w kolejnych procesach dotyczących dalszych „fragmentów” tego samego roszczenia. Te bowiem elementy rozstrzygnięcia, które są tożsame dla każdego z „fragmentów” dochodzonego rozdrobnionego roszczenia nie mogą być rozstrzygnięte odmiennie w kolejnym postępowaniu sądowym.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że w razie dochodzenia świadczenia częściami sąd związany jest podjętym przesłankowo w poprzednim procesie rozstrzygnięciem co do zasady odpowiedzialności. Pogląd ten odnoszony jest do rozstrzygnięć pozytywnych (por. wyrok SN z dnia 14 maja 2003 r., I CKN 263/01, M. Praw. 2015, nr 2, s. 85, wyrok SN z dnia 24 października 2013 r., IV CSK 62/13, LEX nr 1396775; wyrok SN z dnia 6 marca 2014 r., V CSK 203/13, OSNC 2015, nr 2, poz. 23), jak i negatywnych (wyrok SN z dnia 23 września 1999 r., II UKN 121/99, OSNAPiUS 2000, nr 24, poz. 909; wyrok SN z dnia 7 marca 2013 r., I PK 181/12, OSNP 2013, nr 23–24, poz. 277). Ujmując rzecz w ten sposób, kolejne powództwo częściowe jest wprawdzie dopuszczalne (z zastrzeżeniem – co jasne – przypadku, w którym powód domagałby się tej samej części świadczenia, która była przedmiotem uprzedniego żądania), jednakże treść rozstrzygnięcia jest co do zasady zdeterminowana wynikiem poprzedniego procesu częściowego .
Skoro zatem w postepowaniu (...) między tymi samymi stronami na tle tej samej umowy co niniejsze postepowanie sądowe Sąd Okręgowy doszedł do przekonania o jej nieważności, poczynił takie ustalenia faktyczne które legły u podstaw odpowiedzialności banku, to powyższe w ocenie tutejszego Sądu przesądza już problem w tej sprawie. Podobnie rzecz się ma co do mocy wiążącej orzeczenia w sprawie (...).
Skoro zatem Sąd Okręgowy w Ł. (...) w wyroku z dnia 30 listopada 2021 roku nie miał wątpliwości, co do braku możliwości negocjowania treści umowy przez powodów, braku informowania powodów o ryzyku kursowym, sposobu przedstawiania powodom mechanizmu rozliczania kredytu i ustalania salda, co przesądziło o odpowiedzialności banku w sprawie o sygn. akt (...), to tutejszy Sąd nie mógł dojść do innych ustaleń faktycznych. Tożsamo ustalił także, że powodom nie został udostępniony wzór umowy kredytowej, a powodowie nie mieli możliwości jakiejkolwiek ingerencji w treść umowy. Gdy po złożeniu wniosku kredytowego i następnie uzyskaniu akceptacji ze strony banku, powodowie stawili się w oddziale banku w Z. celem podpisania umowy kredytowej, czekała już na nich umowa o kredyt z naniesionymi danymi indywidualnymi (wysokość kredytu, okres kredytowania, dane osobiste klienta, dane nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie). Brak było możliwości negocjacji warunków umowy. Powodowie nie zostali poinformowani o sposobie ustalania kursów walut w stworzonej przez bank Tabeli kursów ( k. 25-32 uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Ł. (...) z dnia 30 listopada 2021 r. dołączone do pozwu).
Bank zatem nie przedstawił powodom informacji, symulacji, dokumentów, które pozwoliłyby konsumentom oszacować prawdopodobną skalę wzrostu kursu waluty, nie przedstawił także informacji, które wyjaśniałyby, jak wzrost kursu wpłynie na wysokość ich obciążeń oraz na całkowity koszt kredytu. Powodowie nie będąc należycie poinformowani o charakterze zaciągniętego zobowiązania i istniejącym ryzyku, kierując się przedstawionymi przez bank korzyściami, zgodzili się na zawarcie umowy ( k. 25-32 uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Ł. (...) z dnia 30 listopada 2021 r.).
Niezależnie jednak od powyższego tutejszy Sąd dokonał samodzielnie ponownej analizy zapisów przedmiotowej umowy i końcowo doszedł do tożsamych wniosków, co Sądy uprzednio.
I tak rozważania należy poprzedzić rozważaniami natury ogólnej. Zgodnie z art. 385 1 §1 kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Kolejno §2 przedmiotowego przepisu stanowi, że jeżeli postanowienie umowy zgodnie z §1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Stosownie do §3 wskazanej regulacji prawnej nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Zgodnie z §4 ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Stosownie do dyspozycji art. 385 2 k.c. oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny. Powyższą regulację stosuje się do umów zawieranych między przedsiębiorcą a konsumentem. W/w klauzula generalna dobrych obyczajów zawiera w swojej treści zasady współżycia społecznego oraz normy obyczajowe. Sprzeczne z dobrymi obyczajami ukształtowanie praw i obowiązków narusza w sposób rażący interesy konsumenta, gdy szczególnie mocno godzi w jego dobra majątkowe lub wartości niemajątkowe.
W ocenie Sądu, zostały spełnione przesłanki wynikające z ww. przepisu. Powodowie posiadali status konsumenta. Oczywistym jest, że umowa zawarta między stronami stanowiła wzorzec umowny, według której bank udzielał kredytów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co oznacza, że autorem wzorca umowy był bank. Powodowie mieli do wyboru podpisanie przedstawionej wersji umowy - bez możliwości negocjacji lub też jej nie zawarcie. Nie budziło też wątpliwości Sądu, że warunki umowy (poza wybraniem waluty) nie były negocjowane. Uznać więc należy, że bank formułował treść umowy, ogólne warunki kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe oraz kredytów i pożyczek hipotecznych i powodowie mogli wyłącznie podpisać umowę bądź też zrezygnować z jej zawarcia. Określenie dokładnej kwoty i waluty udzielonego kredytu miało nastąpić w sposób pośredni poprzez odwołanie się do kursu CHF określonego jednostronnie przez pozwanego. Postanowienia umowy w tym zakresie dla osoby niespecjalizującej się w tym produkcie były niejasne.
Sposób przeliczenia wypłaconego powodom w złotych kredytu i spłaconych rat, odwołujący się do Tabeli kursowej banku rażąco ukształtował prawa i obowiązki powodów jako konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając ich interesy. W ocenie Sądu, odwołanie się do kursów walut obowiązujących w „Tabeli kursów” banku oznacza naruszenie równorzędności stron umowy przez nierównomierne rozłożenie uprawnień i obowiązków. W sprawie żaden z dokumentów nie przedstawiał sposobu ustalania kursu waluty oraz możliwości zmiany tych kursów i ich wpływu na wysokość zobowiązania. Powodowie nie zostali w sposób właściwy poinformowani o oferowanym przez pozwanego produkcie, o warunkach udzielania kredytu denominowanego w CHF, zasadach dotyczących ustalenia kapitału kredytu jak i rat kredytowych.
Kredytobiorcy nie znali sposobu, w jaki bank kształtował kurs franka szwajcarskiego, zwiększając go bądź zmniejszając wedle swego uznania, a umowa nie dawała im żadnego instrumentu pozwalającego bronić się przed decyzjami banku w zakresie wyznaczanego kursu, czy też weryfikować je. Umowa kredytu nie przedstawiała w sposób przejrzysty konkretnych działań mechanizmu wymiany waluty obcej, ani nie precyzowała sposobu ustalania kursu wymiany walut wskazanego w tabeli kursów banku, tak by powodowie byli w stanie samodzielnie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla nich z umowy konsekwencje ekonomiczne rozmiar swoich zobowiązań. Pomiędzy stronami umowy zakłócona została w ten sposób równowaga kontraktowa. Takie kształtowanie praw i obowiązków w kwestionowanej umowie musi być uznane za sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interesy powodów. Umowę przygotowano w oparciu o wzór przygotowany przez pozwanego. Pozwany Bank nie wykazał, aby ustalanie kursów CHF w tabelach, o jakich mowa w umowie, było uzgadnianie indywidualnie z powodami w ramach prowadzonych negocjacji (art. 385 1 §3 i §4). Tym samym Sąd uznał, że to od decyzji Banku zależał kurs waluty i wysokość zobowiązania kredytobiorcy, zatem postanowienia umowy umożliwiające przeliczenie zobowiązania kredytowego i wysokości rat stosownie do „Tabeli kursów” sporządzanej w sposób arbitralny przez pozwanego, uznać należy za postanowienia rażąco naruszające interesy konsumenta, sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Odnosząc się do skutków uznania ww. klauzul za abuzywne, wskazać należy, że zgodnie z art. 385 1 §2 kc, jeżeli postanowienie umowy zgodnie z §1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Jeżeli postanowienie umowy jest „niedozwolone” w rozumieniu art. 385 §1 k.c. (i art. 385 3 k.c.), strony nie są nim związane, a w jego miejsce w danym stosunku prawnym wchodzą prawa i obowiązki stron wynikające z norm względnie wiążących. Pozostała część umowy pozostaje ważna, o ile może być wykonywana bez abuzywnej klauzuli. O tym, czy konsekwencją abuzywności jednej lub kilku klauzul umownych jest nieważność całej umowy, czy też jedynie tej jej części, która zawiera niedozwolone postanowienie (postanowienia), nie decyduje zatem ocena, które z tych dwóch rozwiązań jest korzystniejsze dla konsumenta, lecz możliwość wykonania umowy po wyłączeniu klauzuli abuzywnej. Postanowienie uznane za niedozwolone staje się bezskuteczne ex lege, z mocą wsteczną.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie istnieją podstawy do uznania umowy za nieważną. Wskazać bowiem należy, że jeżeli wyeliminowano by z umowy postanowienia dotyczące przeliczania kursów waluty przy wypłacie kredytu, to taki zabieg kreowałby inną umowę niż ta, która była przedmiotem uzgodnień stron.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł zgodnie z pozwem w pkt. I wyroku kwotę 50.033,33 (pięćdziesiąt tysięcy trzydzieści trzy i 33/100) złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 14 lutego 2022 r. do dnia zapłaty.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 6.434,00 zł na podstawie art. 98 §1 kpc, który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Na koszty procesu złożyły się: opłata od pozwu w wysokości 1.000,00 złotych, opłata skarbowa od pełnomocnictwa x2 t.j. 34,00 złotych oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 5.400,00 (pięć tysięcy czterysta i 00/100) złotych (§2 pkt. 6 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych).