Wyrok z 23 maja 2025, sygn. V GC 973/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 maja 2025 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie:

po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2025 r. w A. na rozprawie

w postępowaniu w sprawach gospodarczych

sprawy z powództwa: (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w E. (KRS (...))

przeciwko pozwanej: X. R. (NIP (...))

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 53595,56 zł (pięćdziesiąt trzy tysiące pięćset dziewięćdziesiąt pięć złotych pięćdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty,

2.  zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 8097,00 zł (osiem tysięcy dziewięćdziesiąt siedem złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt V GC 973/24

UZASADNIENIE

wyroku Sadu Rejonowego w Toruniu z dnia 23 maja 2025 r.

Powód (...) Sp. z o.o. z siedzibą w E. (KRS (...)) wystąpił na drogę sądową przeciwko pozwanej X. R. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą X. R. (NIP (...)), o zapłatę kwoty (...),56 zł (pozew z dnia 11 kwietnia 2024 r. – data stempla pocztowego) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonych od dnia następującego pod dniu określonym jako termin płatności we wskazanej w pozwie fakturze VAT. Ponadto powód wnosił o zasądzenie na jego rzecz od pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W następstwie powyższego, przeciwko pozwanej wydano nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 25 kwietnia 2024 r.

Pozwany w dniu 29 maja 2024 r. złożył sprzeciw (pierwotnie z brakami formalnymi, niemniej uzupełniając braki w wymaganym terminie — co spowodowało skutek od pierwotnej daty wniesienia pisma), zaskarżając wskazany nakaz zapłaty w całości, co spowodowało utratę mocy przez nakaz zapłaty w całości. Pozwana oprócz oddalenia powództwa w całości, wniosła m.in. o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie na zasadach określonych w art. 98 § 1 ¹ k.p.c. Ponadto wniosła o dopuszczenie dowodów z zeznań stron oraz wskazanego świadka, rozłożenie zasądzonego świadczenia na raty na podstawie art. 320 k.p.c. oraz skierowanie stron do mediacji.

W uzasadnieniu powyżej wskazanego sprzeciwu pozwana przyznała fakt zawarcia umowy zakupu przez pozwaną od powoda usługi serwisowej wraz z częściami do maszyn rolniczych oraz przyznała fakt istnienia stosunku cywilnoprawnego między stronami z którego powstało zadłużenie pozwanej względem powoda. Stwierdzając w dalszej kolejności, że powództwo jest przedwczesne, zaś pozwana wykazuje chęć polubownego rozwiązania sporu, wolę spłaty zadłużenia w sposób ratalny, przy jednoczesnym stwierdzeniu braku możliwości spłaty jednorazowej. Podniesiony został przez pozwana zarzut braku wykazania przez powoda prawidłowego doręczenia wezwania do zapłaty, niemniej bez rozwinięcia swojego stanowiska w tym zakresie.

Strony zgodnie z postanowieniem z dnia 15 lipca 2024 r. przez tutejszy Sąd zostały skierowane do mediacji, przy stwierdzonej utracie mocy przez wskazany wyżej nakaz zapłaty. Mediacja nie przyniosła skutku w postaci zawarcia ugody pomiędzy stronami.

Zgodnie z powyższym wydano zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy w dniu 23 maja 2025 r. na którą strony ani umocowani pełnomocnicy nie stawili się.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Pozwana w dniu 30 listopada 2023 r. zakupiła od powoda usługę serwisową wraz z częściami opisanymi w fakturze nr (...)\(...)\(...)\(...) na kwotę 53595,56 zł, z określonym terminem płatności do 21 grudnia 2023 r., zaś przedmiot sprzedaży został pozwanej wydany i przez nią skutecznie odebrany.

(dowody: okoliczność bezsporna, nadto dokument zatytułowany „analiza płatności” z dnia 4 kwietnia 2024 r., faktura nr (...)\(...)\(...)\(...) z dnia 30 listopada 2023 r.)

Wezwaniem do zapłaty z dnia 12 marca 2024 r. powód wezwał do zapłaty kwoty będącej przedmiotem roszczenia powoda w niniejszej sprawie. Wezwanie zostało doręczone pozwanej w dniu 25 marca 2024 r.

(dowody: kopia ostatecznego przedsądowego wezwania do zapłaty z dnia 12 marca 2024 r. potwierdzona za zgodność z oryginałem, wraz z potwierdzeniem doręczenia za pośrednictwem właściwego operatora pocztowego)

Powód z pozwaną współpracowali również w ramach innego zamówienia wynikającego z odrębnej faktury, niemniej skutkiem braku zapłaty powodowi z wyżej wskazane faktury, zaistniał spór pomiędzy stronami przed tutejszym Sądem.

(dowody: okoliczność niezaprzeczona przez powoda, kopia ostatecznego przedsądowego wezwania do zapłaty z dnia 12 marca 2024 r. potwierdzona za zgodność z oryginałem, pozew z dnia 11 kwietnia 2024 r., sprzeciw [z dnia 29 maja 2024 r.] od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 25 kwietnia 2024 r.)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie przedłożonych przez strony dokumentów. Strony nie podważały autentyczności dokumentów, a Sąd nie dostrzegł powodów, dla których winien kwestionować ich prawdziwość z urzędu.

Sąd pominął wniosek pełnomocnika pozwanego o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka E. R. mając na uwadze, że wniosek ten zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 130 ⁴ § 5 k.p.c. podlega pominięciu w przypadku braku dokonania przez wnioskującego opłaty w formie zaliczki na koszty wnioskowanego w sprzeciwie świadka na gruncie niniejszej sprawy zaliczka w kwocie 200 zł). Powód (pomimo skutecznego wezwania) nie dokonał wpłaty wymaganej kwoty na właściwy rachunek tut. Sądu. Ponadto znamienna dla Sądu była ocena, w przedmiocie braku urzeczywistnienia się przesłanek do zastosowania norm płynących z art. 458 ¹⁰ k.p.c. w postaci dopuszczenia wnioskowanego dowodu z zeznań świadka. Sąd po rozważeniu materiału dowodowego w sprawie nie stwierdził występowania niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Na marginesie wskazać należy, że przy ew. zaistnieniu opisanego wyżej stanu, treść postanowienia Sądu w tym zakresie jest dyskrecjonalna.

Stan faktyczny w znacznej mierze pozostawał między stronami bezsporny, albowiem pozwana w znakomitej większości nie zaprzeczyła okolicznościom faktycznym wskazanym w pozwie, w szczególności dotyczącymi dokonania pomiędzy stronami sprzedaży usługi serwisowej wraz z wyszczególnionymi częściami będącymi w ofercie powoda. Pozwana zakwestionowała jedynie fakt prawidłowego doręczenia wezwania do zapłaty, niemniej nie wskazała argumentów na potwierdzenie tak przedstawionego stanowiska, zaś z analizy materiału dołączonego do sprawy wynikał fakt doręczenia wezwania pozwanej. W konsekwencji powyższego zarzut ten należało uznać za bezpodstawny.

W zakresie oceny przebiegu mediacji jak i analizy twierdzeń pozwanej zawartych w sporządzonym sprzeciwie od nakazu zapłaty uznał, że okoliczności powyższe nie stanowią przyczyny do zmiany oglądu tut. Sądu na merytoryczne rozpoznanie sprawy. Pozwana wszak wnioskowała o wykazanie zasadności i prawdziwości swoich twierdzeń, niejako dwutorowo. Po pierwsze poprzez wnioskowanie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań stron oraz dowodu z zeznań wskazanego świadka. W przedmiocie pominięcia dowodu wymienionego w ostatniej kolejności tut. Sąd wypowiedział się we wcześniejszej części uzasadnienia. W zakresie ew. zeznań stron, dość podkreślić, że na wyznaczoną na dzień 23 maja 2025 r. rozprawę nikt nie stawił się, co szczególnie rezonuje na tle oceny twierdzeń pozwanej (w zakresie czynności zmierzających do polubownego rozwiązania sprawy przed wytoczeniem powództwa przez powoda). Pozwana nie wykazała prawdziwości swoich twierdzeń w powyższym zakresie (mając na uwadze standardy określone art. 6 k.c. i 232 k.p.c.), w ślad za tym ustaleniem Sąd pominął wskazane twierdzenia pozwanej dla oceny stanu faktycznego sprawy (co jedynie dla ciągłości wywodu Sąd wskazuje w tej części uzasadnienia). Pozwanej nie udało się wykazać, by między nią a powodem doszło do jakichkolwiek ustaleń w zakresie spłat, odrębnych niż wynikające z dokumentów przedłożonych przez powoda, a także by pozostawały w procesie negocjowania ugody.

Przechodząc do właściwych rozważań prawnych, po wstępnym naprowadzeniu na proces dokonywania merytorycznej oceny sprawy przez tut. Sąd, należy wskazać, iż strony łączyła umowa sprzedaży uregulowana w art. 535 § 1 k.c. Obowiązkiem sprzedawcy jest przeniesienie na kupującego własności rzeczy i jej wydanie, zaś kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Jak zostało wyjaśnione powyżej, nie ulegało wątpliwości, iż pozwana zakupiła u powoda usługę i towar w liczbie i cenie wskazanej w załączonej do pozwu faktury.

Z przedłożonej przez powoda dokumentacji, treści pozwu jak i stanowiska przedstawianego dotychczas w sprawie, wynika, że pozwana jest w ponad rocznym opóźnieniu z zapłatą należności powoda. Na poboczu rozważań, należy wskazać, że powód w wezwaniu do zapłaty nie prolongował formalnie terminu zapłaty. Wystosowane wezwanie do zapłaty należało uznać, za grzecznościową formę polubownego załatwienia sprawy, bez nakładania na pozwaną skutków prawnych dalszego oczekiwania przez powoda na zapłatę. Było to rozwiązanie z pewnością korzystne dla pozwanej jak i dla powoda, który nie musiał dokonywać formalności związanych ze skierowaniem sprawy na drogę sądową. Jak było pośrednio podnoszone, nieprzekonujące są twierdzenia pozwanej jakoby proponowała ona możliwości spłaty zadłużenia poprzez jego zapłatę w ratach – nie wynika to z materiału dowodowego sprawy. Okoliczności te rzutują na ocenę postawy pozwanej na tle zaistniałego między stronami sporu.

Odnosząc się do wniosku pozwanego o rozłożenie zasądzonej należności na raty, wskazać należy, że w myśl art. 320 k.p.c. w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie istniały podstawy do zastosowania wskazanego przepisu. Pozwana w toku procesu nie wykazała, że zachodzą szczególne okoliczności o charakterze wyjątkowym, które uzasadniają jej wniosek (ciężka sytuacja finansowa, zobowiązania pozwanej). Pełnomocnik pozwanej, w sprzeciwie od nakazu zapłaty, dokonał dowolnego stwierdzenia, jakoby „zasądzenie pełnej kwoty, a następnie wszczęcie postępowania egzekucyjnego może doprowadzić do utraty płynności finansowej, niewypłacalności oraz ewentualnego wszczęcia postępowania upadłościowego, które mogłoby w późniejszym terminie doprowadzić do niewyegzekwowania całości kwoty przez powódkę.”. Należy ze stanowczością wyjaśnić, że nakierowanie na ew. hipotetyczny stan(opisany w sprzeciwie), który jedynie może nastąpić, bez chociażby uprawdopodobnienia na szanse jego zaistnienia — nie jest wykazaniem przesłanek o których mowa w art. 320 k.p.c. Pełnomocnik pozwanej nie przedłożył żadnych dowodów na okoliczność ciężkiej sytuacji finansowej pozwanej. Przepis art. 320 k.p.c. i sposób ustalenia spłaty w ratach stanowi odstępstwo od ogólnych reguł wymagalności roszczenia, stąd jego zastosowanie wymaga uwzględnienia interesu wierzyciela, który częściowo zostaje pozbawiony należności z tytułu odsetek. Podkreślić należy, że okoliczności dotyczące ustalenia spłaty w ratach stosownie do art. 320 k.p.c. winny mieć charakter wyjątkowy. (tak I ACa 853\13 wyrok S.A. z 2014-02-20 w T.). Przepis art. 320 k.p.c. ma przy tym chronić rzetelnych dłużników, starannie wykonujących swoje zobowiązania, którzy z przyczyn od nich niezależnych, mają czasowy i odwracalny brak środków, a nie dłużników nierzetelnych, którzy przez tak długi czas uchylają się od wykonywania wymagalnych zobowiązań i uważają, że ta ich nierzetelność powinna być chroniona prawnie i dawać im dodatkowe przywileje w postaci częściowego oddłużenia z odsetek. Skoro ustanowiona w art. 320 k.p.c. norma ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie w szczególnie uzasadnionych wypadkach, to ochrona pozwanego nie może być stawiana ponad ochronę powoda i wymaga również uwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy, w tym także uzasadnionego interesu powoda (tak I ACa (...)\13 wyrok S.A. 2014-01-31 w Ł.). W ocenie Sądu pozwana nie wykazała, że jej sytuacja uzasadnia zastosowanie art. 320 k.p.c. W ocenie Sądu sąd gospodarczy powinien nadto ostrożnie korzystać z instytucji art. 320 k.p.c. jako ingerencję w zasady wolnego rynku, a nadto zakaz udzielania przez państwa EU pomocy publicznej sprzecznej z przepisami. Przedsiębiorcy winni korzystać z instytucji prawa restrukturyzacyjnego wobec wszystkich wierzycieli, nie zaś z art. 320 k.p.c.

Mając na względzie powyższe, roszczenie o zapłatę kwoty 53595,56 zł (pięćdziesiąt trzy tysiące pięćset dziewięćdziesiąt pięć złotych pięćdziesiąt sześć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22 grudnia 2023 r. do dnia zapłaty – na podstawie art. 535 § 1 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c., należało uznać za zasadne i uwzględnić w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie odsetek wydano w oparciu o art. 481 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki ustawowe za opóźnienie Sąd zasądził od dnia następującego po terminie zapłaty określonego w fakturze.

O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1, 1[1] i 3 k.p.c., oraz art. 99 k.p.c. w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu i wobec zasądzenia całej kwoty należności głównej wraz z odsetkami, postanowił obciążyć pozwaną całością kosztów procesu, na które złożyły się kolejno: opłata od pozwu — 2680,00 zł, koszty zastępstwa procesowego powoda w kwocie 5400,00 z, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U.2023.1935 t.j. z dnia 2023.09.20), kwota 17 zł tytułem uiszczonej przez powoda opłaty skarbowej od pełnomocnictwa której wysokość wynika z załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U.2023.2111 t.j. z dnia 2023.10.03).