Postanowienie z 6 czerwca 2025, sygn. I Ns 274/24

POSTANOWIENIE

Dnia 6 czerwca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Kętrzynie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:

Sędzia Izabela Maruchacz

Protokolant:

Starszy sekretarz sądowy Beata Bukiejko

po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2025 r. w Z. na rozprawie

sprawy z wniosku T. R. (1)

z udziałem T. N., C. N. (1)

o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia

postanawia:

wniosek oddalić w całości.

UZASADNIENIE

Wnioskodawczyni T. R. (1) wniosła o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym dnia 07.04.2021r. w Z. P. N. oraz o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku po wskazanym wyżej zmarłym. Dalej w sytuacji uwzględnienia wniosku w tymże zakresie wniosła ewentualnie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez Sąd Rejonowy w K., sygn. akt: I (...) poprzez stwierdzenie, że spadek po zmarłym dnia 07.04.2021r. w Z. P. N., ostatnio stale zamieszkałym w Z. nabyli:

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w dniu 07.04.2021 r. w Z. zmarł jej ojciec - P. N.. Nie złożyła w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, gdyż była w przekonaniu, że nie pozostawił on długów, które przekraczałyby wartość czynną spadku. Podkreśliła również, że nie utrzymywała bieżących kontaktów ze spadkodawcą ani jego żoną, czy też bratem przyrodnim. O śmierci ojca dowiedziała się od osób postronnych. Wiedziała, że ojciec mieszkał przy ul. (...) wraz z żona i małoletnim synem T. i była przekonana, że jest on właścicielem tego domu, a nadto, że prowadzona przez niego działalności gospodarcza przynosi zyski. Po stwierdzeniu nabycia spadku przez Sąd w Kętrzynie, który nabyła ona z dobrodziejstwem inwentarza, postanowiła zwrócić się do tutejszego Sądu oraz później do komornika sądowego T. R. (2) o dokonanie spisu inwentarza spadku. Postępowanie to zakończyło się wydaniem postanowienia w sprawie o sygn. akt: (...), w wyniku którego okazało się, że spadkodawca miał długi w łącznej kwocie 289 405, 21 zł, zaś aktywa wyniosły 126 020, 82 zł.

Wnioskodawczyni podkreśliła również, że przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza nie miała wiedzy o kredycie w (...), ani że kredyt w (...) S. A. był w kwocie 125.712,82 zł, oraz co do zadłużenia w Urzędzie Skarbowym w Z., ani zadłużenia wobec pracowników zmarłego ojca. Powołała się również na okoliczność, że nie miała możliwości ustalenia stanu czynnego spadku, bowiem była w błędzie co do tego, że dom przy ulicy (...) w Z. jest własnością zmarłego ojca, co by istotnie wpłynęło na wartość masy spadku.

Podkreśliła, że gdybym miała informacje o zadłużeniu spadku i o tym, że dom przy ul. (...) w Z. w żadnym stopniu nie należy do majątku jej ojca, zdecydowałbym się na jego odrzucenie. Tym samym w jej ocenie pozostawała ona w błędnym przekonaniu co do stanu spadku i nie miała możliwości ustalenia wysokości zadłużenia spadku, co dopiero zostało wykazane w protokole spisu inwentarza z dnia 16.05.2024r. dokonanego przez Komornika Sądowego M. N. w sprawie o sygn. akt: (...).

Powołała się również na okoliczność, że wszczęto wobec niej postępowanie w sprawie zadłużenia z Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdzie organy te domagają się od niej zapłaty zadłużenia zmarłego ojca pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji.

Uczestniczka postępowania działając w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniego uczestnika postępowania T. N. wniosła o oddalenie wniosku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku, o oddalenie wniosku o odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku oraz o oddalenie wniosku o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 29 listopada 2021 r. w sprawie I (...) o stwierdzenie nabycia spadku po P. N..

W uzasadnieniu wskazała, że twierdzenia wnioskodawczyni zawarte w jej wniosku z 17 września 2024r. nie polegały na prawdzie. W jej ocenie wnioskodawczyni miała bowiem wiedzę co do majątku spadkowego pozostawionego przez spadkodawcę P. N., którą pozyskała 22 października 2022r. od uczestniczki postępowania w korespondencji mailowej. W związku z koniecznością uregulowania spraw spadkowych po zmarłym, uczestniczka postępowania C. N. (1) poinformowała wnioskodawczynię o odwołaniu od decyzji ZUS zobowiązującej spadkobierców do solidarnej spłaty zobowiązania. Na dowód swoich twierdzeń załączyła korespondencję mailową z dnia 22 października 2022r. wraz z załącznikiem tj. odwołaniem od decyzji ZUS. Tym samym w jej ocenie co najmniej od kwietnia 2022r. do października 2022r. wnioskodawczyni pozyskała szereg informacji o pozostawionych przez spadkodawcę długach spadkowych i aktywach. W związku z tym termin a skuteczne złożenie wniosku o uchylenie się od skutków prawnych, upłynął.

Ponadto podkreśliła ona, wnioskodawczyni jako spadkobierca miała możliwość uzyskania wszelkich informacji o majątku spadkowym w bankach, Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i Urzędzie Skarbowym oraz wydziale wieczystoksięgowym Sądu Rejonowego w K..

Jednocześnie wskazała, że w będącej w toku sprawie o dział spadku, wnioskodawczyni w żaden sposób nie kwestionowała swojego statusu spadkobiercy a z zajętego w sprawie stanowiska w odpowiedzi na wniosek z dnia 14 grudnia 2023r. w żadnym razie nie wynika, ażeby pozostawała w błędzie co do długu spadkowych i że spadkodawcy nie przysługiwało prawo własności nieruchomości położonej przy (...) w Z..

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 7 kwietnia 2021 roku w Z. zmarł P. N., ostatnio zamieszkały w Z..

(dowód: okoliczność bezsporna, akta tut Sądu I (...) i dokumenty w nich zawarte)

W dniu 9 sierpnia 2021 roku, wnioskodawczyni T. R. (1), złożyła w tut Sądzie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym ojcu, na podstawie ustawy. Wskazała jako pozostałych spadkobierców, żonę zmarłego oraz małoletniego syna pochodzącego z drugiego związku małżeńskiego. W treści wniosku podała, że zmarły nie pozostawił testamentu oraz, że z jej wiedzy wynika, że żadna ze stron nie składała oświadczeń w zakresie przyjęcia lub odrzucenia spadku ani też nie było innych zdarzeń skutkujących wyłączeniem któregokolwiek ze spadkobierców od dziedziczenia.

Okoliczności te zostały potwierdzone dokumentami zgromadzonymi w sprawie oraz treścią zapewnień spadkowych złożonych na rozprawie.

(dowód: akta tut Sądu I (...) i dokumenty w nich zawarte).

Podobnie wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po tym samym zmarłym złożyła również w dniu 14 października 2021 roku C. N. (1). Z uwagi na toczące się postępowanie pomiędzy tymi samymi stronami i w tym samym zakresie, postanowieniem z dnia 26 listopada 2021 roku, wniosek został odrzucony.

(dowód: akta tut Sądu - I (...))

Postanowieniem z 29 listopada 2021 roku w sprawie I (...) Sąd stwierdził, że spadek po P. N., zmarłym dnia 07.04.2021r. w Z., którego ostatnim miejscem zwykłego pobytu był Z., na podstawie ustawy nabyli: żona C. N. (2) - w (...) części spadku, córka T. R. (1) - w (...) części spadku, syn T. N. - w (...) części spadku. Wnioskodawczyni nie kwestionowała jego treści. Uprawomocniło się ono w dniu 7 grudnia 2021 r.

(dowód: akta tut. Sądu - I (...) – postanowienie – k. 23)

Kolejno w dniu 19 maja 2022 roku wnioskodawczyni T. R. (1) złożyła wniosek o sporządzenie spisu inwentarza po zmarłym P. N.. W treści wniosku powołała się na okoliczność, iż jest spadkobierczynią po zmarłym zgodnie z treści postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, oraz, że z jej wiedzy wynika, że zmarły pozostawił niespłacony kredyt bankowy. Wskazała również, że pozostali uczestnicy moli nie mieć kompletnych informacji co do stanu majątku spadkowego, tym samym jej wniosek jest uzasadniony.

W dniu 2 czerwca 2022 roku, tut Sąd na posiedzeniu niejawnym postanowił o sporządzeniu spisu inwentarza spadku po P. N.. Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 18 sierpnia 2022 roku

(dowód: akta I (...))

Wnioskiem z dnia 5 października 2022 roku wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Komornika Sądowego przy SR w K., wniosek o sporządzenie spisu inwentarza, powołując się okoliczność bycia spadkobierczynią po zmarłym oraz treść postanowienia tut Sądu o sporządzeniu spisu inwentarza.

W efekcie działań podjętych przez komornika w dniu 16 maja 2024 roku został sporządzony protokół spisu inwentarza po zmarłym P. N., zgodnie z którym stan czynny spadku wyniósł 126.020,82 zł. zaś stan bierny spadku wyniósł 289 405,21 zł.

(dowód: akta komornicze – (...))

Ponadto w dniu 22 października 2022 roku C. N. (1) przesłała do wnioskodawczyni e-mail, do którego załączyła pismo w postaci odwołania od decyzji (...) w Z. z dnia 20.09.2022 roku. W odwołaniu tym żona spadkobiercy szczegółowo wskazała, co wchodziło w skład aktywów spadkowych po zmarłym, jak również jakie pozostawił on zobowiązania względem banków, instytucji czy pracowników.

(korespondencja e-mail – k. 18-20, zeznania stron – k. 25v).

Jednocześnie w dniu 20 września 2023 roku C. N. (1) wniosła do tut Sądu wniosek o dział spadku, ponownie wskazując skład masy spadkowej propozycję jej podziału.

(dowód: akta tut. Sądu I (...)).

W dniu 18 grudnia 2023 roku uczestniczka T. R. (1) działając za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika złożyła odpowiedź na wniosek wniosek o dział spadku, w którym nie kwestionowała co do zasady wskazanego w nim składu spadku. Ewentualne rozbieżności dotyczyły wartości poszczególnych składników masy spadkowej oraz zaliczenia do niej darowizn czy rozliczeń z tytułu uzyskanego przez C. N. przychodu z majątku spadkowego. Strony w tych stanowiskach różniły się również w zakresie kwot do spłaty w efekcie działu spadku.

Aktualnie postepowanie to zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia niniejszego postepowania.

(dowód: akta I (...)).

Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie w.w dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, których wiarygodności żądna ze stron nie kwestionowała oraz zeznań wnioskodawczyni
i uczestniczki, którym to zeznaniom Sąd w pełni dał wiarę jako zgodnym, spójnym, logicznym
i konsekwentnym. Zatem ustalenia oparł on o zeznania wnioskodawczyni k. 25-26, zeznania uczestniczki C. N. (1) – k. 25v, oraz na podstawie dokumentów w postaci protokołu spisu inwentarza – k. 7, wydruku korespondencji e-mail stron z dnia 22.10.2022 r. – k. 18, kopii odwołania od decyzji (...) w Z. z dnia 21.10.2022 r. jak również dokumentów zgromadzonych w aktach tut Sądu – I (...), I (...), I (...), I (...).

Sąd zważył, co następuje:

Wniosek podlegał oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że z dowodów ujawnionych w sprawie wynika, że wniosek przedmiotowy wniosek został złożony z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 1019 kc w zw. z art. 88 § 2 kc.

Wnioskodawczyni w swoim wniosku powoływała się na błąd w zakresie wiedzy o składzie masy spadkowej oraz głównie okoliczność, iż pozostawała w przekonaniu, że dom przy ulicy (...) w Z. jest był własnością jej ojca.

Uprawnienie do uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku albo skutków niezłożenia żadnego oświadczenia wygasa z upływem roku od wykrycia błędu (art. 88 §2 k.c.).

Tymczasem w okolicznościach niniejszej sprawy bezspornie należało przyjąć, że wnioskodawczyni miała wiedzę o aktywach i pasywach masy spadkowej zmarłego co najmniej od października 2022 roku. W aktach sprawy znajduje się bowiem korespondencja e-mail pomiędzy wnioskodawczynią a uczestniczką postepowania z dnia 22 października 2022 roku wraz z załączonym do niego odwołaniem od decyzji (...) w Z. z dnia 20.09.2022 roku. W treści odwołania żona zmarłego w sposób szczegółowy wskazała co wchodziło w skład aktywów spadku oraz jakie zobowiązania pozostawił zmarły na dzień swojej śmierci. Okoliczności otrzymania maila wraz z załącznikiem oraz następnie osobistego spotkania wnioskodawczyni z uczestniczką nie kwestionowała sama wnioskodawczyni. Już z treści tegoż odwołania wynikało, że zmarły pozostawił więcej pasywów niż aktywów spadku. Bezspornie należy zatem przyjąć, że najpóźniej w tej dacie (22 października 2022 roku) wnioskodawczyni powzięła informację o ewentualnym wcześniejszym swoim błędnym przekonaniu co do składu masy spadkowej po zmarłym P. N.. Tym samym od tejże daty rozpoczął swój bieg termin do złożenia wniosku o uchylenie się od skutków prawnych nie złożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Wniosek natomiast został złożony do tut Sądu w dniu 18 września 2024 roku a zatem po upływie niemalże 2 lat od wykrycia błędu.

Wyjaśnienia wymaga również, że wnioskodawczyni powołała się na termin według niej wiążący – tj. otrzymanie protokołu spisu inwentarza (protokół z dnia 16.05.2024 r.). Jednakże w ocenie Sądu, przy ustaleniu daty początkowej biegu terminu o którym mowa powyżej, nie można było oprzeć się o datę protokołu spisu inwentarza skoro już wcześniejsze rzetelne informacje w postaci zestawienia aktywów i pasywów masy spadkowej dokonanego przez jedną ze spadkobierczyń – żonę zmarłego, dawały wnioskodawczyni obraz długów spadkowych zmarłego przewyższających jego aktywa. Już ta wiedza bowiem pozwalała wnioskodawczyni rozważyć ewentualne złożenie wniosku o uchylenie się od skutków prawnych. Tym bardziej, że informacje które we wskazanym mailu i odwołaniu zostały zawarte, były możliwe do zweryfikowania przez samą wnioskodawczynię (mającą wówczas status spadkobierczyni po zmarłym) w bankach, placówkach i instytucjach, mających status wierzycieli względem zmarłego jej ojca.

Na marginesie Sąd wskazuje, że nawet jeśli przyjąć, że wniosek został złożony w terminie to w ocenie Sąd brak byłoby również podstaw do jego uwzględnienia.

Zgodnie z art.1015 § 1 k.c., oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie jest jednoznaczny z prostym przyjęciem spadku. Jak wynika z powołanego przepisu, początek biegu terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku wiąże się z chwilą dowiedzenia się przez spadkobiercę o tytule powołania do spadku. Termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku przewidziany w art. 1015 § 1 k.c. jest terminem zawitym prawa materialnego. Nie podlega on zatem przedłużeniu ani przywróceniu. Oznacza to, że z chwilą jego upływu wygasa uprawnienie do skorzystania z tego prawa, a oświadczenie złożone po upływie tego terminu nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Upływ terminu z art. 1015 § 1 k.c. Sąd uwzględnia z urzędu (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2012 roku, V CSK 18/12, LEX nr (...), „Kodeks cywilny. Komentarz.” pod red. prof. dr hab. Krzysztofa Pietrzykowskiego, 2011 rok). Termin wskazany w art. 1015 §1 kc biegnie odrębnie dla każdego powołanego do dziedziczenia i odrębnie dla każdego tytułu powołania.

W niniejszej sprawie bezsporna była okoliczność, że wnioskodawczyni nie złożyła w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Wnioskodawczyni o śmierci ojca dowiedziała się w dniu, w którym ona nastąpiła tj. 7 kwietnia 2021 roku od osób postronnych /treść wniosku inicjującego postępowania/. W związku z czym termin do złożenia oświadczenia o odrzuceniu spadku po zmarłym upłynął dla niej z dniem 07.10.2021 r. Do daty tej wnioskodawczyni oświadczenia takiego nie złożyła, a tym samym przyjąć należało, że uprawnienie do odrzucenia spadku po zmarłym wygasło. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 roku Sąd przy osobistej obecności wnioskodawczyni na sali rozpraw oraz w toku całego postępowania o stwierdzenia nabycia spadku, które sama ona zainicjowała, stwierdził, ze spadek po zmarłym na postawie ustawy po (...) części nabyli wnioskodawczyni oraz uczestnicy niniejszego postepowania.

W ocenie sądu w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki przewidziane w treści przepisu art. 1019 § 1 i 2 k.c. oraz art. 84 k.c., od których ustawa uzależnia skuteczność uchylenia się przez spadkobiercę od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia oświadczenia woli o odrzuceniu spadku.

Jak wskazał SN w postanowieniu z dnia 20.07.2020 r. sygn. akt II CSK 100/19 zastosowanie
art. 1019 § 2 k.c. w zw. z art. 84 § 2 k.c. może uzasadniać zarówno błąd co do faktu jak i co do prawa. Mylne wyobrażenie spadkobiercy o stanie spadku może odnosić się do samego istnienia długów spadkowych oraz ich wysokości może być potraktowane jako błąd w rozumieniu art. 84 § 2 k.c., uzasadniający zastosowanie ochrony przewidzianej w art. 1019 § 2 k.c. w zw. z art. 84 § 2 k.c., jednak, aby błąd taki mógł zostać uznany za błąd istotny należy wykazać, że spadkodawca nie miał wiedzy o długach spadkowych mimo powziętych przez niego odpowiednich, możliwych działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu spadku.

Tym samym podstawą uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia spadkowego jest błąd prawnie doniosły (art. 1019 § 2 w zw. z art. 84 § 1 zd. 1 i § 2 k.c.). Błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku, pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustalaniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego ( post. SN z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, OSNC 2006, nr 5, poz. 94, a także post. SN z dnia 29.11.2012r., II CSK 172/12, LEX nr (...))). Jak wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu powołanego orzeczenia, „poprzestanie na pozbawionym jakichkolwiek konkretnych podstaw przypuszczeniu, dotyczącym stanu majątku spadkowego, nie może być uznane za błąd istotny, lecz za lekkomyślność, która nie stanowi podstawy uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia (niezłożenia oświadczenia) woli na podstawie przepisów o wadach oświadczenia woli. Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić, dostrzegając w nim odwołanie się do samej istoty błędu prawnie doniosłego, który - przez dopuszczenie uchylenia się od skutków oświadczenia, dotkniętego taką wadą - umożliwia odstąpienie od zasady, że każdy ponosi ryzyko swego błędu”. Poprzestanie na pozbawionym podstaw przypuszczeniu, dotyczącym stanu majątku spadkowego, jest wyrazem braku należytej staranności, który uniemożliwia uchylenie się od skutków prawnych niezłożenia oświadczenia woli.

Również w orzecznictwie i doktrynie dopuszcza się możliwość uchylenia się od skutków prawnych niezachowania terminu do złożenia przed spadkobiercę oświadczenia o przyjęciu bądź odrzuceniu spadku bądź skutków prostego przyjęcia spadku z uwagi na błąd co do składu spadku. Podkreśla się przy tym, że błędem takim nie jest nieznajomość przedmiotu spadku pozostająca w związku przyczynowym z niedołożeniem przez spadkobiercę należytej staranności w ustaleniu rzeczywistego stanu majątku spadkowego (tak B. Lewaszkiewicz – Petrykowska w: Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, pod red. M. Pyziak – Szafnickiej, Warszawa 2009 r., s. 891-892; J. Kremis w: Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. E. Gniewka, Warszawa 2006 r., s. 1533, E. Skowrońska – Bocian, Komentarz do kodeksu cywilnego, Księga czwarta. Spadki, Warszawa 2003 r., s. 197; tak Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04, z dnia 18 marca 2010 r., V CSK 337/09, z dnia 5 lipca 2012 r., IV CSK 612/11).

Wobec powyższego za błąd istotny spadkobiercy wolno uznać brak wiedzy o stanie spadku, który jest usprawiedliwiony okolicznościami i powstał, mimo podjęcia właściwych i możliwych działań zmierzających do ustalenia rzeczywistego stanu spadku (Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2005 r., IV CK 799/04).

W niniejszej sprawie nie można było uznać, że wnioskodawczyni wykazała się należytą starannością w zakresie podjętych czynności, zmierzających do ustalenia składu spadku.

Jak wynika z zeznań samej wnioskodawczyni oraz uczestniczki, z powodów osobistych, nie podjęła ona po śmierci ojca jakichkolwiek rozmów w zakresie jego sytuacji majątkowej w dacie śmierci, pomimo iż miała ku temu możliwość. F. bowiem dane kontaktowa do żony zmarłego, jak również widywała się ona z nią w sądzie podczas rozpraw w tym sprawy o stwierdzenia nabycia spadku.

Tym samym wnioskodawczyni wykazała się dużą niefrasobliwością nie próbując nawet ustalić przed zainicjowaniem postepowania stwierdzenie nabycia spadku jak również przed upływem 6-miesięcznego terminu od daty śmierci ojca, celem ustalenia jakichkolwiek danych związanych z aktywami i pasywami masy spadkowej. W zasadzie opierała się ona nie na jakichkolwiek informacjach a na przypuszczeniach, których w żadnej mierze nie zweryfikowała.

Tym samym pozwoliła ona aby ustawowy 6 miesięczny termin upłynął bez złożenia oświadczenia w zakresie przyjęcia bądź odrzucenia spadku po ojcu. Nie sposób zatem uznać, aby podjęła ona odpowiednie i możliwe działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego spadku, bo wystarczyło, aby pomimo napiętych relacji z żoną zmarłego ojca, ustalić z nią długi spadkowe zmarłego. Mając świadomość braku testamentu oraz swojego powołania do spadku, winna ona przed upływem wskazanego terminu podejmując co najmniej starania celem poczynienia takich ustaleń, czego w żadnej mierze nie uczyniła. Nie wykazała również jakoby ktokolwiek utrudniał jej poczynienie takich ustaleń lub tez celowo wprowadzał ją w błąd.

Nie można było zatem w ocenie Sadu uznać, że wnioskodawczyni dochowała staranności w ustaleniu istnienia długów spadkowych, jeśli sama przyznała, że nie chciała rozmawiać z żoną zmarłego ojca. Nie wskazała też żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jej przekonanie o nieistnieniu takich długów.

Należy również wskazać, że sporządzenie spisu inwentarza przed przyjęciem lub odrzuceniem spadku jest jak najbardziej możliwe i bywa wręcz wskazane, gdy istnieją wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątku i długów zmarłego. Spadkobierca może samodzielnie sporządzić wykaz inwentarza lub zlecić to komornikowi – bez konieczności wcześniejszego złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Taka procedura daje czas na spokojną analizę sytuacji i uniknięcie pochopnych decyzji, które mogłyby prowadzić do odpowiedzialności za cudze długi. Ważne jest, by działać w terminie – 6 miesięcy od śmierci spadkodawcy – oraz starannie udokumentować zarówno aktywa, jak i zobowiązania spadkowe.

Ze wszystkich wyżej wskazanych względów wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych niezłożenia w terminie oświadczenia o odrzuceniu spadku podlegał oddaleniu.