Wyrok z 9 czerwca 2025, sygn. II W 138/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 czerwca 2025 r.

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu - II Wydział Karny w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Marcin Chmielowski

Protokolant: Jakub Wastag

po rozpoznaniu na rozprawie głównej w dniach 2 kwietnia, 26 maja i 9 czerwca 2025 r.

sprawy M. K.

s. L. i G. z domu L.

ur. (...) w N.

obwinionego o to, że:

w dniu 18 sierpnia 2024 r. około godz. 16.50 w miejscowości R., rejonu (...), w strefie ciszy sterował łodzią o nr rej. (...) z silnikiem spalinowym o mocy (...) z użyciem silnika spalinowego po akwenie Jeziora R.

tj. o wykroczenie z art. 338 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w zw. z § 1 ust. 1 uchwały nr (...) (...) (...) (...) z 20 lipca 2006 r. w sprawie zakazu używania jednostek pływających z napędem spalinowym na (...) w zw. z uchwałą nr (...) (...) z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie zmiany uchwały (...) (...) w sprawie zakazu używania jednostek pływających z napędem spalinowym na (...)

____________________________________________________________________________

I.  uznaje obwinionego M. K. za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu we wniosku o ukaranie stanowiącego wykroczenie z art. 338 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska w zw. z § 1 ust. 1 uchwały nr (...) (...) (...) (...) z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zakazu używania jednostek pływających z napędem spalinowym na (...) i za to na mocy art. 338 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska wymierza mu karę grzywny w wysokości 300 (trzysta) złotych;

II.  na mocy art. 119 § 1 kpw zasądza od obwinionego M. K. na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w wysokości 150 (sto pięćdziesiąt) złotych, na co składa się 30 (trzydzieści) złotych opłaty od kary grzywny oraz 120 (sto dwadzieścia) złotych zryczałtowanych wydatków Skarbu Państwa.

Sygn. akt II W 138/25

UZASADNIENIE

WYROKU Z DNIA 9 CZERWCA 2025 R.

I. Ustalenia faktyczne w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia.

(...) ( (...)) jest stowarzyszeniem działającym w oparciu o ustawę z 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach. Podstawą podziału organizacyjnego (...) są oddziały regionalne, które są od siebie wzajemnie niezależne. W stowarzyszeniu (...) nie ma rejonizacji, dlatego różne oddziały (...) mogą działać niezależnie od siebie na tych samych ciekach wodnych. Na (...) działa między innymi (...) w N., które na mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 lutego 2014 r. nr (...) posiada zezwolenie na wykonywanie ratownictwa wodnego wydane na podstawie art. 12 § 1 ustawy z 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie osób przebywających na obszarach wodnych.

Obwiniony M. K. urodził się w (...) r. Pracuje jako dyrektor generalny w firmie (...) oraz prowadzi własną działalność gospodarczą. Nie był karany za przestępstwa. Obwiniony od 15 czerwca 1992 r. jest członkiem (...) (...), udziela się w tym stowarzyszeniu na zasadzie wolontariatu, zajmując się przede wszystkim szkoleniem młodzieży i dbaniem o bezpieczeństwo. Legitymuje się tytułem młodszego ratownika wodnego oraz ukończył kurs kwalifikowanej pierwszej pomocy. Posiada też patent motorowodnego sternika morskiego, jak również jest płetwonurkiem pierwszej kategorii.

W dniu 18 sierpnia 2024 r. około godz. 16.50 w R., w strefie ciszy, obwiniony sterował stanowiącą jego własność łodzią nr rej. (...) o nazwie (...) o mocy 115 koni mechanicznych - używając silnika spalinowego, mimo iż łódź posiada także alternatywny napęd elektryczny. (...) ta miała flagę (...) (...). Zauważyli to funkcjonariusze patrolu motorowodnego (...), którzy podjęli w związku z tym interwencję uznając, iż obwiniony płynąc na silniku spalinowym w strefie ciszy naruszył przepisy uchwały (...) (...) z 20 lipca 2006 r. nr (...) w sprawie zakazu używania jednostek pływających z napędem spalinowym na (...). Obwiniony odmówił przyjęcia zaproponowanego mu mandatu, został pouczony o dalszym toku czynności. Obwiniony świadomie płynął w strefie ciszy na silniku spalinowym do tzw. „woprówki” tj. siedziby (...) (...) w B. wiedząc, że jest to zabronione, ponieważ spieszył się na swój dyżur ratowniczy, który miał rozpocząć się tego dnia od godz. 17.00 i trwać do godz. 20.00. Nie był to dyżur planowy obwinionego, został na niego pilnie wezwany z uwagi na braki w kadrze ratowniczej, gdyż jeden z jego kolegów musiał wcześniej udać się do domu. Przez większą część drogi obwiniony płynął na silniku elektrycznym, ale będąc już niedaleko celu włączył silnik spalinowy bojąc się spóźnienia.

Dowody:

- zeznania R. R. (k. 5 i k.40)

- zeznania P. S. (k. 8 i k. 40)

- odpis karty karnej obwinionego (k. 17)

- karta ewidencyjna członka (...) (...) (k. 24-26)

- zaświadczenie o ukończeniu przez obwinionego kursu pierwszej pomocy oraz uzyskaniu tytułu ratownika (k. 27)

- patent motorowodnego sternika morskiego (k. 28-29)

- dokument rejestracyjny łodzi (k. 30-31)

- decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z 24.02.2014 r. nr (...) (k. 32-35)

- kserokopia karty dyżurów ratowników (k. 36)

- zaświadczenie (...) (...) z 26.03.2025 r. o dyżurze obwinionego w dniu 18.08.2024 r. (k. 37)

- wyjaśnienia obwinionego (k. 39)

II. Ocena dowodów.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie budził wątpliwości, był wiarygodny, nie zawierał treści budzących wątpliwości z punktu widzenia kryteriów wskazanych w art. 7 kpk. Stanowił on miarodajną podstawę ustaleń faktycznych w sprawie. Dowody te nie były kwestionowane przez oskarżyciela publicznego, który nie brał zresztą udziału w rozprawie głównej. Należy podkreślić, że sfera faktów nie była w niniejszej sprawie sporna, obwiniony nie kwestionował przebiegu zdarzenia w dniu 18 sierpnia 2024 r. Przeciwnie, przyznał, że świadomie naruszył zakaz opisany w uchwale (...) (...) z 20 lipca 2006 r. nr (...), którego istnienia był świadom – wskazując motywy swojego czynu.

III. Ocena prawna.

Stanowisko obwinionego (k. 13 i k. 39) który nie kwestionując samego faktu sterowania przez siebie w dniu 18 sierpnia 2024 r. w strefie ciszy Jeziora R. łodzią płynącą na silniku spalinowym, nie przyznawał się jednak do winy uznając, że jego czyn nie wyczerpywał znamion zarzuconego mu wykroczenia, gdyż płynął cyt. „do pracy” tj. wykonywać swoje zadania związane z działalnością w (...) nie zasługiwało na uwzględnienie.

Odpowiedzialności przewidzianej w art. 338 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska podlega ten, kto nie przestrzega ograniczeń, nakazów lub zakazów określonych w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 116 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z § 2 pkt. 1 uchwały (...) (...) z 20 lipca 2006 r. nr (...) (k. 42) ograniczeniom przewidzianym w jej § 1 nie podlegają jednostki pływające m. in. (...) w trakcie:

[1] w trakcie wykonywania czynności służbowych;

[2] czynności związanych z utrzymaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W ocenie Sądu czyn obwinionego stanowił jednak wykroczenie, ponieważ nie mieścił się w zakresie wyłączenia wskazanego w § 2 uchwały.

By wyłączenie takie zaistniało musiałyby być spełnione dwa warunki:

1. dana jednostka pływająca w określonym miejscu i czasie kwalifikowałaby się jako jednostka pływająca (...);

2. jednostka ta wykonywała czynności związane z utrzymaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego (pojęcie czynności służbowych, o którym także mowa w § 2 pkt. 1 uchwały siłą rzeczy nie odnosi się do (...)u, który nie jest służbą państwową, lecz prywatnym stowarzyszeniem).

Obydwa te warunki nie są spełnione w realiach niniejszej sprawy.

Brak podstaw do przyjęcia, że w czasie czynu łódź, którą sterował obwiniony, kwalifikowała się w ogóle jako jednostka pływająca (...). Nie chodzi przy tym o to, że stanowiła ona prywatną własność M. K.. Obwiniony wyjaśnił, że w sądeckim (...) istnieje praktyka używania przez jego członków sprzętu prywatnego do celów związanych z działalnością (...). Sądowi – z racji rozpoznawania podobnej sprawy sygn. (...) dotyczącej obwinionego T. B. - z urzędu wiadomo zresztą, że praktyka taka istnieje również co najmniej w przypadku Specjalistycznej D. (...) Z. wchodzącej w skład (...)u. Prawo nie zawiera definicji jednostki pływającej (...), w tym nie nakłada na poszczególne oddziały czy drużyny (...) obowiązku posługiwania się w ramach wykonywania statutowych celów (...)u sprzętem stanowiącym własność stowarzyszenia w znaczeniu prawa cywilnego. Jest to oczywiście możliwe, dopuszczalne jest jednak – w braku przeciwnych regulacji - także posługiwanie się przez (...) sprzętem na podstawie innych tytułów prawnych (jak przykładowo umowa użyczenia, co miało miejsce w sprawie (...)). Przeciwna interpretacja nie ma podstaw prawnych, byłaby także nieracjonalna z punktu widzenia celowościowo-funkcjonalnego. Sąd nie znajduje zresztą przekonujących przesłanek do wykluczenia nawet tytułu ściśle faktycznego w postaci posiadania takiego sprzętu rozumianego nie jako prawo lecz faktyczne władztwo nad rzeczą (zob. art. 336 kodeksu cywilnego). O tym, czy dana jednostka pływająca w danym miejscu i czasie kwalifikuje się jako jednostka (...) nie decyduje formuła prawna, w oparciu o którą jest użytkowana, lecz okoliczności tego użytkowania.

W tym kontekście trzeba jednak – w ślad za ustaleniami faktycznymi opisanymi powyżej w pkt. I niniejszego uzasadnienia – podkreślić, że brak podstaw do traktowania łodzi obwinionego w czasie czynu za jednostkę pływającą (...). Kiedy obwiniony płynął łodzią do „woprówki” nie wykonywał bowiem żadnych czynności mieszczących się w kategorii nawet najszerzej pojętych statutowych celów (...), lecz płynął do miejsca, w którym czynności te (konkretnie dyżur ratowniczy w zastępstwie kolegi) dopiero miały zostać podjęte. Jest to sytuacja analogiczna chociażby do tej, w której pracownik jedzie samochodem do miejsca pracy. Nawet jeśli jest to samochód służbowy, to sam fakt dojazdu nim do pracy nie powoduje, że pracownik już w drodze do miejsca podjęcia obowiązków służbowych znajduje się w pracy. Dojazd do miejsca pracy nie jest jeszcze pracą samą w sobie. Przy czym nawet jeżeli pracownik spieszy się do pracy z obawy przed spóźnieniem, nie usprawiedliwia to łamania przez niego przepisów ruchu drogowego.

Z powyższego wynika również, że obwiniony płynąc łodzią na dyżur nie wykonywał czynności związanych z utrzymaniem bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz dopiero zbliżał się do miejsca podjęcia tych czynności (dyżuru ratownika).

Zarazem w sprawie nie zachodziły okoliczności o charakterze kontratypowym, które uchylałyby winę M. K. lub bezprawność jego czynu, a zwłaszcza brak podstaw do posłużenia się konstrukcją stanu wyższej konieczności w rozumieniu art. 16 § 1 kw. Obwiniony płynąc na dyżur niezgodnie z przepisami uchwały nie działał w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącemu jakiemukolwiek dobru prawnemu. W czasie kiedy został wezwany na dyżur, jak również w czasie płynięcia w celu jego podjęcia, nie doszło do żadnej kryzysowej sytuacji, szczególnie jakiegoś wypadku łodzi itp., która wymagałaby pilnej obecności obwinionego. Z jego własnych wyjaśnień wynika, że płynął do pomocy w patrolu na koniec dnia, kiedy pojawił się w woprówce to odbył z kolegą rutynowy patrol wodny w celu sprawdzenia czy wszyscy opuścili akwen (k. 39/2).

Mając zatem na uwadze, że czyn obwinionego nie mieścił się w zakresie zastosowania § 2 pkt. 1 uchwały (...) (...) z 20 lipca 2006 r. nr (...) – Sąd w pkt. I wyroku uznał obwinionego za winnego popełnienia wykroczenia zarzuconego we wniosku o ukaranie.

IV. Kara.

Sprawca wykroczenia z art. 338 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska podlega karze grzywny od 20 zł do 5.000 zł (art. 24 § 1 kw). Sąd uznał za wystarczającą karę grzywny w kwocie 300 złotych. Nie przekracza stopnia winy obwinionego oraz społecznej szkodliwości jego czynu. Mimo niewielkiej wysokości będzie właściwie realizować względy związane z prewencją indywidualną (względy zapobiegawczo-wychowawcze) oraz generalną (społeczne oddziaływanie ukarania). W przekonaniu Sądu ukaranie obwinionego w/w grzywną skutecznie powstrzyma go na przyszłość przed naruszaniem przepisów regulujących zasady pływania po (...). W realiach sprawy nie zachodziła potrzeba surowszego karania obwinionego, orzeczona mu kara będzie skutecznie oddziaływać na obwinionego.

V. Koszty procesu.

Mając na uwadze wynik procesu, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 119 § 1 kpw jego kosztami obciążono obwinionego.