Zarządzenie z 3 lipca 2025, sygn. I C 731/24

Sygn. akt I C (...) upr.

Uzasadnienie wyroku zaocznego z 17 kwietnia 2025 r.

Niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, a wartość przedmiotu sporu nie przekracza czterech tysięcy złotych, tak zatem uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z dyspozycją przepisu art. 505 ⁸ § 4 k.p.c.

Sąd zważył, co następuje.

W niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania wyroku zaocznego stosownie do art. 339 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. Natomiast w myśl art. 339 § 2 k.p.c. stanowi natomiast, że zaistnienia podstaw do wydania wyroku zaocznego, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Oznacza to, że sąd, o ile tylko nie ma uzasadnionych wątpliwości, zobligowany jest do uznania podanej przez powoda podstawy faktycznej, to jest twierdzeń powoda o okolicznościach faktycznych, za zgodną z prawdą bez potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego. Domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda dotyczy jednak wyłącznie strony faktycznej i nie zwalnia sądu od rozważenia, czy przytoczone okoliczności uzasadniają należycie i w całości żądania pozwu oraz czy uwzględnienie tych żądań nie narusza obowiązujących przepisów. Sąd nie jest zatem zwolniony z obowiązku dokonania prawidłowej oceny materialnoprawnej zasadności żądania pozwu opartego na tych twierdzeniach (zob. orzeczenie Sądu Najwyższego z 29 maja 1958 r., 1 CR 969/57, OSNCP 1960/1/14; wyroki Sądu Najwyższego: z 15 września 1967 r., III CRN 175/67, OSNCP 1968/8–9/142; 15 marca 1996 r., I CRN 26/96, OSNCP 1996/7–8/108; 6 czerwca 1997 r., I CKU 87/97, Prok. i Pr.- wkł. (...), s. 44; 31 marca 1999 r., I CKU 176/97, Prok. i Pr.-wkł. (...), s. 30). Jeżeli zatem w świetle przytoczonych przez powoda okoliczności brak jest podstaw do uwzględnienia żądania pozwu, sąd wyrokiem zaocznym od-dala powództwo (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 7 czerwca 1972 r., III CRN 30/72, Biul. SN 1972/10/178).

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Strona powodowa dochodziła od pozwanej zapłaty na podstawie umowy pożyczki zawartej z pierwotnym wierzycielem. Zgodnie z art. 720 § 1 i 2 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Umowa pożyczki, której wartość przekracza tysiąc złotych, wymaga zachowania formy dokumentowej. Z kolei w myśl art. 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o kredycie konsumenckim przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, przy czym za umowę o kredyt konsumencki uważa się między innymi umowę pożyczki. Natomiast zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania (§ 1). Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). Oznacza to, że do przelania wierzytelności na inny podmiot niezbędne jest zawarcie umowy pomiędzy zbywcą wierzytelności a jej nabywcą. Umowa ta określa warunki, na jakich dochodzi do przejścia wierzytelności.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, należy zauważyć, że strona powodowa nie posiada legitymacji czynnej do występowania w procesie. W aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na to, że strona powodowa nabyła wierzytelność przysługującą pierwotnemu wierzycielowi wobec pozwanej. Do akt sprawy dołączona została umowa pożyczki z 1 lutego 2023 r. zawarta przez pierwotnego wierzyciela (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. oraz pozwaną I. W. (1), a także umowa cesji wierzytelności z 5 grudnia 2023 r. zawarta pomiędzy (...)a stroną powodową (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. na mocy której (według twierdzeń strony powodowej) strona powodowa miała nabyć wierzytelność wynikającą z umowy pożyczki z 1 lutego 2023 r. zawartą przez pierwotnego wierzyciela (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. oraz pozwaną I. W. (1). Do pozwu nie zostały jednak dołączone żadne dokumenty wskazujące na cesję wierzytelności dokonaną między pierwotnym wierzycielem a więc (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., a podmiotem od którego strona powodowa miała nabyć wierzytelność, to jest (...) Nie można zatem uznać, że strona powodowa skutecznie nabyła wierzytelność przysługującą względem pozwanej.

Fakt zawarcia umowy przelewu wierzytelności nie implikuje istnienia wierzytelności będącej przedmiotem umowy przelewu. Nie może być bowiem tak, że okoliczność zawarcia umowy przelewu wierzytelności zwalnia stronę powodową z obowiązku dowiedzenia istnienia źródła roszczenia, jego ukształtowania co do wysokości, wymagalności i stawia go w sytuacji korzystniejszej niż znajdowałby się pierwotny wierzyciel. W oparciu o przedłożone przez powoda dokumenty nie sposób jednak ustalić faktu istnienia konkretnej wierzytelności z tytułu konkretnej umowy o świadczenie usług. Jeżeli strona dopuszcza się zaniedbań w zakresie przysługującej jej inicjatywy dowodowej oferując np. niepełny materiał dowodowy, musi liczyć się z tym, że jej roszczenie nie zostanie uwzględnione, szczególnie, gdy jest to podmiot którego działalność skupia się na skupowaniu i dochodzeniu wierzytelności. Sama umowa cesji potwierdza jedynie fakt zawarcia umowy przelewu wierzytelności. Nie stanowi jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności (tak wyrok SN z 13.06.2013 r., V CSK 329/12, LEX nr 1375500, wyrok SA w Białymstoku z 15.10.2015 r., I ACa 492/15, LEX nr 1842189).

Legitymacja procesowa jest bowiem jedną z przesłanek materialnych, czyli okoliczności stanowiących w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Otóż, aby ochrona prawna mogła być przez sąd udzielona, z żądaniem jej udzielenia musi wystąpić osoba do tego uprawniona. Tym uprawnieniem jest właśnie legitymacja procesowa czynna (wyrok SA w Poznaniu z dnia 17 maja 2005 roku, I ACa 1202/04). Wykazanie legitymacji procesowej czynnej po swojej stronie powinno mieć miejsce już w fazie składania pozwu i stanowić wstępny etap pozwalający Sądowi na rozważanie w dalszym zakresie zasadności roszczenia. Ponadto należy zauważyć, że w nauce postępowania cywilnego, jak i w praktyce sądowej przyjmuje się, że legitymacja procesowa jest właściwością podmiotu, w stosunku do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu albo nieistnieniu indywidualno-konkretnej normy prawnej przytoczonej w powództwie. Legitymacja procesowa jest więc zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania co do istoty sprawy i bierze tą przesłankę pod uwagę z urzędu, a zatem ma obowiązek ustalić tą okoliczność. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej, jak i biernej prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo (H. Pietrzkowski, Zarys metodyki pracy sędziego w sprawach cywilnych, Warszawa 2007, s. 112).

Dalej należy wskazać, że dołączony do pozwu dokument mający stanowić załącznik do umowy cesji wierzytelności z dnia 5 grudnia 2023 roku (k. 18) nie może w żaden sposób zostać powiązany z umową cesji wierzytelności z 5 grudnia 2023 r., gdyż nie wiadomo jakiej konkretnie umowy dotyczy, nie posiada tytułu oraz żadnej daty. Nie stanowi on zatem integralnej części umowy cesji, gdyż nie można go w żaden sposób powiązać z przedmiotową umową. Tym samym strona powodowa nie wykazała, że na mocy umowy z dnia 5 grudnia 2023 r. wierzytelność przeciwko I. W. (2) z umowy pożyczki z dnia 1 lutego 2023 r. zawartej z pierwotnym wierzycielem (...) Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. została skutecznie przeniesiona na stronę powodową.

Mając na uwadze powyższe argumenty sąd oddalił powództwo.

J., 3 lipca 2025 r. asesor sądowy Piotr Flisiuk

Sygn. akt I C (...)upr.