Uzasadnienie z 7 lipca 2025, sygn. I C 105/25

UZASADNIENIE

Powód E. Wierzytelności Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. domagał się zasądzenia od pozwanej I. J. kwoty 7.645,31 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 7 stycznia 2025 roku do dnia zapłaty. Nadto domagał się zasądzenie od pozwanej na swą rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wskazał, że pozwana w dniu 20 grudnia 2019 roku zawarła
z poprzednikiem prawnym powoda (...) S.A. z siedzibą w W. umowę pożyczki nr (...) na kwotę 5.000 złotych, na mocy której zobowiązała się do spłaty pożyczki
w 24 miesięcznych ratach na warunkach wskazanych szczegółowo w umowie, z czego się nie wywiązała. W konsekwencji poprzednik prawny powoda wypowiedział pozwanej umowę pożyczki nr (...) ze skutkiem na dzień 2 grudnia 2020 roku.

Pozwana I. J. nie przedłożyła odpowiedzi na pozew i nie ustosunkowała się
do żądania pozwu.

Sąd ustalił, co następuje:

W dniu 19 grudnia 2019 roku sporządzona została umowa pożyczki nr (...)
na dane pożyczkobiorcy: I. J. i pożyczkodawcy: (...) S.A. z siedzibą
w W.. W umowie wskazano, że całkowita kwota pożyczki wynosi 5.000 złotych.
W punkcie I 9) umowy określono, że wypłata pożyczki zostanie zrealizowana przez pożyczkodawcę w terminie 7 dni od daty zawarcia umowy oraz przekazania pożyczkodawcy przez klienta określonych przez pożyczkodawcę dokumentów i informacji niezbędnych
do dokonania oceny zdolności kredytowej klienta, które wraz z innymi informacjami pozyskanymi przez pożyczkodawcę będą w ocenie pożyczkodawcy wystarczającą podstawą
do podjęcia decyzji o wypłacie pożyczki. Podano przy tym, że pożyczkodawca
w uzasadnionych przypadkach zastrzega możliwość wstrzymania wypłaty pożyczki
do momentu przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji tożsamości klienta, w szczególności poprzez przesłanie na adres mailowy pożyczkodawcy (...) skanu dowodu osobistego, innego dokumentu stwierdzającego tożsamość klienta, a także innych niezbędnych danych umożliwiających sprawdzenie klienta. W przypadku niezrealizowania przez klienta transakcji wypłaty kwoty pożyczki z wykorzystaniem instrumentu płatniczego, czeku lub przekazu pocztowego w terminie 7 dni od dnia udostępnienia klientowi środków pieniężnych tytułem pożyczki, a następnie zwrotu przez dostawcę usług płatniczych lub wystawcę instrumentu płatniczego, czeku lub przekazu pocztowego środków pieniężnych
do pożyczkodawcy, umowa pożyczki wygasa. Klient nie ponosi kosztów zwrotu kwoty niewykorzystanej pożyczki, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym. W przypadku niespełnienia przez klienta warunków wypłaty pożyczki, a także gdy weryfikacja tożsamości przebiegnie negatywnie lub gdy klient odmówi poddania się dodatkowej weryfikacji tożsamości, umowa pożyczki wygasa ze skutkiem natychmiastowym. Klient jest informowany o przyczynach niewypłacenia pożyczki pocztą elektroniczną e-mail.

(dowód: umowa pożyczki – k. 23-26)

W dniu 2 grudnia 2020 roku sporządzono pismo zatytułowane „wypowiedzenie umowy pożyczki” na dane adresata I. J., w którego treści wskazano, że (...) S.A.
z siedzibą w W. wypowiada umowę pożyczki nr (...) z zachowaniem dwutygodniowego okresu na polubowną spłatę zadłużenia.

(dowód: pismo z dnia 2 grudnia 2020 r. – k. 27)

W dniu 3 grudnia 2024 roku pomiędzy (...) S.A. z siedzibą w W.
a E. Wierzytelności Niestandaryzowanym Funduszem Inwestycyjnym Zamkniętym
z siedzibą w W. zawarta została umowa sprzedaży wierzytelności szczegółowo określonych w załączniku nr 1 do umowy, stanowiącym integralną część przedmiotowej umowy cesji, który sporządzony został według stanu na dzień 13 września 2019 roku.
W załączniku nr 1 pod pozycją nr 236 widnieje wymagalna wierzytelność wobec klienta
o nr (...) w kwocie 7.560,21 złotych z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia
19 grudnia 2019 roku.

(dowód: umowa przelewu wierzytelności – k. 16-20, załącznik nr 1 – k. 21, oświadczenie
o zapłacie ceny – k. 22)

W dniu 7 stycznia 2025 roku E. Wierzytelności Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w W. wystąpił do Sądu Rejonowego w Lublinie-Zachód w L. przeciwko I. J. z pozwem o zapłatę w elektronicznym postępowaniu upominawczym należności wynikającej z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 19 grudnia 2019 roku w kwocie 7.695,13 złotych.

(dowód: dokumentacja (...) k. 14-15v i k. 35)

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo było niezasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 339 § 1 kpc, Sąd może wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany w wyznaczonym terminie nie złożył odpowiedzi na pozew. W niniejszej sprawie pozwana nie ustosunkowała się
co do twierdzeń podnoszonych w pozwie. Niewątpliwie nie podjęła więc obrony, a implikacją tego stanu rzeczy było spełnienie przesłanek do wydania wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym.

Przepis art. 339 § 2 kpc stanowi zaś, że w przypadku, o którym mowa w § 1, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o faktach zawarte w pozwie lub pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed posiedzeniem, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Niezależnie zatem od wynikającego
z art. 339 § 2 kpc domniemania prawdziwości twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy, Sąd jest zobowiązany rozważyć, czy w świetle przepisów obowiązującego prawa materialnego, twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądań pozwu, w zakresie tym nie obowiązuje bowiem domniemanie z art. 339 § 2 kpc, zaś negatywny wynik takich rozważań powoduje wydanie wyroku zaocznego oddalającego powództwo ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 10 września 2013 roku sygn. akt I ACa 494/13, publ. LEX
nr (...)).

W realiach niniejszej sprawy powód wywodził swoje roszczenie z zawartej przez pozwaną posiadającą status konsumenta z wierzycielem pierwotnym powoda – podmiotem prowadzącym działalnością gospodarczą polegającą m.in. na udzielaniu pożyczek, umowy pożyczki nr (...) z dnia 19 grudnia 2019 roku. W związku z tym wskazać należy,
że w obecnym stanie prawnym, Sąd – wobec treści art. 117 § 2 ¹ kc, który stanowi,
że po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi – obowiązany jest z urzędu, niezależnie
od podniesienia zarzutu przez stronę przeciwną dokonać oceny, czy roszczenie dochodzone przeciwko konsumentowi nie uległo przedawnieniu.

Zgodnie z treścią art. 118 kc, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

Początek biegu terminu przedawnienia roszczeń określa natomiast przepis
art. 120 § 1 kc, który stanowi, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Jeżeli wymagalność roszczenia zależy od podjęcia określonej czynności przez uprawnionego, bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stałoby się wymagalne, gdyby uprawniony podjął czynność w najwcześniej możliwym terminie.

Z kolei art. 123 § 1 kc stanowi, że bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia (pkt 1), przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje (pkt 2).

W niniejszej sprawie roszczenie powoda niewątpliwie miało związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, gdyż jego poprzednik prawny jest podmiotem zawodowo zajmującym się udzielaniem pożyczek i miało charakter okresowy, gdyż pożyczka miała zostać spłacona w 24 miesięcznych ratach, a tym samym ogólny termin jego przedawnienia wynosi trzy lata. Z treści przełożonej do akt umowy pożyczki wynika przy tym, że termin zapłaty pierwszej raty został określony na dzień 19 stycznia 2020 roku, a ostatniej na dzień
19 grudnia 2021 roku ( vide: harmonogram spłat na k. 24 akt sprawy). Jednocześnie powód
w pozwie wskazywał na wymagalność roszczenia – wobec wypowiedzenia pozwanej umowy pożyczki – na dzień 2 grudnia 2020 roku.

Dla ustalenia terminu przedawnienia dochodzonego roszczenia z tytułu pożyczki decydujące znaczenie ma termin wymagalności poszczególnych rat pożyczki, ewentualnie wypowiedzenia umowy pożyczki. Odrębne reguły przedawnienia należy bowiem stosować
do części roszczeń, które stały się wymagalne w związku z wypowiedzeniem umowy pożyczki oraz odrębne reguły do roszczeń z tytułu poszczególnych rat nieuzależnionych
od wypowiedzenia umowy i wynikających z umowy pożyczki. Te pierwsze przedawniają się
z upływem trzech lat od daty upływu okresu wypowiedzenia, zaś te drugie przedawniają się osobno z upływem trzech lat liczonych od dnia, w którym rata powinna zostać spłacona zgodnie z zawartą umową.

Sąd dokonując analizy akt spraw uznał, że roszczenie dochodzone pozwem uległo przedawnieniu. Nie można było bowiem dojść do innego wniosku w sytuacji, gdy powód powoływał się w pozwie na datę wymagalności roszczenia – 2 grudnia 2020 roku, zaś
z pozwem do Sądu Rejonowego w Lublinie-Zachód w L. przeciwko pozwanej o zapłatę należności wynikającego z tytułu umowy pożyczki nr (...) z dnia 19 grudnia 2019 roku wystąpił dopiero w dniu 7 stycznia 2025 roku, a więc niewątpliwie już po upływie 3-letniego terminu przedawnienia.

Co jednak istotne, powód nie przedłożył żadnego dowodu, który pozwalałby
na ustalenie, że wypowiedzenie umowy pożyczki zostało skutecznie doręczone pozwanej.
W aktach brak jest dowodu nadania, doręczenia lub chociażby potwierdzenia skierowania wypowiedzenia do pozwanej. Okoliczność ta uniemożliwia uznanie, że wymagalność całego roszczenia mogła zostać skutecznie wyznaczona w oparciu o instytucję wypowiedzenia umowy. Brak dowodu skutecznego doręczenia wypowiedzenia pozwanej czyni natomiast
w ocenie Sądu zasadnym przyjęcie, że poszczególne raty umowy pożyczki stawały się wymagalne w terminach wskazanych w harmonogramie umowy. Z dokumentów złożonych do akt wynika, że termin płatności pierwszej raty upływał w dniu 19 stycznia 2020 roku, natomiast ostatniej w dniu 19 grudnia 2021 roku. W tych też okolicznościach uznać należało, że roszczenie powoda w zakresie zapłaty ostatniej raty stało się wymagalne najpóźniej w dniu 20 grudnia 2021 roku, a więc uległo przedawnieniu z dniem 30 grudnia 2024 roku. Niewątpliwie więc w realiach niniejszej sprawy doszło do przedawnienia także pozostałych 23 rat pożyczki, których termin płatności upływał wcześniej.

W świetle powyższego stwierdzić należało, że niezależenie od przyjętej koncepcji – zarówno przy założeniu, że wypowiedzenie umowy, na które powoływał się powód, było skuteczne i określiło datę wymagalności na 2 grudnia 2020 roku, jak i w przypadku uznania,
że wypowiedzenie nie odniosło skutków prawnych i roszczenie należało oceniać wyłącznie przez pryzmat terminów wymagalności poszczególnych rat – powództwo dotyczyło roszczeń, które uległy przedawnieniu w całości.

W kontekście powyższych rozważań wskazać także należy, że zarządzeniem z dnia
15 kwietnia 2025 roku Sąd wezwał pełnomocnika powoda do wykazania w terminie 7 dni okoliczności wskazujących na brak przedawnienia roszczenia, a także do przedłożenia dowodu wykonania umowy pożyczki z dnia 19 grudnia 2019 roku stosownie do treści przedłożonej umowy pożyczki – pod rygorem skutków prawnych ( vide: zarządzenie z dnia 15 kwietnia 2025r. na k. 42 akt sprawy). Jednocześnie na wniosek powoda termin ten został przedłużony
o 14 dni, o czym pełnomocnik powoda został poinformowany w dniu 12 maja 2025 roku ( vide: dokumentacja oraz (...) na k. 44-47 akt sprawy). Termin wykonania powyższego zobowiązania Sądu upływał zatem w dniu 26 maja 2025 roku. Do dnia wydania wyroku zaocznego strona powodowa nie ustosunkowała się jednak merytorycznie do powyższego wezwania. Nie tylko nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających na ustalenie, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, w tym by ewentualnie doszło do przerwania biegu przedawnienia, ale
i dowodów, w oparciu o które można byłoby uznać, że doszło do skutecznego zawarcia przez poprzednika prawnego z pozwaną umowy pożyczki, na której oparto powództwo. Niewątpliwie więc powód nie udowodnił również istnienia obowiązku zapłaty po stronie pozwanej kwoty dochodzonej pozwem.

Mając zatem powyższe na uwadze – na podstawie art. 6 kc oraz art. 118 kc
i art. 117 § 2 ¹ kc – powództwo oddalono.

/-/ sędzia Krzysztof Połomski