Wyrok z 17 lipca 2025, sygn. III RC 272/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 lipca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Kole Wydział III Rodzinny i Nieletnich

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Agnieszka Pietruszka

Protokolant: sekr. sąd. Joanna Szustakowska

po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2025 roku w Kole

na rozprawie

sprawy z powództwa małoletnich M. i M. rodzeństwa B. działających przez matkę M. K.

przeciwko M. B. (1)

o podwyższenie alimentów

I.  Utrzymuje w mocy wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Kole z dnia 17 lutego 2025 roku sygnatura akt III RC 272/24.

S ę d z i a

Agnieszka Pietruszka

Sygnatura akt III RC 272/24

UZASADNIENIE

M. K. – matka małoletnich M. i M. rodzeństwa B. wniosła o podwyższenie alimentów od pozwanego M. B. (1) do kwoty po 1000 zł miesięcznie na każdego z małoletnich. W uzasadnieniu podniosła, iż M. ma 11 lat a M. 8 lat. Powodowie uczą się w Szkole Podstawowej w K.. Na bieżąco potrzebują materiałów szkolnych, ubrań, butów, jedzenia oraz leków. Korzystają też z obiadów w szkole, które opłacane są przez pomoc społeczną. Matka powodów wynajmuje mieszkanie, za które płaci 1000 zł plus dodatkowe koszty takie jak czynsz, prąd, internet. M. K. pracuje na 1/ 2 etatu oraz otrzymuje świadczenia rodzinne na dzieci. Pozwany nie interesuje się ich potrzebami. Ma duże możliwości finansowe ponieważ pracuję w firmie w C.. Koszty utrzymania powodów rosną z miesiąca na miesiąc, wobec czego podwyższenie alimentów jest uzasadnione.

Pozwany - M. B. (1) nie złożył odpowiedzi na pozew, w związku z czym wyrokiem zaocznym z dnia 17.02.2025 r. Sąd podwyższył od pozwanego na rzecz powodów alimenty do kwoty po 1000 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich, poczynając od dnia 19.11.2024 r., w miejsce alimentów zasądzonych wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Cieszynie z dnia 8.11.2017 r.

W sprzeciwie od wyroku zaocznego pozwany wniósł o uchylenie tego wyroku i podwyższenie alimentów na rzecz powodów do kwoty po 700 zł miesięcznie na każdego z nich. W uzasadnieniu podniósł, iż był zaskoczony pozwem, źle go zrozumiał i uważał, że alimenty podwyższono do kwoty po 700 zł, bo o takiej kwocie zapewniała go matka małoletnich. Pozwany pracuje w C. i zarabia około 5.200 zł miesięcznie. Oprócz powodów ma na utrzymaniu jeszcze jedno niepełnosprawne dziecko na które również płaci alimenty oraz syna, który ma lat 19 i któremu również pomaga. Pozwany ma zajęcia komornicze o których wiadomo matce powodów. W ubiegłym roku większość wakacji powodowie spędzili u pozwanego a i tak zapłacił alimenty. Pozwany nie jest w stanie płacić wyższej kwoty a alimenty w kwocie zaproponowanej przez niego należy uznać za całkowicie wystarczające

Sąd ustalił co następuje

Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Cieszynie z dnia 8.11.2017 r. zasądzono alimenty od pozwanego M. B. (1) na rzecz małoletnich powodów M. B. (2) i M. B. (3) w kwocie po 400 zł miesięcznie na rzecz każdego z nich, poczynając od dnia 1.10.2017 r

(dowód : akta Sądu Rejonowego w Cieszynie III RC 376/17)

W toku sprawy o alimenty rodzice małoletnich nie mieszkali razem. M. miał 4 lata i zaczął chodzić do przedszkola, za które opłata wynosiła około 200 zł. M. miała rok i przebywała w żłobku, za który opłata wynosiła 345 zł miesięcznie. M. K. otrzymywała na dzieci świadczenie wychowawcze „500+”.

(dowód : akta Sądu Rejonowego w Cieszynie III RC 376/17)

M. K. po urodzeniu córki otrzymywała świadczenie macierzyńskie w kwocie 1.100 zł. Ze względów finansowych zdecydowała się szybko wrócić do pracy i od dnia 1.07.2017 r. podjęła pracę na pełny etat. Jej wynagrodzenie wynosiło 2000 zł brutto plus 350 zł premii. Matka małoletnich wynajmowała mieszkanie, za które płaciła 600 zł oraz pokrywała pozostałe opłaty jak np. czynsz, również w kwocie 600 zł. Spłacała kredyt w banku, którego miesięczna rata wynosiła 365 zł.

(dowód : akta Sądu Rejonowego w Cieszynie III RC 376/17)

M. B. (1) pracował w hucie na terenie C.. Jego dochód za rok 2017 wyniósł 42.643,79 zł. Pozwany wyprowadził się od partnerki i dzieci w styczniu 2017 roku i zamieszkał w swoim rodzinnym domu. Pozwany był po rozwodzie. Z małżeństwa miał dwoje małoletnich dzieci, syna P., który miał 11 lat i córkę P., która miała lat 9. Na dzieci miał ustalony obowiązek alimentacyjny.

(dowód: kopia zeznania podatkowego za rok 2017 k.80- 83, akta Sądu Rejonowego w Cieszynie III RC 376/17, zeznania matki powodów k.95-96)

Małoletni M. w sierpniu skończy 12 lat. W minionym roku szkolnym chłopiec ukończył V klasę szkoły podstawowej. Małoletnia M. ma 8 lat i ukończyła klasę II szkoły podstawowej. Dzieci mają wypożyczone podręczniki ze szkoły. Wyprawka w minionym roku szkolnym wyniosła w sumie około 500 zł. Dzieci jadły w szkole obiady. Stawka za jeden dzień wynosiła 8 zł, co miesięcznie dawało od 250-350 zł za obydwoje. W poprzednim roku szkolnym obiady opłacała pomoc społeczna. Powodowie brali udział w szkolnych wycieczkach. Koszt każdej wycieczki wynosi od 150 do 200 zł. Ostatnio M. był na wycieczce w Ł.. Dzieci nie uczęszczają na dodatkowe zajęcia. Nie mają problemów zdrowotnych, a jedynie M. nosi okulary. Małoletni z ojcem ostatni raz widzieli się w wakacje ubiegłego roku. Większość czasu spędzili z babcią ponieważ pozwany jeździł do pracy.

(dowód : przelew z rachunku k.28, odpisy zupełne aktów urodzenia k.7-8; zeznania matki powodów k.95-96)

Po zakończeniu postępowania przed Sądem Rejonowym w Cieszynie M. K. i M. B. (1) ponownie zamieszkali razem. W lutym 2023 roku pozwany ponownie wyprowadził się a powodowie wraz z matką przeprowadzili się najpierw do dziadków macierzystych, a po miesiącu matka małoletnich wynajęła mieszkanie w K.. Koszty wynajmu wynoszą łącznie 2000 zł, przy czym 1000 zł stanowi odstępne, a pozostała część to opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. M. K. nie posiada własnego majątku. Na dzieci otrzymuje świadczenie wychowawcze, które obecnie wynosi po 800 zł na każdego z małoletnich. Nie otrzymuje zasiłków rodzinnych.

(dowód : przelewy z rachunku k.23-27 , zeznania matki powodów k.95-96)

M. K. jest zatrudniona jako sprzedawca-kasjer w markecie D.. Jest zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy. Jej wynagrodzenie netto wyniosło w 2025 roku: w styczniu - 2.311,73 zł, w lutym – 2.347,80 zł, w marcu- 1.875,19 zł, w kwietniu- 2.355,35 zł oraz w maju – 2.201,06 zł. Przeciwko matce powodów prowadzona jest egzekucja komornicza, a jej zobowiązania wynoszą w sumie około 10 tys. zł.

(dowód : zaświadczenie (...) SA z dnia 25.10.2024 r. oraz z dnia 24.06.2025 r. k.10 i k.88, przelewy na rachunek k. 89-94, zeznania matki powodów k.95-96)

M. B. (1) pracuje na terenie C.. Jego wynagrodzenie netto wyniosło w 2024 roku: w styczniu – 32.089 koron, w lutym – 26.964 koron, w marcu- 33.747 koron, w kwietniu – 31.073 koron, w maju- 34.628 koron, w czerwcu-30.413 koron, w lipcu-34.652 koron, w sierpniu- 29.807 koron, we wrześniu- 25.891 koron, w październiku – 31.939 koron, w listopadzie- 33.184 koron i w grudniu- 32.806 koron oraz w 2025 roku : w styczniu- 32.017 koron, w lutym – 30.548 koron , w marcu- 30.200 koron oraz w kwietniu – 33.090 koron.

(dowód : zaświadczenia o zarobkach k. 52 i k.79)

Przeciwko pozwanemu toczą się egzekucje komornicze. Zobowiązania pozwanego wynoszą ponad 35 tys. zł.

(dowód : informacja o stanie zaległości z dnia 7.04.2025 r. k.71 oraz obliczenia dla spraw z dnia 3.04.2025 r. k.72-73)

Sąd zważył co następuje

Podstawą zgłoszonych przez małoletnich powodów żądań jest art. 138 kro, zgodnie z którym w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Przez zmianę stosunków - uzasadniającą podwyższenie alimentów - rozumie się istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego lub też zwiększenie się możliwości zarobkowych zobowiązanego do alimentacji, które to przesłanki w myśl art. 135  1 kro wyznaczają zakres obowiązku alimentacyjnego. Dla stwierdzenia, czy nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 138 kro, należy brać pod uwagę, czy istniejące warunki i okoliczności - na tle sytuacji ogólnej - mają charakter trwały, dotyczą okoliczności zasadniczych, ilościowo znacznych i wyczerpują te przesłanki, które w istotny sposób wpływają na istnienie czy zakres obowiązku alimentacyjnego.

W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, przedmiotowe powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Bezsprzecznie od wydania wyroku zaocznego przez Sąd Rejonowy w Cieszynie w sprawie III RC 376/17, w której ustalono alimenty, zwiększyły się usprawiedliwione potrzeby małoletnich powodów zważywszy, że od tego momentu minęło ponad 7 lat. Zgodnie zaś ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, różnica wieku dziecka spowodowana upływem czasu od daty orzeczenia określającego wysokość alimentów, sama przez się uzasadnia wzrost potrzeb związanych np. z uczęszczaniem do szkoły, co z kolei pociąga za sobą konieczność ponoszenia zwiększonych wydatków (orzeczenie SN z dnia 1.06.1965r. I CZ 135/64, nie publ.). W czasie ustalania alimentów M. uczęszczał do przedszkola, a i M. do żłobka, a obecnie są już uczniami szkoły podstawowej. Na usprawiedliwione potrzeby każdego z małoletnich składają są głównie wydatki związane z ich codziennym utrzymaniem, tj. wyżywieniem, zakupem odzieży, obuwia, środków higienicznych, zapewnieniem mieszkania a także wydatki dotyczące realizacji obowiązku szkolnego. Określenie wysokości świadczeń alimentacyjnych, uwarunkowanych kosztami utrzymania (wyżywienie, mieszkanie, odzież, leczenie) i wychowania, w odniesieniu do dzieci (pielęgnacja, opieka, dbałość o fizyczny i intelektualny rozwój) jest domeną ustaleń na podstawie dowodów, ale uwzględniającą także zasady doświadczenia życiowego ( Orz. SN z 29.11.1949 r. Wa.C 167/49, NP. 1951 , nr 2 s.52). Biorąc pod uwagę te zasady, w ocenie Sądu, usprawiedliwione potrzeby związane z utrzymaniem każdego z małoletnich opiewają na kwotę po około 1.200-1.300 zł miesięcznie.

Pozwany podniósł, że matka małoletnich mogłaby pracować w większym wymiarze niż 1/ 2 etatu. Zaznaczyć należy, że M. K. jest rodzicem, z którym dzieci zamieszkują na co dzień i w związku z tym, zważywszy na wiek małoletnich, wypełnia ona swój obowiązek alimentacyjny w znacznej części poprzez osobiste starania o ich utrzymanie i wychowanie (art. 135 § 2 kro).

Wysokość świadczeń alimentacyjnych jest uzależniona również od możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego. M. B. (1) analogicznie jak w toku sprawy III RC 376/17 mieszka w C. i pracuje na terenie C.. Wprawdzie w toku tej sprawy Sąd nie dysponował dokładnymi danymi dotyczącymi jego dochodów, albowiem pozwany nie stawił się na rozprawę, ale według ówczesnych twierdzeń matki małoletnich pozwany zarabiał około 2 tys. zł. Z przedłożonego obecnie zeznania podatkowego wynika natomiast, iż dochód pozwanego za 2017 rok wyniósł 42.643,79 zł, a zatem miesięcznie stanowi to średnio 3.500 zł. Z przedłożonego zaświadczenia o zarobkach za rok 2024 wynika natomiast, iż dochód netto pozwanego wyniósł w sumie 377.193 korony (co daje średnio miesięcznie 31.432 korony), a za okres od stycznia do kwietnia 2025 roku 125.855 koron (co daje średnio miesięcznie 31.463 korony). Uwzględniając kurs korony czeskiej na dzień zamknięcia rozprawy w wysokości 0, (...) oznacza to, iż średnie miesięczne wynagrodzenie pozwanego wynosi około 5.400 zł. W okresie od ostatniej sprawy wynagrodzenie pozwanego wzrosło zatem o około 2.100 zł.

Pozwany podnosił, iż nie jest w stanie podwyższyć alimentów do kwoty żądanej przez powodów, albowiem ma na utrzymaniu jeszcze jedno niepełnosprawne dziecko, na które płaci alimenty oraz syna który ma lat 19 i któremu również pomaga. Zauważyć należy, iż ustalając alimenty Sąd uwzględnia, iż pozwany ma także na utrzymaniu inne osoby, albowiem jest obowiązany zachować równowagę między wszystkimi uprawnionymi (t.5 do art. 135 kro „Kodeks rodzinny i opiekuńczy z komentarzem” pod redakcja Janusza Pietrzykowskiego. Wydawnictwo Prawnicze 1993). Zważywszy jednak, iż dzieci, które wskazuje pozwany są jego dziećmi z wcześniejszego związku, obowiązki alimentacyjne względem nich istniały już w okresie, gdy alimenty były ustalane na powodów po raz pierwszy przez Sąd w Cieszynie. Można przy tym zaryzykować stwierdzenie, iż o ile w trakcie sprawy III RC 376/17 zarówno córka (rocznik 2008) jak i syn (rocznik 2006- vide : zaświadczenie komornika k.55) byli małoletni, to obecnie najstarszy syn jest już pełnoletni i zachodzi duże prawdopodobieństwo, że w stosunku do niego obowiązek alimentacyjny już wygasł. Sugeruje to zresztą treść pisma procesowego, z którego wynika, iż pozwany „pomaga” pełnoletniemu synowi. Nadto z zeznań M. K. wynika, iż najstarszy syn pozwanego prawdopodobnie pracuje. Bez znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia pozostają natomiast okoliczności wynikające z informacji Komornika sądowego, iż pozwany posiada zadłużenie alimentacyjne w stosunku do dzieci ze związku małżeńskiego.

Pozwany podnosił, że posiada zobowiązania finansowe, o których matce małoletnich doskonale wiadomo, albowiem to ona do nich w przeszłości doprowadziła. Zdaniem Sądu, długi pozwanego nie mogą wpływać na wysokość świadczeń alimentacyjnych, a twierdzenia co do okoliczności ich powstania pozostają gołosłowne. Podobnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, iż pozwany poza alimentami przekazywał matce powodów (w tym również za pośrednictwem znajomej) dodatkowe środki finansowe, co wynika z przedłożonych przez niego przelewów ( wrzesień 2023 roku – 200 zł, marzec 2024 roku - łącznie 1200 zł, kwiecień 2024 roku – łącznie 1.200 zł, maj 2024 roku - łącznie 500 zł, październik 2024 roku- łącznie 350 zł). Okoliczność ta potwierdza jedynie, iż pozwany musiał sobie zdawać sprawę, iż alimenty w łącznej kwocie 800 zł nie są już wystarczające na zaspokojenie potrzeb powodów.

Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego o przesłuchanie go w ramach pomocy prawnej i w konsekwencji ograniczył dowód z przesłuchania stron, albowiem w świetle obecnie obowiązujących rozwiązań procesowych istnieje możliwości wzięcia udziału w rozprawie w ramach wideokonferencji, na co Sąd zwracał uwagę w piśmie z dnia 11.06.2025 r. (k.86). Mimo pouczenie, strona nie złożyła odpowiedniego wniosku, ani nie wykazała, że udział w rozprawie w tej formie nie jest możliwy. Uwzględnienie wniosku o zwrócenie się do Sądu w Cieszynie o pomoc prawną, byłyby w takich okolicznościach nieuzasadnionym przedłużaniem postępowanie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 347 kpc, orzeczono jak w wyroku. Sąd uznał bowiem, iż skoro od sprawy III RC 376/17 minęło 7 lat, a nadto zarobki pozwanego wzrosły o 2.100 zł, podwyższenie alimentów o łączną kwotę 1.200 zł miesięcznie jest w pełni uzasadnione i nie ma podstaw do zmiany wyroku zaocznego.

Sędzia Agnieszka Pietruszka