Wyrok z 4 sierpnia 2025, sygn. V GC 358/24
Sygn. akt V GC 358/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 4 sierpnia 2025 roku
Sąd Rejonowy w Radomiu V Wydział Gospodarczy w składzie:
|
Przewodniczący |
sędzia Monika Podgórska |
|
Protokolant |
Katarzyna Musiałek |
po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2025 roku w Radomiu na rozprawie
sprawy z powództwa M. J.
przeciwko (...) spółka akcyjna w W.
o zapłatę
I. oddala powództwo;
II. zasądza od M. J. na rzecz (...) spółka akcyjna w W. kwotę 287 zł (dwieście osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem opłaty za czynności radcy prawnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.
Sygn. akt V GC 358/24
UZASADNIENIE
M. J. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A. (...) w S. w dniu 3 grudnia 2023 roku wniósł o zasądzenie na jego rzecz od (...) spółka akcyjna w W. kwoty 1.500 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 października 2021 roku do dnia zapłaty oraz kosztami procesu w tym kosztami zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Uzasadniając swoje roszczenie powód wskazał, że zajmuje się wynajmowaniem aut zastępczych. W dniu 9 lipca 2021 roku zawarł z M. W., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą W. (...) umowę najmu pojazdu zastępczego nr (...). Strony ustaliły, że stawka dobowa za najem pojazdu będzie wynosić 180 zł netto tj. 221,40 zł brutto. Powód na podstawie umowy cesji, jest uprawniony do dochodzenia roszczeń z OC sprawcy związanych z koniecznością wynajęcia pojazdu zastępczego. Poszkodowany wynajął od powoda pojazd zastępczy na czas naprawy swojego pojazdu tj. na okres 83 dni. Pozwany uznał swoją odpowiedzialność i wypłacił tytułem odszkodowania kwotę 1.521,87 zł stanowiącą odszkodowanie za 21 dni najmu pojazdu zastępczego, uwzględniając stawkę w wysokości 65 zł netto za dobę najmu. Kwota dochodzona w pozwie stanowiła część należnego powodowi odszkodowania ( pozew - karty: 2-5 akt sprawy).
Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Radomiu w dniu 22 maja 2024 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w przedmiotowej sprawie ( nakaz zapłaty - karta 50 akt sprawy).
W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Pozwany potwierdził, że udzielał ochrony ubezpieczeniowej sprawcy zdarzenia drogowego z dnia 8 lipca 2021 roku, w którym doszło do uszkodzenia pojazdu marki O. o nr rej. (...) oraz, że wypłacił na rzecz powoda kwotę 1.521,87 zł uznając za zasadne wynajmowanie przez poszkodowanego pojazdu zastępczego przez 21 dni i weryfikując stawkę najmu do kwoty 65 zł netto za 1 dobę. Zakwestionował w szczególności konieczny i uzasadniony czas najmu pojazdu zastępczego, a także wysokość zastosowanej przez powoda stawki za najem pojazdu zastępczego w związku z uszkodzeniem przedmiotowego pojazdu w dniu 8 lipca 2021 roku. Ponadto, pozwany podniósł, poszkodowany nie skorzystał z możliwości wynajęcia pojazdu zastępczego za pośrednictwem ubezpieczyciela po stawce 65 zł netto za 1 dobę czym przyczynił się do zwiększenia rozmiaru szkody ( sprzeciw od nakazu zapłaty – karty: 56-62 akt sprawy).
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
Właścicielem pojazdu marki O. o nr rej. (...) był (...) S.A(...) S.K.A. w W., natomiast korzystającym – na podstawie umowy leasingu - M. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą W. (...) ( zdjęcia dowodu rejestracyjnego pojazdu – str. 55-56 akt szkody – płyta – karta 88 akt sprawy). W dniu 8 lipca 2021 roku w/w pojazd został uszkodzony w wyniku zdarzenia drogowego. Pojazd sprawcy zdarzenia posiadał ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) S.A. w W. (fakty bezsporne, a nadto wynikające z podsumowania zgłoszenia szkody – str. 1-2 oraz oświadczenia sprawcy – str. 62 akt szkody – płyta – karta 88 akt sprawy). Zdarzenie zostało zgłoszone ubezpieczycielowi sprawcy w dniu 9 lipca 2021 roku przez P. Ż.. W trakcie rejestracji zdarzenia – P. Ż. została poinformowana o możliwości skorzystania z pojazdu zastępczego ze wskazaniem stawek dobowych najmu obowiązujących dla pojazdów przynależnych do poszczególnych segmentów. Wskazano również sposób i formę kontaktu w celu ustalenia szczegółów oferty ( podsumowanie zgłoszenia szkody – str. 1 akt szkody – płyta – karta 88 akt sprawy).
M. W. upoważnił P. Ż. do bezgotówkowego wynajęcia samochodu zastępczego od A. (...) na czas likwidacji szkody powstałej w pojeździe marki O. w dniu 8 lipca 2021 roku (oświadczenie z dnia 12 listopada 2021 roku – karta 10 akt sprawy).
W dniu 9 lipca 2021 roku A. (...) jako Wynajmujący i W. (...) M. W. jako Najemca zawarli umowę najmu pojazdu nr (...). Przedmiotem najmu był pojazd marki S. o nr rej. (...). Stawkę dobową najmu określono na kwotę 180 zł netto, zaś długość wynajmu do dnia ustania szkody. Jako dzień wynajęcia pojazdu wskazano 9 lipca 2021 bez wskazania daty i godziny zwrotu. Jako najemca na umowie podpis złożyła P. Ż., która posługiwała się uszkodzonym pojazdem w pracy (umowa najmu – karty: 9-13 akt sprawy, zeznania świadka P. Ż. karty: 153-153 verte akt sprawy).
W dniu 21 lipca 2021 roku (...) S.A. w W. sporządził kalkulację kosztów naprawy ( str. 523-526 akt szkody – płyta – karta 88 akt sprawy).
W dniu 13 sierpnia 2021 roku ubezpieczyciel ustalił i przyznał odszkodowanie , które wypłacone zostało podmiotowi upoważnionemu przez właściciela pojazdu ( decyzja - str. 102 akt szkody – płyta - karta 88 akt sprawy). Serwis naprawczy w dniu 20 sierpnia 2021 roku zwrócił się do ubezpieczyciela z prośbą o weryfikację kalkulacji kosztów naprawy pojazdu ( str. 106 akt szkody – płyta - karta 88 akt sprawy). Weryfikacja nastąpiła w dniu 23 sierpnia 2021 roku ( zweryfikowana kalkulacja – str. 107-111 akt szkody oraz informacja o akceptowanej kwocie – str. 138 – płyta - karta 88 akt sprawy).
Ostatecznie pojazd został zwrócony w dniu 29 września 2021 roku (protokół zdawczo-odbiorczy – karta 14 akt sprawy). Załącznik do umowy najmu pojazdu stanowiła umowa cesji wierzytelności na mocy której M. W. jako cedent przelał na cesjonariusza tj. M. J. swoją wierzytelność względem sprawcy szkody i towarzystwa ubezpieczeń w postaci prawa do odszkodowania za korzystanie z samochodu zastępczego w okresie od dnia powstania szkody komunikacyjnej do dnia zakończenia naprawy samochodu cedenta (umowa cesji wierzytelności – karta 17 akt sprawy). M. J. w dniu 29 września 2021 roku wystawił M. W. fakturę nr (...) na kwotę 18.376,20 zł brutto tj. 14.940,00 zł netto tytułem wynajmu pojazdu B poza aglomeracją (faktura – karta 15 akt sprawy, potwierdzenie doręczenia – karta 15v akt sprawy). Roszczenie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego M. J. zgłosił ubezpieczycielowi sprawcy szkody w dniu 29 września 2021 roku ( wiadomości email – str. 194 i 196 akt szkody – płyta – karta 88 akt sprawy).
W dniu 19 października 2021 roku warsztat naprawczy wystawił za naprawę pojazdu marki O. ( str. 213-215 akt szkody – płyta – karta 88 akt sprawy).
W dniu 25 października 2021 roku (...) spółka akcyjna w W. ustalił i przyznał odszkodowanie w kwocie odpowiadającej wartości zweryfikowanej kalkulacji kosztów naprawy ( decyzja – str. 236 akt szkody – płyta- karta 88 akt sprawy).
Decyzją z dnia 26 listopada 2021 roku (...) Spółka akcyjna w W. tytułem kosztów wynajęcia pojazdu zastępczego przyznał i wypłacił kwotę 1.521,87 zł, uznając za zasadne wynajmowanie przez poszkodowanego pojazdu zastępczego przez 21 dni i weryfikując stawkę najmu do kwoty 65 zł netto za 1 dobę (decyzja – karty 22-23 akt sprawy).
Uszkodzony pojazd marki O. o nr rej. (...) klasyfikowany jest jako pojazd należący do segmentu B. Uzasadniony czas naprawy uszkodzonego pojazdu wynosi 10 dni roboczych (opinia biegłego – karty: 111-115 akt sprawy).
Powyższy stan faktyczny został ustalony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy - w tym w aktach szkodowych na płycie CD - których prawdziwości nie była kwestionowana przez żadną ze stron oraz na podstawie zeznań świadków M. W. ( karta 117 akt sprawy) i P. Ż. ( karty: 153-153 verte akt sprawy), które – mając na uwadze całokształt materiału dowodowego – Sąd uznał za wiarygodne.
Sąd Rejonowy rozważył, co następuje:
Data i okoliczności kolizji drogowej jaka miała miejsce w dniu 8 lipca 2021 roku z udziałem pojazdu marki O. o nr rej. (...) oraz odpowiedzialność drugiego uczestnika zdarzenia za to zdarzenie, jak również legitymacja bierna i czynna procesowa – nie były przedmiotem sporu. Strona pozwana w tym zakresie nie zgłosiła żadnych zarzutów, w związku z czym Sąd nie prowadził postępowania dowodowego w zakresie powyżej wskazanym i dokonał ustaleń na podstawie danych zawartych w aktach szkody.
Podstawę prawną niniejszego powództwa, stanowią przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych . Zgodnie z art. 4 w/w ustawy ubezpieczeniem obowiązkowym jest ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów. Stosownie natomiast do treści art 13 ust. 2 ustawy w obowiązkowych ubezpieczeniach OC odszkodowanie wypłaca się w granicach odpowiedzialności cywilnej podmiotów objętych ubezpieczeniem. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (art. 22 ust. 1 powołanej ustawy). I tak zgodnie z art. 822 § 1 k.c. przez umowę ubezpieczenia OC ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Sprawca szkody ponosi odpowiedzialność za zdarzenie komunikacyjne wywołujące szkodę na zasadach ogólnych o których mowa w art. 436 § 2 k.c. oraz według zasad określonych w art. 363 k.c. , a w wypadku odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń - według zasad określonych w § 2 tego przepisu. Poszkodowany, będący użytkownikiem uszkodzonego pojazdu, pozbawiony został środka lokomocji używanego do zaspokajania własnych potrzeb życiowych i zmuszony został do wynajęcia pojazdu zastępczego. Sąd uznał, że okoliczność ta pozostaje w związku przyczynowym z samym zdarzeniem, bowiem w sytuacji gdyby kolizja nie wystąpiła poszkodowany mógłby korzystać z pojazdu w sposób niezakłócony.
W ocenie Sądu granice czasowe okresu uzasadnionego czasu najmu pojazdu zastępczego, określa z jednej strony data zaistnienia zdarzenia objętego ryzykiem ubezpieczeniowym, z drugiej zaś data naprawy pojazdu bądź moment wypłaty odszkodowania. Z tą chwilą bowiem poszkodowany ma obiektywną możliwość bądź ponownego skorzystania z pojazdu, którego jest właścicielem lub posiadaczem. Dokumenty znajdujące się w aktach szkody wskazują, iż naprawa pojazdu nastąpiła pomimo nie uzyskania od pozwanego odszkodowania w kwocie odpowiadającej faktycznym kosztom naprawy, jednakże już po wypłaceniu 1/5 części kosztów wskazanych w kalkulacji sporządzonej przez warsztat naprawczy. Wskazać także należy, iż faktura za naprawę pojazdu została wystawiona w dniu 19 października 2021 roku, natomiast pojazd zastępczy został zwrócony 29 września 2021 roku, a jak zeznała P. Ż. – zwrot pojazdu zastępczego nastąpił niezwłocznie po naprawie pojazdu uszkodzonego. Tym samym nie jest wiadomym kiedy właściciel zlecił naprawę pojazdu i kiedy została ona faktycznie wykonana. Powyższe uniemożliwia weryfikację czynności podjętych przez właściciela pojazdu i ocenę, czy zostały podjęte bez zbędnej zwłoki, a tym samym, czy właściciel pojazd poprzez swoje działania bądź zaniechania nie doprowadził do zwiększenia rozmiarów szkody, wyrażającej się w kosztach wynajęcia pojazdu zastępczego. Co istotne pozwany przesłał kalkulacja kosztów naprawy 21 lipca 2021 roku, a dopiero po miesiącu (20 sierpnia 2021 roku) do pozwanego wpłynęła kalkulacja kosztów naprawy sporządzona przez warsztat naprawczy. Akta sprawy nie zawierają żadnych okoliczności uzasadniających taką zwłokę ze strony właściciela pojazdu. Skoro właściciel pojazdu podjął decyzję o jego naprawie pomimo nie uzyskania odszkodowania w wysokości określonej w fakturze wystawionej przez warsztat naprawczy, a jednocześnie – brak jest obiektywnych dowodów potwierdzających zasadność kosztów naprawy w kwocie przewyższających wypłacone odszkodowanie (w opinii biegły zakwestionował czas naprawy uszkodzeń podłogi bagażnika), jak również doszło do zwłoki ze strony właściciela pojazdu na etapie postępowania likwidacyjnego, a także mając na uwadze treść opinii – Sąd uznał, iż okres najmu uznany przez ubezpieczyciela był czasem wystarczającym na naprawę pojazdu.
W ocenie Sądu opinia biegłego została sporządzona w sposób rzetelny, jest pełna i obejmuje całość zlec onych zagadnień. Biegły wyjaśnił przyjęte przez siebie założenia oraz uzasadnił wnioski.
W odniesieniu do stawki dobowej najmu pojazdu zastępczego wskazać należy, iż pozwany podał poszkodowanemu warunki, na jakich ma być dokonany najem, to jest klasę samochodu oraz dobową stawkę najmu. Rozliczenie kosztów najmu pojazdu zastępczego na warunkach zaproponowanych przez ubezpieczyciela miało mieć charakter bezgotówkowy, a zatem nie zachodziła potrzeba wyłożenia przez poszkodowanego środków pieniężnych na pokrycie przedmiotowych wydatków. Poszkodowany nie skorzystał z oferty podmiotu współpracującego z pozwanym i zawarł umowę najmu pojazdu zastępczego z powodem. Działanie pozwanego, który bezpośrednio po zgłoszeniu szkody, już tego samego dnia złożył ofertę najmu pojazdu zastępczego, wskazuje na dochowanie najwyższej staranności związanej z obowiązkami dłużnika ponoszącego zastępczą odpowiedzialność za sprawcę kolizji. Mianowicie, pozwany złożył ofertę najmu bezgotówkowego, która nie powodowała powstania jakichkolwiek kosztów po stronie poszkodowanego. Za oczywistą należało uznać okoliczność, że pozwany informując o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego taką możliwość nie tylko faktycznie przewiduje, ale i jest w stanie ją zrealizować. W związku z powyższym poszkodowany powinien, odpowiadając na propozycję ubezpieczyciela, zwrócić się z zapytaniem do niego, czy w konkretnych datach jest możliwy najem za wskazaną cenę i na jakich warunkach. Dopiero w przypadku nie zaakceptowania przez poszkodowanego warunków najmu zaproponowanych przez ubezpieczyciela, poszkodowany może być zmuszony do poszukania innej np. droższej oferty. Brak jest natomiast w sprawie dowodu na przyjęcie twierdzenia, że niemożliwe było skorzystanie przez poszkodowanego z propozycji najmu przedstawionej przez pozwanego. Na powodzie zgodnie z art. 6 k.c. ciążył obowiązek wykazania przyczyn, dla których poszkodowany nie skorzystał z oferty ubezpieczyciela. Tym samym ciężar dowodu w zakresie udowodnienia, że wybór droższej oferty nie naruszał obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem spoczywał na powodzie. Powód co prawda wystąpił do pozwanego z wnioskiem o udzielenie szczegółowych informacji o warunkach najmu, jednakże – w ocenie Sądu – działania te miały charakter pozornych, gdyż pozwany w informacji o zasadach wynajmu pojazdu zastępczego wyraźnie wskazał sposób kontaktu w tej sprawie (kontakt telefoniczny), a nadto z informacji tej wynikało, iż szczegóły wynajmu pojazdu uzgadniane są po nawiązaniu kontaktu telefonicznego. Powód natomiast wysłał zapytanie pocztą elektroniczną na ogólny adres mailowy ubezpieczyciela. W powyżej przedstawionych okolicznościach jest oczywiste, iż nie istniały jakiekolwiek przeszkody w podjęciu przez poszkodowanego minimalnych czynności (kontaktu telefonicznego na podany przez ubezpieczyciela numer) w celu zgłoszenia potrzeby skorzystania z pojazdu zastępczego organizowanego przez pozwanego. Doświadczenie życiowe wskazuje, iż w przypadku odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela sprawcy szkody, poszkodowany nie przejawia nawet minimalnego zainteresowania wysokością kosztów najmu pojazdu zastępczego, nie zastanawia się nawet nad informacją przekazywaną przez pracownika ubezpieczyciela sprawcy szkody o możliwości i warunkach najmu pojazdu zastępczego od podmiotu współpracującego z ubezpieczycielem. Na poszkodowanym ciąży obowiązek minimalizacji szkody. Wybór istotnie wyższej oferty powoda (niemal trzykrotnie) stanowi zatem naruszenie przepisu art. 354 § 2 k.c. Ponadto, biegły wskazał stawki najmu pojazdów segmentu B na rynku ogólnokrajowym w 2021 roku. Stawki dobowe kształtowały się na poziomie pomiędzy 70 a 130 zł brutto , podczas gdy powód zastosował stawkę w wysokości 221,40 zł brutto. Powód nie podjął dalszej inicjatywy dowodowej po sporządzeniu przez biegłego opinii i tym samym nie przedstawił żadnych dowodów dla wykazania, iż stawka 221,40 zł brutto za dobę wynajmu pojazdu zastępczego jest stawką rynkową.
Poszkodowany nie ma wprawdzie obowiązku poszukiwania najtańszej oferty na rynku, ale oferta restytucji złożona przez pozwanego została przedstawiona poszkodowanemu w sposób bezpośredni, konkretny i stanowczy. Rezygnacja z tej oferty jawi się jako arbitralna i nieuzasadniona. Zdaniem Sądu, skoro poszkodowany miał możliwość i złożono mu ofertę skorzystania z tańszych usług najmu i z niej nie skorzystał, nie może kosztami swych decyzji o charakterze nieekonomicznym i zwiększającym rozmiar szkody obciążać pozwanego. Dysproporcja pomiędzy ofertą powoda a ofertą pozwanego - nie znajduje żadnego usprawiedliwienia w treści przepisów o odpowiedzialności cywilnej. To strona powodowa powinna wykazać zasadność poniesienia przez poszkodowanego kosztów najmu pojazdu zastępczego w wysokości określonej przez powoda. To powód ma interes prawny w uzyskaniu odszkodowania w dochodzonej wysokości, powinien więc podjąć wszelkie możliwe czynności procesowe w celu udowodnienia przedstawionych twierdzeń o faktach, w tym wypadku o zasadności zastosowania stawki najmu znacznie przewyższającej stawkę zaoferowaną przez pozwanego. W kontekście przedstawionych rozważań Sąd Rejonowy podziela w całości stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 roku w sprawie III CZP 20/17, w której przedstawiono pogląd, iż wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Treść powołanej uchwały daje podstawę do twierdzenia, iż w sytuacji zaproponowania przez ubezpieczyciela najmu pojazdu zastępczego w stawce niższej niż rzeczywiście pokryta przez poszkodowanego, stawkę rzeczywiście poniesioną można uznać za pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem objętym ryzykiem ubezpieczeniowym ubezpieczyciela lecz wyłącznie w sytuacji, gdy poszkodowany (bądź jego następca prawny) udowodni zgodnie z art. 6 k.c. w związku z art. 232 k.p.c. , iż poniesienie kosztów wyższych było celowe i ekonomicznie uzasadnione. Wybór znacznie wyższej oferty powoda stanowił zatem naruszenie treści art. 354 § 2 k.c.
Zgodnie z art. 824 1 k.c. kwota wypłaconego ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Poszkodowany nie ma obowiązku ponosić kosztów najmu pojazdu zastępczego, ale zarazem powinien postępować racjonalnie i korzystać z pojazdu zastępczego tylko w takim okresie, w jakim jest to konieczne. Przedłużając bezpodstawnie czas najmu poszkodowany nie może kierować się tym, że koszty najmu i tak poniesie ubezpieczyciel sprawcy szkody. Tak postępując poszkodowany działałby na szkodę ubezpieczyciela nie zmierzając do zminimalizowania szkody.
Mając na uwadze Sąd oddalił powództwo na podstawie powołanych powyżej przepisów.
Przepis art. 98 § 1 i 3 k.p.c. statuuje podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu:
- zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca (merytorycznie albo formalnie i niezależnie od tego, czy ponosi winę w prowadzeniu procesu) zobowiązana jest zwrócić swojemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu,
- zasadą kosztów celowych (niezbędnych do celowego dochodzenia swoich praw i celowej obrony).
W tym zakresie należy ustalić, czy czynność wywołująca koszty była obiektywnie wymagana dla realizacji praw strony, czy i w jakiej wysokości poniesione koszty stanowiły konieczny wydatek. Termin "koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i obrony" nie jest precyzyjny. Celowość kosztów ustawodawca łączy z czynnością dochodzenia praw (przez stronę powodową) i celowej obrony (przez stronę pozwaną). Jakkolwiek pojęcie "niezbędności" podlega ocenie sądu, to jednak kosztów wymienionych w art. 98 nie można uznać za zbędne. Pod pojęciem kosztów postępowania cywilnego należy rozumieć więc wszelkie koszty ponoszone przez podmioty postępowania (względnie Skarb Państwa) w związku z jego tokiem. Koszty postępowania cywilnego obejmują: koszty sądowe, na które składają się opłaty sądowe (opłata i opłata kancelaryjna), podlegające zwrotowi wydatki sądowe, koszty mediacji, koszty związane z udziałem strony występującej osobiście lub reprezentowanej przez pełnomocnika niewykwalifikowanego, na które składają się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, koszty zastępstwa procesowego strony przez pełnomocnika wykwalifikowanego, na które składają się jego wynagrodzenie i poniesione wydatki, w tym opłata skarbowa od pełnomocnictwa ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 roku, w sprawie III CZP 2/03). Mając na uwadze powyższe za koszty spełniające wskazane warunki, a poniesione przez pozwanego - Sąd uznał: opłatę za czynności radców prawnych i opłatę od pełnomocnictwa 17 zł. Opłatę za czynności zawodowego pełnomocnika reprezentującego pozwanego Sąd ustalił na poziomie stawki minimalnej – na podstawie: § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935) – 270 zł. Sąd podziela bowiem stanowisko orzecznictwa i doktryny prawniczej, że ustawodawca określając wysokość stawek minimalnych wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników za poszczególne czynności lub za udział w postępowaniach rozważył i uwzględnił wszelkie okoliczności charakterystyczne dla danego typu spraw. Tym samym w stawkach minimalnych odzwierciedlona została swoista wycena koniecznego nakładu pracy pełnomocnika związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jednocześnie ustawodawca pozostawił sądom orzekającym możliwość uwzględnienia nadzwyczajnych, szczególnych okoliczności, które pojawiając się w danej sprawie zwiększają nakład pracy niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków profesjonalnego pomocnika procesowego. Brak jest przesłanek zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych w sprawie, w której wskazane okoliczności nie wystąpiły, a skala aktywności pełnomocników stron pozostawała na przeciętnym poziomie. W przedmiotowej sprawie nie zaistniały powyżej wskazane okoliczności uzasadniające ustalenia stawek wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego na poziomie wyższym.
Wobec powyższego taką kwotę zgodnie z powyżej przestawionymi zasadami rozliczania kosztów procesu, powód powinien zwrócić pozwanemu, o czym Sąd orzekł na podstawie powołanych przepisów w punkcie drugim wyroku.