Wyrok z 10 września 2025, sygn. I C 221/25

WYROK ZAOCZNY

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 września 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Joanna Jank

po rozpoznaniu w dniu 10 września 2025 r. w Gdyni

sprawy z powództwa (...) Państwowych S. A. w W.

przeciwko K. M., M. M. (1), K. W., D. K., M. M., N. W.

przy udziale interwenienta ubocznego Gminy M. G.

o eksmisję

I.  nakazuje pozwanym K. M., M. M. (1), K. W., D. K., M. M. i N. W. aby opuścili, opróżnili i wydali powodowi (...) Państwowym SA z siedzibą w W. lokal mieszkalny położony w G., przy ul. (...)

II.  orzeka, że pozwanym D. K., K. W. i M. M. przysługuje uprawnienie do lokalu socjalnego i wstrzymuje w stosunku do nich wykonanie eksmisji do czasu złożenia im przez Gminę G. oferty najmu lokalu socjalnego ,

III.  orzeka, że pozostałym pozwanym nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego ,

IV.  zasądza od pozwanych D. K., K. M., M. M. (1) i N. W. solidarnie na rzez powoda kwotę 810,02 zł (osiemset dziesięć złotych i dwa grosze) z tytułu zwrotu kosztów postępowania, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

V.  kosztami interwencji ubocznej obciąża interwenienta uznając je za uiszczone

Sygnatura akt I C 221/25

Uzasadnienie wyroku zaocznego z dnia 10 września 2025 roku

co do pkt II. i V.

Powód (...) Państwowe S.A. z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko D. K., M. M., K. M., M. M. (1), N. W. i K. W. domagając się nakazania pozwanym opróżnienia, opuszczenia oraz wydania lokalu mieszkalnego położonego w G. przy Placu (...).

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że wyrokiem w sprawie XVI Ca 973/20 Sąd Okręgowy w Gdańsku uznał, że pozwana D. K. nabyła prawo najmu ww. lokalu na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów (…). Powód przeprowadził procedurę wypowiedzenia umowy najmu na podstawie art. 11 ustawy o ochronie praw lokatorów (…), najpierw wzywając pozwaną pismem z dnia 31 lipca 2023 roku do spłaty zadłużenia w kwocie 76.624,02 zł, a wobec braku odpowiedzi pozwanej, pismem z dnia 10 kwietnia 2024 roku wypowiedział jej umowę najmu. Pozostali lokatorzy jako dzieci najemcy byli uprawnieni do zajmowania lokalu. Według stanu na dzień 25 lipca 2024 roku zadłużenie pozwanej wynosi 75.885,79 zł.

(pozew, k. 4-6v)

Interwencję uboczną po stronie powodowej zgłosiła Gmina M. G., która wniosła o uwzględnienie powództwa, a także o ustalenie, że pozwanym nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego.

(interwencja uboczna, k. 62-62v)

Pozwani nie wnieśli odpowiedzi na pozew.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód (...) Państwowe S.A. z siedzibą w W. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej - zabudowanej budynkiem mieszkalnym - położonej w G. przy Placu (...), dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadzi księgę wieczystą nr (...). W ww. budynku znajduje się m.in. niewyodrębniony lokal mieszkalny nr (...). Najemcą tego lokalu z dniem 10 lipca 2002 roku została pozwana D. K. na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów (…).

(dowód: wydruk aktualnej treści księgi wieczystej nr (...), k. 10-12, wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 10 lipca 2020r. wraz z uzasadnieniem, k. 13-15, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2022r. wraz z uzasadnieniem, k. 16-21)

W lokalu mieszkalnym przy Placu (...) w G. – poza najemcą – zamieszkują również pozwani M. M. (3) (ur. (...)), K. M. (ur. (...)), M. M. (1) (ur. (...)), K. W. (ur. (...)) i N. W. (ur. (...)).

(dowód: pismo Prezydenta Miasta G. z dnia 2 lipca 2024r., k. 30, notatka służbowa z dnia 18 lipca 2025r., k. 76)

Pismem z dnia 31 lipca 2023 roku powód wezwał najemcę D. K. do zapłaty zaległego czynszu najmu w kwocie 76.624,02 zł w terminie jednego miesiąca od dnia daty otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy najmu i skierowania do sądu pozwu o wydanie lokalu. Wezwanie zostało osobiście doręczone pozwanej w dniu 4 sierpnia 2023 roku.

(dowód: wezwanie do zapłaty i uprzedzenie o zamiarze wypowiedzenia umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 31 lipca 2023r., k. 22 wraz z dowodem doręczenia, k. 22v-23, wydruk komputerowy zestawienia zadłużenia pozwanych, k. 32-33)

Wobec niezastosowania się do ww. wezwania, pismem z dnia 10 kwietnia 2024 roku powód wypowiedział pozwanej umowę najmu ze skutkiem na dzień 31 maja 2024 roku z powodu zaległości w opłatach z tytułu najmu oraz opłat niezależnych od właściciela lokalu za co najmniej trzy pełne okresy płatności. Wypowiedzenie zostało osobiście doręczone pozwanej D. K. w dniu 17 kwietnia 2024 roku.

(dowód: wypowiedzenie umowy najmu z dnia 10 kwietnia 2024r., k. 24 wraz z dowodem doręczenia, k. 25)

Po upływie okresu wypowiedzenia, pismami z dnia 13 czerwca 2024 roku powód wezwał D. K. i N. W. do opróżnienia i opuszczenia ww. lokalu mieszkalnego w nieprzekraczalnym terminie do dnia 30 czerwca 2024 roku. Wezwania zostały pozwanym doręczone w dniu 28 czerwca 2024 roku.

(dowód: ostateczne wezwania do zdaniu lokalu wraz z dowodami doręczenia, k. 26-29)

Pozwani nie są zarejestrowani jako osoby bezrobotne w Powiatowym Urzędzie Pracy w G. ani też nie korzystają ze świadczeń pomocy społecznej.

(dowód: informacja PUP w G. z dnia 24 lipca 2025r., k. 79, informacja MOPS w G. z dnia 22 sierpnia 2025r., k. 84)

Sąd zważył, co następuje:

Wyrok w sprawie ma charakter zaoczny, albowiem mimo – mimo skutecznego doręczenia pozwu per aviso – pozwani nie wnieśli w wyznaczonym terminie odpowiedzi na pozew (art. 339 § 1 k.p.c.). Doręczenie pozwu uznano za skuteczne na podstawie postanowienia Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Gdyni E. Z. z dnia 3 lipca 2025 roku, która w wyniku rozpytania sąsiadów ustaliła, że wszyscy pozwani zamieszkują pod wskazanym przez powoda adresem.

Ustalenia faktyczne odnośnie uprawienia pozwanych do lokalu socjalnego Sąd poczynił na podstawie informacji przedłożonych przez wezwane organy i instytucje (PUP, MOPS) oraz danych zawartych w ewidencji PESEL co do wieku pozwanych. Przedmiotowe dokumenty jako pochodzące od organów państwowych i samorządowych nie budzą żadnych wątpliwości co do ich wiarygodności.

Podstawą rozstrzygnięcia o przyznaniu pozwanej D. K. oraz małoletnim pozwanym K. W. i M. M. prawa do lokalu socjalnego jest przepis art. 14 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725). Zgodnie z ust. 1 w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu sąd orzeka o uprawnieniu do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu albo braku takiego uprawnienia wobec osób, których nakaz dotyczy. Obowiązek zapewnienia najmu socjalnego lokalu ciąży na gminie właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, zaś w myśl ust. 4 Sąd nie może orzec o braku uprawnienia do zawarcia umowy najmu socjalnego lokalu wobec:

1) kobiety w ciąży,

2) małoletniego, osoby niepełnosprawnej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 100, 173 i 240) lub ubezwłasnowolnionego oraz osoby sprawującej nad nim opiekę i wspólnie z nim zamieszkałej,

3) obłożnie chorego,

4) emeryta lub rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej,

5) osoby posiadającej status bezrobotnego,

6) osoby spełniającej przesłanki określone przez radę gminy w drodze uchwały

- chyba że osoby te mogą zamieszkać w innym lokalu niż dotychczas używany lub ich sytuacja materialna pozwala na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Przepis art. 14 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733) ma zastosowanie w sprawach o opróżnienie lokalu przeciwko osobom, które były lokatorami w rozumieniu ustawy (zob. uchwała SN z dnia 15 listopada 2001r., III CZP 66/01, L.). Bez wątpienia pozwani taki status posiadają, albowiem pozwana była najemcą lokalu, zaś pozostali pozwani wywodzili swój tytuł od pozwanej jako członkowie jej najbliższej rodziny na podstawie przepisów prawa rodzinnego.

Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 17 lutego 2022 roku pozwana D. K. wstąpiła w stosunek najmu z mocy prawa na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów (…) z dniem 10 lipca 2002 roku, wcześniej zajmując go nieprzerwanie przez okres od dnia 26 listopada 1989 roku do 10 lipca 2002 roku. W związku z powyższym z całą pewnością w niniejszym przypadku nie ma zastosowania przepis art. 14 ust. 7 ustawy o ochronie praw lokatorów (…). Powyższy przepis został dodany do ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego na mocy art. 1 ust. 13 lit. c ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 2005, 69 626), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005 r. (art. 6 ww. ustawy). Zgodnie z art. 4 przytoczonej ustawy zmieniającej, przepisów art. 3 ust. 1 oraz art. 14 ust. 7 ustawy, o której mowa w art. 1 (ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733, ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, nie stosuje się do umów o używanie lokali mieszkalnych, zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Tym samym, wyłączenie z art. 14 ust. 7 dotyczy tylko lokali niewchodzących do publicznego zasobu mieszkaniowego i tylko wówczas, gdy stosunek uprawniający do korzystania z lokalu powstał po dacie wejścia w życie ustawy wprowadzającej ten przepis (art. 4 ustawy z 17 grudnia 2004 r.).

W związku z powyższym sytuację pozwanych należało rozważyć na gruncie art. 14 ust. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów. Pozwani M. M. (3) (ur. (...)) oraz K. W. (ur. (...)) są osobami małoletnimi, a pozwana D. K. jest ich przedstawicielem ustawowym, który sprawuje nad nimi opiekę i wspólnie z nimi zamieszkuje. Tym samym, wobec wymienionych trojga pozwanych została spełniona przesłanka obligatoryjna wskazana w art. 14 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów (…) uzasadniająca ustalenie im prawa do lokalu socjalnego. Jednocześnie, ani interwenient uboczny ani też powód nie wykazali, aby w stosunku do ww. pozwanych zachodziła przesłanka negatywna w postaci możliwości zamieszkania w innym lokalu niż dotychczas używany lub aby ich sytuacja materialna pozwalała na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Na podstawie art. 14 ust. 6 ustawy o ochronie praw lokatorów (…), Sąd nakazał wstrzymanie wykonania opróżnienia lokalu w stosunku do wymienionych powyżej trojga pozwanych do czasu złożenia im przez Gminę M. G. oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego.

O kosztach interwencji ubocznej Sąd orzekł w pkt V. sentencji wyroku i obciążył nimi interwenienta, uznając je za uiszczone wobec zapłacenia opłaty sądowej od interwencji. Stosownie do treści art. 107 zdanie 3 k.p.c. sąd może przyznać interwenientowi koszty interwencji od przeciwnika obowiązanego do zwrotu kosztów. Wskazuje na to, że nie obliguje on do zasądzenia kosztów w każdym przypadku, w którym istnieją podstawy do obciążenia kosztami przeciwnika. W takiej sytuacji zasadne jest odwołanie się przez sąd do ogólniejszych kryteriów w postaci potrzeby rzeczywistej obrony interesów interwenienta ubocznego w określonych okolicznościach rozpoznawanej sprawy (zob. postanowienie SN z 23 lutego 2012 r., V CZ 141/11, Biuletyn SN – Izba Cywilna 2013 nr 6). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że interwenient w żaden sposób nie przyczynił się do rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie ograniczył się do szablonowego przedstawienia swojego stanowiska. Nie istnieje racjonalne uzasadnienie dla przyznania interwenientowi zwrotu kosztów procesu skoro korzystałby on de facto z pracy i kosztów poniesionych przez powoda, do którego przystąpił.

Sygn. akt I C 221/25

UZASADNIENIE

(wyroku z dnia 10 września 2025 roku – w zakresie punktu IV.)

O kosztach procesu obciążających pozwanych orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., który stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Na poniesione przez powódkę koszty procesu składały się: opłata sądowa od pozwu (200,00 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17,00 zł) wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w stawce minimalnej ustalonej na podstawie § 7 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2015.1804 ze zm.) w kwocie 480,00 zł oraz koszty nieegzekucyjnych czynności komorniczych w kwocie 113,02 zł – łącznie 810,02 zł. Powyższe uwzględnia sprostowanie dokonane postanowieniem z dnia 1 października 2025 roku. Na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. od sumy tych kosztów należały się odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sąd nie widział podstaw do obciążania małoletnich pozwanych K. W. (3 lata) oraz M. M. (14 lat), ponieważ zachodzi wobec nich wypadek szczególny, o którym mowa w art. 102 k.p.c. Osoby te nie miały wpływu na swoje miejsce zamieszkania, jako że pozostają pod władzą rodzicielską i winne są rodzicom posłuszeństwo (art. 95 k.r.io. i następne). Nie mają tez żadnego wpływu na to czy i jak ich rodzice realizują swoje zobowiązania w zakresie ponoszenia kosztów związanych z zajmowanym lokalem mieszkalnym.