Postanowienie z 18 września 2025, sygn. I Ns 188/22

POSTANOWIENIE

Dnia 18 września 2025 r.

Sąd Rejonowy w Sanoku I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Krzysztof Dziewulski

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Pondel

po rozpoznaniu w dniu 18 września 2025r. w S.

na rozprawie

sprawy z wniosku M. D.

z udziałem Gminy Miasta S.

o zasiedzenie

p o s t a n a w i a:

I.  Stwierdzić, że wnioskodawczyni M. D. nabyła przez zasiedzenie z dniem 31 grudnia 2021r. nieruchomość położoną w S. o numerze ewidencyjnym (...), dla której Sąd Rejonowy wS. V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą (...).

II.  Orzec, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem
w sprawie.

Sygn. akt I Ns 188/22

UZASADNIENIE

Postanowienia z 18 września 2025r.

We wniosku złożonym do Sądu Rejonowego w Sanoku 27 kwietnia 2022 roku wnioskodawczyni M. D. żądała stwierdzenia nabycia przez nią w drodze zasiedzenia prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w S. o numerze (...), dla której Sąd Rejonowy w S. V wydział ksiąg wieczystych prowadzi księgę wieczystą (...). W uzasadnieniu wskazała, iż od 1991 roku samoistnie posiada nieruchomość o powierzchni ponad 1 ha wraz z przylegającą do niej działką będącą przedmiotem zasiedzenia o powierzchni 0,4991 ha. Posiadanie tej działki przejęła od brata a stanowiła ona własność dalszej rodziny M.. Wg wnioskodawczyni posiadanie było samoistne , spokojne i nieprzerwane.

W odpowiedzi na wniosek z 30 czerwca 2022 roku uczestnik Gmina Miasta S. wniósł o oddalenie wniosku w całości, wskazując iż jest on bezzasadny, gdyż nie zostały spełnione przesłanki ustawowe do zasiedzenia w szczególności nie upłynął wymagany okres posiadania. Wskazał, iż nieruchomość objętą wnioskiem o zasiedzenie Gmina nabyła aktem notarialnym z 30 lipca 1999 roku, a przed jej nabyciem przedmiotowa nieruchomość nie znajdowała się w posiadaniu osób trzecich.

Swoje stanowiska strony podtrzymały aż do rozprawy poprzedzającej wydanie postanowienia.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Przedmiotem zasiedzenia jest nieruchomość położona w S. w dzielnicy (...) oznaczona w operacie ewidencji gruntów nr. (...) o powierzchni 0,4991 ha. Od zachodu przylega ona do działki wnioskodawczyni i jest nią jednolicie użytkowana, a dalej w kierunku południowym działki te rozdziela miedza porośnięta drzewami i zakrzaczeniami. Przy północnej granicy działki znajduje się garaż blaszak, a naprzeciwko budynku mieszkalnego wnioskodawczyni znajduje się pole uprawne ogrodzone prowizorycznym ogrodzeniem cofniętym nieznacznie od granicy działki. W stronę południową znajduje się brama, która wygradza część działki (...) do działki własnej wnioskodawczyni (...). Teren ogrodzony jest częściowo porośnięty trawą i częściowo zaorany. Dalej w stronę południową teren działki (...) jest porośnięty trawą i ma szerokość około 6 m a długość ok 0,5 km. Granice tej działki w terenie zaznaczone są tzw. miedzami śródpolnymi.

Przedmiotowa nieruchomość będąca przedmiotem zasiedzenia stanowiła własność do roku 1972 M. M. w 9/20 częściach , M. D. 6/20 częściach oraz M. z D. M. w 5/20 częściach( (...)).

Na podstawie wniosku z 14 marca 1992r. , aktu własności Ziemi z 1 sierpnia 1972r i postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 29 maja 1991r (...)15 marca 1992r. jako właścicieli wpisano w powyższą księgę J. N. w ¾ częściach i jej córkę M. K. w ¼ części.

Aktem notarialnym z 30 lipca 1999r. J. N. i M. K. sprzedały nieruchomości , w tym działkę będącą przedmiotem niniejszego postępowania Gminie Miasta S..

Dla nieruchomości tej Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) a w rejestrze gruntów oznaczone są powierzchnie użytków i klas gruntów jako grunty zakrzaczone i zakrzewione na użytkach rolnych , pastwiska trwałe i grunty orne ( K 4).

Wnioskodawczyni M. D. na ulicy (...) w obecnym domu mieszka od roku 1966. W tych latach jej rodzice prowadzili gospodarstwo rolne, a obok na terenie spornym M. i J. M. pracowali na swoim gospodarstwie. Początkiem lat siedemdziesiątych zmarł J. M., a rodzina D. ( spokrewniona z M.) z pomocą dzieci gospodarując na swoim gospodarstwie z czasem zaczęła użytkować nieruchomości M. siejąc , zbierając i kosząc trawę dla zwierząt.

Pomimo , iż E. N. i J. N. otrzymali Akt Własności Ziemi w 1972 roku na przedmiotową nieruchomość, na gruncie nie pojawili się i byli nieznani sąsiadom i rodzinie M. D.( prawdopodobnie mieszkali w S.).

W. i A. D. uzyskali emeryturę rolniczą w 1983 roku i przekazali gospodarstwo rolne bratu wnioskodawczyni J. D.. Gospodarstwo (...) było jednym z większych gospodarstw w tamtym miejscu na przedmieściach S., tym bardziej że J. D. otrzymał talon na zakup ciągnika (...), który zarówno używał on jak i wypożyczał sąsiadom. W 1986 roku J. D. dojeżdżał do J. do pracy, a wnioskodawczyni wyjechała do S.. Na gospodarstwie pozostała ich matka , która zajmowała się gospodarstwem wraz z J. D.. Ze względu na wykonywaną pracą w J. i konieczność dojazdów do gospodarstwa , J. D. zdecydował by siostra M. D. wróciła ze S. ,zamieszkała z matką i opiekowała się nią i gospodarstwem. W zamian za to w roku 1991. w okresie świąt Wielkiejnocy przekazał jej posiadanie, własnego gospodarstwa rolnego jak i wciąż uprawianej i koszonej działki (...) po M.. Jeszcze do roku 1996 J. D. przyjeżdżał i pomagał w gospodarstwie rolnym matce i siostrze. Cały czas na swoim polu i na polu spornym uprawiano zboża i ziemniaki natomiast w dalszej części w stronę południową na wąskim pasie gruntu koszono i wypasano krowy.

W latach dziewięćdziesiątych gospodarstwo to w całości prowadziła i decydowała o nim wnioskodawczyni M. D.. W takim też zakresie i zgodnie z jej wolą gospodarstwo prowadzone jest do dnia dzisiejszego. Na przydomowym areale uprawiane są zboża i warzywa natomiast część działki w stronę południową jest w dalszym ciągu wykaszana. Od kilku lat syn wnioskodawczyni J. D. (1) wspólnie z matką prowadzi gospodarstwo m. inn. hoduje kury i króliki. Działka własna wnioskodawczyni ciągnąca się wzdłuż spornego pasa gruntu wykorzystywana była jako ogród, gdzie rosły jabłonie i krzewy aronii. Część została obsadzona drzewami na opał. Ok 15 lat temu J. D. (1) podjął próbę grodzenia nieruchomości siatką leśną albowiem uprawy i drzewa niszczone były przez zwierzynę leśną. Jednak nie dało to efektów i kilka lat około 2021 temu postawił bramę wygradzając część działki (...) do nieruchomości własnej wnioskodawczyni M. D..

Jak już wspomniano Gmina Miasta S. zakupiła nieruchomość w o nr (...) w 1999r. Umowa kupna sprzedaży nie była poprzedzona oględzinami przedmiotowej nieruchomości. Przy zabudowaniach M. D. od ul. (...) pojawiła się świadek L. K., która jednak stała przed domem i nie udała się w głąb działki. Przy zawarciu umowy w akcie notarialnym ówcześni współwłaściciele działki wspomnieli, że za budynkiem pani D. użytkuje kilka arów na ogródek. Pomimo tej wiedzy nowy właściciel, a to uczestnik Gmina Miasta S. nie podjął żadnych działań w związanych z weryfikacją informacji o użytkowaniu ich nieruchomości przez osoby trzecie, a tym bardziej w podjęciem działań zmierzających do wydania nieruchomości przez M. D..

W 2021 roku na zlecenie Gminy Miasta S. geodeta D. W. prowadził modernizację gruntów na trenie dzielnicy (...). Jego przełożonymi byli J. K. -właściciel firmy geodezyjnej i Z. G., który był inspektorem kontroli i nadzorował prace z zakresie przestrzegania przepisów obowiązujących w geodezji. Celem modernizacji była aktualizacja użytków gruntowych na podstawie ortofotomapy. Dokonywał jej bezpośrednio wspomniany geodeta D. W.. Przeprowadzał ustalenia granic i aktualizacje użytków. W terenie wraz z pracownikami sprawdzano budynki i wykonywano aktualizację ewidencji budynków. Przy ustalaniu klasyfikacji gruntów geodeta korzystał z ortofotomapy i wg niego wspomniana działka odpowiadała terenom zakrzaczonym i zadrzewionym a nie użytkowanym rolniczo co znalazło odzwierciedlenie w wypisie z rejestru gruntów.

Właściciel nieruchomości Gmina Miasta S. początkiem 2022 roku ujawnił ,że nieruchomość o nr. (...) jest w posiadaniu wnioskodawczyni M. D., a część tej nieruchomości została wygrodzona bramą do działki własnej wnioskodawczyni. W związku z powyższym pismem z 24 lutego 2022 roku Gmina zaproponowała wydzierżawienie tej nieruchomości wnioskodawczyni. Pismem z 9 marca 2022 roku M. D. odpowiedziała, iż od co najmniej 1991 roku jest samoistnym posiadaczem przedmiotowej działki i zasygnalizowała złożenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia. W kolejnym piśmie Gmina Miasta S. podkreśliła, iż jest właścicielem tej działki i zasygnalizowała, iż wnioskodawczyni nie płaci za tę działkę podatków jak też nie zgłosiła jej samoistnego posiadania.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów : odpisów z ksiąg wieczystych (...) i KW (...) ,wypisu z rejestru gruntów , zdjęć wykonanych przez biegłego ,oględzin miejsca przedmiotu sporu ,zdjęć lotniczych przedłożonych przez uczestnika, opinii biegłego P. P. głównej ,ustnej i uzupełniającej oraz z zeznań świadków :. D. , M. D. (1) ,J. D. (1) , Ł. D. , L. K., K. R., ( k 80) ,K. G., S. J. ,B. K. , A. D. E. K. ( k 220) i wnioskodawczyni M. D.. Wskazany materiał dowodowy w zakresie w jakim odzwierciedla ustalenia stanu faktycznego jest wiarygodny wzajemnie się uzupełnia i nie zawiera sprzeczności.

Decydujące znaczenie dla ustalenia powyższego stanu faktycznego miały wspomniane dokumenty i opinia biegłego w zakresie identyfikacji przedmiotu sporu ,natomiast odnośnie stwierdzenia przesłanek koniecznych do zasiedzenia decydujące znaczenie miały zeznania świadków i wnioskodawczyni. W tym miejscu należy wspomnieć, iż cała grupa wymienionych świadków zarówno rodzina M. D. z jak również osoby obce, ale mieszkające bądź pracujące obok w sąsiedztwie zeznawały w sposób jasny i precyzyjny a co istotne wszyscy potwierdzili ,iż grunt sporny był od wielu lat wykorzystywany rolniczo przez rodzinę D.. Nie ma w przedmiotowej sprawie, w ocenie Sądu, dowodów przeciwnych bądź mogących wzbudzić choć cień wątpliwości ,że świadkowie mijają się z prawdą. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadków L. K. ,A. O. i T. K. jakoby sporny grunt nie był użytkowany. Świadek L. K. posiadała niewielkie informacje co do użytkowania nieruchomości, albowiem jak sama świadek zeznała była jedynie przy domu od ulicy (...) w czasie gdy dokonywano zakupu tych działek. Świadek T. K. z kolei zeznała, iż po oględzinach nie stwierdziła, aby którakolwiek z działek była uprawiana. Świadek A. O. w terenie nie był ale stwierdził ,że na tak wąskim gruncie trudno coś uprawiać. Świadek S. nie miała istotnych wiadomości w sprawie. Powyższe zeznania są w tym zakresie dla Sądu niewiarygodne i stoją w oczywistej sprzeczności z zeznaniami pozostałych świadków. Należy również wspomnieć o istotnej okoliczności , o której wspomniała świadek K.( k 82 ),że właściciele sprzedający Gminie nieruchomość wspominali ,że M. D. uprawia na ich działce ogródek. Już wtedy po raz pierwszy pojawiła się informacja o wykorzystywaniu przez wnioskodawczynię cudzej nieruchomości co jednak przez nowego właściciela nie zostało wówczas zweryfikowane. Odnośnie części nieruchomości (...), przeznaczonej do wykaszania ,oczywistym dla Sądu jest, wykaszanie nie miało charakteru koszenia przydomowego trawnika lecz mogło następować raz bądź dwa razy w roku dla celów stricte rolniczych( pozyskiwanie siana). Oceniając zeznania świadka T. K. dla Sądu bardziej prawdopodobnym jest ,że świadek będąc w terenie w 2017r. nie zwróciła uwagi na powyższy fakt i określiła całość gruntów, które wizytowała jako zakrzaczone i zadrzewione. Tym zeznaniom przeczą także inne dowody a mianowicie zdjęcia lotnicze i ortofotomapy złożone przez uczestnika. Są one jednym z głównych dowodów, na których Sąd opierał się, czyniąc swoje ustalenia. Potwierdził to także biegły w swojej opinii uzupełniającej. W ocenie Sądu , analiza map przeprowadzona przez biegłego jest bardzo istotnym dowodem przemawiającym na rzecz wnioskodawczyni ,że sporne nieruchomości były użytkowane. Na niektórych zdjęciach( z 2003r. k 114 z 2013r. (k 116) widoczne są koleiny co świadczy o użytkowaniu gruntu a przeczy temu aby nieruchomość była zakrzaczona i zadrzewiona. Analiza zdjęć pozwala dojrzeć ,że zaznaczona nieruchomość (...) nie jest zakrzaczona i zadrzewiona a jedynie korony drzew przerastają nad nią z granicy działki. Powyższe potwierdzają ustalenia z oględzin i zdjęcia wykonane przez biegłego (karta 46), na których widać użytkowane miejsce a po bokach drzewa i krzewy, których korony przerastają na działkę. Dla Sądu jest jasne ,że takie usytuowanie drzew może wprowadzać w błąd przy czytaniu ortofotomapy dla celów klasyfikacji gruntów , użytków i wykorzystywania rolniczego. Mogło to także wpłynąć na ocenę tej nieruchomości przy klasyfikacji gruntu przez wspomnianego geodetę D. W.. Jednak po wizycie w terenie nie można mieć w tym zakresie żadnych wątpliwości i przyznać pełną moc dowodowa zeznaniom wnioskodawczyni i powołanym przez nią świadków.

Sąd zważył co następuje:

Art. 172 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, iż posiadacz nieruchomości niebędącej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat 20 jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze zasiedzenie § 2 zaś wskazuje po upływie lat 30 posiadacz nieruchomości nabywa jej własność choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Powyższy przepis wskazuje przesłanki, jakie powinny być spełnione do nabycia własności nieruchomości w drodze zasiedzenia a są nimi samoistne posiadanie oraz upływ czasu.

W ocenie sądu przedstawiony przez wnioskodawczynię materiał dowodowy i pozyskany w trakcie niniejszego postępowania w szczególności opinia biegłego i zdjęcia lotnicze , przekonują Sąd do tego, iż wnioskodawczyni od co najmniej wiosny 1991 roku rozpoczęła użytkowanie spornego gruntu w celach rolniczych i czyni to w sposób niezakłócony do dzisiaj. Wcześniej co najmniej od połowy lat 70 tych grunt ten użytkowali jej rodzice i brat jednak ,zdaniem Sądu terminem, w którym wnioskodawczyni samodzielnie przejęła od brata władanie tym gruntem była wiosna 1991r. Od tej chwili przez okres 30 lat posiadanie tego gruntu było samoistne ( jak właściciel ) i niezakłócone (nieprzerwane). M. D. część działki (...) uprawiała i drugą część wykaszała. Nikt inny na tej nieruchomości nie wykonywał żadnych czynności. Wykonywała je wnioskodawczyni i jej syn J. D. (1), który do tej pory pomaga jej w gospodarstwie. Fakt, iż zmienili się właściciele, a to E. N. , J. N. i M. K. nie ma żadnego znaczenia dla z faktu posiadania, albowiem osoby te nawet nie pojawiły się na przedmiotowym gruncie i były nieznane wnioskodawczyni ani świadkom – sąsiadom. Wykazano w sprawie , iż przy zawarciu aktu notarialnego z Gminą Miasta S. osoby te wspominały o użytkowaniu części gruntu przez M. D. jednak obecny właściciel - uczestnik postępowania nie podjął żadnych czynności, aby przerwać to posiadanie i do dnia dzisiejszego pozostaje ono niezakłócone. Brak także jakichkolwiek informacji by Gmina Miasta S. występowała przed sądem o ochronę własności przeciwko M. D. jako również wykonywała jakiekolwiek czynności faktyczne na przedmiotowym gruncie. Z zeznań świadków wynika, iż nawet przy modernizacji gruntów geodeci posługiwali się ortofotomapami nie wychodząc w teren.

W związku z powyższym Sąd na podstawie wskazanego wyżej przepisu orzekł jak w pkt I postanowienia.

Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 520 § 1 k.p.c.