Zarządzenie z 9 października 2025, sygn. I C 824/24

Mając na uwadze, że niniejsza sprawa była rozpoznawana w postępowaniu uproszczonym, a wartość przedmiotu sporu nie przekracza czterech tysięcy złotych, uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z dyspozycją przepisu art. 505 ⁸ § 4 kodeksu postępowania cywilnego.

Sąd zważył, co następuje.

W przedmiotowej sprawie pozwana jako pożyczkobiorca – strona umowy z osobą prawną jako pożyczkodawcą jest konsumentem w rozumieniu art. 21 ¹ kodeksu cywilnego. Tym samym zastosowanie mają przepisy art. 458 ^{14 -} 458 ¹⁶ kodeksu postępowania cywilnego, stosownie do których strona powodowa, reprezentowana przez radcę prawnego, jest obowiązana bez pouczenia i wyznaczania dodatkowego terminu powołać wszystkie twierdzenia i dowody w pozwie. Ponadto w świetle art. 3 kodeksu postępowania cywilnego, który stanowi, że strony i uczestnicy postępowania obowiązani są dokonywać czynności procesowych zgodnie z dobrymi obyczajami, dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz przestawiać dowody, a także art. 205 ³ § 5 kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym przytaczanie faktów i dowodów powinno co do zasady nastąpić wraz z pierwszym pismem, w którym strona zajmuje stanowisko w sprawie, strona powodowa powinna podnieść wszelkie twierdzenia i dowody już w pozwie.

Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości, że na stronie powodowej ciążył obowiązek wskazania twierdzeń i dowodów wykazujących zasadność zgłoszonego roszczenia w sposób umożliwiający dokonanie przez Sąd oceny tego roszczenia na podstawie przedstawionych twierdzeń i dowodów.

W niniejszej sprawie w ocenie Sądu zachodzą zarówno wątpliwości co do twierdzeń strony powodowej o nabyciu wierzytelności od pożyczkodawcy, jak też co do istnienia samej pożyczki.

Podstawą prawną żądania pozwu stanowią zatem w szczególności art. 720 kodeksu cywilnego oraz art. 509 kodeksu cywilnego. Przepis art. 720 § 1 kodeksu cywilnego stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Natomiast zgodnie z art. 509 kodeksu cywilnego wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania (§ 1). Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). Oznacza to, że do przelania wierzytelności na inny podmiot niezbędne jest zawarcie umowy pomiędzy zbywcą wierzytelności a jej nabywcą. Umowa ta określa warunki, na jakich dochodzi do przejścia wierzytelności.

Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, należy zauważyć, że strona powodowa nie posiada legitymacji czynnej do występowania w procesie. W aktach sprawy brak jest dokumentów wskazujących na to, że strona powodowa nabyła wierzytelność przysługującą pierwotnemu wierzycielowi wobec pozwanej. Do akt sprawy dołączona została umowa pożyczki 10 listopada 2022 roku zawarta przez pierwotnego wierzyciela (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. oraz pozwaną A. J., a także umowa cesji wierzytelności z 31 sierpnia 2023 roku zawarta pomiędzy (...) a stroną powodową (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na mocy której (według twierdzeń strony powodowej) strona powodowa miała nabyć wierzytelność wynikającą z umowy pożyczki zawartą przez pierwotnego wierzyciela (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. oraz pozwaną. Do pozwu nie zostały jednak dołączone żadne dokumenty wskazujące na cesję wierzytelności dokonaną między pierwotnym wierzycielem, a więc (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., a podmiotem, od którego strona powodowa miała nabyć wierzytelność, to jest (...) Nie można zatem uznać, że strona powodowa skutecznie nabyła wierzytelność przysługującą względem pozwanej.

Fakt zawarcia umowy przelewu wierzytelności nie implikuje istnienia wierzytelności będącej przedmiotem umowy przelewu. Nie może być bowiem tak, że okoliczność zawarcia umowy przelewu wierzytelności zwalnia stronę powodową z obowiązku dowiedzenia istnienia źródła roszczenia, jego ukształtowania co do wysokości, wymagalności i stawia go w sytuacji korzystniejszej niż znajdowałby się pierwotny wierzyciel. W oparciu o przedłożone przez powoda dokumenty nie sposób jednak ustalić faktu istnienia konkretnej wierzytelności z tytułu konkretnej umowy o świadczenie usług. Jeżeli strona dopuszcza się zaniedbań w zakresie przysługującej jej inicjatywy dowodowej oferując np. niepełny materiał dowodowy, musi liczyć się z tym, że jej roszczenie nie zostanie uwzględnione, szczególnie, gdy jest to podmiot, którego działalność skupia się na skupowaniu i dochodzeniu wierzytelności. Sama umowa cesji potwierdza jedynie fakt zawarcia umowy przelewu wierzytelności. Nie stanowi jednak dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności oraz istnienia i wysokości nabytej wierzytelności1.

Legitymacja procesowa jest bowiem jedną z przesłanek materialnych, czyli okoliczności stanowiących w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Otóż, aby ochrona prawna mogła być przez sąd udzielona, z żądaniem jej udzielenia musi wystąpić osoba do tego uprawniona. Tym uprawnieniem jest właśnie legitymacja procesowa czynna2. Wykazanie legitymacji procesowej czynnej po swojej stronie powinno mieć miejsce już w fazie składania pozwu i stanowić wstępny etap pozwalający Sądowi na rozważanie w dalszym zakresie zasadności roszczenia. Ponadto należy zauważyć, że w nauce postępowania cywilnego, jak i w praktyce sądowej przyjmuje się, że legitymacja procesowa jest właściwością podmiotu, w stosunku do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu albo nieistnieniu indywidualno-konkretnej normy prawnej przytoczonej w powództwie. Legitymacja procesowa jest więc zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania co do istoty sprawy i bierze tą przesłankę pod uwagę z urzędu, a zatem ma obowiązek ustalić tą okoliczność. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej, jak i biernej prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo3.

Już z tego powodu powództwo winno podlegać oddaleniu.

Niezależnie od powyższego należy również wskazać, iż w ocenie Sądu poważne wątpliwości budzi samo istnienie zobowiązania z umowy pożyczki. Nie zostało bowiem wykazane, aby kwota objęta przedmiotową umową została w ogóle pozwanej wypłacona. Tym samym istnienie wierzytelności pierwotnej nie zostało wykazane co do zasady.

Reasumując, powództwo należało oddalić w całości, o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.

W punkcie 2 wyroku sąd przyznał kuratorowi dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu M. T. kwotę 1 107 zł tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu. W polu widzenia sąd miał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2025 roku4, w którym Trybunał orzekł, że przepisy dotyczące wynagrodzenia kuratorów ustanowionych dla strony w sprawach cywilnych, szczególności, § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 roku dotyczącego wynagrodzenia kuratorów zostały są niezgodne z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W tej sytuacji sąd przyznał kuratorowi pozwanego wynagrodzenie w wysokości stawki adwokackiej obliczonej na podstawie wartości przedmiotu sporu (§ 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie), mając na uwadze, że rola pełnomocnika jest najbardziej zbliżona do funkcji kuratora dla nieobecnej strony oraz nakład pracy kuratora i charakter sprawy. Przede wszystkim należy mieć na względzie, że kurator pozwanego podjął realną i skuteczną obronę interesów pozwanego zakończoną oddaleniem powództwa w wyniku podzielenia przez sąd argumentacji kuratora zawartej w odpowiedzi na pozew.

O kosztach sądowych nieuiszczonych przez strony sąd orzekł w punkcie 3 wyroku, na podstawie art. 113 ust. 1 z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obciążając nimi powódkę jako stronę przegrywającą sprawę. Kwota 747 zł stanowi wynagrodzenie kuratora niepokryte z zaliczki uiszczonej przez powódkę.

J., 9 października 2025

Sędzia Łukasz Garbuliński