Wyrok z 14 października 2025, sygn. I C 634/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 14 października 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Małgorzata Żelewska

po rozpoznaniu dnia 14 października 2025 roku w G. na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa Banku (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwko M. B.

o zapłatę

I.  oddala powództwo,

II.  kosztami procesu obciąża powoda, uznając je za uiszczone.

Sygnatura akt I C 634/25

Uzasadnienie wyroku z dnia 14 października 2025 roku

Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko M. B. domagając się zasądzenia od pozwanego kwoty 36.203,25 zł wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości odpowiadającej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 24 kwietnia 2023 roku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu pozwu powód podniósł, iż pozwany posiada wymagalne zadłużenie z tytułu umowy pożyczki gotówkowej nr (...) zawartej w dniu 21 października 2021 roku za pośrednictwem systemu komunikacji internetowej M. po pozytywnej weryfikacji danych stron umowy. Przedmiotowa umowa spełniała warunki, o których mowa w art. 6, 16a-17 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Pozwana nie dokonywała regularnych wpłat na poczet spłaty zobowiązania, co doprowadziło do powstania zadłużenia przeterminowanego. W związku z tym, pismem z dnia 10 stycznia 2023 roku powód wezwał pozwaną do spłaty zadłużenia przeterminowanego, a następnie – wobec bezskuteczności wezwania – wypowiedział umowę, co skutkowało tym, że całość zobowiązania stała się wymagalna w dniu 21 kwietnia 2023 roku. Jak wskazano na dochodzoną kwotę składają się: należność główna w wysokości 32.937,20 zł, odsetki umowne od należności głównej naliczone za okres od dnia 3 października 2022 roku do dnia 20 kwietnia 2023 roku w wysokości 3.115,71 zł, a także odsetki przeterminowane naliczone od należności głównej za okres od 4 listopada 2022 roku do 20 lipca 2023 roku w kwocie 2.100,01 zł.

(pozew, k. 2-4)

Kurator ustanowiony dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości, kwestionując roszczenie co do zasady i wysokości. Zdaniem kuratora powód nie wykazał, że doszło do zawarcia umowy, gdyż przedłożono jedynie wtórnik dokumentu. Nie wiadomo, w jaki sposób pozwany miałby zawrzeć umowę ani o jakiej treści, gdyż nie przedłożono potwierdzenia doręczenia pozwanemu koniecznych dokumentów na trwałym nośniku. Ponadto, nie udowodniono, że bank przeprowadził ocenę zdolności kredytowej pożyczkobiorcy. Zdaniem kuratora bank nie był też uprawniony do pobierania odsetek od skredytowanych kosztów kredytu, a prowizja w kwocie kilku tysięcy złotych nie odpowiada czynnościom związanym z udzieleniem kredytu. Ustalenie tak wysokiej prowizji stanowi obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. Kurator zarzucił także, że roszczenie nie zostało wykazane co do wysokości, gdyż nie przedstawiono szczegółowego sposobu rozliczenia pożyczki i nie sposób nawet zweryfikować, że istniały podstawy do wypowiedzenia umowy. Zdaniem kuratora nie może być mowy o skutecznym wypowiedzeniu umowy i o skutecznym doręczeniu wypowiedzenia z uwagi na treść art. 98 ust. 2 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa (...)2. Kurator podniósł też, że nie dochowano procedury z art. 75c Prawa bankowego. Wreszcie, zgłosił zarzut skorzystania przez pozwanego z sankcji kredytu darmowego, co – jego zdaniem – może zostać poddane badaniu z urzędu, z uwagi na naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 6, 7 i 10 u.k.k. Kurator zakwestionował moc dowodową wtórnika w postaci umowy pożyczki i niepoświadczonych za zgodność z oryginałem kopii, a także zakwestionował umocowanie pracowników banku do wezwania do zapłaty i wypowiedzenia umowy, wskazując, że na dokumentach nie ma oryginalnych podpisów, a tylko faksymile.

(sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 144-144v)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w W. oraz pozwany M. B. w dniu 26 stycznia 2021 roku zawarli umowę rachunków bankowych, karty debetowej oraz dostępu do usług przez kanały bankowości elektronicznej, na podstawie której powód zobowiązał się m.in. do prowadzenia indywidualnego rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego pozwanego o nr (...), a także do zapewnienia pozwanermu dostępu do kanału bankowości elektronicznej (M. nr (...)).

(dowód: umowa rachunków bankowych, karty debetowej oraz dostępu do usług przez kanały bankowości elektronicznej, k. 11-14)

W dniu 21 października 2021 roku za pośrednictwem aplikacji M. po uprzedniej pozytywnej weryfikacji danych stron, pozwany M. B. zawarł z powodem Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. umowę pożyczki gotówkowej nr (...). Całkowita kwota pożyczki została określona na kwotę 30.091,61 (§ 5 ust. 1), natomiast kwota do wypłaty na kwotę 44.180,24 zł (§ 5 ust. 2). Pożyczka miała zostać spłacona w okresie 96 miesięcy, przy czym początek okresu spłaty przypadał na miesiąc następny po miesiącu, w którym umowa została zawarta (§ 5 ust. 3 i 4 ). Wysokość miesięcznej raty wynosiła 615,62 zł (§ 5 ust. 6). Rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień zawarcia umowy wynosiła 20,97 % i została wyliczona w oparciu o parametry i koszty pożyczki przy założeniu jej terminowej spłaty (§ 5 ust. 7). Nominalne roczne oprocentowanie pożyczki wynosiło 7,600 % (zmienna stopa procentowa) (§ 5 ust. 8). Oprocentowanie dla zadłużenia przeterminowanego było zmienne i odpowiadało wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie (§ 5 ust. 9).

Prowizja za udzielenie pożyczki wynosiła 4.209,82 zł i była liczona od całkowitej kwoty pożyczki i pobierana przez doliczenie jej do kwoty pożyczki, zwiększając tym samym wysokość kwoty pożyczki do spłaty, a następnie poprzez potrącenie jej od wypłacanej kwoty pożyczki z rachunku wskazanego w umowie (§ 6 ust. 2). Wysokość składki ubezpieczeniowej wynosiła 9.878,81 zł (§ 6 ust. 3). Całkowita kwota do zapłaty wynosiła na dzień zwarcia umowy 59.608,92 zł (6 ust. 8), całkowity koszt pożyczki 29.517,31 zł (§ 6 ust. 7), a łączna kwota odsetek 15.428,68 zł, przy czym wskazano, że odsetki są naliczane za każdy dzień od salda zadłużenia i płatne razem z miesięcznymi spłatami raty kapitałowej w terminie określonym w umowie, przy założeniu, że miesiąc liczy 30 dni, a rok 360 dni (§ 6 ust. 6).

Uruchomienie pożyczki miało nastąpić w ciągu 7 dni po przyjęciu przez bank dokumentów potwierdzających skuteczne ustanowienie zabezpieczeń pożyczki przewidzianych w umowie, uiszczeniu opłaty przygotowawczej oraz po spełnieniu przez pożyczkobiorcę warunków określonych w umowie (§ 7).

Zgodnie z § 8 umowy strony postanowiły, że umowa pożyczki o nr (...) ulega rozwiązaniu z dniem zawarcia umowy (ust. 1). Jeżeli zadłużenie wynikające z dotychczas obowiązującej pożyczki nie zostało spłacone przez pożyczkobiorcę do dnia zawarcia umowy, najpóźniej w następnym dniu roboczym całość ww. zadłużenia w wysokości 25.091,61 zł (w tym kwota kapitału pozostałego do spłaty 29.406,35 zł oraz kwota naliczonych odsetek 104,55 zł pomniejszone o zwrot niewykorzystanej składki na ubezpieczenie 4.419,29 zł) ulega potrąceniu w ciężar całkowitej kwoty pożyczki przyznanej na podstawie umowy. Na rachunek pożyczkobiorcy zostanie przelana różnica pomiędzy całkowitą kwotą pożyczki a ww. zadłużeniem (ust. 2).

Pozwany za pośrednictwem banku (agenta ubezpieczeniowego) zawarł umowę ubezpieczenia, która obejmowała ryzyko zgonu, poważnego zachorowania, utraty stałych źródeł dochodów albo hospitalizacji w wyniku nieszczęśliwego wypadku, całkowitej niezdolności do pracy albo inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku, czasowej niezdolności do pracy albo zgonu w wyniku nieszczęśliwego wypadku (§ 3, §10 ust. 1).

Zgodnie z § 16 ust. 2 bank rozliczał zobowiązania pożyczkobiorcy z tytułu umowy w następującej kolejności: koszty sądowe poniesione przez bank; prowizje i opłaty banku; odsetki od zadłużenia przeterminowanego; odsetki umowne od zadłużenia przeterminowanego; kapitał, przy czym odsetki i kapitał były pobierane w kolejności od najstarszej wymagalnej raty spłaty.

Przy zawarciu umowy pozwany podał adres zameldowania i do korespondencji - G., ul. (...).

(dowód: umowa pożyczki gotówkowej nr (...), k. 6-9, dane systemowe oświadczenia, k. 10-10v, Regulamin świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych Banku (...) S.A., k. 22-23)

W dniu 21 października 2021 roku powód wypłacił – po potrąceniu prowizji oraz składki ubezpieczeniowej – na rachunek pozwanego kwotę 25.091,61 zł.

(dowód: zestawienie transakcji, k. 19-20v)

W okresie od dnia 3 grudnia 2021 roku do 3 listopada 2022 roku pozwany dokonywał z różną regularnością spłaty rat pożyczki.

(dowód: zestawienie transakcji, k. 19-20v)

Pismem z dnia 10 stycznia 2023 roku powód skierował na adres pozwanego wskazany w umowie wezwanie do zapłaty zadłużenia wynoszącego 2.302,43 zł niezwłocznie, jednak nie później niż 14 dni roboczych od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy pożyczki. Jednocześnie, powód poinformował pożyczkobiorcę, że w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania może złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Powyższa czynność w imieniu powoda została dokonana przez kierownika Wydziału Monitoringu i Windykacji (...). Przedmiotowe wezwanie po dwukrotnym awizowaniu w dniach 16 i 24 stycznia 2023 roku zostało zwrócone do nadawcy.

(dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 10 stycznia 2023r., k. 15 wraz z epo, k. 16)

W związku z nieuregulowaniem zaległości oraz utrzymującym się zadłużeniem przeterminowanym, pismem z dnia 26 lutego 2023 roku powód wypowiedział pozwanemu umowę pożyczki gotówkowej za 30 dniowym terminie wypowiedzenia, liczonym od dnia doręczenia wypowiedzenia. Według treści pisma na dzień wypowiedzenia zadłużenie przeterminowane miało wynosić 3.101,73 zł. W imieniu powoda ww. oświadczenie złożyli: dyrektor Departamentu Restrukturyzacji i Windykacji (...) (poprzednio K.) oraz kierownik Wydziału Egzekucji Należności Detalicznych J. S.. Przedmiotowe oświadczenie także zostało skierowane na adres pozwanej wskazany w umowie i mimo awizowania w dniach 3 i 13 marca 2023 roku nie zostało podjęte przez adresata.

(dowód: wypowiedzenie z dnia 26 lutego 2023r., k. 17 wraz z epo, k. 18)

W dniu 27 kwietnia 2023 roku powód wniósł przeciwko pozwanemu pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, domagając się zasądzenia analogicznych należności co w niniejszej sprawie. W dniu 22 maja 2023 roku Referendarz sądowy Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty. Wobec nieskuteczności doręczenia nakazu pozwanemu, postanowieniem z dnia 1 września 2023 roku Referendarz umorzył postępowanie w całości.

(dowód: akta epu, k. 24-31)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w całości na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez powoda.

W ocenie Sądu orzekającego brak było podstaw do odmowy wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów prywatnych wymienionych szczegółowo w ustaleniach stanu faktycznego. Sąd nie doszukał się żadnych okoliczności mogących wzbudzać wątpliwości co do autentyczności przedłożonych dokumentów i w ramach swobodnej oceny dowodów uznał, że odzwierciedlają one rzeczywistą treść stosunku prawnego zawartego przez strony, czy też treść składanych przez powoda oświadczeń. Podkreślić należy, iż część spośród przedstawionych przez powoda dokumentów prywatnych (vide: umowa rachunku bankowego) została w sposób prawidłowy uwierzytelniona przez pełnomocnika powoda będącego radcą prawnym, natomiast pozostałe stanowią wydruk z różnych systemów komputerowych powodowego banku. W ocenie Sądu forma przedstawionych dowodów – wbrew temu, co podnosi kurator – nie świadczy a limine o ich niewiarygodności. Należy bowiem mieć na względzie, iż wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, co wynika z przyjętej powszechnie wykładni przepisów art. 308 k.p.c. Wydruki komputerowe stanowią, bowiem „inny środek dowodowy”, o którym mowa w art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c., gdyż wymieniony tam katalog ma charakter otwarty. Jakkolwiek nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to należy przyjąć, że przedmiotowy środek dowodowy świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku (zob. wyrok SA w Łodzi z dnia 29 września 2017r., I ACa 448/17, L.). W świetle powołanego powyżej orzecznictwa wydruki komputerowe podlegają ocenie na podstawie art. 233 § 1 k.p.c. jak każde inne dowody. W niniejszym przypadku Sąd nie znalazł żadnych przesłanek świadczących o zmanipulowaniu przedstawionych wydruków komputerowych, w tym, aby zostały wytworzone wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania. Nadto, tworzą one dość spójny obraz stosunku prawnego zawartego przez strony (wszak pozwany dokonywał spłat rat pożyczki gotówkowej, co świadczy o tym, że uznawał umowę za wiążącą go). O fakcie wysłania wezwania do zapłaty czy wypowiedzenia świadczą elektroniczne potwierdzenia odbioru wystawione przez podmiot zewnętrzny.

Podstawę prawną powództwa stanowiły art. 720 k.c. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 246, dalej: u.k.k.). W myśl art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, zaś w myśl ust. 2 pkt 1 za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki.

Przechodząc do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, że kurator zarzucił m.in. niewykazanie istnienia zobowiązania, wskazując, że powód nie przedłożył umowy pożyczki. W ocenie Sądu powyższy zarzut należało uznać za nietrafny. Odnosząc się do tego zarzutu należy na wstępie zauważyć, że przedmiotowa umowa została zawarta przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, a dokładniej przy pomocy bankowości internetowej. Taki sposób zawarcia umowy został wprost dopuszczony przez ustawodawcę w ustawie o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 5 pkt 13 tejże ustawy umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to umowa o kredyt konsumencki zawierana z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o której mowa w ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2012 r. poz. 1225). Zawarte w cytowanym przepisie odesłanie jest nieaktualne (gdyż wskazana ustawa utraciła moc), w związku z czym w drodze wykładni dynamicznej należy uznać, że de lege lata tenże przepis odsyła do obecnie obowiązującej ustawy o prawach konsumenta (zob. T. Czech, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, WKP 2023). Zgodnie natomiast z treścią art. 2 pkt 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2024 r. poz. 1796), która z dniem 25 grudnia 2014r. zastąpiła ustawę o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, umowa zawarta na odległość to umowa zawarta z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie. W niniejszej sprawie powód udowodnił, że umowa została zawarta przez strony w taki właśnie sposób. Zgodnie z umową rachunku bankowego powód uzyskał dostęp do kanału bankowości elektronicznej i przypisano jej unikatowy numer (tzw. M.) (...), którym posługiwać się mógł wyłącznie posiadacz rachunku. Z wydruku z systemu informatycznego powoda wynika, że właśnie przy użyciu tego numeru została zawarta umowa. Zdaniem Sądu, skoro strona powodowa wykazała, że umowa pożyczki została zawarta za pośrednictwem danych identyfikacyjnych dostępnych wyłącznie pozwanemu jako posiadaczowi rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego, to ciężar udowodnienia, że umowę zawarła inna osoba niż posiadacz rachunku (np. w wyniku nielegalnego przejęcia danych uwierzytelniających pozwanego) spoczywał na stronie pozwanej. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy brak dowodów, które pozwalałyby na stwierdzenie, że umowę – bez zgody i wiedzy pozwanego – zawarła niezidentyfikowana osoba trzecia. Wręcz przeciwnie, dostępny materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że to pozwany zaciągnął przedmiotowe zobowiązanie. Po pierwsze, na podstawie załączonego przez powoda zestawienia transakcji na rachunku można jednoznacznie stwierdzić, że kwota pożyczki została udostępniona pozwanemu (wypłacona na rachunek pozwanego), jak również, że pozwany przez kilka lat z różną regularnością spłacał raty pożyczki. Kierując się doświadczeniem życiowym należy stwierdzić, że zupełnie nielogiczne i nieracjonalne byłaby sytuacja, gdyby pozwany spłacał dług, którego nie zaciągnął. Zestawienie operacji na rachunku stanowi wystarczający dowód na potwierdzenie wypłaty kwoty kredytu. Forma tego dokumentu spełnia wymogi określone w art. 7 Prawa bankowego. Przytoczony przepis stanowi podstawę do stosowania w praktyce bankowej dokumentów elektronicznych, które na gruncie prawa procesowego należy uznać - na równi z oświadczeniem utrwalonym za pomocą pisma na nośniku tradycyjnym (papierze) - za dokument w rozumieniu kodeksu postępowania cywilnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2004 r., V CZ 12/04, L.). Elektroniczne zestawienie operacji jest dokumentem, który dla swej ważności nie wymaga podpisu oraz pieczęci banku. Po drugie, należy zauważyć, że umowa została zaciągnięta m.in. na spłatę innego zobowiązania pozwanego.

Za bezzasadny należało również uznać zarzut kuratora dotyczący niewykazania umocowania osób podpisanych pod wezwaniem do zapłaty oraz wypowiedzeniem umowy pożyczki. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie działania pracownika banku, posiadającego dostęp do bankowych pieczęci, posługujących się bankowymi drukami i wykonującymi swoje działania w lokalu banku, nawet w ramach tzw. back office, winno być objęte domniemaniem z art. 97 k.c., zgodnie z którym osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Nie jest konieczne, aby czynność, o której mowa w art. 97 k.c., miała miejsce w lokalu przedsiębiorstwa (a jedynie osoba dokonująca w imieniu przedsiębiorcy winna zachować walor osoby czynnej w lokalu przedsiębiorstwa). Ponadto stosowanie art. 97 k.c. winno uwzględniać specyfikę funkcjonowania przedsiębiorcy, w tym również coraz większą liczbę czynności podejmowanych na odległość (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2020 r., VI ACa 598/18, L.). Mając powyższe na względzie, jak również twierdzenia strony powodowej potwierdzającej, że osoby podpisane pod ww. oświadczeniami działały w imieniu banku nie sposób kwestionować ich umocowania do dokonania ww. czynności. Nadto, zauważyć należy, iż w dacie dokonanego wypowiedzenia obowiązywał już przepis art. 77 § 2 k.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lipca 2015r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1311), zgodnie z którym do wypowiedzenia umowy zawartej w formie pisemnej wystarczyło zachowanie formy dokumentowej. Ta forma jest - zgodnie z art. 77 § 2 k.c. - zachowana w przypadku złożenia oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Wypowiedzenie umowy spełniało ten wymóg, albowiem w jego treści wskazane były imiona i nazwiska, a także stanowiska służbowe pracowników banku składających oświadczenie. Bez znaczenia pozostaje, czy podpis był własnoręczny, czy też faksymile.

Mimo powyższego Sąd uznał jednak, że wypowiedzenie nie było skuteczne. Zważyć bowiem należy mieć, iż do wypowiedzenia umowy doszło w okresie obowiązywania w Polsce stanu zagrożenia epidemiologicznego. Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa (...)2 (tekst jednolity Dz.U. z 2025 r. poz. 517) nieodebranych pism podlegających doręczeniu za potwierdzeniem odbioru przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, których termin odbioru określony w zawiadomieniu o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru przypadał w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, nie można uznać za doręczone w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz przed upływem 14 dni od dnia zniesienia tych stanów. W myśl ust. 2 przepisu ust. 1 nie stosuje się do:

1) postępowań w sprawach, o których mowa w art. 15f ust. 9 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych;

2) postępowań, o których mowa w dziale (...) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

3) kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz postępowań podatkowych, jeżeli kontrole lub postępowania te wiążą się z podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego;

4) przesyłek wysyłanych do ani wysyłanych przez:

a) sądy i Trybunały,

b) prokuraturę i inne organy ścigania,

c) komornika sądowego,

d) organ administracji publicznej.

Zważyć należy, iż przepis art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa (...)2 w istotny sposób ingeruje w treść art. 61 k.c. i stosowaną dotychczas wykładnię przepisów dotyczących składania oświadczeń woli, gdyż zawiesza tzw. „fikcję doręczenia” w przypadku awizowania przesyłek pocztowych – na okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii oraz 14 dni po ich zniesieniu. Zważyć należy, iż wprowadzając tego typu uregulowanie ustawodawca z góry zakłada, że adresat nie będzie mógł zapoznać się z treścią oświadczenia woli złożonego w formie przesyłki za potwierdzeniem odbioru. Nieodebranie pisma z poczty w trakcie trwającej pandemii nie spowoduje (jak dotychczas) skutku doręczenia, a wręcz przeciwnie, pismo będzie uznawane jako niedoręczone. Wątpliwa jest, wobec tak stanowczego brzmienia przepisu ("nie można uznać za doręczone"), prawna możliwość udowodnienia, że adresat mógł zapoznać się z treścią przesyłki. Od woli adresata (np. pracownika lub pracodawcy), który podejmie pismo lub nie, zależeć będzie czy pismo zostanie skutecznie doręczone. Warto wspomnieć, że powyższa regulacja nie dotyczy innych form doręczania pism, np. przy zastosowaniu poczty kurierskiej lub mailem (z wykorzystaniem certyfikowanego podpisu elektronicznego) (zob. A. Sobczyk (red.), Ustawa o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Komentarz [w:] Kodeks pracy. Regulacje Covid-19 w prawie pracy. Komentarz, wyd. 5, 2020). Stan epidemii został w Polsce zniesiony w dniu 15 maja 2022 roku, zaś stan zagrożenia epidemiologicznego w dniu 1 lipca 2023 roku. Tymczasem wypowiedzenie umowy, z której powód wywodzi swoje roszczenia w niniejszej sprawie, nastąpiło w dniu 26 lutego 2023 roku, a więc niewątpliwie w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemiologicznego, co oznacza, że do oceny skuteczności doręczenia składanych przez powoda oświadczeń należy stosować przytoczony powyżej przepis. Z uwagi na fakt, iż nadawcą korespondencji był bank, a roszczenie nie dotyczy postępowania podatkowego czy karno – skarbowego nie będą miały zastosowania wyjątki o jakich mowa w art. 98 ust. 2 powołanej ustawy. W niniejszym przypadku zarówno wezwanie do zapłaty z dnia 10 stycznia 2023 roku, jak również wypowiedzenie z dnia 26 lutego 2023 roku nie zostały osobiście doręczone pozwanemu. Wymienione pisma po dwukrotnym awizowaniu zostały zwrócone nadawcy. W świetle przytoczonych powyżej przepisów należało jednak uznać za niedopuszczalne uznanie tej korespondencji za doręczoną. Powyższe oznacza, że wypowiedzenie umowy nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzoną procedurą rozwiązania umowy pożyczki gotówkowej. Podkreślić bowiem należy, iż w myśl art. 78a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.) przepisy tej ustawy stosuje się do umów kredytu i pożyczki pieniężnej, zawieranych przez bank zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie. Zgodnie z art. 75c ust. 1 Prawa bankowego jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W myśl ust. 2 powołanego artykułu w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Z kolei wedle ust. 3 tegoż przepisu, bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę (ust. 4). W myśl ust. 5 bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 czerwca 2021 roku w sprawie IV CSKP 92/21 (OSNC 2022/1/9) w odniesieniu do opisanej procedury, kategoryczne brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nakłada on na banki obowiązki polegające na wezwaniu kredytobiorcy, gdy ten opóźnia się ze spłatą zobowiązania, do zapłaty i wyznaczeniu mu terminu nie krótszego niż 14 dni roboczych wraz z pouczeniem o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych wniosku o restrukturyzację zadłużenia. W związku z tym wypowiedzenie przez bank umowy kredytowej bez zachowania wymogów jest nieważne w świetle art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 75c Prawa bankowego (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 8 listopada 2019r., I ACa 1213/18, L.), bądź też według innego poglądu skutkuje nieskutecznością oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytowej (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 7 września 2021r., I ACa 1305/18, L.). W analizowanym przypadku wezwanie do zapłaty nie zostało dokonane w sposób prawidłowy, a zatem wypowiedzenie umowy nie zostało poprzedzone przeprowadzeniem procedury restrukturyzacyjnej określonej w art. 75c Prawa bankowego. Zatem już z tego powodu wypowiedzenie nie mogło odnieść skutku. Ponadto, wypowiedzenie również zostało przez powoda doręczone per aviso w okresie zagrożenia epidemiologicznego, stąd i to oświadczenie nie mogło zostać uznane za skuteczne. Jednocześnie, powód nie tylko nie wykazał i nawet nie twierdził, że dokonał doręczenia w inny sposób (np. przy zastosowaniu poczty kurierskiej). W związku z powyższym – wobec bezskuteczności doręczenia wezwania do zapłaty oraz wypowiedzenia – należało uznać, że nie doszło do rozwiązania umowy. Tym samym nie nastąpił skutek w postaci postawienia całości zobowiązania pożyczkobiorcy w stan natychmiastowej wymagalności. Zauważyć należy, iż umowa została zawarta w dniu 21 października 2021 roku na okres 96 miesięcy, a więc na 8 lat, a więc wciąż obowiązuje. W wyroku z dnia 30 czerwca 2020 r. V ACa 592/19, L., Sąd Apelacyjny w Gdańsku jednoznacznie stwierdził, że charakter prawny wypowiedzenia umowy kredytu, jego skutki oraz termin wypowiedzenia umowy sprzeciwiają się uznaniu powództwa za pismo, które może zastąpić wypowiedzenie umowy kredytu. Nieskuteczność wypowiedzenia oznacza brak postawienia całości zadłużenia w stan natychmiastowej wymagalności. Roszczenie powoda dotyczyło całkowitego zadłużenia w związku z wypowiedzeniem umowy, natomiast nie odnosiło się do żądania zapłaty wymagalnych rat pożyczki. Tym samym przy tak sformułowanym żądaniu pozwu, żądanie zapłaty kwot rat nie mogło być objęte zarówno żądaniem, a w konsekwencji rozstrzygnięciem (zob. mutatis mutandis wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2021r., I ACa 1076/19, L.). Zatem, w niniejszym przypadku Sąd nie mógł zasądzić od pozwanego poszczególnych należności (rat), które stały się już wymagalne, skoro powód nie sformułował żądania co do częściowego uwzględnienia powództwa w tym zakresie, a Sąd był związany żądaniem oraz podstawą faktyczną żądania (art. 321 § 1 k.p.c.).

Z uwagi na powyższe bezprzedmiotowe było rozważanie pozostałych zarzutów podniesionych przez kuratora odnoszących się do szczegółowych kwestii dotyczących wysokości zobowiązania, skoro powództwo okazało się nieuzasadnione co do zasady. Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że kurator nie może składać oświadczeń materialnoprawnych (zob. P. Rylski, A. Olaś (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. 4, 2025), a taki właśnie charakter ma oświadczenie o skorzystaniu sankcji kredytu darmowego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uprawnienie, o którym mowa w art. 45 ust. 1 u.k.k., ma charakter prawokształtujący i następuje w drodze złożenia przez konsumenta oświadczenia woli. Konsument dokonuje wtedy jednostronnej czynności prawnej w stosunku do kredytodawcy. Czynność ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy. Wykonanie przez konsumenta uprawnienia określonego w art. 45 ust. 1 u.k.k. powoduje zmianę treści stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu konsumenckiego (zob. T. Czech, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, WKP 2023). Ponadto, z uwagi na fakt, iż do zmiany treści stosunku prawnego dochodzi na skutek oświadczenia konsumenta, co zostało wyraźnie zastrzeżone w art. 45 u.k.k., Sąd nie może z urzędu rozważać tego, czy zaszły podstawy do złożenia tego typu oświadczenia.

W związku z powyższym, na podstawie art. 720 k.c. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim w zw. z art. art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa (...)2 a contrario powództwo podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy w całości obciążył nimi stronę powodową jako stronę przegrywającą niniejszy spór. Jednocześnie, stwierdzić należało, iż wszelkie koszty sądowe w postaci opłaty sądowej od pozwu oraz zaliczki na poczet wynagrodzenia kuratora zostały przez powoda uiszczone.