Wyrok z 28 października 2025, sygn. I C 1579/24
Sygn. akt I C 1579/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 28 października 2025 r.
Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny
Przewodniczący sędzia Karol Dryjański
Protokolant: St. Sekr. Sąd. Monika Pirańska
po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. w Koninie
na rozprawie
sprawy z powództwa E. G., R. G.
przeciwko B. G., D. K.
o zapłatę
1. oddala powództwo;
2. zasądza solidarnie od powodów na rzecz pozwanej B. G. kwotę 917 zł (dziewięćset siedemnaście złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
sędzia Karol Dryjański
Sygn. akt I C 1579/24
UZASADNIENIE
E. G. i R. G. wnieśli o zasądzenie od B. G. i T. G. kwoty 2.000 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 1.000 zł od dnia 02.08.2022 r. do dnia zapłaty i od kwoty 1.000 zł od dnia 02.09.2022 r. do dnia zapłaty. Ponadto powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanych zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu powodowie podnieśli, że w piśmie z dnia 22.07.2022 r. wypowiedzieli pozwanym umowę użyczenia lokalu położonego w K. przy ul. (...) i zażądali jego wydania (powodowie są właścicielami tego lokalu). Zdaniem powodów pozwani są od sierpnia 2022 r. obowiązani do zapłaty wynagrodzenia za korzystanie z tego lokalu.
W odpowiedzi pozwani wnieśli o oddalenie powództwa w całości.
Zdaniem pozwanych strony zawarły umowę nienazwaną na podstawie której pozwani w zamian za zapłacenie wartości przedmiotowego lokalu mogli w nim dożywotnio zamieszkiwać. Ponadto zdaniem pozwanych zgłoszone przez powodów roszczenie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż pozwani nie dali powodom podstaw do zerwania zawartego z nimi porozumienia.
W trakcie postępowania zmarł pozwany T. G..
Postanowieniem z dnia 10.12.2024 r. sąd orzekł o podjęciu postępowania udziałem spadkobierczyni pozwanego D. K..
D. K. wniosła o oddalenie powództwa.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
R. G. jest synem B. G. i T. G..
E. G. i R. G. pozostają w związku małżeńskim.
dowód: bezsporne
Na podstawie umowy z dnia 04.06.1991 r. powodowie nabyli prawo własności nieruchomości położonej w K., oznaczonej numerem geodezyjnym (...). Cenę ustalono na 9.000.000 starych złotych. Pieniądze na zakup działki przekazali powodom B. i T. G..
Na podstawie umowy z dnia 17.10.1996 r. powodowie nabyli prawo własności lokalu położonego w K. przy ul. (...) wraz z udziałem wynoszącym (...) w działce (...) i częściach wspólnych budynków znajdujących się na tej działce. Wartość przedmiotu sprzedaży określono na 5.128,38 zł.
Powierzchnia użytkowa lokalu położonego w K. przy ul. (...) wraz z powierzchnią pomieszczeń przynależnych wynosi 63,78 m 2.
Nieruchomość lokalowa położona w K. przy ul. (...) jest objęta prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K. księgą wieczystą (...).
Na podstawie umowy z dnia 20.07.2001 r. powodowie nabyli za 1.510 zł prawo własności nieruchomości położonej w K. oznaczonej numerem geodezyjnym (...).
dowód: bezsporne, umowy k. 210 – 222, zeznania R. G. k. 436, E. G. k. 436 – 437, B. G. k. 437, D. K. k. 437
Powodowie zamieszkiwali w lokalu przy ul. (...) od 1987 r.
Powodowie podjęli budowę domu przy ul. (...). W budowie pomagał T. G..
Ponadto B. i T. G. wsparli finansowo budowę domu powodów.
W 2001 r. powodowie wyprowadzili się z lokalu przy ul. (...) i zamieszkali pod obecnym adresem.
W lokalu przy ul. (...) w 2002 r. zamieszkali B. i T. małżonkowie G.. Przed zamieszkaniem pozwani przeprowadzili remont tego lokalu.
B. i T. małżonkowie G. porozumieli się z powodami, że w zamian za wcześniejszą pomoc przy budowie domu powodów, pozwani będą mogli dożywotnio zamieszkiwać w lokalu przy ul. (...) ponosząc bieżące koszty jego utrzymania.
W związku z zamieszkaniem pozwanych w przedmiotowym lokalu pozwani przekazali powodom 50.000 zł.
Gdy B. i T. małżonkowie G. zamieszkiwali w lokalu przy ul. (...), w ich dotychczasowym lokalu pozostała ich córka D. K. z rodziną.
B. G. w dniu 04.10.2017 r. przekazała córce powodów kwotę 68.600 zł.
dowód: potwierdzenie przelewu k. 39, zeznania W. P. k. 316 – 317, D. P. k. 319 – 321, S. K. k. 327 – 330, M. K. (1) k. 332 – 337, M. K. (2) k. 338 – 343, E. K. (1) k. 345 – 348, K. U. k. 352 – 354, D. B. k. 355 – 357, R. Z. k. 358 – 361, A. K. k. 362 – 365, H. B. k. 367 – 372, Z. B. k. 374 – 379, E. K. (2) k. 391 – 408, A. S. k. 410 – 423, F. K. k. 426 – 428, R. G. k. 436, E. G. k. 436 – 437, B. G. k. 437, D. K. k. 437
Do konfliktu między stronami doszło gdy B. G. ujawniła zamiar uzyskania stwierdzenia nabycia prawa własności przedmiotowego lokalu przez zasiedzenie.
dowód: zeznania E. K. (1) k. 345 – 348, E. K. (2) k. 391 – 408, A. S. k. 410 – 423, R. G. k. 436
T. G. zmarł 24.01.2023 r.
Postanowieniem z dnia 31.01.2024 r., sygn. akt I Ns 1479/23, Sąd Rejonowy w K.stwierdził, że spadek po T. G. nabyli z dobrodziejstwem inwentarza po 1/3 części B. G., R. G. i córka spadkodawcy D. K..
dowód: odpis skrócony aktu zgonu k. 187
B. G. ma 86 lat.
Pozwana ma trudności z poruszaniem się.
dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa k. 37, zeznania M. K. (1) k. 332 – 337, F. K. k. 426 – 428
Dokumenty w oparciu o które sąd ustalił powyższy stan faktyczny nie budziły wątpliwości sądu, nie były również kwestionowane przez strony.
Sąd dał wiarę zeznaniom W. P., D. P., S. K., M. K. (1), M. K. (2), E. K. (1), K. U., D. B., R. Z., A. K., H. B., Z. B., F. K., B. G. i D. K. były bowiem spójne i logiczne, a zarazem wzajemnie zgodne, zaś pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności.
Sąd nie dał wiary zeznaniom E. K. (2) i A. S. w części, w której wynikało z nich, że pozwani zamieszkali w lokalu przy ul. (...) na podstawie czasowej umowy użyczenia. Fakt, iż zamieszkanie pozwanych w przedmiotowym lokalu nastąpiło w związku z przekazaniem przez nich powodom pieniędzy został uprawdopodobniony zeznaniami D. P., E. K. (1) i R. Z., a z zeznań innych świadków nie wynikało do kiedy miałaby obowiązywać umowa zawarta przez strony. Co więcej z zeznań R. G. wynikało wprost, ze pozwani mieli zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu dożywotnio. Sąd nie dał również wiary zeznaniom E. K. (2) w części w której wynikało z nich jakoby w związku z zamieszkaniem w przedmiotowym lokalu pozwana była zobowiązana do zapłaty na rzecz powodów zadośćuczynienia. Ta część zeznań E. K. (2) nie znalazła potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. W pozostałym zakresie sąd uznał zeznania E. K. (2) i A. S. za wiarygodne, w tym zakresie nie budziły bowiem wątpliwości w świetle pozostałego materiału dowodowego.
Sąd nie dał wiary zeznaniom R. G. i E. G. co do wysokości wsparcia udzielonego powodom przez pozwanych, ta część zeznań powodów nie znalazła potwierdzenia w zeznaniach B. G., a zarazem budziła wątpliwości w świetle zeznań D. P., E. K. (1) i R. Z.. W pozostałym zakresie sąd uznał zeznania R. G. i E. G. za wiarygodne, w tej części były bowiem spójne i logiczne, a pozostały materiał dowodowy nie dał podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności w tym zakresie.
Zeznania B. R., E. P., Z. Z. i J. M. nie miały znaczenia dla ustalenia stanu faktycznego z uwagi na to, że nie miała wiedzy o okolicznościach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd nie uwzględnił wniosku strony powodowej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości na okoliczność wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z przedmiotowego lokalu uznając, że prawdopodobny koszt sporządzenia opinii mógłby być wyższy od wartości przedmiotu sporu, a celowość sporządzenia opinii budzi wątpliwości w sytuacji, gdy zawarte w pozwie określenie należności za bezumowne korzystania z lokalu mieszkalnego na kwotę 1.000 zł miesięcznie w świetle łatwo dostępnych informacji z rynku miejscowego jest wskazaniem zbliżonym do stawek najmu istniejących w K. w 2022 r.
Sąd zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 710 kc przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Z kolei z art. 353 1 kc strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony (art. 5 kc).
Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uzasadnia wniosek, że strony w 2001 r. zawarły umowę nienazwaną zgodnie z którą pozwani mogli zamieszkiwać dożywotnio w lokalu przy ul. (...) w zamian za przekazanie powodom kwoty 50.000 zł. Dodać należy, że pozwani wspierali budowę domu na nieruchomości powodów, a w późniejszym czasie wspierali finansowo dzieci powodów.
Fakt, iż rodzice powoda przekazali powodom pieniądze w związku z zamieszkaniem w lokalu przy ul. (...) został potwierdzony przez B. G., a ponadto został uprawdopodobniony przez świadków nie związanych bezpośrednio ze stronami – D. P., E. K. (1), R. Z..
Ustalenie, że strony porozumiały się co do tego, że pozwani będą mogli dożywotnio zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu zostało potwierdzone w zeznaniach M. K. (1) i M. K. (2), co więcej okoliczność ta wynikała również z zeznań R. G..
Nie sposób zarazem pominąć faktu, że przez około 20 lat kwestia możliwości zamieszkiwania przez pozwanych w przedmiotowym lokalu bez ponoszenia dodatkowych świadczeń na rzecz powodów była bezsporna między stronami.
Fakt, iż porozumienie stron co do udostępnienia pozwanym przedmiotowego lokalu było ściśle związane z przekazaniem powodom świadczenia pieniężnego wyłącza możliwość określenia umowy stron jako umowy użyczenia.
Powodowie zakwestionowali porozumienie zawarte z pozwanymi obawiając się, że pozwana zmierza do uzyskania stwierdzenia nabycia własności przedmiotowego lokalu przez zasiedzenie.
Pomimo tego stwierdzić należy, że zachowanie powodów polegające na zażądaniu świadczenia za korzystanie z przedmiotowego lokalu jest nie tylko sprzeczne z wcześniejszym porozumieniem stron, lecz jest także sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zażądanie świadczenia w wysokości 1.000 zł miesięcznie po 20 latach bez ponoszenia świadczeń na rzecz powodów wiąże się dyskomfortem pozwanej, gdyż ewentualne uwzględnienie powództwa w istotny sposób obciążyłoby sytuację finansową pozwanej i to w czasie, gdy pozwana ma 86 lat i boryka się z problemami zdrowotnymi. Co więcej żądanie pozwu zostało skierowane przeciwko osobie, która w przeszłości znacząco wspierała nie tylko powodów, lecz również ich dzieci. Należy nadto zwrócić uwagę, że pozwani w odpowiedni sposób dbali o stan przedmiotowego lokalu, co niewątpliwie ma wpływ na wartość tego lokalu, co do którego prawo własności nadal przysługuje powodom. Nie sposób również nie zwrócić uwagi na to, że powód skierował żądanie pozwu przeciwko swojej matce.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 353 1 kc i art. 5 kc orzekł jak w punkcie 1 wyroku.
Zgodnie z art. 98 § 1 kpc strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (art. 98 § 3 kpc).
Stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata (art. 99 kpc).
Od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jeżeli orzeczenie to jest prawomocne z chwilą wydania, odsetki należą się za czas po upływie tygodnia od dnia jego ogłoszenia do dnia zapłaty, a jeżeli orzeczenie takie podlega doręczeniu z urzędu - za czas po upływie tygodnia od dnia jego doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty. O obowiązku zapłaty odsetek sąd orzeka z urzędu (art. 98 § 1 1 kpc).
Pozwani ponieśli koszty procesu obejmujące:
1) wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 900 zł,
2) opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
Pozwana wygrała sprawę w całości, dlatego też należało w całości uwzględnić wniosek strony pozwanej o zasądzenie od powodów zwrotu kosztów procesu.
Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie powołanych przepisów orzekł jak w punkcie 2 wyroku.
sędzia Karol Dryjański