Uzasadnienie z 4 listopada 2025, sygn. III RC 72/24

UZASADNIENIE

Wyroku

A. D. działając w imieniu małoletniej córki N. C. w dniu 16 maja 2024r. wystąpiła do Sądu z pozwem przeciwko Z. C. o alimenty.

- W punkcie 1. pozwu wnosiła o zasądzenie od pozwanego na rzecz małoletniej powódki kwoty 1400 zł (jeden tysiąc czterysta złotych) miesięcznie tytułem alimentów płatnych z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca do rąk matki małoletniej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w termie płatności którejkolwiek z rat - poczynając od dnia wniesienia pozwu;

- w punkcie 2. pozwu zgłosiła ona wniosek o udzielenie zabezpieczenia poprzez zobowiązanie pozwanego - na czas trwania postępowania w sprawie - do łożenia na rzecz małoletniej powódki tytułem alimentów kwoty 1400 zł (jeden tysiąc czterysta złotych) miesięcznie płatnej z góry do dnia 10-tego dnia każdego miesiąca, do rąk matki małoletniej wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku opóźnienia w termie płatności którejkolwiek z rat – od dnia wniesienia pozwu.

Pozwany Z. C. w odpowiedzi na pozew uznał powództwo w części wnosząc o zasądzenie alimentów na rzecz małoletniej N. C. w kwocie 700 złotych miesięcznie płatnych do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniej w osobie matki A. D. do 10-go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat. Ponadto w części uznał wniosek o udzielenie zabezpieczenia alimentów na rzecz małoletniej N. C. tj. w zakresie kwoty 700 złotych miesięcznie płatnej do rąk przedstawiciela ustawowego małoletniej matki A. D. do 10-go dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w zapłacie którejkolwiek z rat. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskazał, iż nie jest w stanie uiszczać alimentów w kwocie wyższej niż 700 zł miesięcznie, ponieważ utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych, z których osiąga miesięcznie dochód w kwocie ok. 3000 zł oraz nie posiada wyuczonego zawodu, w związku z czym jego możliwości zarobkowe są istotnie ograniczone.

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2024r. Sąd oddalił wniosek małoletniej powódki o udzielenie zabezpieczenia.

Strona powodowa występująca na rozprawie z udziałem pełnomocnika podtrzymywała dotychczasowe żądania pozwu.

Pozwany, prawidłowo wezwany na termin rozprawy, nie stawili się. Reprezentujący pozwanego na rozprawie pełnomocnik podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na pozew, dodatkowo wskazał, że został upoważniony przez pozwanego do złożenia propozycji ugodowej do podwyższenia alimentów do kwoty 900 zł miesięcznie.

Strona powodowa nie przystała na w/w propozycję ugodową i wnosiła jak w pozwie. Wprawdzie w piśmie z dnia 8 września 2025r. zatytułowanym jako: wnioski dowodowe wskazała na wyższe koszty miesięcznego utrzymania powódki (aniżeli podane w załączniku do pozwu) i wnosiła, aby pozwany ojciec dziecka partycypował w 70% tych kosztów tj. w kwocie 1995 zł miesięcznie, jednakże na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku oświadczyła, że „Pismo z dnia 8 września 2025r. nie stanowi rozszerzenia powództwa, pozostajemy przy żądaniu z pozwu”.

Sąd ustalił, co następuje:

Małoletnia powódka N. C. urodziła się (...) w K.. Matka małoletniej powódki - A. D. i pozwany Z. C. nie są i nie byli małżeństwem, jednakże w przeszłości pozostawali w związku partnerskim. Pozwany uznał ojcostwo małoletniej i nosi ona nazwisko ojca - C.. Przez pewien okres czasu wychowywali oni córkę wspólnie. Na początku pożycie stron układało się dobrze, jednakże po narodzinach dziecka ojciec nie angażował się zbytnio w proces opiekuńczy córki. Strony rozstały się w grudniu 2023r., a przyczyną rozpadu związku - jak wskazała matka małoletniej powódki - miała być min. brak wsparcia ze strony pozwanego oraz uchylanie się przez niego od obowiązków rodzicielskich w tym od łożenia na utrzymanie córki. Jak wskazała strona powodowa pozwany nie partycypował w kosztach utrzymania dziecka, tłumacząc się brakiem zatrudnienia, bądź zapewniał matkę małoletniej, że znalazł zatrudnienie i będzie przekazywał środki na utrzymanie córki, jednak z deklaracji tych nie wywiązywał się w należyty sposób. Jednorazowo przekazał kwotą 1190 zł w lipcu 2023r. oraz przez 4 miesiące tj. luty, marzec, kwiecień i maj 2024r. przekazał odpowiednio kwoty po 500 zł, 600 zł, 600 zł, 700 zł.

Matka małoletniej powódki do pozwu dołączyła szczegółowe zestawienie kosztów miesięcznego utrzymania małoletniej córki, którego suma wynosiła 2365 zł. Natomiast w toku dalszego postępowania w sprawie - w piśmie procesowym z dnia 8 września 2025r. zatytułowanym jako: wnioski dowodowe wskazała na wyższe koszty miesięcznego utrzymania powódki, które określiła na łączną kwotę 2850 zł miesięcznie. Ponadto do pisma tego dołączyła ona zestawienie nazwane tabelą niedopłaty otrzymanych alimentów obejmujące okres od maja 2024r. do 21 sierpnia 2025r., z której wynika również jakie kwoty na rzecz dziecka pozwany już przekazał za poszczególne miesiące tego okresu.

W odniesieniu do swojej sytuacji matka małoletniej wskazała, że ma pracę dorywczą – sprzedaż internetowa i zarabia maksymalnie do 2000 zł miesięcznie. Podniosła, że ukończyła pedagogikę resocjalizacyjną i penitencjarną i chciałaby pracować w zawodzie, jednakże musi poczekać do momentu, kiedy córka pójdzie do szkoły. Małoletnia powódka ma obecnie 6 lat, chodzi do zerówki. Poza małoletnią córką N. – C. A. D. wychowuje jeszcze starszego 11-letniego syna B. ze związku z innym mężczyzną. Na utrzymanie tego syna otrzymuje ona od jego ojca kwotę 800-900 zł miesięcznie. Wraz z dziećmi zamieszkuje ona u swoich rodziców. Ponosi wszelkie opłaty - 1800 zł średnio miesięcznie, wyżywienie oszacowała na kwotę 600 zł. miesięcznie, za zerówkę córki (z jednym posiłkiem) płaci 300-350 zł miesięcznie. Pobiera na każde z dzieci świadczenie wychowawcze w kwocie po 800 zł miesięcznie, ponadto na starszego syna rodzinne w kwocie 124 zł miesięcznie.

Odnośnie pozwanego - matka małoletniej powódki wskazała jedynie, że pozwany 7 lat temu prowadził firmę budowlaną i ona jemu pomagała w jej prowadzeniu, zatrudniał on ludzi. Po urodzeniu córki mieszkali oni razem za granicą i pozwany miał legalną pracę w Danii. Jak córka miała 3 lata to A. D. wraz z dziećmi wróciła dom Polski.

Pozwany Z. C. swoje stanowisko zawarł w odpowiedzi na pozew, wskazując, iż nie jest w stanie uiszczać alimentów w kwocie wyższej niż 700 zł miesięcznie. Uzasadniając powyższe wskazał, że w przeszłości prowadził firmę budowlaną, którą jednak był zmuszony zamknąć w czasie pandemii koronawirusa. Od tego czasu utrzymuje się wyłącznie z prac dorywczych, z których osiąga miesięcznie dochód w kwocie ok. 3000 zł Ponadto wskazał, że nie posiada jakiegokolwiek zawodu, ma wykształcenie jedynie gimnazjalne, dlatego też jego możliwości na rynku pracy są znacznie ograniczone. Poza pracami dorywczymi nie posiada on innych dochodów, nie posiada też żadnych rzeczy wartościowych. Okresowo jest zmuszony korzystać z pomocy finansowej ze strony swojej matki. W odpowiedzi na pozew wskazał on również swoje stałe koszty utrzymania, których podsumowanie dało kwotę 2600 zł miesięcznie. Reprezentujący pozwanego pełnomocnik na pierwszym terminie rozprawy podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na pozew, dodatkowo wskazał, że został upoważniony przez pozwanego do złożenia propozycji ugodowej do podwyższenia alimentów do kwoty 900 zł miesięcznie. Propozycja ta nie została jednak przyjęta przez stronę powodową.

Dowód: pozew z uzasadnienie i zał. (k.3-7), odpowiedź na pozew i jej uzasadnienie (k.35-36); zeznania matki małoletniej powódki – A. D. (k. 115-116v), dokumenty na k. 19, 27, 82-105 akt przedmiotowej sprawy.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania
i wychowania. Przepis art. 135 § 1 kro stanowi, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. W myśl paragrafu 2 tego artykułu wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.

W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że wysokość alimentów powinna być ustalana nie tylko w oparciu o aktualne dochody zobowiązanego, lecz także z uwzględnieniem jego możliwości zarobkowych, czyli dochodów, które mógłby osiągać przy dołożeniu należytej staranności. Obowiązek alimentacyjny nie jest bowiem ograniczony wyłącznie do aktualnych wpływów, lecz odnosi się również do możliwości zarobkowych, jakie osoba zobowiązana może osiągać przy odpowiednim zaangażowaniu.

Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy i analizując materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie - Sąd uznał, że żądanie małoletniej powódki dotyczące zasądzenia na jej rzecz alimentów jest słuszne i nie kwestionowane również przez pozwanego co do zasady; natomiast w zakresie jego wysokości jedynie częściowo zasługuje na uwzględnienie. Pozwany zgadzał się na płacenie alimentów w kwotach po 700 zł miesięcznie na rzecz małoletniej powódki wnosząc o oddalenie powództwa ponad tę kwotę. Zdaniem Sądu jednak żądanie zasądzenia alimentów od pozwanego na rzecz powódki zasługuje na uwzględnienie w zakresie kwoty 900 zł miesięcznie. Zdaniem Sądu - kwota ta służyć będzie zaspokojeniu podstawowych potrzeb małoletniej jak również mieścić się będzie w zakresie możliwości majątkowych i zarobkowych pozwanego. Pozwany nie podejmuje żadnych osobistych starań o wychowanie córki, całość obowiązków wychowawczych i opiekuńczych spoczywa wyłącznie na matce dziecka. Dlatego zasadne jest, aby swój obowiązek alimentacyjny powód wykonywał w płaszczyźnie finansowej. Pierwszoplanowym opiekunem dziecka jest matka, która poprzez swoje codzienne zaangażowanie - zarówno w sferze materialnej, jak i emocjonalnej - realizuje obowiązek wychowawczy wobec małoletniego. To ona zapewnia dziecku bieżące utrzymanie, organizuje opiekę medyczną, uczestniczy w edukacji dziecka oraz dba o jego rozwój emocjonalny i społeczny. Niezależnie jednak od tego trzeba mieć na uwadze, że obowiązek utrzymania i wychowania małoletniego dziecka obciąża obojga jego rodziców. Wobec tego w złożonej sytuacji stron - matka małoletniej powódki - niezależnie od osobistych starań o jej utrzymanie i wychowanie, które podejmuje z dużym zaangażowaniem, powinna również mieć udział finansowy w kosztach jego utrzymania.

Ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z przeprowadzonego postępowania dowodowego, na które wskazano wyżej skłoniła Sąd do rozstrzygnięć znajdujących odzwierciedlenie w wyroku. I tak Sąd w punkcie 1) wyroku zasądził rentę alimentacyjną od pozwanego Z. C. na rzecz małoletniej powódki N. C. w kwocie po 900 zł (dziewięćset złotych) miesięcznie, płatną z góry do dnia 10-tego każdego miesiąca, do rąk matki małoletniej powódki – A. D. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności którejkolwiek z rat – poczynając od dnia 1 listopada 2025r.

Z kolei w punkcie 2) wyroku Sąd zasądził od pozwanego Z. C. na rzecz małoletniej powódki N. C. kwotę 3500 zł (trzy tysiące pięćset złotych) tytułem wyrównania do dobrowolnie płaconych na rzecz tej małoletniej alimentów za okres od dnia 16 maja 2024r. do dnia 31 października 2025 r. płatną do rąk matki małoletniej powódki - A. D. do dnia 10 grudnia 2025r. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w przypadku uchybienia terminowi płatności.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo - o powyższym orzeczono w punkcie 3) wyroku. Powyższe dotyczyło żądanej kwoty alimentów przewyższającej ustaloną w punkcie 1) wyroku kwotę 900 zł miesięcznie oraz wskazaną w punkcie 2 wyroku kwotę 3500 zł tytułem wyrównania do dobrowolnie płaconych na rzecz tej małoletniej alimentów za okres od dnia 16 maja 2024r. do dnia 31 października 2025r., co nastąpiło ze względów wskazanych szczegółowo wyżej. Dodatkowo jedynie wskazać należy, że Sąd - nie chcąc stawiać pozwanego w sytuacji zadłużenia z powodu konieczności spłaty wyrównania do dobrowolnie płaconych alimentów za okres od dnia 16 maja 2024r. do dnia 31 października 2025r. - ustalił termin płatności wyrównania alimentów za ten okres do dnia 10 grudnia 2025r.

W punkcie 4) wyroku odstąpił od obciążania pozwanego Z. C. kosztami sądowymi, od uiszczenia których małoletnia powódka była zwolniona z mocy ustawy, przejmując je na rzecz Skarbu Państwa. Orzekając o powyższym Sąd kierował się tym, by nie obciążać pozwanego tymi kosztami, tak by mógł on wywiązywać się z bieżącego obowiązku alimentacyjnego wobec córki jak i z obowiązku spłaty wyrównania za wcześniejszy okres wskazany w punkcie 2) wyroku.

W punkcie 5) wyroku Sąd zniósł wzajemnie pomiędzy stronami koszty procesu w tym koszty zastępstwa procesowego stron. O powyższym orzeczono z uwagi na wynik sprawy w zakresie żądania głównego.

Wyrokowi w pkt 1) i 2) Sąd nadał rygor natychmiastowej wykonalności. O powyższym orzeczono w punkcie 6) wyroku – po myśli art. 333 § 1pkt 1 kpc.

Na oryginale właściwe podpisy

Za zgodność

Kierownik sekretariatu

III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich

mgr U. N.