Wyrok z 18 listopada 2025, sygn. I C 145/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 18 listopada 2025 r.

Sąd Rejonowy w Wąbrzeźnie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. w A.

na rozprawie

sprawy z powództwa: (...) (...) S.A. w A.

przeciwko: X. I. i D. I.

- o zapłatę

1)  zasądza solidarnie od pozwanych X. I. i D. I. na rzecz powoda(...) (...) S.A. w A. kwotę 26.680,34 zł (dwadzieścia sześć tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych trzydzieści cztery grosze) wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 9 czerwca 2025 roku do dnia 18 listopada 2025 roku;

2)  zasądza solidarnie od pozwanych na rzecz powoda kwotę 4.952,00 zł (cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote zero groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu;

3)  należność główną w kwocie 26.680,34 zł (dwadzieścia sześć tysięcy sześćset osiemdziesiąt złotych trzydzieści cztery grosze) i odsetki umowne za opóźnienie w wysokości 2.452,40 zł (dwa tysiące czterysta pięćdziesiąt dwa złote czterdzieści groszy) zasądzone w pkt 1 sentencji wyroku oraz koszty procesu w kwocie 4.952,00 zł (cztery tysiące dziewięćset pięćdziesiąt dwa złote zero groszy) zasądzone w pkt 2 sentencji wyroku, czyli należności w łącznej kwocie 34.084,74 zł (trzydzieści cztery tysiące osiemdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt cztery grosze) rozkłada na 35 (trzydzieści pięć) rat miesięcznych, w tym 34 (trzydzieści cztery) raty po 1.000,00 zł (jeden tysiąc złotych zero groszy) każda i ostatnia rata w kwocie 84,74 zł (osiemdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt cztery grosze), płatne solidarnie przez pozwanych do 10. dnia każdego miesiąca poczynając od miesiąca następnego po tym, w którym wyrok się uprawomocni, z tym zastrzeżeniem, że niezapłacenie którejkolwiek raty w terminie i pełnej wysokości powoduje natychmiastową wymagalność pozostałej do zapłaty kwoty wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od całości należności zasądzonych w pkt 1 wyroku oraz wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kosztów procesu zasądzonych w pkt 2 wyroku, poczynając od dnia opóźnienia do dnia zapłaty.

Sędzia

P. A.

ZARZĄDZENIE

1.  (...);

2.  (...)

A., (...) r.

Sędzia

Hanna Woźniak

Sygn. akt I C 145/25

UZASADNIENIE

Powód (...) (...) S.A. w A. wystąpił do Sądu z pozwem skierowanym przeciwko X. I. i D. I., domagając się solidarnej zapłaty kwoty 26.680,34 zł z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 9 czerwca 2025 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenia kosztów procesu (k.3-4).

W sprzeciwie od wydanego nakazu zapłaty pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów procesu, a w przypadku uznania przez sąd jego zasadności - o rozłożenie zasądzonej należności na raty (k.39-40).

W toku procesu zarówno strona powodowa (k.66-69), jak i pozwana, podtrzymały swoje stanowiska, przy czym pozwany ponadto wnosił o zawieszenie postępowania (k.63-64; protokół rozprawy 18 listopada 2025 roku, czas zapisu: od 00:04:44).

Sprawa została rozpoznawana w postępowaniu zwykłym.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu (...) roku X. I. i D. I. wystąpili z wnioskami o udzielnie pożyczki, a następnie zawarli z (...) (...) S.A. w A. umowę pożyczki ekspresowej nr (...). Zgodnie z umową bank udzielił pożyczkobiorcom kredytu (pożyczki) w kwocie 33.001,39 zł od 17 stycznia 2018 roku do dnia (...) roku z przeznaczeniem na sfinansowanie: celu konsumpcyjnego – 8.010 zł, spłaty kredytów – 17.000 zł, składki ubezpieczeniowej (...) 7.331,36 zł, prowizji za udzielenie pożyczki – 660,03 zł. Pożyczka była oprocentowania wg zmiennej stopy procentowej na podstawie zmiennej stopy bazowej pożyczki ekspresowej i stałej marży banku 6,25%. (...) wynosiła 19,21 %. Całkowity koszt kredytu wynosił 11.316,01 zł i obejmował: odsetki – 10.143,84 zł, prowizję za udzielnie pożyczki – 660,03 zł, opłatę za przelew środków na rachunek prowadzony w innym banku – 4,99 zł, opłatę za prowadzenie rachunku (...) 503,16 zł, opłatę miesięczną za kartę debetową – 3,99 zł. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 43.657,37 zł. Całkowita kwota pożyczki stanowiła różnicę pomiędzy kwotą pożyczki, a kwotą sfinansowanej prowizji za udzielnie pożyczki i miała być spłacana wraz z odsetkami w ratach annuitetowych w wysokości po 513,64 zł każda. Od kapitału przeterminowanego bank pobierał odsetki w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie. Pozwani dokonali częściowej spłaty pożyczki. Z powodu braku spłaty wymaganych rat powód pismem datowanym na 10 stycznia 2022 roku skierował do pozwanych wezwanie do zapłaty przeterminowanego zadłużenia w kwocie 462,35 zł w terminie 14 dni, a następnie w pismach z 10 lutego 2025 roku wypowiedział umowę z 30-dniowym okresem wypowiedzenia i wskazał saldo zadłużenia przeterminowanego: 17.311,40 zł. Pismem z 16 czerwca 2022 roku powód skierował do pozwanych ostateczne wezwanie przedsądowe, w którym wskazał wymagalne saldo zadłużenia: 15.876,32 zł, w tym kapitał – 15.592,41 zł i odsetki – 283,91 zł.

Okoliczności bezsporne, ponadto

dowody:

- umowa pożyczki ekspresowej (k.11-16);

- wnioski o udzielnie pożyczki (k.17-20v; k.73-74v);

- decyzja o indywidualnych warunkach cenowych (k.75-76);

- symulacja harmonogramu spłat (k.77-77v);

- szczegóły transakcji (k.79-81);

- ubezpieczenie dla pożyczkobiorców (k.82-86);

- zawiadomienia o zmianie wysokości spłaty kredytu (k.86-101);

- zestawienie operacji (k.103-111);

- wezwania (k.21-23v);

- wypowiedzenia umowy (k.24-26v);

- ostateczne wezwania przedsądowe (k.27-30v);

- historia operacji (k.31-32v; k.102-102v);

- wyciąg z ksiąg bankowych powoda (k.7).

Przyczyną zaprzestania przez pozwanych spłaty pożyczki był stan zdrowia X. I., który w (...) roku przeszedł dwa udary mózgu, aktualnie jest przewlekle chory, posiada niepełnosprawność stopnia znacznego, brak zdolności do samodzielnej egzystencji i wymaga opieki osoby drugiej, jego stan zdrowia jest obarczony ryzykiem nagłego pogorszenia do zgonu włącznie. Syn X. I., działający jako jego pełnomocnik, z uwagi na ubezpieczenie kredytu na wypadek utraty dochodu oraz poważnego zachorowania, zgłosił szkodę (...) w W..

Dowody:

- orzeczenie lekarza orzecznika ZUS (k.50-51);

- zaświadczenie lekarskie (k.52);

- zgłoszenie szkody (k.47-49).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo okazało się w całości uzasadnione.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż bezzasadne było domaganie się przez pozwanych zawieszenia niniejszego postępowania do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie o całkowite ubezwłasnowolnienie X. I. prowadzonej przed Sądem Okręgowym w (...) pod sygn. (...). Zgodnie z art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego. Wskazana w powyższym przepisie podstawa zawieszenia postępowania zachodzi wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się równolegle postępowania cywilnego. Oznacza to, że oczekiwane orzeczenie ma zapaść w postępowaniu cywilnym i stanowić prejudykat, czyli podstawę rozstrzygnięcia sprawy, w której ma być zawieszone postępowanie. Zawieszenie postępowania na w/w podstawie ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu sądu. Wydanie postanowienia o zawieszeniu powinno nastąpić nie tylko wówczas, gdy przemawiają za tym względy celowości i interes strony, ale i występuje stosunek prejudycjalności. Oznacza to, że orzeczenie, które ma zapaść w innej sprawie powinno stanowić przedsąd dla rozpoznawanej sprawy, a jego treść pośrednio poprzez powagę rzeczy osądzonej, kształtować treść rozstrzygnięcia (vide: wyrok SN z 16.11.2012, sygn. III CSK 42/12, LEX nr 1293774). Opisana wyżej zależność prejudycjalna nie występuje między rozstrzygnięciem, jakie zapadnie w sprawie o całkowite ubezwłasnowolnienie X. I., a wynikiem niniejszego postępowania, ponieważ nie przełoży się na ważność czynności prawnych uprzednio dokonanych przez pozwanego, a konkretnie na ważność umowy zawartej z powodem, skoro do pogorszenia stanu zdrowia X. I. doszło dopiero po zawarciu przedmiotowej umowy. Osoba, która nie została ubezwłasnowolniona, ma pełną zdolność do czynności prawnych (art. 11 k.c.) mimo istnienia podstaw do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia. Jej oświadczenia woli muszą być uważane za ważne dopóty, dopóki nie zostanie wykazane, że zostały złożone w stanie, o którym mowa w art. 82 k.c. Kwestia aktualnego stanu zdrowia psychicznego pozwanego X. I. i jego zdolności rozumienia sytuacji procesowej nie wpływa na możliwość występowania przez niego w charakterze strony procesu, a w realiach sporu także na jego kwalifikację do samodzielnego działania w postępowaniu i osobistego podejmowania czynności procesowych. W judykaturze powszechnie przyjmuje się, że skuteczność czynności podejmowanych w postępowaniu cywilnym przez określoną osobę jest uzależniona od dysponowania przez nią zdolnością sądową oraz zdolnością procesową unormowaną odpowiednio w art. 64 i 65 k.p.c. W konsekwencji zdolność procesową ma także osoba, która jest dotknięta zaburzeniami psychicznymi, nawet w stopniu wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli, jeżeli osiągnęła pełnoletność i nie została ubezwłasnowolniona. Jej zdolność procesowa wypływa wprost z pełni zdolności do czynności prawnych (art. 65 § 1 k.p.c. w związku z art. 11 i 12 k.c.). Może ona także skutecznie ustanowić pełnomocnika procesowego (vide: uchwała SN z 26.02.2015, sygn. III CZP 102/14, F. nr (...)). W niniejszej sprawie ewentualne deficyty pozwanego w zakresie zdolności postulacyjnej mogące przejawiać się w braku dostatecznego rozeznania sytuacji procesowej są w pełni kompensowane przez fachową pomoc prawną pełnomocnika z wyboru świadczoną pozwanemu od początku postępowania.

Stosunek zobowiązaniowy powstały w wyniku zawarcia przez strony umowy pożyczki należy oceniać przez pryzmat art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (Dz.U.2024.1646 j.t. z późn.zm.), zgodnie z którym przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Za pomocą przedłożonych dokumentów prywatnych, w szczególności pisemnej umowy pożyczki, powód wykazał istnienie łączącego strony stosunku prawnego, natomiast wysokość istniejącego zadłużenia pozwanych wynikającego z tej umowy potwierdza przede wszystkim historia operacji na rachunku bankowym wskazująca na ilość i wielkość dokonanych spłat pożyczki. Pozwani nie kwestionowali swojego stanu zaległości i nie wykazali, aby spłacili przedmiotową pożyczkę w większym zakresie, niż to wynika z przedłożonych przez powoda środków dowodowych. Tym samym bezspornym było, iż kwota niespłaconego kapitału wynosi 15.592,41 zł, natomiast odsetek od kapitału przeterminowanego – 11.087,93 zł, łącznie 26.680,34 zł.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 69 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe i art. 481 § 1 i 2 k.c., Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku i zasądził od pozwanych na rzecz powoda solidarnie kwotę 26.680,34 zł wraz z dalszymi odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 9 czerwca 2025 roku do daty wydania wyroku.

O kosztach procesu w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 1 ¹ i 3 k.p.c. i art. 99 k.p.c., kierując się zasadą odpowiedzialności za jego wynik. Pozwani jako strona przegrywająca sprawę winni zwrócić powodowi koszty procesu. Zasądzona z tego tytułu solidarnie kwota 4.952,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty obejmuje: 1.335 zł opłaty sądowej, 3.600 zł opłaty w stawce minimalnej ustalonej w oparciu o § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 j.t. ze zm.) oraz 17,00 zł opłaty skarbowej od czynności złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa.

Art. 320 k.p.c. przewiduje jedną z zasad orzekania zwaną "moratorium sędziego" i określa, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach Sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Przepis ten stwarza możliwość orzekania o sposobie spełnienia świadczenia w sposób bardziej dogodny dla zobowiązanego, niż wynika to z regulacji prawa materialnego. Uprawnienie Sądu do rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty przysługuje w sytuacjach, gdy m.in. z uwagi na stan majątkowy, rodzinny, czy zdrowotny spełnienie zasądzonego świadczenia byłoby dla strony pozwanej niemożliwe do wykonania lub bardzo utrudnione i narażało ją na niepowetowane szkody. Rolą omawianego rozwiązania jest wydłużenie terminu zapłaty świadczenia przez dłużnika, przy czym zarazem nie może ono naruszać praw wierzyciela i doprowadzać do jego pokrzywdzenia. Rozłożenie na raty zasądzonej należności ma ten skutek, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do daty płatności poszczególnych rat. Na gruncie niniejszej sprawy zastosowanie art. 320 k.p.c. jest wskazane z uwagi na stan zdrowia pozwanego X. I., który - jak wynika z dokumentacji lekarskiej - doznał w (...) roku (w trakcie spłaty kredytu) dwóch udarów mózgu, jest przewlekle chory, posiada niepełnosprawność stopnia znacznego, niezdolność do samodzielnej egzystencji i wymaga opieki osoby drugiej, jego stan zdrowia jest obarczony ryzykiem nagłego pogorszenia do zgonu włącznie. Pozwani deklarowali gotowość do spłaty należności powoda w ratach po 1.000 zł miesięcznie, dlatego w pkt 3 wyroku należność główną - 26.680,34 zł, odsetki umowne za opóźnienie - 2.452,40 zł zasądzone w pkt 1 sentencji wyroku oraz koszty procesu - 4.952,00 zł zasądzone w pkt 2 sentencji wyroku, czyli należności w łącznej kwocie 34.084,74 zł Sąd rozłożył na 35 rat miesięcznych, w tym 34 raty po 1.000,00 zł każda i ostatnia rata w kwocie 84,74 zł, płatne solidarnie przez pozwanych do 10. dnia każdego miesiąca, poczynając od miesiąca następnego po tym, w którym wyrok się uprawomocni, z tym zastrzeżeniem, że niezapłacenie którejkolwiek raty w terminie i pełnej wysokości powoduje natychmiastową wymagalność pozostałej do zapłaty kwoty wraz z odsetkami umownymi za opóźnienie w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od całości należności zasądzonych w pkt 1 wyroku oraz wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kosztów procesu zasądzonych w pkt 2 wyroku, poczynając od dnia opóźnienia do dnia zapłaty. Zastosowanie art. 320 k.p.c. nie sprzeciwia się dobru powoda, ponieważ roszczenie zostanie zaspokojone w formie systematycznych wpłat, a jednocześnie trudno jest założyć, iż w toku egzekucji komorniczej prowadzonej w oparciu o uzyskany w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy wierzyciel uzyskałby większą korzyść, niż przy tak skonstruowanym orzeczeniu.

Sędzia

P. A.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

(...)

3.  (...)

A., 05 grudnia 2025 roku

Sędzia Hanna Woźniak