Zarządzenie z 19 listopada 2025, sygn. VI C 2018/25

UZASADNIENIE

sporządzone na podstawie art. 357 § 2 ³ k.p.c.

Zabezpieczenie powództwa w ogólności

1.  Zgodnie z treścią art. 730 § 1 k.p.c., w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd lub sąd polubowny można żądać udzielenia zabezpieczenia. Zgodnie z § 2 tego artykułu Sąd może udzielić zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Po uzyskaniu przez uprawnionego tytułu wykonawczego dopuszczalne jest udzielenie zabezpieczenia tylko wtedy, jeżeli ma ono na celu zabezpieczenie roszczenia o świadczenie, którego termin spełnienia jeszcze nie nastąpił.

2.  Celem postępowania zabezpieczającego jest zatem zapewnienie uprawnionemu podstawowej, choć tymczasowej, ochrony prawnej niezwłocznie, bez konieczności oczekiwania na prawomocne zakończenie postępowania co do istoty sprawy.

3.  Podstawy dla udzielenia zabezpieczenia określa art. 730 ¹ § 1 k.p.c., zgodnie z treścią którego udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. W § 2 tego przepisu wskazano, iż interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Obie te przesłanki: uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego, muszą więc zaistnieć łącznie, by mógł być uwzględniony wniosek o zabezpieczenie.

4.  Uprawdopodobnienie nie wymaga wprawdzie dowodu, ale twierdzenia i załączony materiał muszą uprawdopodabniać stanowisko danej strony składającej wniosek – nie jest wystarczające samo przedstawienie twierdzeń na dany temat. Jak wskazał Sąd Apelacyjny we W. w postanowieniu z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. I Acz 282/14, postępowanie zabezpieczające stanowi przyspieszone, odformalizowane postępowanie, w ramach którego wymagane jest nie udowodnienie, lecz uprawdopodobnienie istnienia roszczenia podlegającego zabezpieczeniu i interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, a zatem zgodnie z art. 243 k.p.c. nie jest konieczne zachowanie szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym. Odformalizowany charakter uprawdopodobnienia wymaganego na potrzeby udzielenia zabezpieczenia roszczenia rzutuje na sposób oceny materiału dowodowego zaoferowanego na etapie składania wniosku o udzielenie zabezpieczenia. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek należy uprawdopodobnić, że w konkretnych okolicznościach faktycznych uprawnionemu przysługuje roszczenie podlegające ochronie w świetle obowiązujących przepisów prawa. Co do zasady roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, gdy bez szczegółowej analizy wszystkich aspektów faktycznych i prawnych sprawy można na pierwszy rzut oka stwierdzić, że przysługuje ono wnioskodawcy - w świetle przytoczonych przez niego twierdzeń faktycznych, potwierdzonych przedstawionymi dowodami bądź innymi środkami. W postępowaniu zabezpieczającym panuje więc złagodzony rygor dowodowy - uprawdopodobnienie roszczenia nie jest równoznaczne z jego udowodnieniem, w związku z czym nie musi ono oznaczać pewności sądu co do istnienia roszczenia, lecz jedynie jego wysokie prawdopodobieństwo (postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. I ACz 158/18). Uprawdopodobnienie roszczenia może nastąpić w każdy możliwy sposób, ma ono dać sądowi słuszną podstawę do przypuszczenia o istnieniu roszczenia, na podstawie kryterium wiarygodności roszczenia. Uprawniony powinien przedstawić i uzasadnić twierdzenia stanowiące podstawę dochodzonego roszczenia. Uprawdopodobnienie odnosi się w praktyce zarówno do okoliczności faktycznych, na których opiera się roszczenie i które powinny być przedstawione, a ich istnienie prawdopodobne w świetle dowodów oferowanych przez uprawnionego, jak i do podstawy prawnej roszczenia, która powinna być również prawdopodobna w tym znaczeniu, że dochodzone roszczenie znajduje podstawę normatywną.

5.  Uprawdopodobnienie faktów, na które powołuje się osoba wnioskująca o udzielenie zabezpieczenia, samo z siebie nie przesądza o tym, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Konieczne jest ponadto istnienie podstawy prawnej, która uprawdopodobnione fakty wiąże z powstaniem jakiegoś uprawnienia, które może zostać zabezpieczone.

6.  Zgodnie z art. 731 k.p.c., zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia. Przepisu tego jednak nie stosuje się, jeżeli zabezpieczenie jest konieczne dla odwrócenia grożącej szkody lub innych niekorzystnych dla uprawnionego skutków (art. 755 § 2 ¹ k.p.c.).

7.  W myśl art. 755 § 1 k.p.c., jeżeli przedmiotem zabezpieczenia, nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. W szczególności sąd może: 1) unormować prawa i obowiązki stron lub uczestników postępowania na czas trwania postępowania; 2) ustanowić zakaz zbywania przedmiotów lub praw objętych postępowaniem; 3) zawiesić postępowanie egzekucyjne lub inne postępowanie zmierzające do wykonania orzeczenia; 4) uregulować sposób roztoczenia pieczy nad małoletnimi dziećmi i kontaktów z dzieckiem; 5) nakazać wpisanie stosownego ostrzeżenia w księdze wieczystej lub we właściwym rejestrze. Wymienione sposoby zabezpieczenia zostały zatem wskazane w ustawie przykładowo.

Podstawy do wydania zabezpieczenia w tej sprawie

8.  W świetle powyższego wniosek powódki o zabezpieczenie roszczenia o wydanie psa rasy żeńskiej o imieniu W. zasługiwał na uwzględnienie niemal w całości.

9.  Słusznie powódka zwróciła uwagę na to, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zwierząt psy (jak i inne zwierzęta) nie są rzeczą, tylko istotami żyjącymi, którymi człowiek winny jest poszanowanie, ochronę i opiekę. W sprawach nieuregulowanych w ustawie do zwierząt stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące rzeczy. Oznacza to, że zwierzęta w myśl prawa cywilnego mogą być przedmiotem własności, w tym też i współwłasności, a podmioty prawa cywilnego – osoby fizyczne, prawne i inne jednostki organizacyjne posiadające zdolność prawną – mogą być ich posiadaczami.

10.  Powódka uprawdopodobniła i przedstawiła wiarygodne twierdzenia świadczące o tym, że prowadziła z pozwanym A. D. wspólne gospodarstwo domowe i podjęli wspólną decyzję o adopcji psa – suczki o imieniu W.. Powódka kupowała dla psa karmę i inne potrzebne wyposażenie (miski, zabawki, klatkę), a także zabierała na spacery. W. reaguje na powódkę pozytywnie i stosuje się do jej poleceń, nie okazuje wobec niej lęku ( nagrania na płycie CD, k. 31). Powódka uprawdopodobniła więc fakty przemawiające za jej roszczeniem. Na ich podstawie można stwierdzić, że powódka co najmniej jest współwłaścicielką psa, którego adopcja miała być ich wspólną decyzją z pozwanym (wówczas jej partnerem).

11.  Powódka wykazała też istnienie interesu prawnego w uzyskaniu zabezpieczenia. Należy zgodzić się z tym, że bez tymczasowego uregulowania sposobu posiadania cel postępowania może nie zostać osiągnięty. Powódka zmierza bowiem do wykazania, że powinno jej przysługiwać wyłączne posiadanie psa. Będzie to jednak przedmiotem końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, do którego może wydania może upłynąć dłuższy czas (co najmniej kilku miesięcy lub ponad roku). Całkowite pozbawienie powódki kontaktu z psem w tym czasie nie tylko wpływać będzie negatywnie na jej samopoczucie, ale i na dobrostan zwierzęcia, pozbawionego kontaktu z dotychczasowym właścicielem/opiekunem. Te negatywne następstwa mogą okazać się jednak – z uwagi na upływ czasu i pozbawienie powódki kontaktu z psem – nieodwracalne, stąd też uzasadnione jest ukształtowanie zasad współposiadania przez powoda i pozwaną W. w ten sposób, że będą oni na przemian samodzielnie zajmować się nią w okresach tygodniowych, od godziny 19 w piątek do kolejnego piątku do godz. 19.

12.  Sąd dokonał pewnej modyfikacji (ograniczenia) sposobu zabezpieczenia przedstawionego we wniosku. Po pierwsze – nie wskazano, aby powódka była uprawniona do posiadania psa w tygodniach nieparzystych, gdyż takie sformułowanie mogłoby rodzić trudne do usunięcia wątpliwości (od kiedy liczyć pierwszy tydzień miesiąca? Czy 1 tygodniem miesiąca jest niedziela jako pierwszy dzień miesiąca, czy dopiero okres czterech dni od czwartku do niedzieli w dniach 1-4 miesiąca), zwłaszcza że powódka wnioskowała o tydzień rozumiany nie kalendarzowo, tylko od piątku do piątku. Po drugie Sąd wskazał, że pierwszy okres posiadania przez powódkę przypadać będzie dopiero od drugiego piątku od wydania postanowienia – głównie ze względów praktycznych, wynikających z tego, że postanowienie jest wydawane w środę, a do najbliższego piątku być może żadna ze stron jeszcze się o nim nie dowie. Z racji tych ograniczeń względem wniosku zawartego w pozwie Sąd w pkt 2 oddalił wniosek o zabezpieczenie w pozostałym zakresie.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

4.  (...)

5.  (...)

6.  (...)

7.  (...)