Wyrok z 4 grudnia 2025, sygn. III C 510/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Justyna Pikulik
Protokolant:	Łukasz Gibas

po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. w Szczecinie

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) z siedzibą w T. ( Estonia)

przeciwko M. P.

o zapłatę

oddala powództwo.

Sygn. akt III C 510/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 23 listopada 2023 r. powód (...) z siedzibą w T., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wystąpił przeciwko pozwanej M. P. o zapłatę kwoty 554,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od chwili uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu żądania pozwu powód podniósł, że dochodzi należności, na którą składają się opłaty za świadczone usługi oraz odszkodowanie z tytułu wcześniejszego zakończenia umowy z winy abonenta. Powód wskazał, że przedmiotową wierzytelność nabył na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności. Wierzytelność dotyczy zawartej przez pozwaną na czas nieokreślony umowy o świadczenie usług z (...) sp. z o.o. z siedzibą w W., która była podmiotem specjalizującym się w dostawie usług dostępu do internetu, telewizji cyfrowej, telefonii i usług mobilnych. Z dniem 1 września 2023 r. P4 sp. z o.o. stała się następcą prawnym (...) sp. z o.o., wstępując w jej wszystkie prawa i obowiązki. Powód podniósł, że pozwana nie spłaciła wystawionych na podstawie i w związku z wykonaniem umowy rozliczeń, w związku z czym spółka dokonała przelewu wierzytelności tytułem wyżej wymienionych nieuregulowanych należności na rzecz powódki.

W dniu 16 stycznia 2024 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, uwzględniając w całości żądanie pozwu (ówczesna sygn. akt III Nc 2884/23 ).

Wobec tego, że nakazu zapłaty nie udało się doręczyć pozwanemu, a jego miejsce pobytu pozostawało nieznane, na wniosek powódki, Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie wyznaczył dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanej M. P. kuratora w osobie W. G..

Pismem z dnia 28 października 2025 r. ustanowiony dla pozwanej M. P. kurator wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty zaskarżając powyższy nakaz zapłaty w całości i wnosząc o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu.

Kurator podniósł zarzut braku legitymacji czynnej powoda (...), wskazując, że powód w niniejszej sprawie nie wykazał należycie, aby wstąpił w prawa wierzyciela pierwotnego wobec pozwanej. Zdaniem kuratora jedynym dokumentem, który miałby świadczyć o przelewie wierzytelności jest niepoświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia oświadczenia o przeniesieniu wierzytelności, która nie może zostać uznana za wiarygodny dowód. Kurator wskazał, także na nieczytelność tabeli z wykazem wierzytelności, która według twierdzeń powódki ma wskazywać, że wierzytelność pozwanego została objęta umową cesji. Kurator podniósł ponadto, że powód nie wykazał roszczenia co do zasady, albowiem nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że między pozwaną, a wierzycielem pierwotnym doszło do skutecznego zawarcia stosunku prawnego, z którego miałoby wynikać dochodzone roszczenie.

W piśmie procesowym z dnia 26 listopada 2025 r. stanowiącym replikę do sprzeciwu od nakazu zapłaty powód (...), odnosząc się do zarzutu braku wykazania legitymacji procesowej, wskazał, że oświadczenie zbywcy o przeniesieniu wierzytelności w sposób wyczerpujący wykazuje fakt skutecznego dokonania cesji i legitymację czynną powoda.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

31 grudnia 2018 r. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. zawarł z pozwaną M. P. umowę o świadczenie usług.

Na podstawie umowy abonenckiej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. zobowiązał się do świadczenia na rzecz M. P. usług w sieci dostawcy usług.

M. P. zobowiązana była uiszczać opłatę abonamentową, która obejmowała:

1)  stały dostęp do Sieci,

2)  korzystanie z usług przypisanych w cenniku do danej opłaty abonamentowej,

3)  obsługę serwisową, z wyłączeniem dodatkowo płatnych serwisów.

Umowa została zawarta na czas nieokreślony.

Dowód:

- umowa o świadczenie usług nr (...) k. 9-10

(...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. za świadczenie usług objętych umową wystawiło pozwanej M. P. następujące rozliczenia:

-z dnia 5 lutego 2020 r. nr (...) na kwotę 133,99 zł

-z dnia 3 marca 2020 r. nr (...) na kwotę 99,99 zł

-z dnia 3 kwietnia 2020 r. nr (...) na kwotę 99,99 zł

-z dnia 4 maja 2020 r. nr (...) na kwotę 304,52 zł

-z dnia 23 czerwca 2020 r. nr (...) na kwotę 554,52 zł

Dowód:

-rozliczenia k. 10 v-16

13 listopada 2023 r. Spółka P4 Sp. z o.o. z siedzibą w W. sporządziła oświadczenie o zbyciu wierzytelności na rzecz (...) na podstawie umowy sprzedaży wierzytelności z dnia 20 września 2023 r.

Z oświadczenia nie wynika do kogo zostało skierowane, jakiej konkretnie wierzytelności dotyczy, kto był wierzycielem pierwotnym, brakuje także oznaczenia wysokości zobowiązania.

Do ww. oświadczenia załączono nieczytelny załącznik.

Dowód:

- oświadczenie o zbyciu wierzytelności, k. 17

- załącznik do oświadczenia o zbyciu wierzytelności, k.18-19;

-umowa cesji k.129-131

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo okazało się nieuzasadnione i jako takie podlegało oddaleniu.

W przedmiotowej sprawie powód (...) z siedzibą w T., domagał się zasądzenia od pozwanej M. P. kwoty 554,52 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 lipca 2020 r. do dnia zapłaty.

Podstawą faktyczną, z której powód wywodził roszczenie, była umowa sprzedaży wierzytelności, którą powódka nabyła na podstawie umowy zawartej z spółką P4 sp. z o.o.

Podstawę prawną żądania pozwu stanowił art. 509 k.c. Zgodnie z przepisem art. 509 § 1 i 2 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

W świetle treści cytowanego przepisu w wyniku przelewu na nabywcę przechodzi ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki wiązał go z dłużnikiem. Innymi słowy, stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie - dłużnik dalej ma obowiązek świadczenia tylko tego, do czego był zobowiązany w stosunku do zbywcy, natomiast zmienia się osoba uczestnicząca w nim po stronie wierzyciela (wyrok SN z dnia 5 września 2001 r., I CKN 379/00). Aby wierzytelność mogła być przedmiotem przelewu, musi być w dostateczny sposób oznaczona, zindywidualizowana – poprzez dokładne określenie stosunku zobowiązaniowego, którego elementem jest zbywana wierzytelność. W judykaturze przyjęte jest, że oznaczenie wierzytelności to wskazanie stron tego stosunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Elementy te w momencie zawierania umowy przelewu powinny być oznaczone lub przynajmniej oznaczalne. Natomiast do chwili przejścia wierzytelności z majątku zbywcy do majątku nabywcy winno nastąpić dokładne sprecyzowanie pozostałych elementów stosunku zobowiązaniowego, w ramach którego istnieje zbywana wierzytelność (wyrok SN z dnia 11 maja 1999 r., III CKN 423/99).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że z analizy przedstawionych przez stronę powodową dokumentów w postaci oświadczenia o zbyciu wierzytelności, umowy cesji oraz załączników do owego oświadczenia nie wynika, aby cedowana wierzytelność została oznaczona (zindywidualizowana) w sposób nie budzący wątpliwości. Brak w nich jednoznacznego wskazania wierzyciela pierwotnego a także, czytelnego oznaczenia wysokości rzekomego zobowiązania. Owe dokumenty nie wskazują, aby wierzytelność wynikała z umowy o świadczenie usług zawartej 31 grudnia 2018 r. pomiędzy (...) Sp. z o.o z siedzibą w W. a pozwaną M. P..

Z dokumentów tych nie wynika także, aby przedmiotowa wierzytelność przysługiwała powódce w stosunku do pozwanekj, w realiach bowiem przedmiotowej sprawy powódka (...) nie wykazała posiadania legitymacji procesowej czynnej.

Legitymacja procesowa jest jedną z przesłanek materialnych, czyli okoliczności stanowiących w świetle norm prawa materialnego warunki poszukiwania ochrony prawnej na drodze sądowej. Ochrona prawna może być przez sąd udzielona, jeżeli z żądaniem jej udzielenia występuje osoba do tego uprawniona. Tym uprawnieniem jest właśnie legitymacja procesowa czynna (wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 maja 2005 r., I ACa 1202/04, LEX nr 175186). Wykazanie legitymacji procesowej czynnej powinno mieć miejsce już w fazie składania pozwu i stanowi wstępny etap pozwalający sądowi na rozważanie w dalszym zakresie zasadności roszczenia. Ponadto należy zauważyć, że w nauce postępowania cywilnego, jak i w praktyce sądowej przyjmuje się, że legitymacja procesowa jest właściwością podmiotu, w stosunku, do którego sąd może rozstrzygnąć o istnieniu albo nieistnieniu indywidualno–konkretnej normy prawnej przytoczonej w powództwie. Legitymacja procesowa jest więc zawsze powiązana z normami prawa materialnego. Sąd dokonuje oceny istnienia legitymacji procesowej strony w chwili orzekania co do istoty sprawy i bierze tą przesłankę pod uwagę z urzędu, a zatem ma obowiązek ustalić tę okoliczność. Brak legitymacji procesowej zarówno czynnej, jak i biernej, prowadzi do wydania wyroku oddalającego powództwo (por. H. Pietrzkowski, Zarys metodyki pracy sędziego w sprawach cywilnych, Warszawa 2007, s. 112).

Zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowym, nabycia wierzytelności w drodze przelewu nie można domniemywać, powinno ono jednoznacznie wynikać z przedstawionych przez powódkę dokumentów. Na powodzie, który wywodzi skutki prawne dokonanej cesji, ciąży obowiązek wykazania, że konkretna wierzytelność przysługująca wierzycielowi pierwotnemu przeciwko pozwanemu została skutecznie wniesiona na jego rzecz. Koniecznym warunkiem uzyskania przez stronę powodową orzeczenia sądowego uwzględniającego zgłoszone w postępowaniu cywilnym roszczenie jest udowodnienie faktów prawotwórczych dotyczących podnoszonych twierdzeń. Jest to ogólna zasada prawa cywilnego wynikająca z treści przepisu art. 6 k.c., z którego wynika, że ten, kto powołując się na przysługujące mu prawo żąda określonego świadczenia od innej osoby jest obowiązany udowodnić fakty uzasadniające to żądanie. W niniejszej sprawie powódka nie wykazała należycie, aby wstąpiła w prawa wierzyciela pierwotnego wobec pozwanego. Przedstawione oświadczenie o zbyciu wierzytelności stanowi dokument prywatny. Dokumentem prywatnym wykazującym przejście uprawnień lub obowiązków w drodze czynności cywilnoprawnej jest tylko taki dokument prywatny, który zawiera oświadczenia woli stron stosunku prawnego, powodujące przejście uprawnień lub obowiązków na inną osobę. Na podstawie oświadczeń woli stron zawartych w tym dokumencie musi nastąpić przejście uprawnień lub obowiązków na inną osobę. Nie sposób zatem uznać za dokument prywatny w rozumieniu omawianego przepisu dokumentu, zawierającego oświadczenia wiedzy wskazujące, że we wcześniejszym okresie została zawarta umowa przenosząca przez wierzyciela wierzytelność na osobę trzecią. Oświadczenia wiedzy zawarte w takim dokumencie nie powodują przejścia uprawnień lub obowiązków na inną osobę, lecz tylko wskazują na wcześniej zawartą czynność prawną. Za takim stanowiskiem przemawia zarówno wykładnia językowa jak i celowościowa omawianego przepisu (zob. C.P. W., Nadanie, s. 96–97)”. Z przepisu art. 245 k.p.c. wynika, że dokument prywatny stanowi jedynie dowód tego, że osoba podpisująca ten dokument złożyła oświadczenie w nim zawarte, a nie tego, że miały miejsce podane w nim fakty. Dokument prywatny nie jest dowodem rzeczywistego stanu rzeczy, nie przysługuje mu walor prawdziwości. Z dokumentem prywatnym nie łączy się domniemanie zgodności z prawdą oświadczenia w nim zawartego (Postanowienie SN z 22.07.2025 r., (...) 206/24, LEX nr 3892962), wobec czego owo oświadczenie nie może zostać uznane za wiarygodny dokument.

Reasumując powyższe rozważania, wskazać należy, że powód nie wykazał posiadania czynnej legitymacji procesowej w niniejszej sprawie. Powód nie wykazał, że jest nabywcą wierzytelności przysługującej spółce P4 sp. z o.o. z siedzibą w W.. Powód przedłożył jedynie oświadczenie o zbyciu wierzytelności z dnia 13 listopada 2023 r. złożone przez spółkę P4 sp. z o.o. wraz z załącznikami, które nie sposób jest uznać za wiarygodny dowód oraz umowę cesji z 20 września 2023 r. Do umowy cesji nie został jednak załączony załącznik wskazujący, jakie konkretnie wierzytelności, w jakiej kwocie, wynikające z jakich umów i wobec kogo zostały przelane. Uniemożliwiało to Sądowi ustalenie, czy na mocy ww. umowy została przelana na powoda wierzytelność wobec pozwanej. Brak jest bowiem w sprawie dokumentu, z którego wynikałoby, jaka wierzytelność i wobec kogo została na powoda przelana, i czy była to wierzytelność w kwocie dochodzonej niniejszym pozwem od pozwanej. Powoływanie się przez powoda na to, że wierzytelność została przelana na jego rzecz nie zostało w żaden sposób udowodnione, co skutkowało niemożliwością ustalenia, iż wierzytelność przysługująca pierwotnemu wierzycielowi została skutecznie przelana w wyniku cesji. Oświadczenie dołączone do pozwu oraz umowę cesji bez czytelnych załączników Sąd uznał za niewystraczające do wykazania nabycia wierzytelności od spółki P4 Sp. z o.o. z siedzibą w W. przez (...) z siedzibą w T..

Mając powyższe na uwadze, że powód nie wykazał w toku niniejszej sprawy swojej legitymacji czynnej, powództwo w sprawie należało oddalić.

Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd poczynił na podstawie dowodów z dokumentów złożonych przez powoda, których wiarygodności i mocy dowodowej żadna ze stron nie kwestionowała.