Wyrok z 9 grudnia 2025, sygn. III C 802/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie III Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	Sędzia Justyna Pikulik
Protokolant:	Łukasz Gibas

po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. w Szczecinie na rozprawie

sprawy z powództwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.

przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. i Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S.

o zapłatę

1.  oddala powództwo co do obojga pozwanych;

2.  zasądza od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. kwotę 3.600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

3.  zasądza od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S. kwotę 4.117 zł (cztery tysiące sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

4.  nakazuje pobrać od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego Szczecin- Centrum w Szczecinie kwotę 6.919,94 zł (sześć tysięcy dziewięćset dziewiętnaście złotych dziewięćdziesiąt cztery grosze) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.

Sygn. akt III C 802/22

UZASADNIENIE

Powódka (...) spółka z o.o. z siedzibą w S. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. V. (...) oraz od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S. kwoty 21.563,94 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 13 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że zapłata przez jedną z pozwanych zwalnia z długu drugą pozwaną ( in solidum) oraz o zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17 złotych tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty z zastrzeżeniem, że zapłata przez jednego z pozwanych zwalnia z długu drugiego pozwanego ( in solidum).

W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, że jest właścicielem lokalu numer (...) położonego w S. przy ul. (...), dla której Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę wieczystą o numerze (...). Lokal jest wykorzystywany jako biuro powodowej spółki, a w latach 2017 – 2019 został poddany generalnemu remontowi. Dla budynku, w którym znajduje się lokal została utworzona Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) FR, a zarządcą Wspólnoty jest spółka (...) s.c. M. B. (1), P. F. (1).

W dalszej części powódka wskazała, że w dniu 20 maja 2022 roku T. G. właściciel lokalu numer (...), stwierdził zalanie ścian oraz stropu piwnicy z naciekający w sposób ciągły wodą. O awarii powiadomił M. D. członka Zarządu Wspólnoty, który to następnie zawiadomił S. K. o fakcie domniemanego zalewania piwnicy przez lokal powodowej spółki. Po wejściu do lokalu stwierdzono całkowite zalanie pomieszczenia za łazienką oraz pomieszczenia garderoby – pomieszczenie było pokryte warstwą wody i fekaliów z wyczuwalnym fetorem kanalizacji. W pomieszczeniu pływały również fragmenty ludzkich odchodów. W ramach oględzin lokalu dokonano wycięcia otworu rewizyjnego w pionie kanalizacyjnym w pomieszczeniu garderoby i demontażu wełny wokół pionu. W trakcie oględzin piwnicy znajdującej się pod lokalem, po odkręceniu rewizji w piwnicy, stwierdzono wydobywanie się pod ciśnieniem fekaliów co wskazywało na całkowicie wypełniony fekaliami pion kanalizacyjny.

Powódka wskazała również, ze pion w budynku jest pionem kanalizacji grawitacyjnej, nie jest to kanalizacja ciśnieniowa. Do zalania szachtu, piwnicy oraz lokalu doszło przez wypełnienie całkowite pionu. Zalanie lokalu S. 15/1 w S. spowodowane było niedrożnością na poziomym odcinku instalacji kanalizacyjnej od budynku Wspólnoty do studni na podwórzu, gdzie stwierdzono ubytek rurarzu oraz zator skutkujący zatrzymaniem się nieczystości. W miejscu zatoru stwierdzono występowanie licznych chusteczek do demakijażu, wacików i podobnych produktów higienicznych, które nigdy nie powinny znaleźć się w kanalizacji.

Wskutek zdarzenia doszło do całkowitego zniszczenia:

a)  materacu piankowego wraz z pokrowcem,

b)  reklamy – nadruku wielkoformatowego o wymiarach 2x3m,

c)  2 opraw oświetleniowych formy P. (...)/31/16 – reflektor M. C. (...),

d)  rolety okiennej,

e)  podłogi drewnianej w pokoju za łazienką oraz w garderobie,

f)  listew przypodłogowych w ww. pomieszczeniach.

W związku z powstałą szkodą, powódka wskazała, że poniosła koszt wynajmu dwóch osuszaczy kondensacyjnych – wynajem trwał łącznie 16 dni. Powódka wskazała również, że z uwagi na krytyczny stan lokalu, konieczne było jak najszybsze przeprowadzenie prac sprzątających, w których udział wzięły 4 osoby – dwóch pracowników powódki oraz dwie osoby z firmy (...). Każdy z pracowników świadczył pracę w wymiarze 4 godzin. W dalszej kolejności powódka wskazała, że przeprowadziła w lokalu prace polegające na odbudowie piony GK, odkuciu części tynków, położeniu gładzi oraz malowaniu ścian. Z tego tytułu powódka poniosła koszty w wysokości 4.000 złotych.

Powódka podniosła również, że rozległe zalanie spowodowało konieczność wymiany podłogi. Zniszczona podłoga jest podłogą dębową, olejowaną z mikroporami o powierzchni 20 m ², podłoga lita, klejona, frezowana na brzegach. Powódka podkreśliła, że nie wykonała jeszcze prac w powyższym zakresie, z uwagi na fakt iż oczekuje ona w pierwszej kolejności na wypłatę należnego jej odszkodowania.

Powódka wskazała, że dochodzi zapłaty odszkodowania w łącznej w kwocie 21.563,94 zł w związku z:

-poniesieniem kosztu wynajmu dwóch osuszaczy - 1.600 zł,

-zniszczeniem rzeczy ruchomych:

a) materaca piankowego wraz z pokrowcem - 2.100 zł,

b) reklamy - nadruku - 300 zł,

c) 2 opraw oświetleniowych - 333,33 zł,

d) rolety okiennej - 180 zł,

-poniesieniem kosztów związanych z przeprowadzeniem prac sprzątających - 1.600 zł,

-poniesieniem kosztów przeprowadzenia prac remontowych (odbudowa pionu GK, odkucie części tynków, położenie gładzi oraz małpowanie ścian - 4.000 zł,

-planowanym przeprowadzeniem prac remontowych (zakup nowych listew przypodłogowych)-1.625 zł,

-planowanym przeprowadzeniem prac remontowych (wymiana podłogi) - 9.825,61 zł.

W odpowiedzi na pozew Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) FR w S. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych powiększonych o koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa – z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, pozwana Wspólnota wskazała, że kwestionuje ona swoją odpowiedzialność za szkodę powstałą w lokalu numer (...) jak również wysokość odszkodowania. Pozwana podniosła, że budynek przy ul. (...) w S. znajduje się w dobrym stanie technicznym. Wspólnota mieszkaniowa dopełniała wszystkich obowiązków wymaganych przepisami prawa, w szczególności przeprowadzała okresowe przeglądy, które nie wykazały jakichkolwiek nieprawidłowości w działaniu instalacji kanalizacyjnej. Pozwana podkreśliła przy tym, że w protokole przeglądu okresowego sporządzonym bezpośrednio przed zalaniem wskazano, że instalacja kanalizacji ściekowej jest sprawna i nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości.

Dalej Wspólnota wskazała, że mieszkańcy budynku nigdy nie zgłaszali żadnych nieprawidłowości w funkcjonowaniu instalacji, a zatem nie istniały jakiekolwiek podstawy do przyjęcia, że instalacja jest niesprawna. W ocenie pozwanej, powstanie zatoru nie jest skutkiem niewłaściwego stanu technicznego czy zaniedbania ogółu właścicieli lub zarządcy. Zdarzenie z dnia 20 maja 2022 roku było więc zdarzeniem nagłym i losowym, nie wynikającym z nienależytego wykonania obowiązków w zakresie utrzymania odpowiedniego stanu technicznego budynku i instalacji.

Następnie pozwana wskazała, że budynek przy ul. (...) FR w S. znajduje się na działce geodezyjnej 36, a budynek zajmuje całą powierzchnię działki. Podwórze, które znajduje się z tyłu budynku stanowi własność właścicieli lokali w budynku przy ul. (...) FR. Pozwana Wspólnota korzysta z podwórza jedynie w ten sposób, że pod jego płytą do studzienki biegnie krótki odcinek kanalizacji wychodzącej z budynku. Następnie pozwana podniosła, że kilka lat temu Zarząd (...) w S. zlecił prace polegające na wyburzeniu starej nawierzchni podwórza i wykonaniu (wymianie) nowej, betonowej płyty. Wykonując zlecone prace używano sprzętu do kruszenia betonu. Ponadto, w celu zapewnienia równego poziomu wylewanej płyty wbito kilka metalowych prętów. Po zastygnięciu betonu ww. pręty miały zostać usunięte przez wyciągnięcie części wystającej poza płytę. Wobec powyższego, Wspólnota Mieszkaniowa wskazała, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że w toku ww. pracy doszło do uszkodzenia odcinka kanalizacji znajdującego się na podwórzu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR.

W dalszej kolejności pozwana wskazała, że jest świadoma, że w protokole szkody pracownik administratora wskazał na odpowiedzialność Wspólnoty Mieszkaniowej, jednak było to tylko oświadczenie wiedzy. Wspólnota nadmieniła, iż zostało ono złożone bez dokonanej oceny stanu kanalizacji i możliwości wystąpienia innych przyczyn zalania lokalu, wobec czego oświadczenie to nie przesądza o odpowiedzialności pozwanej.

Pozwany (...) S.A. V. (...) z siedzibą w W. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w stosunku do pozwanego ubezpieczyciela w całości oraz wniosła o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu swojej odpowiedzi na pozew pozwany ubezpieczyciel wskazał, że odmówił on wypłaty powódce odszkodowania z uwagi na brak odpowiedzialności za szkodę wynikający z zapisów OWU – brak winy ubezpieczonego i powyższe stanowisko podtrzymuje na obecnym etapie postępowania.

Pozwany ubezpieczyciel podkreślił również, że powódka w niniejszej sprawie nie wykazała, aby po stronie ubezpieczyciela doszło do zaniedbań lub zaniechań, które doprowadziłyby do powstania szkody. W dalszej kolejności ubezpieczyciel podniósł, że przyczyną szkody polegającą na zalaniu lokalu powoda tj. uszkodzenie odcinka instalacji kanalizacyjnej znajdującej się częściowo pod budynkiem, a częściowo 3,5 metra od studzienki, był spory ubytek (nie wiadomo z jakiego powodu) zasypany ziemią i powodujący zator, a zatem szkoda miała charakter nagły, niespodziewany i niedający się przewidzieć.

Pismem z dnia 19 maja 2023 roku powódka (...) spółka z o.o. z siedzibą w S. dokonała modyfikacji podstawy dochodzonego roszczenia w zakresie kwoty 1.600 złotych wskazując, że w zakresie szkody dotyczącej wynagrodzenia czterech osób w kwocie 1.600 złotych, w związku z koniecznością przeprowadzenia prac sprzątających, powódka modyfikuje podstawę faktyczną dochodzonego roszczenia poprzez wskazanie alternatywnej podstawy, wskazując że zasądzenie na rzecz powódki tych kwot pozostaje zasadne również przy przyjęciu, że kwota ta stanowi utracony zarobek spółki.

Powódka wskazała przy tym, że wskutek zdarzenia poniosła szkodę w postaci utraconego zarobku, albowiem nie mogła świadczyć usług na rzecz swoich kontrahentów, z uwagi na konieczność usuwania skutków zalania lokalu.

W toku dalszego postępowania strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka (...) spółka z o.o. z siedzibą w S. jest właścicielem lokalu położonego w S. przy ul. (...). Jest też członkiem pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S.

Niesporne, a nadto:

-wydruk z księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie, X Wydział Ksiąg Wieczystych – (...) – k. 16 – 17.

9 lutego 2022 roku w wyniku kontroli okresowej stanu technicznego budynku/obiektu budowlanego (dokonywanej co najmniej raz w roku) sporządzono protokół numer (...). Przeprowadzona wówczas kontrola dotyczyła budynku mieszkalnego, wielorodzinnego znajdującego się w S. przy ul. (...). Zakres kontroli obejmował sprawdzenie elementów budynku narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania budynku, których uszkodzenia mogą powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa osób i środowiska.

Dowód:

-protokół numer (...) – k. 187 – 195.

Dnia 31 marca 2022 roku pozwana Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) FR w S. reprezentowana przez (...) s.c. M. B. (1), P. F. (1) zawarła z C. V. (...) z siedzibą w W. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej – polisa typu (...) numer (...). Okres ubezpieczenia obejmował okres od dnia 1 kwietnia 2022 roku do dnia 31 marca 2023 roku. W polisie wskazano, że przedmiotem umowy jest odpowiedzialność cywilna ustawowa Wspólnoty Mieszkaniowej z reżimu deliktowego i kontraktowego za szkody na osobie i mieniu wyrządzone osobom trzecim w związku z posiadanym mieniem wspólnoty, a w szczególności za szkody powstałe w związku z posiadaniem:

a)  budynku (budynków) wraz z pomieszczeniami dodatkowymi, takimi jak piwnice, wózkownie, schowki, garaże, suszarnie,

b)  miejsc postojowych znajdujących się na terenie nieruchomości wspólnej,

c)  placów, trawników, dziedzińców, ogrodów, drzew i roślin,

d)  wszelkiego typu instalacji w jakie wyposażona jest nieruchomość wspólna,

e)  urządzeń rekreacyjnych, placów zabaw, boisk znajdujących się na terenie nieruchomości wspólnej.

Następnie w polisie wskazano, że zakresem ubezpieczenia objęte są również szkody powstałe w następstwie awarii, działania oraz eksploatacji urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych i centralnego ogrzewania.

Dowód:

-polisa typ (...) numer (...) – k. 18,

-ogólne warunku ubezpieczenia – k. 205 – 211.

Dnia 20 maja 2022 roku T. G. około godziny 9:00 wszedł do piwnicy do swojej komórki lokatorskiej znajdującej się pod lokalem (...) przy ul. (...) w S., gdzie stwierdził zalanie ścian, stropu z naciekającą w sposób ciągły wodą. Wobec powyższego T. G. powiadomił członka Zarządu Wspólnoty o zaistniałej sytuacji.

O godzinie 9:20 członek Zarządu Wspólnoty zawiadomił telefonicznie właściciela lokalu numer (...) położonego przy u. S. 15 o wystąpieniu awarii i prawdopodobnym zalewaniu mieszkania numer (...). Po wejściu do lokalu stwierdzono:

a)  całkowite zalanie pomieszczenia za łazienką wraz z garderobą,

b)  napływ wody z pionu kanalizacyjnego,

c)  pokrycie pomieszczenia warstwą wody i fekaliów z wyczuwalnym fetorem kanalizacji,

W wizji lokalnej w chwili zdarzenia uczestniczyli:

a)  S. K. – Prezes Zarządu Spółki K. (...),

b)  M. P. – właściciel firmy (...),

c)  T. G. – właściciel lokalu S. 15/5,

d)  N. P. – pracownik spółki (...).

W ramach oględzin dokonano:

a)  wycięcia otworu rewizyjnego w pionie kanalizacyjnym w pomieszczeniu garderoby,

b)  demontażu wełny wokół pionu w całości - zalanej do wysokości 1 metra fekaliami,

c)  wizji lokalnej piwnicy pod zalanym mieszkaniem,

W czasie oględzin wskazano również następujący zakres szkód:

a)  zalanie podłogi drewnianej,

b)  zalanie listwy (...),

c)  trwałe zabrudzenie z zalaniem fekaliami materacu piankowego wraz z pokrowcem,

d)  zalanie fekaliami reklamy (nadruk dwustronny) o wymiarach 2 x 3 metry,

e)  zalanie rolety okiennej,

f)  porażenie tynków wodą z fekaliami,

g)  zniszczenie ścian – związane z koniecznością ich malowania w celu uzyskania jednolitego koloru.

Następnie wskazano, że w związku z zaistniałą sytuacją konieczne było wynajęcie dwóch osuszaczy kondensacyjnych oraz odbudowanie kofra GW wraz z malowaniem oraz wymianą wełny na całej wysokości pionu.

Orientacyjna wartość szkody w lokalu została oszacowana na 22. 385 złotych (netto).

Następnie tego samego dnia tj. 20 maja 2022 roku sporządzona została kalkulacja wymiany podłogi w biurze K. (...) przy ul. (...) w S., zgodnie z którą całkowity koszt wymiany podłogi miał wynieść 12.085,50 złotych.

Dowód:

-protokół szkody – k. 19,

-protokół szkody z dnia 20 maja 2022 roku – k. 20 - 26,

-zgłoszenie szkody – k. 27,

-protokół szkody numer (...) – k. 32 – 36,

-kalkulacja wymiany podłogi z dnia 20 maja 2022 roku – k. 73,

płyta CD – k. 210,

-zeznania świadka E. K. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263,

-zeznania świadka N. P. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263,

-zeznania świadka M. P. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263,

-zeznania świadka M. K. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263;

-przesłuchanie prezesa zarządu powódki S. K. k.283-284;

-przesłuchanie członka zarządu pozwanej Wspólnoty M. D. k. 284;

-przesłuchanie członka zarządu pozwanej Wspólnoty T. G. k. 284.

23 maja 2022 roku na zlecenie Zarządcy (...) Firma handlowo – usługowa (...) sporządziła opinię podwykonawczą, w treści której w zaleceniach wskazano, że należy dokonać wymiany instalacji zgodnie ze sztuką budowlaną na odcinku wskazanym na szkicu sytuacyjnym.

Dowód:

-opinia podwykonawcza z dnia 23 maja 2022 roku – k. 196 – 199.

24 maja 2022 roku Firma (...) na zlecenie Zarządcy (...) wykonała prace polegające na udrożnieniu odcinka poziomej instalacji kanalizacyjnej od budynku do studni w podwórzu.

Dowód:

-opinia powykonawcza z udrożnienia instalacji poziomek z dnia 25 maja 2022 roku – k. 30 – 31,

-zeznania świadka D. K. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263.

Pismem z dnia 25 maja 2022 roku ubezpieczyciel poinformował (...) s.c. M. B. (1), P. F. (2) o przyjęciu zawiadomienia o szkodzie oraz wskazał, iż sprawa została zarejestrowana pod numerem (...).

Dowód:

-potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o szkodzie – k. 28 – 29.

Dnia 30 maja 2022 roku pozwana Wspólnota Mieszkaniowa w odpowiedzi na zapytania skierowane ze strony ubezpieczyciela poinformowała, że przyczyną szkody był uszkodzony odcinek instalacji kanalizacyjnej znajdujący się częściowo pod budynkiem od studzienki (w ziemi) był spory ubytek zasypany jednocześnie ziemią i powodujący zator – na 3,5 m.

Ubezpieczony wskazał również, że winę za zaistniała sytuację ponosi Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) gdyż instalacja kanalizacyjna jest częścią wspólną – kanalizacja była uszkodzona, a Wspólnota Mieszkaniowa jej nie naprawiła.

Dowód:

-wiadomość mail z dnia 30 maja 2022 roku – k. 37,

-zeznania świadka E. K. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263.

Dnia 22 czerwca 2022 roku (...) S.A. wydało decyzję o odmowie wypłaty odszkodowania. W uzasadnieniu ubezpieczyciel wskazał, że odmawia wypłaty odszkodowania z tytułu roszczeń o zalanie lokalu użytkowego w budynku w S. przy ul. (...) w oparciu o Ogólne Warunki Ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej zatwierdzone przez Zarząd (...) S.A. V. (...).

W dalszej części wskazał, że zgodnie z ww. warunkami przedmiotem ubezpieczenia jest ustawowa odpowiedzialność cywilna ubezpieczonego za szkody wyrządzone osobom trzecim w związku z posiadaniem mienia i prowadzeniem działalności gospodarczej wskazanej w umowie ubezpieczenia i w zakresie określonym w umowie ubezpieczenia. Ubezpieczyciel podniósł, że z dokumentacji zgromadzonej w trakcie postępowania likwidacyjnego nie wynika, by doszło do spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek niezbędnych do przyjęcia odpowiedzialności za powstałą szkodę (w szczególności nie wykazano zawinionego działania lub zaniechania ubezpieczonego).

Dowód:

-decyzja z dnia 22 czerwca 2022 roku – k. 38.

Pismem z dnia 1 sierpnia 2022 roku powódka (...) sp. z o.o. złożyła reklamacje od decyzji o odmowie wypłaty odszkodowania z dnia 22 czerwca 2022 roku wydanej w sprawie 4552332/1 oraz wniosła o niezwłoczne udostępnienie akt szkody w formie elektronicznej.

Jednocześnie poszkodowany wezwał ubezpieczyciela do zapłaty kwoty 22.418,83 złotych w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma.

W treści pisma poszkodowana spółka wskazała, że w związku z powstałą szkodą poniosła ona koszt wynajmu dwóch osuszaczy kondensacyjnych. Wynajem ww. urządzeń trwał łącznie 16 dni, a koszt usługi oszacowano na 1.600 złotych (netto). (...) sp. z o.o. podniosło również, ze doszło do zniszczenia następujących rzeczy ruchomych:

a)  materac piankowy wraz z pokrowcem o wartości 2.500 złotych (netto),

b)  reklama o wymiarach 2 x metry o wartości 300 złotych (netto),

c)  2 oprawy oświetleniowe formy P. (...)/31/16 o wartości 333,33 złotych (netto).

W dalszej części pisma powódka poinformowała ubezpieczyciela, że w związku z krytycznym stanem lokalu, konieczne było jak najszybsze przeprowadzenie prac sprzątających. W ww. pracach wzięło udział 4 pracowników poszkodowanej, a każdy z nich świadczył pracę w wymiarze 4 godzin. Godzina pracy pracowników wynosi 100 zł za godzinę, przy czym poszkodowana podkreśliła że jej pracownicy nie mogli wykonywać normalnej pracy, którą świadczyliby, gdyby nie zaistnienie zdarzenia powodującego szkodę.

Poszkodowana wskazała również, że przeprowadziła w lokalu prace polegające na odbudowie pionu GK, odkuciu części tynków, położeniu gładzi oraz malowaniu ścian, a z tytułu wykonanych prac poniosła ona koszty w wysokości 4.000 złotych.

Na moment sporządzenia reklamacji firma (...) sp. z o.o. poniosła koszty w łącznej wysokości 10.333,33 złotych.

Dowód:

-wiadomości mail – k. 39 – 42,

-reklamacja z dnia 1 sierpnia 2022 roku wraz z załącznikami – k. 43 – 52,

-zdjęcia paragonów – k. 69 – 70,

-wydruk wiadomości mail z informacją o przyjęciu do realizacji zamówienia – k. 71,

-faktura numer (...) za malowanie pomieszczeń po zalaniu – k. 74,

-faktura (...) za wynajem osuszaczy powietrza – k. 75,

-faktura VAT numer (...) – k. 76,

-zdjęcia – k. 77 – 157,

-wydruk ze strony internetowej I. – k. 294,

-zeznania świadka E. K. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263,

-zeznania świadka M. P. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263.

Po przeprowadzeniu analizy akt postępowania likwidacyjnego dnia 19 sierpnia 2022 roku poszkodowana spółka wskazała ubezpieczycielowi, że Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) FR w całości uznała swoją winę za powstałą szkodę w majątku poszkodowanej, co wynika z wiadomości mail Zarządcy Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia 30 maja 2022 roku.

Dowód:

-pismo z dnia 19 sierpnia 2022 roku – k. 53 – 62.

W odpowiedzi na reklamację z dnia 5 września 2022 roku ubezpieczyciel poinformował, że nie znalazł on uzasadnienia do zmiany stanowiska i wypłaty odszkodowania.

Dowód:

-odpowiedź na reklamację z dnia 2 września 2022 roku – k. 63.

Pismem z dnia 20 września 2022 roku powódka (...) sp. z o.o. wystosowała wobec Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR wezwanie do zapłaty kwoty 22.198,83 złotych w terminie 3 dni od dnia otrzymania pisma.

Dowód:

-wezwanie do zapłaty z dnia 20 września 2022 roku – k. 64 – 65,

-wydruk z książki nadawczej z dnia 20 września 2022 roku – k. 66,

-wydruki ze strony internetowej Poczty Polskiej – k. 67 – 68.

W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty, pozwana Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) FR poinformowała pełnomocnika poszkodowanego pismem z dnia 7 października 2022 roku, że nie widzi ona podstaw do przyjęcia swojej odpowiedzialności za szkodę jakiej doznała spółka (...) sp. z o.o.

W odpowiedzi na powyższe pismo, dnia 14 października 2022 roku poszkodowana spółka ponownie wezwała Wspólnotę Mieszkaniową do zapłaty kwoty 22 198,83 złotych tytułem odszkodowania za szkody poniesione w związku z zalaniem lokalu.

Dowód:

-pismo z dnia 7 października 2022 roku – k. 158,

-pismo z dnia 14 października 2022 roku – k. 159 – 160.

Pismem z dnia 21 października 2022 roku Wspólnota Mieszkaniowa poinformowała poszkodowaną spółkę, że nie znajduje ona podstaw do rewizji swojego stanowiska, a z uwagi na jednoznaczne stanowiska obu stron wskazuje, że spór może zostać rozstrzygnięty tylko na drodze sądowej.

Dowód:

-pismo z dnia 21 października 2022 roku – k. 161 – 163.

Dnia 27 października 2022 roku Zarząd (...) w S. poinformował, że Wspólnota Mieszkaniowa S. 15 nie jest odpowiedzialna za powstałą szkodę oraz nie będzie brała udziału w jej likwidacji.

Dowód:

-pismo z dnia 27 października 2022 roku – k. 164.

Pismem z dnia 23 marca 2023 roku Zarząd (...) w S. odpowiadając na zobowiązanie Sądu wskazał, że w latach 2018 – 2022 roku na terenie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR przy wymianach instalacji wodno-kanalizacyjnej były prowadzone prace związane z częściowym demontażem oraz ponownym ułożeniem nawierzchni omawianej działki w miejscach, gdzie były prowadzone prace sanitarne.

Z treści pisma sporządzonego dnia 18 sierpnia 2018 roku przez (...) s.c. wynika, iż w związku z zalewaniem piwnic budynku przez nieszczelną instalację kanalizacyjną usytułowaną pod budynkiem frontowym do instalacji ogólnospławnej pod jezdnią przy ul. (...) nieruchomości zwrócił się do (...) w S. z wnioskiem o partycypowanie w kosztach przedmiotowego przedsięwzięcia.

Pismem z dnia 24 września 2018 roku Zarząd (...) w S. wyraził zgodę na partycypowanie w kosztach ww. prac.

Dnia 14 kwietnia 2021 roku Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. (...) zawarła z M. B. (2), I. – B. w S. umowę na roboty budowlano – remontowe.

Dowód:

-pismo z dnia 23 marca 2023 roku wraz z załącznikami – k. 228 – 247,

-zeznania świadka E. K. z dnia 4 kwietnia 2023 roku – płyta CD k. 263,

-notatka z dnia 5 września 2018 roku – k. 463,

-opinia powykonawcza z dnia 31 lipca 2018 roku – k. 462,

-oferta z dnia 25 sierpnia 2018 roku – k. 461.

Źródłem szkody powstałej w lokalu numer (...) przy ul. (...) w S. była niedrożność odcinka poziomej instalacji kanalizacyjnej oraz przeszkoda w postaci metalowego pręta w świetle przekroju rury kanalizacyjnej. Rolą kanalizacji sanitarnej grawitacyjnej jest odprowadzanie ścieków w sposób stały, z taką prędkością przepływu, aby zachodziło samooczyszczenie się kanału. Jakiekolwiek naruszenie dna kanału, powstanie przeciwspadku, czy przeszkoda w przepływie spowoduje nagromadzenie się w tym miejscu części stałych, a w konsekwencji powstanie zatoru. Taka sytuacja powoduje konieczność mechanicznego czyszczenia przepływu w celu jego udrożnienia. Jakiekolwiek uszkodzenie rury kanalizacyjnej wraz z dodatkowym prętem metalowym przebijającym rurę kanalizacyjna w świetle przekroju kanalizacji grawitacyjnej jest powodem powstania zatoru, a w konsekwencji spiętrzenia ścieków w pionach kanalizacyjnych i wybicie ścieków z przyborów sanitarnych.

Uszkodzenie rury kanalizacyjnej położonej na działce numer (...) przy ul. (...) było wynikiem prac polegających na wymianie betonowej płyty podwórza, w szczególności powstało w wyniku przypadkowego przebicia rury kanalizacyjnej podczas wytyczania poziomu powierzchni podwórza i pozostawienia w świetle rury stalowego pręta. Prace budowlane, polegające na wytyczaniu poziomu za pomocą metalowych prętów, który to jeden z nich przebił rurę kanalizacyjną w świetle jej przekroju, było przyczyną powstania dalszych uszkodzeń w strukturze rury kamionkowej. Rura kamionkowa wrażliwa jest na naruszenia jej struktury, gdy jest to silne i mechaniczne wbijanie pręta w jej ścianę. To zdarzenie naruszyło strukturę ściany rury, przez co jej wytrzymałość na ściskanie obwodowe, wywołane naciskiem gruntu, a dodatkowo poruszającego się ciężkiego sprzętu podczas demontażu istniejącej płyty, mogły pogłębić uszkodzenie i przyczynić się do dalszych pęknięć rury.

Pozostawiony w świetle rury kanalizacyjnej stalowy pręt zmniejszał jej przepustowość, a ww. zmniejszenie przepustowości rury poprzez pręt metalowy w świetle rury doprowadziło do stopniowego zablokowania przepływu, między innymi materiałami higienicznymi.

Przewidzenie powstania zatoru będące następstwem przebicia rury kanalizacyjnej i ograniczenia jej przepustowości było niemożliwe, a roczne przeglądy budynku określone w art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nie wymagają przeprowadzenia wideokamerowania rur kanalizacyjnych. Ww. badania nie należą do standardowych badań rocznych w ramach okresowej kontroli obiektu, a są to ekspertyzy służące do identyfikacji nieprawidłowości działania kanalizacji, które w ramach tych kontroli zostały zidentyfikowane lub zgłaszane przez użytkowników.

Przyczyną uszkodzenia odcinka poziomej instalacji kanalizacyjnej jest przebicie rury stalowym prętem w czasie prac budowlanych. Istnieje związek przyczynowo-skutkowy miejsca uszkodzenia rury z miejscem przebicia prętem stalowym podczas prac budowlanych. Brak jest podstaw do stwierdzenia, aby podczas badań kamerą cctv zostały odnalezione inne miejsca uszkodzenia rury poza tym z wbitym prętem stalowym. Brak jest dowodów na to, że dana rura zarwała się w wyniku normatywnej eksploatacji.

Przyczyną uszkodzenia odcinka poziomej instalacji kanalizacyjnej jest naruszenie jej struktury prętem stalowym, który został wbity w trakcie prac remontowo – budowlanych płyty podwórza. Zdarzenie to spowodowało zarwanie rury kanalizacyjnej na tym odcinku i brak jest przesłanek, aby uznać inne przyczyny powstania uszkodzenia ww. odcinka kanalizacji.

Powstanie uszkodzenia wybitnie wskazuje na związek z przebitym przez rurę kanalizacyjną stałym prętem i nawet gdyby nie doszło do zarwania rury kanalizacyjnej, to przeszkoda w świetle rury w postaci stalowego pręta na pewno spowodowałoby zator w rurze, a w konsekwencji zalanie pomieszczeń.

(...) kamionkowe obecnie są stosowane w kanalizacji w szerokim zakresie, jak pozostałe z innych materiałów. Ze względu na właściwości rur kamionkowych jak trwałość, odporność na korozję, odporność na wysokie temperatur oraz skład ścieków, dobre właściwości spławne w odcinkach poziomych rur kanalizacji grawitacyjnej, rury te są cenionym materiałem instalacyjnym. Ze względu na kruchość i wrażliwość materiału podczas transportu jak i prac instalacyjnych rury te wymagają doświadczonych i wyspecjalizowanych firm wykonawczych w budowie sieci. Trwałość eksploatacyjna rur kamionkowych szacuje się na ponad 100 lat, gdzie dla przykładu dla rur pcv okres ten wynosi 50 lat.

Dowód:

-opinia biegłego sądowego D. W. numer 67/08/23 – k. 312 – 332.

Dnia 9 lutego 2024 roku mgr inż. D. W. sporządził opinię uzupełniająca numer 67 – 01/08/23, w treści której odniósł się on do zarzutów strony powodowej. W pierwszej kolejności biegły sądowy wskazał, że nie mógł ustosunkować się do zeznań świadków D. K. oraz E. K. z uwagi na fakt, iż są to ich prywatne opinie oraz wnioski przy czym biegły wskazał, że mając na uwadze zeznania świadka E. K. należy wskazać, że wnioski ww. świadka dotyczące przyczyn zdarzenia są uformowane na podstawie opinii innych osób, a nie świadka, który nie był przy likwidowaniu szkody, jak i przy usuwaniu zatoru. W zeznaniach E. K. biegły dostrzegł wiele sprzeczności oraz błędnych danych, na podstawie których świadek sformułował swoje poglądy. W dalszej kolejności przechodząc do zeznań D. K. biegły wskazał, że bezsprzeczny jest fakt, że na zdjęciu z „opinii powykonawczej” widoczny jest pręt przechodzący przez oś rury od góry do dołu, a wokół jest zarwana rura kanalizacyjna z widocznym, wypłukanym przez głowicę do czyszczenia, zagłębieniem zalanym ściekami. Biegły podkreślił, że ma świadomość iż ostateczną i bezpośrednią przyczyną powstania zatoru było zarwanie się rury, jednak według biegłego do zarwania doszło w wyniku uszkodzenia jej przez stalowy pręt, który bezpośrednio naruszył jej sztywność i kruchą strukturę, z której wykonana jest rura kamionkowa.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów biegły wskazał, że w swojej opinii bazował na materiale video i technicznych okolicznościach wystąpienia awarii. Biegły podkreślił również, że świadek E. K. powiela zasłyszaną opinię hydraulików, gdyż ona sama nie była obecna przy wykonywanych pracach, przy czym ww. opinia hydraulików w ocenie biegłego nie znajduje potwierdzenia w „opinii powykonawczej”, w treści której pomija się istotną informacje tj. widoczny pręt przechodzący przez środek osi rury.

Biegły D. W. wskazał, że prace wykowane były przez pracowników świadka D. K., przez co jego opinia była oparta na opinii jego pracowników. Biegły nie zgodził się również ze zdaniem świadka odnośnie tego, że kamionka jest materiałem powojennym, a obecnie nie stosuje się już takich instalacji. Wskazał, że twierdzenia te są błędne, a instalacje kamionkowe są dalej szeroko stosowane.

Dowód:

-opinia uzupełniająca biegłego sądowego D. W. numer 67 – 01/08/23 – k. 363 – 380.

Dnia 5 lipca 2024 roku biegły sądowy mgr inż. D. W. sporządził trzecią opinię numer (...), w treści której ustosunkował się do zarzutów strony powodowej. W treści sporządzonej opinii biegły sądowy odniósł się do zarzutów strony powodowej podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane we wcześniejszych opiniach.

Dowód:

-opinia uzupełniająca biegłego sądowego D. W. numer 67-02/08/23 – k. 416 – 434.

Dnia 2 czerwca 2025 roku biegły sądowy mgr inż. D. W. sporządził opinię uzupełniająca numer 67 – 03/08/23. W treści sporządzonej opinii biegły sądowy ustosunkował się do zarzutów powódki wskazując przy tym, że niemożliwym jest ustalenie w trakcie których ze wskazanych prac doszło do wbicia stalowego pręta w rurę kanalizacyjną. Zestawienie robót oraz dokumentacja o którą wnosiła powódka tj. dokumentacja przetargowa, oferty, umowy i zakres prac nie określają, czy i kiedy i w jaki sposób doszło do wbicia stalowego pręta w podłoże, a w konsekwencji w rurę w gruncie i jej uszkodzenie. Biegły w swojej opinii wskazał również, że w aktach sprawy przedstawione są informacje, że do niwelacji płyty betonowej w trakcie prac budowlanych używano stalowych prętów wbitych w ziemię. Wobec powyższego, biegły stwierdził, że wielce prawdopodobne jest, że to właśnie ten pręt uszkodził przedmiotowy odcinek rury kanalizacyjnej i został pozostawiony w gruncie tworząc obok uszkodzenia rury dodatkową przeszkodę eskalując zatory kanalizacji na tym odcinku.

Biegły podtrzymał również stanowisko przedstawione w opinii uzupełniającej numer II, w zakresie, że nie jest możliwe określenie czasu, jaki jest potrzebny, aby powstało zaczopowanie przepływu wobec znajdującego się w nim pręta stalowego, blokującego swobodny przepływ ściekom.

W dalszej części biegły stwierdził, że na podstawie materiału video pozyskanego od firmy (...), że w materiale z inspekcji z dnia 25 maja 2022 roku na odległości powyżej 3 m od studzienki, przez którą została wpuszczona kamera cctv, wyraźnie widoczne są:

a)  duży ubytek rury w miejscu, gdzie przez światło otworu przechodzi pionowo wbity pręt stalowy,

b)  po lewej stronie od ubytku widoczna jest znaczna jama w ziemi powstała po wypłynięciu obsypki rury i gruntu w wyniku:



wypłukiwania przez ścieki z powstałego uszkodzenia rury,



lub/i powstałe po czyszczeniu rury z zatoru urządzeniami ciśnieniowymi.

c)  powstała jama ograniczona jest murkiem z cegieł, który może być ścianą lub fundamentem budynku – oznaczałoby to, że pręt został wbity w bezpośrednim sąsiedztwie ściany budynku, z którego odprowadzane były ścieki,

d)  widoczny jest brak rury oraz wbity stalowy pręt w jednym miejscu uszkodzenia, bezpośrednio ze sobą związanym.

Po dokonaniu analizy materiału video biegły stwierdził, że wbicie pręta uszkodziło rurę kamionkową, która w bliżej nieokreślonym czasie rozpadła się przy utracie usztywniającej ją osypki przez migrację ścieku do gruntu. W konsekwencji doszło do powstania jamy wokół rury, rozpadnięcia się rury i powstania braku ciągłości rurarzu. W dalszej kolejności biegły wskazał, że ścieki z pęknięcia rury wpadały do komory w ziemi, gdzie część przesiąkała do gruntu, a reszta przelewała się dalej do rury i do studzienki zbiorczej w podwórzu. W powstałej wokół rury komorze doszło do gromadzenia się zanieczyszczeń stałych, stopniowo nawarstwiających się w przelocie i powodujących zator na pozostałej rurze w kierunku studzienki.

Dowód:

-opinia uzupełniająca biegłego sądowego D. W. numer 67-03/08/23 – k. 489 – 514.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo, jako niezasadne, podlegało oddaleniu w całości.

W przedmiotowej sprawie powódka (...) spółka z o.o. z siedzibą w S. dochodziła od pozwanych (...) S.A. V. (...) oraz od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S. zapłaty kwoty 21.563,94 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 13 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty, z zastrzeżeniem, że zapłata przez jedną z pozwanych zwalnia z długu drugą pozwaną ( in solidum).

Pozwani kwestionowali swoją odpowiedzialność zarówno co do zasady, jak i co do wysokości.

Materialnoprawną podstawę roszczenia względem pozwanej Wspólnoty mieszkaniowej stanowił art. 415 k.c., natomiast względem pozwanego ubezpieczyciela art. 415 k.c. w zw. z art. 822 § 1 i 4 k.c.

Art. 415 k.c. stanowi podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej na zasadzie winy. Stosownie do jego treści, ten kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Natomiast stosownie do art. 822 § 1 i 4 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W takiej sytuacji uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie, odpowiedzialność ubezpieczyciela ma charakter akcesoryjny, sięga do granic odpowiedzialności ubezpieczonego i jest determinowana zasadą jego odpowiedzialności (D. Maśniak [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, LEX/el. 2025, art. 822).

Zatem najważniejszym problemem prawnym zaistniałym na gruncie przedmiotowej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy pozwana Wspólnota Mieszkaniowa ponosi odpowiedzialność za powstałą szkodę, a jeżeli tak, to w jakim zakresie. Jak zostało już wspomniane, ewentualna odpowiedzialność pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej za powstałą szkodę opierałaby się na zasadzie winy. Przesłankami odpowiedzialności przewidzianej w art 415 k.c. są: szkoda, czyn sprawcy noszący znamiona winy oraz związek przyczynowy pomiędzy tym czynem a szkodą.

Szkodą w rozumieniu prawa cywilnego jest uszczerbek w majątku poszkodowanego wyrządzony na skutek zdarzenia szkodzącego. Na poczet tego uszczerbku zalicza się zarówno straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 k.c.).

W przedmiotowej sprawie szkoda w majątku poszkodowanej powódki niewątpliwie wystąpiła, albowiem poniosła ona koszty związane ze sprzątnięciem, osuszeniem i naprawą należącą do niej lokalu i znajdujących się w nim ruchomości, angażując w to swoich pracowników, oraz tracąc możliwość korzystania z tego lokalu, co spowodowało utratę dochodów, które uzyskać, ponad wszelką wątpliwość, by mogła.

Skoro tak, to należało odpowiedzieć na pytanie, czy szkoda ta wynikała z zawinionego zachowania (działania bądź zaniechania) pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej. Jeżeli tak, to konieczne byłoby wtedy zbadanie, czy zachowanie te pozostawało w związku przyczynowym z powstałą szkodą i jej zakresem.

O winie sprawcy szkody można mówić wówczas, gdy jego zachowanie w kontekście całokształtu porządku prawnego ma charakter obiektywnie bezprawny oraz, gdy można mu postawić zarzut, że mając świadomość szkodliwego skutku swego zachowania i przewidując jego wystąpienie, celowo zmierzał do osiągnięcia owego skutku (wina umyślna) lub nie dołożył należytej staranności, aby skutkom owego zachowania zapobiec (wina nieumyślna - niedbalstwo). Niedbalstwo polega na niedołożeniu wymaganej w stosunkach danego rodzaju staranności niezbędnej do uniknięcia skutku, którego sprawca nie chciał wywołać. Stopień zawinienia sprawcy - z punktu widzenia odpowiedzialności cywilnej - jest bez znaczenia, ponieważ każdy stopień winy, nawet najlżejszy, uzasadnia nałożenie na sprawcę szkody obowiązku jej naprawienia (tak też Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 10 października 1975 r., w sprawie I CR 656/75). Sprawca szkody odpowiada w razie istnienia choćby lekkiego niedbalstwa - culpa levissima.

Dodatkowo sprawcy można zarzucić zawinione zachowanie, jeżeli jest ono bezprawne, tzn. sprzeczne z przepisami prawa zawartymi w różnych jego gałęziach oraz z zasadami współżycia społecznego. Bezprawnym zachowaniem się będzie więc takie, które stanowi obiektywne złamanie określonych reguł postępowania, czyli będzie sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym. Przez "porządek prawny" rozumie się nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej, ale również nakazy i zakazy wynikające z norm moralnych i obyczajowych, czyli zasad współżycia społecznego, czy w pewnych wypadkach także norm utrzymania i konserwacji urządzeń technicznych, które często niespisane, obowiązują jednak w środowiskach profesjonalistów. Przyjmuje się, że bezprawność w rozumieniu reżimu deliktowego jest efektem ogólnego, normatywnego zakazu, skutecznego erga omnes, niewyrządzania sobie nawzajem szkody.

Podkreślania wymaga, że za należyte utrzymanie urządzeń i instalacji w częściach wspólnych odpowiada cała wspólnota mieszkaniowa, co wynika z ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 716. Utrzymanie sprawności instalacji wodociągowej poza lokalami stanowiącymi własność poszczególnych współwłaścicieli, w tym jej drożność, należy zatem do obowiązków wspólnoty.

Obowiązki wspólnoty mieszkaniowej są z całą pewnością szersze niż tylko zwykła konserwacja, gdyż ciążą na nim powinności związane z podjęciem działań zmierzających do zapobieżenia zdarzeniom, skutkujących zniszczeniem lokali oraz części wspólnych, jak najszybsze stwierdzenie istnienia wad wykonawczych w zakresie instalacji i niedopuszczenie, jeśli stan techniczny instalacji wspólnych nie pozwalał na ich bezpieczne użytkowanie, do korzystania z nich do czasu usunięcia wad. Każda wspólnota mieszkaniowa winna jest przeprowadzać okresowe kontrole m.in. niektórych instalacji wspólnych i zlecać ich wykonanie profesjonalnym podmiotom (zob. art. 62 ust. 1 i n. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.). Zakres tych kontroli winien odpowiadać przepisom prawa, a w razie braku takich regulacji, powszechnie przyjętym w danej dziedzinie normom, odpowiadającym także zasadzie proporcjonalności. Oczywistym przy tym jest, że nie sposób oczekiwać od nikogo „kontroli totalnych”, czyli takich, które co prawda mogłoby doprowadzić do wykrycia pewnej rzadko występującej usterki, lecz jednocześnie wiązałyby się z nadmiernymi kosztami, trudami, czy nadmierną częstotliwością przeprowadzania kontroli. W oczywisty sposób wynika z tego, że mogą więc powstać takie awarie instalacji wspólnych, za które wspólnota mieszkaniowa odpowiedzialności ponosić nie będzie, jeżeli tylko wcześniej nie zaniechała wypełnienia swoich obowiązków wynikających z przepisów prawa, lub zasad racjonalnego utrzymywania tych instalacji w odpowiednim stanie. Nie można bowiem stawiać jakiemukolwiek podmiotowi prawa cywilnego obowiązku praktycznie niemożliwego do spełnienia. Nie można czynić mu także zarzuty z tego, że nie dokłada staranności wyższej, niż przewidują to przepisy prawa powszechnie obowiązującego o randze ustawy.

Zgodnie z treścią art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.

Tak więc w niniejszej sprawie, to na powódce spoczywał obowiązek udowodnienia faktów uzasadniających jej roszczenie, a ponadto w myśl art. 232 k.p.c. ciążył na niej obowiązek wskazywania dowodów, z których wywodziła skutki prawne. To na poszkodowanej spoczywał ciężar dowodu w zakresie nie tylko faktu zalania, ale przede wszystkim tego, że zdarzenie powstało na skutek działania lub zaniechania ze strony pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej, a nadto wykazania, że działanie to lub zaniechanie było przez sprawcę zawinione. Dla przyjęcia odpowiedzialności pozwanej za szkodę, jaką poniosła powódka niezbędne było ustalenie, oprócz samej szkody, także winy pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej oraz normalnego związku przyczynowego pomiędzy jej zawinionym zachowaniem a szkodą.

Jak zostało wyżej wspomniane, sam fakt zalania lokalu należącego do powódki był bezsporny, przeto bezsporny był fakt powstania szkody (sporny był jedynie jej zakres). Podobnie sporna była odpowiedzialność pozwanej wspólnoty mieszkaniowej za tę właśnie szkodę.

W ocenie Sądu, powódka tego ciężaru dowodu nie udało się udźwignąć.

Z poczynionych bowiem przez Sąd na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i opartych na nim wniosków opinii biegłego ustaleń faktycznych wynika, że zarówno pozwana Wspólnota Mieszkaniowa, jak i pozwany ubezpieczyciel, za szkodę powstałą w majątku powódki nie odpowiadają.

Taka ocena wynika z faktu, że Sąd nie dopatrzył się po stronie pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej takiego zawinionego zachowania, które następnie miałoby doprowadzić do powstania szkody w majątku powódki. W toku niniejszego postępowania ustalone zostało, że do zalania lokalu powódki położonego w S. przy ul. (...) doszło na skutek zatoru w kamionkowej rurze kanalizacyjnej, która odprowadzała ścieki dzięki sile grawitacji. Zator ten wywołany został przebiciem tej rury metalowym prętem i najpewniej dalszymi związanymi z tym faktem, a wynikającym z właściwości rur kamionkowych, uszkodzeniami. Przebicie tej rury uniemożliwiło bowiem prawidłowe działanie sił grawitacyjnych i doprowadzało do stopniowego kumulowania się nieczystości w tym miejscu, a następnie do wyrządzenia szkody w lokalu powódki.

Bezsprzecznie ustalono, że to nie pozwana Wspólnota Mieszkaniowa doprowadziła do uszkodzenia tej rury, lecz podmiot trzeci, za którego działanie, pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nie może ponosić odpowiedzialności na jakiejkolwiek zasadzie.

Nie obciąża pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej także rodzaj użytej rury do budowy instalacji wodnokanalizacyjnej. Rury kamionkowe są bowiem w dalszym ciągu stosowane, a ich użycie nie jest niezgodne z szeroko rozumianymi normami konstruowania tego typu instalacji.

Biorąc pod uwagę także kalendarium wydarzeń i szybką reakcję zarządu pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej po tym, gdy lokal stanowiący własność powódki zaczął być zalewany, nie sposób stwierdzić, że jakiekolwiek działania pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej doprowadziły do powiększenia rozmiaru tej szkody.

Żadne więc działanie pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej nie może zostać uznane za zawinione ani nawet za stanowiące normalną przyczynę powstania przedmiotowej szkody.

Należy więc odpowiedzieć na pytanie, czy pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nie zaniechała podjęcia działań, do których podjęcia była zobowiązana i których działań można było oczekiwać i które to działania, gdyby podjęte, uchroniłyby powódkę od powstania u niej szkody.

Odpowiadając na tak postawione pytania, Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie doszedł do przekonania, że nie sposób zarzucić także pozwanej Wspólnocie Mieszkaniowej tego, że zaniechała ona odpowiedniej konserwacji i kontroli instalacji, której uszkodzenie następnie doprowadziło do powstania szkody w majątku powódki. Pozwana Wspólnota Mieszkaniowa przeprowadzała okresowe kontrole instalacji wodnokanalizacyjnej, które niestety nie doprowadziły do wykrycia krytycznego uszkodzenia rury kamionkowej. Co bardzo istotne w przedmiotowym postępowaniu, od pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej w ogóle nie można było oczekiwać tego, że przeprowadziłaby ona przegląd mogący ustalić tę okoliczność, jeżeli wcześniej nie otrzymałaby ona informacji o potencjalnych nieprawidłowościach związanych z funkcjonowaniem tej instalacji na przykład od użytkowników lokali. Taka ocena Sądu wynika z tego, że jak zostało ustalone w toku niniejszego postępowania, wykrycie takiego uszkodzenia jest praktycznie niemożliwe bez zastosowania specjalistycznego badania z wykorzystaniem kamer rejestrujących obraz. Przeprowadzenia takiej diagnostyki nie wymagają ani przepisy prawa budowlanego (art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.) ani inne normy przyjęte przez profesjonalistów w danym środowisku. W toku niniejszego postępowania nie udowodniono także tego, by pozwana Wspólnota Mieszkaniowa otrzymywała informacje o nieprawidłowym działaniu tejże instalacji, informacji, które mogłyby uzasadniać przeprowadzenie pogłębionej diagnostyki, a co za tym idzie, nie udowodniono, by zbagatelizowała kontrolę stanu tej instalacji.

Skoro więc pozwana Wspólnota Mieszkaniowa wypełniała nałożone na nią obowiązki w sposób prawidłowy, a szkoda powstała na skutek usterki, której wykrycia przez pozwaną Wspólnotę Mieszkaniową, na gruncie niniejszego stanu faktycznego, nie sposób było oczekiwać, to nie można mówić o jakimkolwiek jej zawinieniu czy bezprawnym zaniechaniu.

Mając to wszystko na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że całokształt zachowań pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej nie był zawiniony, w szczególności, nie sposób dopatrzeć się w jej działaniach jakichkolwiek oznak bezprawności, nawet w szerokim rozumieniu tego pojęcia.

Skoro Sąd ustalił, że pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nie ponosi odpowiedzialności za powstałą w majątku powódki szkodę, to w związku z tym nie zaktualizowały się przesłanki odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela, który ubezpiecza zawinione czy też zaniechane działania pozwanej. Ubezpieczona pozwana Wspólnota Mieszkaniowa nie ponosi bowiem odpowiedzialności za tę szkodę, zatem odpowiedzialności tej nie będzie ponosić także pozwany ubezpieczyciel.

Mając to wszystko na uwadze, orzeczono jak w punkcie pierwszym orzeczenia i oddalono powództwo w stosunku do obojga pozwanych, tzn. zarówno Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S. jak i (...) Spółce Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W..

W przedmiotowej sprawie sąd oparł ustalenia faktyczne na podstawie dowodów z dokumentów przedstawionych przez strony, co do których prawdziwości nie powziął jakichkolwiek wątpliwości, a i strony nie zgłaszały co do nich zastrzeżeń. Sąd uwierzył także przesłuchanym w sprawie świadkom, których zeznania uznał za prawdziwe, albowiem korespondowały one ze sobą nawzajem oraz z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Za wiarygodne, albowiem korespondujące z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie Sąd uznał także zeznania prezesa zarządu powódki S. K. oraz członków zarządu pozwanej Wspólnoty M. D. i T. G..

Kluczowym dowodem dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był dowód z opinii biegłego sądowego mgr inż. D. W.. Opinia biegłego sądowego oraz jej dalsze uzupełnienia w ostateczności odpowiedziały na pytania Sądu w sposób jasny, pełny i bezsprzeczny. Opinia ta została przygotowana przez eksperta w swojej dziedzinie, a do osoby biegłego i jego kwalifikacji strony nie podnosiły jakichkolwiek zastrzeżeń. Opinie biegłego sądowego zostały sporządzone na podstawie aktualnej i jasno opisanej metodologii, przeto brak było podstaw do odrzucenia wniosków z niej płynących. Stały się one podstawą do ustalenia przyczyn szkodowego zalania i w sposób nie budzący żadnej wątpliwości wyjaśniły, że nie odpowiadają za nie pozwani.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art.99 k.p.c. Przepis art. 98 § 1 k.p.c. stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Art. 99 k.p.c. stanowi, że stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata

Na koszty te, zgodnie z treścią art. 98 § 3 k.p.c., w przypadku pozwanego ubezpieczyciela w niniejszej sprawie złożyły się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. - adwokata w kwocie 3.600 zł, obliczonej na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.)

W związku z powyższym, Sąd w pkt 2 wyroku zasądził od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

W przypadku pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S.- na koszty te złożyło się wynagrodzenie jej pełnomocnika- radcy prawnego, obliczone na podstawie § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) w kwocie 3.600 zł, uiszczona zaliczka na poczet przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w kwocie 500 zł oraz opłata skarbowa uiszczona od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, co łącznie dało kwotę 4.117 zł.

W związku z powyższym, Sąd w pkt 3 wyroku zasądził od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. (...) FR w S. kwotę 4.117 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Kwoty te zostały zasadzone z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem art. 98 k.p.c., w myśl którego, od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty (art. 98 § 1 ¹ k.p.c.).

Sąd nie znalazł przy tym podstaw do odstąpienia czy to od obciążania powódki kosztami sądowymi, czy też kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c. Podstawową zasadą rozstrzygania o kosztach procesu, jest zasada odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 § 1 k.p.c.), zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę jest obowiązana zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 102 k.p.c., wyrażającym zasadę słuszności, który jednak nie konkretyzuje w żaden sposób pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych. Wskazanie w tym przepisie na dopuszczalność odstąpienia od zasady odpowiedzialności za wynik procesu jedynie w wypadkach wyjątkowych („szczególnie uzasadnionych”) wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Ocena, czy taki wypadek rzeczywiście zachodzi, pozostawiona została uznaniu Sądu, który musi mieć na względzie całokształt okoliczności sprawy. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Kryteria pomocne przy rozstrzyganiu o istnieniu, czy też nieistnieniu przesłanek zastosowania zasady słuszności, wskazane zostały w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. Do wypadków „szczególnie uzasadnionych” należą zatem zarówno okoliczności związane z przebiegiem procesu, do których zalicza się sytuacje wynikające z charakteru żądania, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o zasadności żądania itp., jak również leżące poza procesem. Wchodzi tu w grę sytuacja majątkowa i rodzinna strony ( tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 23 sierpnia 2012r., sygn. akt II CZ 93/12 , Lex nr 1219500).

W niniejszej sprawie powódka, zmierzając do ustalenia odpowiedzialnego za powstałą w jej majątku szkodę, pozwała administrującą jej lokalem Wspólnotę Mieszkaniową oraz jej ubezpieczyciela. Na podstawie wniosków opinii biegłego ustalono, że pozwane podmioty odpowiedzialności za powstałą szkodę nie ponoszą. Nie mniej jednak, mając na względzie, że powódka jest przedsiębiorcą, w dobrej kondycji finansowej, mimo niezawinionego błędnego oznaczenia podmiotów odpowiedzialnych za szkodę i ich pozwania, odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu nie było możliwe. Wystąpienie z powództwem przeciwko określonemu pozwanemu zawsze niesie za sobą ryzyko przegrania procesu, czego powódka- reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, musiała mieć świadomość. Odstąpienie od obciążania powódki kosztami procesu poniesionymi przez pozwaną Wspólnotę de facto obciążyłyby także powódkę, która jako członek pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej, koszty te musiałaby ostatecznie ponieść.

W punkcie 4 wyroku orzeczono o kosztach sądowych na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późń. zm.), który stanowi, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu.

Na koszty sądowe w niniejszej sprawie złożyło się wynagrodzenie biegłego za sporządzone w sprawie opinie- główną i trzy uzupełniające w łącznej kwocie 7.919,94 zł. Częściowo wydatek ten został pokryty z zaliczki uiszczonych na poczet sporządzenia opinii biegłego przez powódkę i pozwaną Wspólnotę w kwotach po 500 zł. Do uiszczenia pozostała natomiast niezapłacone dotychczas koszty opinii w kwocie 6.919,94 zł ( 7.919,94 zł- 1.000 zł)

A zatem, w punkcie 4 wyroku Sąd nakazał pobrać od przegrywającej proces w całości (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego Szczecin- Centrum w Szczecinie kwotę 6.919,94 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych.