Wyrok z 11 grudnia 2017, sygn. V GC 587/17

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 11 grudnia 2017 r.

Sąd Rejonowy w Toruniu V Wydział Gospodarczy w składzie:

po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2017 r. w Toruniu

na rozprawie

sprawy z powództwa W. D.

przeciwko (...) S.A. w W.

o zapłatę

I.  zasądza od pozwanego (...) S.A. w W. na rzecz powoda W. D. kwotę 3125,42 zł (trzy tysiące sto dwadzieścia pięć złotych czterdzieści dwa grosze) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 czerwca 2016 roku do dnia zapłaty,

II.  oddala powództwo w pozostałej części,

III.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 969 zł (dziewięćset sześćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt: V GC 587/17

UZASADNIENIE

wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 11 grudnia 2017 roku

Powód W. D. w dniu 7 listopada 2016 roku złożył do tut. Sądu pozew o zapłatę przeciwko (...) S.A. w W.. Wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 6 748,99 zł, w tym:

- kwoty 6 448,99 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 czerwca 2016 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za uszkodzenie pojazdu marki B. o nr rej. (...) w wypadku z dnia 28 maja 2016 r.

- kwoty 300 zł tytułem poniesionych przez powoda wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy pojazdu marki B. o nr rej. (...) uszkodzonego w wypadku z dnia 28 maja 2016 r.

oraz o zasądzenie kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 28 maja 2016 r. doszło do zdarzenia komunikacyjnego, na skutek którego powstała szkoda majątkowa w mieniu poszkodowanego T. O. – pojeździe marki B. o nr rej. (...). Sprawa zdarzenia miał zawartą z pozwaną spółką umowę ubezpieczenia w zakresie OC. Powód nabył wszelkie prawa do odszkodowania, jakie przysługiwały poszkodowanemu, na podstawie umowy cesji zawartej w dniu 28 października 2016 r. Powód wskazał, że wypłacona przez ubezpieczyciela – pozwaną spółkę kwota odszkodowania w wysokości 1 649,26 zł pokrywa jedynie część szkody. Ze sporządzonej na zlecenie powoda kalkulacji wynika, że rzeczywisty koszt naprawy pojazdu wynosi 8 098,25 zł. Wobec tego konieczna jest dopłata kwoty w wysokości 6 448,99 zł. Ponadto powód wskazał, że przysługuje mu prawo do zwrotu kosztów sporządzenia kalkulacji naprawy w wysokości 300zł netto.

Referendarz Sądowy w Sądzie Rejonowym w Toruniu w dniu 14 grudnia 2016 roku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym nakazał pozwanemu, aby zapłacił na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie i kosztami procesu (k. 20).

Pozwany (...) S.A. w W. w dniu 13 stycznia 2017 roku złożył sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości i wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu sprzeciwu pozwany potwierdził, iż przeprowadził likwidację szkody z umowy ubezpieczenia OC komunikacyjnego sprawcy kolizji. W oparciu o kalkulację kosztów naprawy pojazdu wykonaną w systemie A. ustalono, że odszkodowanie powinno wynieść 1 649,26 zł. Taka kwota została wypłacona. Pozwany podniósł, że rozliczenie kosztorysowe jest uprawnione wobec braku udokumentowania rzeczywistych kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu. Zarzucił, że poszkodowany nie wykazał, iż poniósł wyższe koszty naprawy pojazdu, gdzie naprawiał pojazd, jakie części zamienne wykorzystano do naprawy, w jakim warsztacie dokonano naprawy. Zdaniem pozwanego w przypadku pojazdu poszkodowanego istnieje realna możliwość pełnego naprawienia szkody przy użyciu części nowych, zakupionych w innych miejscach niż autoryzowane stacje obsługi oraz części z rynku wtórnego. Poszkodowany może żądać zwrotu kosztów nabycia nowych części pod warunkiem, że ich użycia było niezbędne. Powołując się na prawo unijne, pozwany wskazał, że naprawa pojazdu będącego przedmiotem szkody (który nie jest pojazdem nowym i objętym w pełnym zakresie gwarancją producenta) z wykorzystaniem w trakcie naprawy wyłącznie części oznaczonych logo producenta wykracza poza pojęcie racjonalnej i uzasadnionej ekonomicznie naprawy. Pozwany zakwestionował żądanie pozwu w zakresie refundacji kosztów prywatnej opinii rzeczoznawcy, ponieważ powód jest profesjonalistą w dziedzinie dochodzenia roszczeń, dlatego koszt takich działań powinien zostać uznany jako koszt prowadzonej działalności (k. 25-27).

W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł, że nie można rozróżniać sytuacji poszkodowanych, którzy udokumentowali koszty poniesione na naprawę swoich pojazdów oraz poszkodowanych, którzy naprawy takiej nie udokumentowali, ponieważ szkoda wystąpiła w dniu 28 maja 2016 r. i dalsze działania poszkodowanego nie mają znaczenia dla wysokości szkody. Podniósł również, że koszty naprawy pojazdu poszkodowanego powinno się określić w oparciu o ceny części oryginalnych, sygnowanych logo producenta pojazdu, ponieważ przesłanki uprawniające do wypłacenia odszkodowania według cen części alternatywnych należy traktować jako wyjątki od reguły. Z tej przyczyny ciężar dowodu, że w danych okolicznościach faktycznych szkoda może zostać w pełni naprawiona przez wypłatę wartości cen alternatywnych obciąża ubezpieczyciela (k. 131-137).

Sąd ustalił, co następuje :

W dniu 28 maja 2016 roku doszło do kolizji drogowej, którego sprawca posiadał zawartą z pozwanym (...) S.A. z siedzibą w W. umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych.
W wyniku zdarzenia uszkodzeniu uległ należący do poszkodowanego T. O. pojazd marki B. nr rej. (...). Szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi w dniu 31 maja 2016 roku i została oznaczona numerem (...).

(okoliczność bezsporna, nadto dowód: druk zgłoszenia szkody w pojeździe k. 109-111)

W dniu 7 czerwca 2016 r. pozwany sporządził kalkulację naprawy nr (...), w której koszt naprawy uszkodzonego pojazdu ustalony został na kwotę 1 649,26 zł brutto. Decyzją z dnia 8 czerwca 2016 r. pozwany przyznał poszkodowanemu odszkodowanie z tytułu szkody w pojeździe marki B. o nr rej. (...) w kwocie 1 649,26 zł.

(okoliczność bezsporna, nadto dowód: kalkulacja naprawy nr 6053103590 k. 44-48, decyzja pozwanego z dnia 8 czerwca 2016 r. k. 36)

Umową z dnia 28 października 2016 r. T. O. przeniósł na powoda W. D. przysługującą mu wobec pozwanego wierzytelność w postaci prawa do odszkodowania z tytułu szkody powstałej w dniu 28 maja 2016 r. w pojeździe marki B. o nr rej. (...).

(okoliczność bezsporna, nadto dowód: umowa cesji wraz z pełnomocnictwem k. 8-9)

W dniu 4 listopada 2016 r. (...) sp. z o.o. w S. sporządziła na zlecenie powoda kalkulację naprawy, w której koszty naprawy pojazdu marki B. o nr rej. (...) uszkodzonego w wyniku zdarzenia z dnia 28 maja 2016 r. określono na kwotę 8 098,25 zł brutto. Za sporządzenie kalkulacji wystawiona została faktura na kwotę 300 zł netto.

(okoliczność bezsporna, nadto dowód: kalkulacja naprawy nr (...) k. 10-15, faktura VAT nr (...) k. 16)

Koszt naprawy pojazdu B. o nr rej. (...), uszkodzonego w wyniku wypadku z dnia 28 maja 2016 r. (doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed szkody) wynosi 4 774,68 zł brutto. W kalkulacji naprawy przyjęto stawki dobrych warsztatów nieautoryzowanych oraz ceny nowych, oryginalnych części zamiennych. Uszkodzone części nie mają swoich odpowiedników pochodzących z II kategorii dyrektywy (...). Zastosowanie części z innych grup nie zapewniało wymaganej jakości naprawy.

(dowód: opinia biegłego sądowego S. D. k.158-160, zeznania biegłego k. 172)

Sąd zważył, co następuje:

Powyższy stan faktyczny w całości został ustalony w oparciu o przedłożone przez strony postępowania dokumenty oraz opinię biegłego.

Autentyczność przedłożonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Sporządzoną w niniejszej sprawie opinię biegłego sądowego z dziedziny techniki samochodowej i ruchu drogowego S. D. Sąd uznał za rzetelną i fachową. Biegły po dokonaniu analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów wydał jednoznaczną w swych wnioskach i spójną opinię w sprawie. Biegły wskazał, że wykonał kalkulację z uwzględnieniem nowych oryginalnych części zamiennych, ponieważ uszkodzone części nie mają swoich nieoryginalnych zamienników. Opinia biegłego nie była kwestionowana przez strony. Sąd podzielił wnioski opinii biegłego odnośnie uzasadnionego i koniecznego kosztu naprawy pojazdu marki B. o nr rej. (...), uszkodzonego w wyniku wypadku z dnia 28 maja 2016 r. (kosztu doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed szkody).

Stan faktyczny był w przeważającej mierze bezsporny. Kwestią sporną między stronami była jedynie wysokość odszkodowania za naprawę pojazdu. Powód dochodził w niniejszej sprawie zapłaty kwoty 6 448,99 zł, która stanowi różnicę między kwotą naprawy pojazdu wskazaną w kalkulacji naprawy nr (...) w wysokości 8 098,25 zł a kwotą przyznaną już przez pozwany zakład ubezpieczeń tj. 1 649,26 zł. Powód domagał się uwzględnienia w wycenie cen części oryginalnych. Z kolei pozwany kwestionował powództwo w całości wskazując, iż wypłacona kwota 1 649,26 zł w pełni zrekompensowała doznany przez poszkodowanego uszczerbek. Pozwany podnosił, że zastosowanie do naprawy alternatywnych części zamiennych wystarczy do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody. Kwestią sporną między stronami był również obowiązek zwrotu przez pozwanego na rzecz powoda kosztów sporządzonej na zlecenie powoda kalkulacji naprawy nr (...) w wysokości 300 zł netto. Powód podnosił, że koszty ekspertyzy stanowiły szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, pozwany natomiast twierdził, że powód zajmuje się prowadzeniem działalności gospodarczej w sposób profesjonalny, zatem koszt kalkulacji winien być wliczony w koszt tej działalności.

W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.

Zgodnie z art. 822 §1 i 2 k.c. przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania
za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w §1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. Przepisy kodeksu cywilnego (art. 361-363 k.c.) precyzują, iż zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody
nie wyrządzono. W sytuacji gdy poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron.

Ponadto w myśl art. 19 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U.2013.392 j.t.) poszkodowany w związku
ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Jak stanowi art. 34 wyżej wskazanej ustawy, z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.

W niniejszej sprawie pozwany (...) S.A. z siedzibą w W. uznał swoją odpowiedzialność z tytułu szkody powstałej na skutek zdarzenia z dnia 28 maja 2016 roku, jednak kwestionował wysokość kosztów naprawy pojazdu marki B. o nr rej. (...), które zostały wycenione przez powoda na kwotę 8 098,25 zł, podczas gdy zdaniem pozwanego koszty te wyniosły 1 649,26 zł. Pozwany domagał się obliczenia kosztów naprawy pojazdu z uwzględnieniem cen alternatywnych części zamiennych, wskazując, że ich zastosowanie wystarczy do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed wypadku.

W ocenie Sądu powyższe twierdzenia pozwanego są niezasadne. Powołany w niniejszej sprawie biegły ustalił koszty naprawy pojazdu marki B. o nr rej. (...) na kwotę 4 774,68 zł. Biegły wyjaśnił przy tym, że kalkulację wykonano z zastosowaniem nowych oryginalnych części zamiennych, ponieważ uszkodzone części nie miały swoich nieoryginalnych zamienników.

Pozwany zakwestionował faktyczne poniesienie kosztów naprawy przez poszkodowanego, podnosząc, że powód nie udokumentował poniesionych kosztów naprawy. Zastrzeżenia pozwanego dotyczące nieudowodnienia przez powoda faktu naprawy pojazdu oraz niewykazania faktycznych kosztów tej naprawy były bezzasadne. Okoliczność, czy koszty naprawy zostały przez poszkodowanego faktycznie poniesione, nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Jak bowiem wskazał Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 15 listopada 2001 r., III CZP 68/01, obowiązek naprawienia szkody przez wypłatę odpowiedniej sumy pieniężnej powstaje z chwilą wyrządzenia szkody i nie jest uzależniony od tego, czy poszkodowany dokonał naprawy rzeczy i czy w ogóle zamierza ją naprawić.

W niniejszej sprawie powód dochodził również odszkodowania z tytułu wydatków związanych z wykonaniem kalkulacji kosztów naprawy pojazdu w wysokości 300 zł netto. W ocenie Sądu roszczenie to było bezzasadne. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2012 r., III CZP 75/11, uzasadnione i konieczne koszty pomocy świadczonej przez osobę mającą niezbędne kwalifikacje zawodowe, poniesione przez poszkodowanego w postępowaniu przedsądowym prowadzonym przez ubezpieczyciela, mogą w okolicznościach konkretnej sprawy stanowić szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W niniejszej sprawie koszty kalkulacji naprawy pojazdu nie zostały poniesione przez poszkodowanego, lecz przez powoda, który nabył od poszkodowanego roszczenie odszkodowawcze związane z wypadkiem komunikacyjnym. Powód jest przedsiębiorcą, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie dochodzenia roszczeń. Sąd podzielił ocenę pozwanego, iż koszty kalkulacji naprawy pojazdu powinny zostać uznane za koszt prowadzonej działalności. Koszty kalkulacji naprawy pojazdu mogłyby zostać ewentualnie uznane za szkodę majątkową w przypadku, gdyby zostały poniesione przez samego poszkodowanego – T. O..

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał za zasadne roszczenie powoda w części – co do kwoty 3 123,42 zł, stanowiącej różnicę między uzasadnionymi i konicznymi kosztami naprawy pojazdu (kosztami przywrócenia pojazdu do stanu sprzed wypadku) w kwocie 4 774,68 zł a kwotą już wypłaconą przez pozwanego (1 649,26 zł). W pozostałej części roszczenie powoda podlegało oddaleniu jako bezzasadne.

O odsetkach orzeczono zgodnie z art. 481 k.c., który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odnośnie umów ubezpieczenia zastosowanie ma art. 817 k.c. zgodnie z którym ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni, licząc od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku.

O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy na podstawie art. 98 kpc i art. 99 kpc w zw. z art. 100 kpc. Art. 98§1 kpc stanowi, że strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Zgodnie natomiast z art. 100 zd. 1 kpc w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Ponieważ powód dochodził kwoty 6 748,99 zł, a zasądzona została kwota 3 125,42 zł, Sąd przyjął, że strony wygrały sprawę w połowie (każda po 50%). Koszty zastępstwa procesowego ustalono zgodnie z §2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Powód poniósł koszty postępowania w łącznej kwocie 3755 zł: koszty zastępstwa procesowego 1800 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł, opłata sądowa od pozwu 338 zł, wynagrodzenie biegłego 1198,43 zł. Pozwany poniósł koszty postępowania w łącznej kwocie 1817 zł: koszty zastępstwa procesowego 1800 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Powodowi należy się zwrot poniesionych kosztów w kwocie 1 877,50 zł (50% x 3 755 zł), a pozwanemu – w kwocie 908,50 zł (50% x 1 817 zł). Po potrąceniu wzajemnych należności otrzymujemy kwotę 969 zł ( (...),50 - (...)), którą pozwany winien zwrócić powodowi.