Wyrok z 17 grudnia 2025, sygn. I C 555/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 grudnia 2025r.

Sąd Rejonowy w Kaliszu w I Wydziale Cywilnym, w składzie:

Przewodniczący: sędzia Michał Włodarek

Protokolant: Anna Dulas

po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025r. w K.

sprawy z powództwa K. K. (PESEL (...))

przeciwko pozwanemu Towarzystwu (...) S.A. z/s w W. (KRS (...))

o zapłatę

1.  zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z/s w W. na rzecz powoda K. K. kwotę 21.796,66zł (dwadzieścia jeden tysięcy siedemset dziewięćdziesiąt sześć złotych 66/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi:

- od kwoty 19.300,00zł (dziewiętnaście tysięcy trzysta złotych 00/100) od dnia 13 sierpnia 2024r. do dnia zapłaty,

- od kwoty 2.496,66zł (dwa tysiące czterysta dziewięćdziesiąt sześć złotych 66/100) od dnia 13 sierpnia 2024r. do dnia zapłaty,

2.  nakazuje pobrać na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kaliszu tytułem zwrotu części nieuiszczonych wydatków od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z/s w W. kwotę 533,44zł (pięćset trzydzieści trzy złote 44/100),

3.  zasądza od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z/s w W. na rzecz powoda K. K. kwotę 5.107,00zł (pięć tysięcy sto siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 3.600,00zł (trzy tysiące sześćset złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami w wysokości w stosunku rocznym odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

sędzia Michał Włodarek

Sygn. akt I C 555/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 25 lutego 2025r. powód K. K. skierował do tut. Sądu w stosunku do pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z/s w W. żądanie zasądzenia łącznej kwoty pieniężnej w wysokości 21.796,66zł, w tym kwoty 19.300,00zł tytułem zadośćuczynienia w związku ze skutkami zdarzenia z dnia 5 grudnia 2023r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 13 sierpnia 2024r. do dnia zapłaty oraz kwoty 2.496,66zł tytułem odszkodowania w związku z wypadkiem komunikacyjnym z dnia 5 grudnia 2023r. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 13 sierpnia 2024r. do dnia zapłaty, a ponadto zasądzenia kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu powód podał, że w dniu 5 grudnia 2023r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu.

Powód podał, że w wyniku zaistniałego wypadku wystąpiły u niego objawy w postaci dolegliwości bólowych z ograniczeniem ruchomości odcinka C kręgosłupa, z promieniowaniem do kończyny górnej prawej oraz łopatki prawej, bolesności samoistnej i uciskowej, mrowienia rąk i dłoni, bólu szyi, silnego bólu głowy oraz uporczywych nudności o dużym natężeniu.

Powód konsultował się w szpitalu. W wyniku zdarzenia u powoda rozpoznano obrażenia ciała w postaci skręcenia i naderwania stawów i więzadeł innych i nieokreślonych części szyi, urazu głowy oraz urazu szyi w mechanizmie whiplash, z bolesnością powierzchni tylnej szyi na wysokości C6–C7. Stwierdzono również uraz odcinka C kręgosłupa typu „smagnięcie biczem” z dolegliwościami bólowymi i ograniczeniem ruchomości, a także promieniowaniem dolegliwości bólowych do kończyny górnej prawej. Ponadto występowało wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych, bolesność samoistna i uciskowa, jak również ograniczenie ruchów: zgięcia do przodu i do tyłu, ruchów rotacyjnych oraz skłonów bocznych. Odnotowano bolesność przy ruchach skrajnych, dodatnie objawy korzeniowe w obrębie kończyny górnej prawej oraz mrowienie ręki prawej, a także zaburzenia korzeni nerwów rdzeniowych szyjnych, rwę barkową prawostronną, ból karku i łopatki prawej, problemy ze snem, koncentracją i logicznym myśleniem oraz koszmary senne związane z wypadkiem.

Powodowi zlecono przyjmowanie leków i suplementów diety, unikanie obciążania kręgosłupa oraz stosowanie miękkiego kołnierza S. przez okres 2 tygodni po około 15 godzin dziennie, a następnie przez okres 3 tygodni po około 10 godzin dziennie.

W związku z następstwami wypadku powód korzystał z porad lekarzy specjalistów, nabywał środki medyczne i przeszedł rehabilitację. Powód podał, że w wyniku wypadku doznał bólu i cierpienia w obszarze zdrowia fizycznego i psychicznego. Kwotę dochodzonego roszczenia tytułem odszkodowania stanowią wydatki poniesione przez powoda na leczenie i rehabilitację. Powód nadal odczuwa negatywne skutki zdarzenia.

Sprawca zdarzenia w chwili wypadku objęty był ochroną ubezpieczeniową z tytułu odpowiedzialności cywilnej w towarzystwie pozwanego. Powód dokonał zgłoszenia u pozwanego zaistnienia szkody w celu przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. W związku ze zgłoszeniem pozwany przeprowadził postępowanie likwidacyjne, w ramach którego przyznał powodowi kwotę 700,00zł tytułem zadośćuczynienia oraz kwotę 43,67zł tytułem zwrotu kosztów leczenia, odmawiając wypłaty dalszych świadczeń.

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 28 marca 2025r. w sprawie o sygn. akt I(...) uwzględniono w całości roszczenia powództwa i rozstrzygnięto o kosztach postępowania.

Pozwany Towarzystwo (...) S.A. z/s w W. wniósł sprzeciw od opisanego wyżej orzeczenia i zaskarżył je w całości oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu tego kwalifikowanego pisma procesowego pozwany wskazał, że w toku postępowania likwidacyjnego ustalił rodzaj, charakter i rozległość uszkodzeń ciała i uszczerbku na zdrowiu powoda oraz przyznał zadośćuczynienie w wysokości 700,00zł, które odpowiada rozmiarom krzywdy powoda i je rekompensuje w całości oraz oszacował odszkodowanie w wysokości 43,67zł z tytułu zwrotu kosztów leczenia, a także odmówił zwrotu wydatków z tytułu dojazdów do placówek medycznych oraz dalszych kosztów leczenia i rehabilitacji.

W odpowiedzi na sprzeciw powód podtrzymał dotychczas zajęte stanowisko procesowe w sprawie.

Sąd Rejonowy ustalił, następujący stan faktyczny.

W dniu 5 grudnia 2023r. w K., na ul. (...), kierujący innym samochodem wytworzył stan niebezpieczeństwa w ruchu drogowym i nie zachowując szczególnej ostrożności przez to, że nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu, doprowadził do zderzenia z pojazdem, który prowadził powód K. K., powodując u niego powstanie obrażeń ciała. Podczas wypadku powód korzystał i posiadał zapięte pasy bezpieczeństwa.

( oświadczenie k. 18, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 49, informacji policji o zdarzeniu drogowym k. 56, przesłuchanie powoda K. K. k. 100-100v 00:04:43- (...):33, k. 161v 00:06:02-00:13:10)

W wyniku zdarzenia z dnia 5 grudnia 2023r. powód był konsultowany w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym Wojewódzkiego Szpitala (...) w K., gdzie udzielono mu pomocy ambulatoryjnej.

U powoda rozpoznano stan po urazie komunikacyjnym – skręcenie i naderwanie stawów i wiązadeł innych i nieokreślonych części szyi, uraz szyi w mechanizmie whiplash.

Powód kontynuował leczenie specjalistyczne u lekarza ortopedy. Powód odbył również cykle zabiegów fizjoterapeutycznych. Powód nadal odczuwa negatywne skutki zdarzenia w obszarze zdrowia fizycznego i psychicznego.

( karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 19, historia choroby k. 20-29, 105-106, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 49, inf. NFZ k. 79-83, 95, przesłuchanie powoda K. K. k. 100-100v 00:04:43- (...):33, k. 161v 00:06:02-00:13:10)

Pod kątem ortopedycznym na skutek zdarzenia komunikacyjnego z dnia 5 grudnia 2023r. powód doznał skręcenia i naderwania odcinka szyjnego kręgosłupa – stanu po skręceniu kręgosłupa szyjnego z zespołem korzonkowym.

Obrażenia organizmu powoda na skutek tego urazu doprowadziły do powstania trwałego uszczerbku na jego zdrowiu w rozmiarze 5%.

( opinia biegłego ortopedy k. 110-116, 140)

Powód, w wyniku zdarzenia, poza szkodą na osobie poniósł również dalsze wydatki z tytułu wizyt lekarskich, zakupu leków i kosztów rehabilitacji oraz dojazdów do placówek medycznych w łącznej wysokości 3.540,33zł, i tak z tytułu zabiegów fizjoterapeutycznych łącznie 3.000,00zł, zakupu leków 17,28zł, wizyty ortopedycznej 400,00zł i dojazdów do placówek medycznych 123,05zł.

( zestawienie faktur i rachunków k. 30, faktury k. 31-35, karta dojazdów do placówek medycznych k. 36-37, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 49, przesłuchanie powoda K. K. k. 100-100v 00:04:43- (...):33, k. 161v 00:06:02-00:13:10)

W momencie zdarzenia sprawca wypadku posiadał zawartą z pozwanym Towarzystwem (...) S.A. z/s w W. umowę odpowiedzialności cywilnej z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów.

Powód dokonał zgłoszenia u pozwanego zaistnienia szkody na osobie i mieniu w celu przeprowadzenia postępowania szkodowego w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej Ubezpieczyciela sprawcy szkody z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w związku z ruchem tych pojazdów. Postępowanie szkodowe zostało zarejestrowane pod numerem (...)-02.

W związku ze zgłoszeniem pozwany przeprowadził postępowanie szkodowe i decyzją z dnia 16 lipca 2024r. przyznał powodowi zadośćuczynienie w kwocie 700,00zł oraz odszkodowanie w kwocie 43,67zł z tytułu zwrotu wydatków za zakupów leków i kołnierza ortopedycznego, a także odmówił zwrotu dalszych kosztów i zwrotu wydatków z tytułu kosztów leczenia i rehabilitacji.

( zgłoszenie szkody k. 15-16, decyzja k. 38, 44, opinia k. 39-41, 57-58, odwołanie k. 42-43, dokumenty akt szkodowych – płyta Cd. k. 49)

Sąd, dla ustalenia okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu ortopedii, w szczególności na okoliczność rodzaju i rozmiaru doznanych obrażeń, przebiegu i czasu leczenia, utrwalonych następstw zdrowotnych, rokowań na przyszłość oraz ich związku przyczynowego ze zdarzeniem, jak również wpływu następstw urazu na funkcjonowanie powoda w życiu codziennym.

Sąd uznał sporządzoną opinię za przydatną do ustalenia stanu faktycznego, albowiem jest ona pełna, jasna, zrozumiała, wyczerpująca i kompleksowa oraz wewnętrznie spójna. Biegły udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania objęte tezą dowodową, a sformułowania zawarte w opinii pozwalają na odtworzenie toku rozumowania i sposobu dochodzenia do przedstawionych wniosków. Jednocześnie biegły wskazał materiał, na którym się oparł, w tym dokumentację medyczną i przedstawił zastosowane metody oceny klinicznej. Wnioski końcowe opinii są zwięzłe i precyzyjne, a przede wszystkim logiczne i znajdują oparcie w ujawnionym materiale, nie budząc zastrzeżeń co do ich trafności w świetle całokształtu okoliczności sprawy.

Podnoszone przez stronę powodową uwagi do opinii biegłego ortopedy Sąd ocenił jako polemikę z wnioskami opinii, niemającą charakteru merytorycznej krytyki metodologii, materiału źródłowego ani spójności rozumowania. Strona powodowa nie wykazała, aby opinia zawierała braki, niejasności lub sprzeczności, których nie dałoby się usunąć w drodze uzupełnienia bądź wyjaśnień, ani aby zachodziły podstawy do jej dyskwalifikacji jako dowodu. W konsekwencji zarzuty te nie mogły skutkować pominięciem opinii ani przeprowadzeniem kolejnego dowodu wyłącznie w celu uzyskania konkluzji zgodnych z oczekiwaniami strony.

Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o zlecenie sporządzenia opinii „w procedurze I.”. W realiach niniejszej sprawy brak jest normatywnego obowiązku, aby ocena następstw wypadku na potrzeby roszczeń z art. 444 § 1 kc oraz art. 445 § 1 kc była dokonywana według określonej, z góry narzuconej klasyfikacji.

Postępowanie dowodowe w procesie cywilnym służy ustaleniu faktów relewantnych dla rozstrzygnięcia, zaś dowód z opinii biegłego zmierza do wyjaśnienia tych faktów przy wykorzystaniu wiadomości specjalnych. To Sąd określa tezę dowodową, a biegły w granicach swojej specjalności przedstawia ocenę medyczną w takim zakresie, jaki jest konieczny do zastosowania właściwych norm prawa materialnego. W szczególności, w sprawach o zadośćuczynienie i odszkodowanie decydujące znaczenie mają ustalenia dotyczące rodzaju urazu, czasu i uciążliwości leczenia, trwałości i intensywności dolegliwości, ograniczeń życiowych oraz związku przyczynowego z wypadkiem, a nie spełnienie kryteriów konkretnej, pozaprawnej procedury klasyfikacyjnej.

I. stanowi narzędzie klasyfikacyjne opracowane na potrzeby opisu funkcjonowania, które może być wykorzystywane pomocniczo w różnych systemach oceny, jednakże nie jest ono źródłem prawa ani standardem proceduralnym w postępowaniu cywilnym, który wiązałby Sąd przy doborze środków dowodowych lub nakazywał zlecanie odrębnej opinii według tej metodologii. Strona wnioskująca nie wykazała również, aby sporządzenie opinii w formule I. mogło wnieść do sprawy nowe, istotne informacje, których nie obejmuje już opinia ortopedyczna, ani aby istniały braki tej opinii uniemożliwiające ocenę rozmiaru krzywdy i szkody w świetle art. 444 – 445 kc.

W tych warunkach Sąd oparł ustalenia dotyczące następstw zdrowotnych wypadku oraz ich wpływu na funkcjonowanie powoda na opinii biegłego ortopedy, uznając ją za miarodajną i wystarczającą dla rozstrzygnięcia o żądaniu zadośćuczynienia i odszkodowania.

Za wiarygodne należało uznać zaliczone w poczet materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w postępowaniu albowiem zostały one sporządzone przez uprawnione organy w ramach przysługujących im kompetencji, w sposób rzetelny i fachowy. Ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła w ocenie Sądu wątpliwości.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje.

Na podstawie art. 436 § 1 kc odpowiedzialność przewidzianą w art. 435 kc ponosi samoistny posiadacz mechanicznego środka komunikacji poruszanego za pomocą sił przyrody. Jednakże, gdy posiadacz samoistny oddał środek komunikacji w posiadanie zależne, odpowiedzialność ponosi posiadacz zależny.

Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j.) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.

W celu przypisania odpowiedzialności cywilnej posiadaczowi pojazdu – musi zaistnieć adekwatny związek przyczynowy łączący ruch pojazdu ze szkodą (art. 361 § 1 kc).

Opisana w cyt. powyżej przepisach odpowiedzialność jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, która oparta jest na założeniu, że sam ruch mechanicznego środka komunikacji stwarza zwiększone ryzyko dla otoczenia, niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody, niezależnie od działania lub zaniechania podmiotu prowadzącego taki pojazd.

Odpowiedzialność taką uchylają jedynie okoliczności egzoneracyjne. Posiadacz pojazdu może się uwolnić od odpowiedzialności wyłącznie przez wykazanie, że szkoda powstała na skutek: siły wyższej, wyłącznej winy poszkodowanego, wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą posiadacz nie ponosi odpowiedzialności.

Wina poszkodowanego zachodzi wówczas, gdy można mu postawić zarzut niedokładania należytej staranności wymaganej od osoby rozważnej w konkretnych okolicznościach. Wyłącza ona odpowiedzialność, gdy jako jedyna, w świetle wskazań nauki i doświadczenia życiowego, jest na tyle poważna, że może być uwzględniana, pochłaniając przy tym inne poboczne okoliczności.

Odpowiedzialność posiadacza pojazdu wykluczona jest także w sytuacji wyłącznej winy osoby trzeciej, za którą ten nie ponosi odpowiedzialności. Wyłączenie odpowiedzialności z tytułu ryzyka z art. 436 § 1 kc następuje nie tylko wówczas, gdy szkoda nastąpiła wyłącznie z winy poszkodowanego lub osoby trzeciej, lecz także wtedy, gdy szkoda jest wyłącznie następstwem zawinionych działań (zaniechań) poszkodowanego i osoby trzeciej (tak SN w wyr. z dnia 6 lipca 1973r. w sprawie o sygn. akt II CR 156/73, opubl. OSPiKA 1974, Nr 5, poz. 85).

Dla przypisania odpowiedzialności samoistnego posiadacza mechanicznego środka komunikacji, którego odpowiedzialność konstruowana jest na zasadzie ryzyka, zbędne jest rozważanie, czy można mu przypisać zawinienie lub bezprawne zaniedbania (tak SN w wyr. z 19 czerwca 2001r., II UKN 424/00, opubl. OSN 2003, Nr 6, poz. 155, oraz w wyr. z 14 lutego 2002r., I PKN 853/00, opubl. OSN 2002, Nr 18, poz. 4) – por. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2016.

W sytuacji, gdy wypadek komunikacyjny polegał na zderzeniu się dwóch pojazdów będących w ruchu, prawną podstawę orzekania o odpowiedzialności posiadaczy pojazdów za wynikłe z tego szkody stanowi art. 436 § 2 kc w zw. z art. 415 kc. W świetle treści przepisu art. 415 kc za szkodę odpowiada osoba, której zawinione zachowanie się jest źródłem powstania szkody. Czyn sprawcy pociągający za sobą odpowiedzialność cywilną musi być bezprawny, a więc niezgodny z obowiązującymi zasadami porządku prawnego, a przy tym zawiniony. Przesłankami odpowiedzialności deliktowej są: powstanie szkody, zdarzenie, związek przyczynowy pomiędzy zdarzeniem, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu a szkodą oraz wina sprawcy. Pod pojęciem szkody rozumie się - najogólniej rzecz biorąc - uszczerbek w dobrach prawnie chronionych osoby poszkodowanej. Element winy będzie się wyrażał przede wszystkim w sposobie poruszania się przez uczestnika kierowanym przezeń pojazdem w kontekście możności przypisania mu wszelkiej nieprawidłowości z punktu widzenia właściwiej techniki i taktyki jazdy, zachowania należytej w danych warunkach pogodowych i drogowych ostrożności, możliwości dostrzeżenia nadjeżdżającego samochodu i uniknięcia zderzenia. – por. wyrok SN z dnia 18 listopada 2004r. w sprawie o sygn. akt I CK 242/04, opubl. Legalis.

Jak już wskazano dla ustalenia odpowiedzialności za szkodę niematerialną warunkiem koniecznym jest istnienie adekwatnego związku przyczynowego między krzywdą a zdarzeniem ją wyrządzającym albowiem rolą oraz istotą związku przyczynowego jako przesłanki roszczenia o zadośćuczynienie jest ocena, czy doznana szkoda niemajątkowa może być normalnym skutkiem zdarzenia szkodzącego, przy czym stopień natężenia doznanej krzywdy, tj. rodzaj, charakter, długotrwałość ujemnych przeżyć, a także ich intensywność, stanowi tylko przesłankę określającą wysokość zadośćuczynienia, a nie przesłankę zasadności samego roszczenia z tego tytułu, przy przyjęciu, że treść art. 445 § 1 kc oraz art. 448 kc stanową lex specialis w stosunku do art. 361 § 1 kc – por. wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 11 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1184/13, opubl. LEX nr 1454546, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 175/14, opubl. LEX nr 1489037, wyrok s.apel. w Gdańsku z dnia 12 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 8/14, opubl. LEX nr 1500753, wyrok s.apel. w Katowicach z dnia 12 marca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1193/13, opubl. LEX nr 1451641.

Szkoda niemajątkowa musi pozostawać w normalnym związku przyczynowym z wypadkiem w rozumieniu art. 361 § 1 kc.

Na tle art. 361 § 1 kc odnotowania wymaga, że na gruncie tego przepisu „obojętne jest, czy ma miejsce związek przyczynowy bezpośredni, czy pośredni oraz, czy jest to związek przyczynowy złożony, wieloczłonowy, z tym, że odpowiedzialność cywilną uzasadnia jedynie taki związek przyczynowy wieloczłonowy, w którym między poszczególnymi ogniwami zachodzi normalna zależność przyczynowa, a więc każde ogniwo tego związku podlega ocenie z punktu widzenia przyczynowości adekwatnej.

Norma zawarta w przepisie art. 361 § 1 kc opiera się na założeniach teorii adekwatnego związku przyczynowego, w wersji obiektywnej, zwanego też „normalnym związkiem przyczynowym”. Teoria ta zakłada, że związek przyczynowy zachodzi tylko wtedy, gdy w grupie wszystkich przyczyn i skutków mamy do czynienia jedynie z takimi przyczynami, które normalnie powodują określone skutki. Nie wystarczy więc stwierdzić istnienie związku przyczynowego jako takiego, lecz należy stwierdzić, że chodzi o następstwa normalne (a nie niezwykłe, nadzwyczajne).

Związek przyczynowy należy pojmować jako obiektywne powiązanie ze sobą zjawiska nazwanego „przyczyną” ze zjawiskiem określonym jako „skutek”. Istnienie związku przyczynowego jako zjawiska obiektywnego determinowane jest okolicznościami faktycznymi sprawy. W pierwszej kolejności należy za pomocą testu „ conditio sine qua non” zbadać, czy określony skutek stanowi obiektywne następstwo zdarzenia, które wskazano jako jego przyczynę, to znaczy, czy oceniany skutek nastąpiłby mimo braku wskazanej przyczyny. Jeżeli odpowiedź jest negatywna, czyli badany skutek nastąpiłby również mimo nieobecności tej przyczyny należy stwierdzić, że nie występuje żaden obiektywny związek przyczynowy i nie ma potrzeby dalszego badania, czy relacje pomiędzy przyczyną a skutkiem są adekwatne w rozumieniu art. 361 § 1 kc. Pojawienie się w przebiegu kauzalnym przyczyny zewnętrznej, nie powiązanej z działaniem lub zaniechaniem podmiotu odpowiedzialnego za powstanie szkody, przesądza o braku związku przyczynowego, jeśli bez przyczyny pierwotnej szkoda i tak powstałaby. Przepis art. 361 § 1 kc wiąże jednak odpowiedzialność tylko z normalnymi następstwami zjawisk stanowiących jej podstawę. W razie pozytywnego stwierdzenia, że dany fakt był koniecznym warunkiem wystąpienia skutku, należy rozważyć, czy wspomniane powiązania można traktować jako „normalne”, tzn. typowe lub oczekiwane w zwykłej kolejności rzeczy. Typowym jest skutek jaki daje się przewidzieć w zwykłym porządku rzeczy, taki, o którym na postawie zasad doświadczenia życiowego, wiadomo, że jest charakterystyczny dla danej przyczyny jako normalny rezultat określonego zjawiska. Nie mieści się w płaszczyźnie adekwatnego związku przyczynowego skutek, który wprawdzie daje się łączyć z określonym zdarzeniem początkowym w sensie oddziaływania sprawczego, ale jest następstwem nietypowym, tj. nie występującym w kolejności zdarzeń, która charakterystyczna jest dla określonej przyczyny i przez to nie dającym się uwzględnić w ewentualnych przewidywaniach, a zarazem zależny jest w istocie od innych zdarzeń, które w zbiegu z przyczyną wyjściową jawią się jako przypadkowy zbieg okoliczności – por. wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 20 maja 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 968/14, opubl. LEX nr 1770850, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 8 kwietnia 2015r. w sprawie o sygn. akt I ACa 959/14, opubl. LEX nr 1667508, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 4 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 68/14, opubl. LEX nr 1624064, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 28 października 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 824/14, opubl. LEX nr 1554766, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 13 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 785/13, opubl. LEX nr 1469375.

Zadośćuczynienie pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, czyli jego rolą jest wynagrodzenie krzywdy (szkody niemajątkowej) rozumianej jako cierpienie fizyczne (ból i innego rodzaju dolegliwości) i psychiczne (ujemne odczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała lub rozstrojem zdrowia), aby przynajmniej w ten sposób częściowo przywrócić równowagę zachwianą w wyniku popełnienia czynu niedozwolonego. Okoliczność powyższa powoduje, że o rozmiarze należnego zadośćuczynienia decyduje w pierwszym rzędzie rozmiar i natężenie doznanej krzywdy, tj. rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych i ujemnych doznań psychicznych, ich intensywność, nieodwracalność negatywnych skutków zdrowotnych, np. stopień i trwałość kalectwa, w tym potrzeby stałej rehabilitacji, zażywania środków farmakologicznych, utrata perspektyw na przyszłość, konieczność korzystania z opieki osób trzecich, poczucie wykluczenia i nieprzydatności społecznej, a ponadto prognozy na przyszłość (polepszenie lub pogorszenie stanu zdrowia) oraz towarzyszące jej poczucie bezradności powodowanej koniecznością korzystania z opieki innych osób oraz nieprzydatności społecznej, a także wiek poszkodowanego, konieczność zmiany zatrudnienia, niemożność wykonywania zawodu, uprawiania sportów, pracy twórczej lub artystycznej, utratę kontaktów towarzyskich, zmianę trybu życia, przyzwyczajeń, czy też sposobu spędzania wolnego czasu.

Zmierzenie rozmiaru doznanej krzywdy nie jest możliwe, gdyż krzywda stanowi subiektywne przeżycie danej osoby. Niezbędne jest wszakże odniesienie wysokości żądanej kwoty do konkretnych, obiektywnych okoliczności faktycznych w danej sprawie, a nie do subiektywnego poczucia krzywdy osoby uprawnionej.

Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne i fizyczne. Zadośćuczynienie przyznawane jest jednorazowo, zatem musi rekompensować całą krzywdę w postaci cierpień fizycznych i psychicznych już doznanych jak i tych, które w związku z doznanym uszkodzeniem ciała wystąpią w przyszłości jako możliwe do przewidzenia następstwa czynu niedozwolonego, a także prognozę na przyszłość – por. wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 5 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1670/13, opubl. LEX nr 1509116, wyrok s.apel. w Krakowie z dnia 27 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1622/13, opubl. LEX nr 1563513, wyrok s.apel. w Lublinie z dnia 18 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 615/14, opubl. LEX nr 1587268, wyrok s.apel. w Białymstoku z dnia 6 listopada 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 457/14, opubl. LEX nr 1554625, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 5 lutego 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 936/13, opubl. LEX nr 1439218, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 11 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1593/13, opubl. LEX nr 1480479, wyrok s.apel. w Łodzi z dnia 13 grudnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 829/13, opubl. LEX nr 1416140, wyrok s.apel. w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2014r. w sprawie o sygn. akt V ACa 755/13, opubl. LEX nr 1454457

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż pomiędzy zdarzeniem i powstałą u powoda szkodą niemajątkową istnieje adekwatny związek przyczynowy, który nie pozostaje w jakiejkolwiek zależności z istniejącymi u niego schorzeniami samoistnym i innymi dolegliwościami, a ocena zdiagnozowanych u powoda schorzeń powypadkowych, ich rodzaj, charakter, rozmiar, jakość, intensywność i czas trwania, wpływ na funkcjonowanie w życiu osobistym i zawodowym oraz starania o odwrócenie ujemnych następstw oceniane przez pryzmat kwantyfikatorów decydujących o wysokości zadośćuczynienia wskazują, iż przyznana przez Sąd kwota zadośćuczynienia w wysokości 19.300,00zł, przy uwzględnieniu stwierdzonego stałego uszczerbku na zdrowiu w rozmiarze 5%, a także rodzaju, charakteru i rozmiarów cierpień fizycznych i psychicznych powoda, nie jest rażąca niska i nadmiernie wygórowana.

Zadośćuczynienie wypłacone powodowi w ramach postępowania szkodowego w rozmiarze 700,00zł Sąd wziął pod uwagę przy określaniu wysokości odszkodowania, co nie jest jednak jednoznaczne z mechanicznym zmniejszeniem sumy zadośćuczynienia o kwotę tego odszkodowania, a jego wysokość oceniana łącznie przedstawia realną, ekonomicznie odczuwalną wartość.

Odczucie krzywdy jest pojęciem subiektywnym i niewymiernym, jednak określając wysokość zadośćuczynienia Sąd kierował się przesłankami obiektywnymi, biorąc pod uwagę szeroko rozumiane cierpienia fizyczne i psychiczne poszkodowanego, w tym skutki jakie zdarzenie wywarło na organizmie powoda, w ograniczeniach w życiu codziennym, planach życiowych, możliwości funkcjonowania w rodzinie i w dotychczasowym środowisku. Przyznanie odpowiedniego zadośćuczynienia oznacza przyznanie takiej kwoty, która rozsądnie oceniana da się określić jako godziwa w realiach danej sprawy. Skutkiem tej oceny winno zaś być zasądzenie zadośćuczynienia, które wystarcza do złagodzenia doznanych cierpień, a zarazem nie premiuje osób o słabszej konstrukcji psychicznej, reagujących intensywniej na sytuacje traumatyczne lub też nie prowadzi do pokrzywdzenia osób o osobowości zamkniętej, kumulującej w sobie wewnętrzne emocje.

W szczególności Sąd miał na względzie rodzaj, charakter i rozmiar doznanej krzywdy, w tym cierpień fizycznych i psychicznych powoda, zakresu, intensywności i czasu trwania dolegliwości bólowych, przy uwzględnieniu przebytego procesu leczenia i rehabilitacji oraz czasu jego trwania i ich rezultatów i wpływ zdarzenia na bieżące funkcjonowanie powoda.

Kwota zadośćuczynienia nie może stanowić źródła wzbogacenia dla poszkodowanego, a jedynym kryterium dla oceny wysokości zasądzonego zadośćuczynienia jest rozmiar krzywdy doznanej przez poszkodowanego. Zadośćuczynienie powinno być bowiem zarazem środkiem pomocy dla poszkodowanego i pozostawać w odpowiednim stosunku do rozmiarów krzywdy, winna ona uwzględniać aktualne warunki i przeciętną stopę życiową społeczności, w której przebywa pokrzywdzony, przy czym rozmiar szkody niemajątkowej, ustala się, uwzględniając moment wyrokowania. – por. wyrok SN z dnia 29 sierpnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I CSK 667/12, opubl. LEX nr 1391106, wyrok s.apel. w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 974/12, opubl. LEX nr 1362966, wyrok s.apel. w Katowicach z dnia 16 kwietnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 940/13, opubl. LEX nr 1466803, wyrok SN z dnia 24 lipca 2014r. w sprawie o sygn. akt II CSK 595/13, opubl. LEXX nr 1504837.

Powód był również uprawniony do żądania zwrotu dalszej części wydatków z tytułu kosztów rehabilitacji, kosztów leczenia oraz kosztów dojazdów do placówek medycznych w łącznej kwocie 3.523,05zł, i tak z tytułu zabiegów fizjoterapeutycznych łącznie 3.000,00zł, wizyt ortopedycznych łącznie 400,00z i dojazdów do placówek medycznych łącznie 123,05zł, przy czym wobec treści art. 321 § 1 kpc Sąd przyznał na rzecz powoda łącznie kwotę 2.496,66zł.

W myśl art. 444 § 1 kc odszkodowanie obejmuje wszelkie koszty wynikłe z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.

Celem odszkodowania w ramach art. 444 § 1 kc jest restytucja stanu istniejącego przed wypadkiem, a jeśli jego przywrócenie nie jest możliwe, zastąpienie stanu dawnego stanem, w którym poszkodowanemu zostaną zapewnione warunki życiowe zbliżone do tych, jakie miał przed wyrządzeniem mu uszczerbku.

Ogranicza się jednak rozmiary obowiązku pokrycia „wszelkich kosztów” wymaganiem, aby ich żądanie było konieczne i celowe. Osoba, która doznała uszczerbku na zdrowiu na skutek wypadku ma zatem prawo domagać się w ramach naprawienia szkody, pokrycia wszystkich niezbędnych i celowych wydatków wynikających z tego zdarzenia. Ponadto pojęcie „wszelkie koszty”, o których mowa w art. 444 § 1 kc oznacza koszty różnego rodzaju, których nie da się z góry określić.

Celowość ponoszenia wszelkich wydatków może być związana nie tylko z możliwością uzyskania poprawy stanu zdrowia, ale też z potrzebą utrzymania tego stanu, jego niepogarszania. Muszą to być, jednakże koszty, które pozostają w związku przyczynowym z likwidacją skutków uszkodzenia ciała. Koszty te należy oceniać wg kryteriów obiektywnych w zakresie potrzeb poszkodowanego. Nie mogą to być koszty, które przekraczają te potrzeby. Realność szkody wyraża się w tym, że przyznanie odszkodowania nie uzasadnia sama utrata zdrowia i ewentualność poniesienia wydatków, ale rzeczywiste zwiększenie potrzeb powstałe w następstwie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia.

Przesłanką uwzględnienia żądania, o którym mowa w art. 444 § 1 kc jest wyłącznie wykazanie przez poszkodowanego, że suma której zwrotu domaga się od zobowiązanego do naprawienia szkody jest sumą potrzebną na koszty restytucji pełnej sprawności.

W tym miejscu należy wskazać, iż obowiązkiem stron postępowania było w ramach procesu przed Sądem przytoczenie okoliczności faktycznych, z których wywodzą roszczenia (art. 187 § 1 pkt 2 kpc) i wskazanie na dowody, których przeprowadzenie potwierdzi zasadność ich twierdzeń o faktach (art. 232 kpc i art. 6 kc). Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 kpc., art. 3 kpc, art. 6 kc). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (por. wyrok s.apel w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014r. w sprawie o sygn. akt I ACa 286/14, opubl. LEX nr 1511625).

O roszczeniu ubocznym orzeczono w oparciu o treść art. 481 § 1 i 2 - 2 ⁴ kc, przy uwzględnieniu art. 455 kc i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. 2025.367 – t.j.) – por. wyrok s. apel. we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 539/13, opubl. LEX nr 1369453, wyrok SN z dnia 16 grudnia 2011r. w sprawie o sygn. akt V CSK 38/11, opubl. LEX nr 1129170, por. wyrok s. apel. w Poznaniu z dnia 27 czerwca 2013r. w sprawie o sygn. akt I ACa 494/13 LEX nr 1353802.

O kosztach procesu, w tym kosztach zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 108 § 1 kpc w zw. z art. 98 § 1 – 1 ¹ i 3 kpc i w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2023.1935 – t.j. ze zm.) oraz w oparciu o treść art. 13 ust. 2 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2025.1228 – t.j. ze zm.) i art. 1 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. 2025.1154 – t.j.).

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

sędzia Michał Włodarek