Wyrok z 19 grudnia 2025, sygn. IV U 186/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 19 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w osobie Sędzi Magdaleny Piątkowskiej

po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym

sprawy z odwołania I. R.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 27 marca 2024 r., znak:(...)

o świadczenie rehabilitacyjne

I oddala odwołanie,

II nie obciąża powódki kosztami procesu.

UZASADNIENIE

Powódka I. R. odwołała się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. z dnia 27 marca 2024r. odmawiającej jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej prawa do tego świadczenia. W uzasadnieniu wskazała, że lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia 2.01.2024r. orzekł, że stan zdrowia nie uzasadnia przyznania jej świadczenia rehabilitacyjnego. Kolejna niezdolność do pracy powódki powstała w dniu 11.01.2024r. w związku z wypadkiem przy pracy, w wyniku którego powódka złamała nogę. Z uwagi na fakt, iż w okresie od 13.12.2023r. do 10.01.2024r. była zdolna do pracy, odmówiono jej prawa świadczenia rehabilitacyjnego.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu powołano art. 18 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Wskazano, że powódka była niezdolna do pracy od 15.05.2023r. do 12.11.2023r., a z dniem 12.11.2023r. wykorzystała okres zasiłkowy wynoszący 182 dni. Orzeczeniem z dnia 16.11.2023r. lekarz orzecznik stwierdził, że istnieją okoliczności uzasadniające prawo świadczenia rehabilitacyjnego na okres jednego miesiąca. Wobec powyższego powódka miała prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 13.11.2023r. do 12.12.2023r. Kolejny wniosek powódki o świadczenie rehabilitacyjne organ rozpoznał odmownie, bowiem zdaniem lekarza orzecznika stan zdrowia powódki nie uzasadniał prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Ponadto, organ wskazał, że powódka ponownie stała się niezdolna do pracy od 11.01.2024r. do 04.04.2024r., a w dniu 18.03.2024r. wystąpiła do ZUS z wnioskiem o świadczenie rehabilitacyjne w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 11.01.2024r. W okresie od 13.12.2023r. do 10.01.2024r. powódka odzyskała zdolność do pracy, zatem nie została spełniona przesłanka utrzymującej się niezdolności do pracy, a warunkująca prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Wobec powyższego organ rentowy odmówił powódce prawa do żądania świadczenia rehabilitacyjnego.

W toku postępowania

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka w spornym okresie zatrudniona była w (...) SA w H. na stanowisku kasjer-sprzedawca; leczona była zachowawczo z powodu zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych kręgosłupa przebiegających z okresowym nasilaniem się dolegliwości bólowych kręgosłupa. Przyczyną niezdolności powódki do pracy w okresie od 15.05.2023r. do 12.11.2023r.( zasiłek chorobowy) , a także od 13.11.2023r. do 12.12.2023r. ( świadczenie rehabilitacyjne) były dolegliwości bólowe kręgosłupa.

Niesporne/ponadto wynikające z akt ZUS i zeznań powódki/

Decyzją z dnia 28.11.2023r. organ rentowy przyznał powódce prawo do świadczenia rehabilitacyjnego za okres od 13.11.2023r. do 12.12.2023r. w wysokości 90% podstawy wymiaru. Decyzję oparto na orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS z dnia 16.11.2023r., gdzie stwierdzono, że powódka jest niezdolna do pracy, lecz w związku z rokowaniem odzyskania zdolności do pracy, istniały okoliczności uzasadniające ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 1 miesiąca, licząc od daty wyczerpania zasiłku chorobowego. W opinii lekarskiej z dnia 16.11.2023r. lekarz wskazał, iż uwzględnił to, że powódka z dniem wydania opinii zaczyna zlecone wcześniej zabiegi rehabilitacyjne rozpisane do dnia 29.11.2023r. - przyznając jej tym samym okres 1 miesiąca świadczenia, a biorąc pod uwagę obecny stan funkcjonalny stwierdził, iż winna po tym świadczeniu wrócić do pracy. W związku z wnioskiem powódki z dnia 24.10.2023r. w sprawie o świadczenie rehabilitacyjne.

Dowód: akta ZUS /w załączeniu/

Z dniem 12.12.2023r. powódka odzyskała zdolność do pracy.

Wobec powyższego powódka, choć z przyczyn subiektywnych nie czuła się na siłach, aby powrócić do pracy, poinformowała swojego przełożonego o powrocie do pracy i w dniu 9.01.2024r. uzyskała orzeczenie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku z zaleceniem jej świadczenia w pozycji siedzącej oraz z ograniczeniem maksymalnego dopuszczalnego obciążenia do 4 kg - przy czym w treści orzeczenia nie został wskazany termin kolejnego badania okresowego. Dnia 10.01.2024r. powódka miała wyznaczoną wizytę lekarską w związku z dolegliwościami bólowymi kręgosłupa o charakterze rwy kulszowej. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi z bezpośrednim przełożonym, dzień ten miał stanowić dla powódki dzień urlopu wypoczynkowego, natomiast do wykonywania obowiązków pracowniczych powódka miała przystąpić w dniu 11.01.2024r. U. 11.01.2024r., przed planowanym rozpoczęciem pracy powódka udała się do placówki medycyny pracy celem uzupełnienia wydanego uprzednio orzeczenia o brakującą informację w postaci terminu kolejnego badania. Po opuszczeniu przychodni, poruszając się po śliskiej nawierzchni chodnika powódka poślizgnęła się i upadła, w wyniku czego doznała złamania kończyny dolnej. Bezpośrednio po zdarzeniu pomocy udzielili jej mąż oraz teść, którzy podnieśli powódkę z miejsca upadku. Zdarzenie to zostało następnie zakwalifikowane przez pracodawcę jako wypadek przy pracy.

Dowód:

-orzeczenie lekarza medycyny pracy/powołane w zeznaniach powódki- zeznania powódki - k. 15, e-protokół - k. 16/

- opinia biegłego sądowego specjalisty ortopedii i traumatologii narządu ruchu - k. 31-33

- opinia biegłego sądowego neurologa - k. 36-37

- akta ZUS i dokumentacja medyczna (w załączeniu i w aktach)

Ustaleń stanu faktycznego sąd dokonał w oparciu o powołane wyżej dowody, tj. wszystkie dowody przeprowadzone w sprawie, które korelowały ze sobą. W zakresie zdolności powódki do pracy od dnia 12.12.2023r. sąd oparł się na opinii biegłych cechujące się spójnością, logicznością i analitycznością wywodów. Zostały sporządzone przez lekarzy specjalistów ortopedii i traumatologii narządu ruchu , neurologa, będących biegłymi sądowymi- przez osoby mające wieloletnie doświadczenie zawodowe i dające rękojmię sporządzenia opinii zgodnie z zasadami sztuki. Ponadto opinie te zawierały wnioski, jakie wynikały także ze stanowiska lekarza orzecznika ZUS oraz biegłego medycyny pracy badającego powódkę przed powrotem do pracy po długotrwałej nieobecności. Brak subiektywnej gotowości powódki do pracy czy okresowe nasilenie dolegliwości nie czyniło powódki niezdolną do pracy.

Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył:

Odwołanie podlegało oddaleniu.

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ( dalej ustawa zasiłkowa) świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy.

Zgodnie z art. 22 ustawy zasiłkowej ( stosowanym do ustawy wypadkowej poprzez jej art. 7) do świadczenia rehabilitacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 4 i 5, art. 12, art. 13 ust. 1, art. 15 i 17.

Zgodnie z art. 6 ust.1.ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych( dalej ustawa wypadkowa) z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej przysługują następujące świadczenia:

1) "zasiłek chorobowy" - dla ubezpieczonego, którego niezdolność do pracy spowodowana została wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową;

2) "świadczenie rehabilitacyjne" - dla ubezpieczonego, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy.

Zgodnie z art. 7 ustawy wypadkowej przy ustalaniu prawa do świadczeń wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1-3, podstawy wymiaru i ich wysokości, a także przy ich wypłacie, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.

Jak wynika z analizy przepisów dotyczących świadczenia rehabilitacyjnego niezależnie czy przyznanego z ogólnego stanu zdrowia czy z tytułu wypadku przy pracy jego początek przypada bezpośrednio po okresie zasiłkowym a koniec – na dzień odzyskania zdolności do pracy przez ubezpieczonego ( ewentualnie z upływem maksymalnego okresu 12 miesięcy). A zatem odzyskanie zdolności do pracy kończy prawo ubezpieczonego do świadczenia rehabilitacyjnego.

Powstała na skutek wypadku przy pracy w dniu 11.01.2024r. niezdolność do pracy nie reaktywowała prawa powódki do dalszego świadczenia rehabilitacyjnego albowiem art. 22 ustawy zasiłkowej wyłącza ( a contrario) stosowanie art. 9 ust.2 ustawy zasiłkowej -zresztą słusznie, gdyż odzyskanie zdolności do pracy w pełni realizuje cel świadczenia rehabilitacyjnego.

Oczywiście powódka nie może być pozbawiona ochrony ubezpieczeniowej po dniu 11.01.2024r. szczególnie, że niezdolność powstała na skutek wypadku przy pracy. Jednakże zdaniem sądu w tym składzie powódka winna była wystąpić o zasiłek chorobowy na podstawie ustawy wypadkowej. Sprawa o zasiłek chorobowy powinna zostać rozważona w kontekście niniejszej sprawy i odpowiedniej interpretacji oraz ustalenia wzajemnej relacji powołanych na wstępie rozważań przepisów, czego sąd nie jest uprawniony dokonać w niniejszej sprawie o świadczenie rehabilitacyjne.

W oparciu o powyższe i na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 ¹⁴ §1 kpc Sąd oddalił odwołanie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 102 kpc. Powódka wprawdzie przegrała sprawę, ale sytuacja powódki związana z jej niezdolnością do pracy, która na dzień wyrokowania nie przyniosła powódce zabezpieczenia finansowego, uzasadniała zastosowanie powołanego przepisu art. 102 kpc.