Wyrok z 22 grudnia 2025, sygn. I C 419/22

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 grudnia 2025 roku

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Radosław Florek

Protokolant: Justyna Biernat

po rozpoznaniu 22 grudnia 2025 roku w O.

na rozprawie

sprawy z powództwa Gminy S.

przeciwko E. O. (E. O.)

o zapłatę 11 968,74 zł

I.  zasądza od pozwanego E. O. na rzecz strony powodowej Gminy S. 4975,74 zł (cztery tysiące dziewięćset siedemdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt cztery grosze) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1969,38 zł od 1 kwietnia 2019 roku do dnia zapłaty i od 3006,36 zł od 1 lipca 2020 roku do dnia zapłaty;

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od pozwanego E. O. na rzecz strony powodowej Gminy S. 1849,87 zł (jeden tysiąc osiemset czterdzieści dziewięć złotych osiemdziesiąt siedem groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiocie kosztów procesu do dnia zapłaty;

IV.  nakazuje pozwanemu E. O. zapłacić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie 1454,95 zł (jeden tysiąc czterysta pięćdziesiąt cztery złote dziewięćdziesiąt pięć groszy), natomiast stronie powodowej Gminie S. zapłacić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Dzierżoniowie 2045,05 zł (dwa tysiące czterdzieści pięć złotych pięć groszy) tytułem zwrotu wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.

Sygn. akt I C 419/22

UZASADNIENIE

Strona powodowa Gmina S. wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego E. O. 11 968,74 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 466,20 zł od 1 kwietnia 2004 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2005 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2006 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2007 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2008 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2009 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2011 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2012 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2013 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2014 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2015 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2016 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2017 roku do dnia zapłaty, od 466,20 zł od 1 kwietnia 2018 roku do dnia zapłaty, od 1969,38 zł od 1 kwietnia 2019 roku do dnia zapłaty i od 3006,36 zł od 1 kwietnia 2020 roku do dnia zapłaty.

Na uzasadnienie żądania pozwu strona powodowa wskazała, że jest właścicielką nieruchomości zabudowanej położonej w W., dla której Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie prowadzi księgę wieczysta o numerze (...), a 6 marca 2003 roku pozwany nabył prawo wieczystego użytkowania tej nieruchomości. Podała, że opłata roczna za wieczyste użytkowanie tej nieruchomości wynosiła początkowo 466,20 zł, a od 1 stycznia 2018 roku została podwyższona do 932,40 zł, od 1 stycznia 2019 roku do 1969,38 zł, natomiast od 1 stycznia 2020 roku do 3006,36 zł. Oświadczyła, że pozwany, mimo licznych wezwań, nie regulował ciążącego na nim obowiązku zapłaty tych opłat. Wskazała, że roszczenie o zapłatę opłaty za wieczyste użytkowanie nie ma charakteru okresowego i ulega przedawnieniu w terminie dziesięciu lat, a pozwany odbierając wezwanie do zapłaty z 19 czerwca 2018 roku i nie sprzeciwiając się temu wezwaniu przerwał bieg terminów przedawnienia.

Kurator dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego wniósł o oddalenie powództwa w całości.

Motywując swoje stanowisko podniosła zarzut przedawnienia roszczeń o opłaty za okres od 2004 roku do 2018 roku oraz zarzuciła nieskuteczne doręczenie pozwanemu wezwań do zapłaty, a także wskazała, że zachowanie pozwanego nie może być potraktowane za uznanie długu i tym samym nie powoduje przerwania biegu terminu przedawnienia.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Właścicielem nieruchomości położonej w W., obejmującej działkę (...) o (...) o powierzchni 8400 metrów kwadratowych, dla której Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie o numerze KW (...), jest strona powodowa Gmina S..

Od 6 marca 2003 roku, wieczystym użytkownikiem tej nieruchomości jest pozwany E. O..

Dowody: odpis zawiadomienia z 8 kwietnia 2003 roku – k. 33-34,

odpis umowy sprzedaży z 6 marca 2003 roku – k. 35-38,

odpis umowy użytkowania wieczystego i nieodpłatnego przeniesienia własności budynku z 19 grudnia 1996 roku – k. 39-41.

Od 1996 roku, opłata roczna za wieczyste użytkowanie tej nieruchomości wynosiła 466,20 zł.

Dowód: odpis umowy użytkowania wieczystego i nieodpłatnego przeniesienia własności budynku z 19 grudnia 1996 roku – k. 39-41.

Pismem z 3 kwietnia 2017 roku, strona powodowa zawiadomiła pozwanego, że wypowiada dotychczasową opłatę roczną z tytułu wieczystego użytkowania tej nieruchomości w wysokości 466,20 zł oraz przyjmuję nowe opłaty roczne z tytułu wieczystego użytkowania tej nieruchomości w ten sposób, że od 1 stycznia 2018 roku opłatę ustala w wysokości 932,40 zł, od 1 stycznia 2019 roku w wysokości 1969,38 zł, a od 1 stycznia 2020 roku w wysokości 3006,36 zł.

Dowody: odpis wypowiedzenia z 3 kwietnia 2017 roku – k. 30,

odpis potwierdzenia odbioru – k. 31-32.

Pismem z 19 czerwca 2018 roku, strona powodowa wezwała pozwanego do zapłaty 12 168,65 zł tytułem opłat za wieczyste użytkowanie za lata 2004-2018

Dowody: odpis wezwania do zapłaty z 19 czerwca 2018 roku – k. 18-19,

odpis potwierdzenia odbioru – k. 21.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu powództwo jest tylko w części zasadne i jedynie w takim zakresie podlega uwzględnieniu.

W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną (art. 238 k.c.). Jednocześnie wedle art. 71 ust. 4 zd. 1 Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity - Dz.U. z 2000 roku Nr 46 poz. 543 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o gospodarce nieruchomościami”, opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok.

Należy podkreślić, że obowiązek zapłaty opłaty rocznej z tytułu wieczystego użytkowania powstaje co do zasady z każdym rozpoczętym rokiem kalendarzowym trwania umowy, a termin wymagalności upływa 31 marca danego roku. Z tych względów roszczenie o zapłatę opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego należy uznać za roszczenie okresowe i jako roszczenie okresowe ulega ono przedawnieniu z upływem trzech lat. Wedle bowiem art. 118 zd. 1 in fine k.c., termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosi trzy lata. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym właściciel mógł skutecznie domagać się zaspokojenia swojego roszczenia, a skoro taka opłata powinna być uiszczana z góry za dany rok w terminie do 31 marca, zatem bieg terminu przedawnienia opłaty rocznej rozpoczyna się z dniem 1 kwietnia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 12 marca 2019 roku, V ACa 199/18, LEX nr 2668863; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 21 stycznia 2022 roku, V ACa 609/21, LEX nr 3308988).

W niniejszej sprawie powództwo zostało wytoczone 30 marca 2022 roku, a tym samym po upływie terminów przedawnienia roszczeń o opłaty za wieczyste użytkowanie za lata 2004-2018, gdyż ostatnie z tych roszczeń uległo przedawnieniu 31 grudnia 2021 roku (art. 118 zd. 2 k.c.), a pozostałe we wcześniejszych terminach.

Wedle art. 123 § 1 pkt 2 k.c., bieg przedawnienia przerywa się przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje. Należy jednocześnie podkreślić, że niewłaściwe uznanie długu jest oświadczeniem wiedzy i przejawia się przez taką czynność faktyczną zobowiązanego, której podstawą jest przeświadczenie dłużnika o istnieniu jego długu z konkretnego tytułu i jednocześnie w świetle powszechnie obowiązujących reguł znaczeniowych może uzasadniać przekonanie wierzyciela, iż zobowiązany uznaje jego roszczenie za istniejące i przyznane i ma zamiar dobrowolnego spełnienia świadczenia. Do uznania roszczenia ze skutkiem przerwania biegu przedawnienia może dojść przez takie zachowanie się zobowiązanego, które choćby nie wyrażało zamiaru wywołania tego skutku dowodzi świadomości istnienia roszczenia po stronie zobowiązanego. Oświadczenie wiedzy może jednak wywołać skutek określony w art. 123 § 1 pkt 2 k.c. dopiero wówczas, gdy w sposób wyraźny lub dorozumiany, lecz stanowczo i jednoznacznie w sposób uniezależniony od jakichkolwiek warunków i zastrzeżeń potwierdza istnienie skonkretyzowanego długu i to tylko w granicach zakreślonych uznaniem. W konsekwencji musi dotyczyć nie tylko zasady, ale i wysokości roszczenia określonej tak, by było możliwe określenie kwoty, której uznanie dotyczy. Ponadto uprawniony musi powziąć po zapoznaniu się z oświadczeniem dłużnika uzasadnione przekonanie, że spełni on świadczenie, co usprawiedliwia zaniechanie podjęcia starań o dochodzenie roszczenia (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10 grudnia 2024 roku, II CSKP 2033/22, LEX nr 3790241). Tymczasem w niniejszej sprawie pozwany jedynie odebrał wezwanie do zapłaty z 19 czerwca 2018 roku i nie złożył żadnego oświadczenia wiedzy co do objętych tym wezwaniem roszczeń, a tym samym nie doszło w tej sprawie do uznania długu i w konsekwencji przerwania biegu terminu przedawnienia.

Oznacza to, że uzasadnione jest jedynie żądanie zapłaty opłat za wieczyste użytkowanie za lata 2019-2020. Sąd ustalił, że w niniejszej sprawie opłata za 2019 rok wynosiła 1969,38 zł, a za 2020 rok 3006,36 zł, co daje łącznie 4975,74 zł. Taką też kwotę należało zasądzić, oddalając powództwo w pozostałym zakresie.

Także żądanie zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie jest zasadne tylko w części. Podstawę prawną do sformułowania takiego żądania stanowi art. 481 k.c. Z przepisu § 1 tegoż artykułu wynika bowiem, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Odsetki za opóźnienie należą się przeto zarówno bez względu na szkodę poniesioną przez wierzyciela, jak i zawinienie okoliczności opóźnienia przez dłużnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 1994 roku, I CRN 121/94, OSNC 1995, nr 1, poz. 21). Należy przy tym wskazać, że w świetle przepisów ustawy dłużnik opóźnia się z wykonaniem zobowiązania, gdy nie spełnia świadczenia w terminie oznaczonym w sposób dostateczny lub wynikający z właściwości zobowiązania, a wedle art. 481 § 2 zd. 1 k.c., jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Opłaty za wieczyste użytkowania powinny być wniesione w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Tym samym za 2019 rok pozwany powinien uiścić przedmiotową opłatę do 31 marca 2019 roku, a w związku z tym od dnia następnego, czyli 1 kwietnia 2019 roku pozwany znajdował się w opóźnieniu i od tej daty był obowiązany zapłacić odsetki ustawowe za opóźnienie, czyli zgodnie z żądaniem pozwu. Wedle natomiast art. 15j ustawy z dnia 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity - Dz.U. z 2025 roku poz. 764 z późn. zm.), opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65, 284 i 471) za rok 2020 wnosi się w terminie do 30 czerwca 2020 roku. Tym samym za 2020 rok pozwany powinien uiścić przedmiotową opłatę do 30 czerwca 2020 roku, a w związku z tym od dnia następnego, czyli 1 lipca 2020 roku pozwany znajdował się w opóźnieniu i od tej daty był obowiązany zapłacić odsetki ustawowe za opóźnienie. W związku z tym w pozostałym zakresie powództwo w tym przedmiocie podlegało oddaleniu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie przytoczonych przepisów, orzeczono jak w punktach I i II wyroku.

Wedle art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

W świetle wskazanych przepisów do kosztów procesu poniesionych przez stronę powodową należało zaliczyć: 3600 zł wynagrodzenia reprezentującego ją radcy prawnego, 750 zł opłaty stałej od pozwu (k. 4 akt) i 100 zł zaliczki na wynagrodzenia kuratora (k. 63 akt), co daje łącznie 4450 zł.

Wedle art. 100 zł, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Strona powodowa wygrała niniejszą sprawę w 41,57% (4975,74 zł / 11 968,74 zł), a w związku z tym należy się jej zwrot 1849,87 zł (4450 zł x 41,57%) tytułem kosztów procesu.

Z kolei art. 98 § 1 ¹ zd. 1 k.p.c. stanowi, że od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Z tych powodów, w oparciu o przytoczone przepisy, Sąd orzekł jak w punkcie III wyroku.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity - Dz.U. z 2024 roku poz. 959), zwanej dalej „ustawą o kosztach sądowych”, jeżeli przepisy ustawy przewidują obowiązek działania i dokonywania czynności połączonej z wydatkami z urzędu, sąd zarządzi wykonanie tej czynności, a kwotę potrzebną na ich pokrycie wykłada tymczasowo Skarb Państwa, przy czym dotyczy to także dopuszczenia i przeprowadzenia przez sąd z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę. Wedle natomiast art. 113 ust. 1 i 2 w zw. art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych, wydatkami tymczasowo poniesionymi przez Skarb Państwa sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży strony, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Należy przy tym przyjąć, że w przypadku pokrycia wydatków przez Skarb Państwa w zastępstwie strony należy przytoczone przepisy zastosować w drodze analogii.

W niniejszej sprawie, w zastępstwie strony powodowej, Skarb Państwa - Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie poniósł tymczasowo wydatki na wynagrodzenia kuratora w wysokości 3500 zł (k. 184 akt). Strona powodowa przegrała niniejszą sprawę w 58,43% i w związku z tym powinna pokryć wskazane wydatki w kwocie 2045,05 zł (3500 zł x 58,43%), natomiast pozwany w kwocie 1454,95 zł (3500 zł x 41,57%).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w punkcie IV sentencji.