Wyrok z 23 grudnia 2025, sygn. I C 340/23
Sygn. akt: I C 340/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 grudnia 2025 roku
Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:
|
Przewodniczący: |
Sędzia Anna Wołujewicz |
|
Protokolant: |
p.o. protokolanta sądowego Alicja Sas |
po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 roku w Człuchowie
na rozprawie
sprawy z powództwa M. O. (2)
przeciwko U. O.
o zapłatę (sygn. akt I C 340/23)
sprawy z powództwa M. O. (2)
przeciwko V. O.
o zapłatę (sygn. akt I C 341/23)
sprawy z powództwa M. O. (2)
przeciwko V. O.
o zapłatę (sygn. akt I C 342/23)
sprawy z powództwa M. O. (2)
przeciwko V. O.
o zapłatę (sygn. akt I C 343/23)
sprawy z powództwa M. O. (2)
przeciwko V. O.
o zapłatę (sygn. akt I C 344/23)
1. zasądza od pozwanego U. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 28.000,00 złotych (dwadzieścia osiem tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,
2. zasądza od pozwanego U. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 5.017,00 złotych (pięć tysięcy siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. (sygn. akt I C 340/23),
3. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 20.000,00 złotych (dwadzieścia tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,
4. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 4.617,00 złotych (cztery tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. (sygn. akt I C 341/23),
5. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 20.000,00 złotych (dwadzieścia tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,
6. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 4.617,00 złotych (cztery tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. (sygn. akt I C 342/23),
7. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 25.000,00 złotych (dwadzieścia pięć tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,
8. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 4.867,00 złotych (cztery tysiące osiemset sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. (sygn. akt I C 343/23),
9. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 30.000,00 złotych (trzydzieści tysięcy złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 1 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty,
10. zasądza od pozwanego V. O. na rzecz powódki M. O. (2) kwotę 5.117,00 złotych (pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty. (sygn. akt I C 344/23).
Sygn. akt I C 340/23
UZASADNIENIE
Powódka M. O. (2), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w dniu 1 sierpnia 2023 roku wniosła o zasądzenie od pozwanego U. O. kwoty 28.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazała, że M. O. (1) i M. O. (2) byli małżeństwem od 29 czerwca 1996 roku do 13 kwietnia 2022 roku. W małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej, M. O. (1) próbował zmienić jego stan, ale Sąd oddalił jego powództwo. W czasie trwania małżeństwa M. O. (1) w tajemnicy przed żoną 7 lipca 2015 roku dokonał darowizny kwoty 58.000,00 zł na rzecz syna U. O.. W momencie dokonania darowizny M. O. (1) i M. O. (2) pozostawali w konflikcie, czego w pełni świadomy był U. O.. Powódka wskazała, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 k.r.o., dla ważności czynności prawnej w postaci darowizny z majątku wspólnego, niezbędna jest zgoda drugiego małżonka. Brak zgody powoduje, że czynność prawna jest nieważna. Podkreślała, że darowizna została dokonana bez zgody i bez wiedzy powódki. Oświadczenie woli w tym zakresie powinno być wyraźne i jednoznaczne. Powódka po powzięciu wiedzy o dokonanej darowiźnie, w sposób zdecydowany i kategoryczny sprzeciwiła się jej, wzywając do jej zwrotu. Pozwany nie odpowiedział na wezwanie. Powódka podkreśliła, że pomimo ustania wspólności majątkowej małżeńskiej M. O. (1) i M. O. (2), posiadany przez nich majątek, w tym wierzytelności m.in. z tytułu wskazanych wyżej darowizn, pozostają współwłasnością w częściach ułamkowych do momentu podziału majątku wspólnego. Każdy z małżonków może więc dochodzić wierzytelności w rozmiarach odpowiadających w jego majątku wspólnym.
W odpowiedzi na pozew pozwany U. O. wniósł o zarządzenie zwrotu pozwu z uwagi na braki formalne w postaci nieokreślenia daty wymagalności roszczenia dochodzonego pozwem, o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Pozwany oświadczył, że otrzymał darowiznę w wysokości 58.000,00
zł, ale zaprzeczył, aby miała ona zostać uczyniona w tajemnicy przed powódką, bez jej wiedzy i zgody.
W uzasadnieniu wskazał, że darowizna pieniężna na jego rzecz nie była uczyniona w tajemnicy przed powódką, a jeżeli M. O. (1) w ten sposób postąpił to nie dzielił się z nim tą informacją. Uznawał, że powódka wie o darowiźnie na jego rzecz i że jest to zgodne z jej wolą, tym bardziej, że M. O. (2) miała świadomość, iż utrzymanie domu, w którym mieszka spoczywa wyłączanie na pozwanym i to on zabezpiecza jej i M. O. (1) podstawowe potrzeby mieszkaniowe. Powódka prowadziła wspólne gospodarstwo z M. O. (1), zajmowała się interesami firmy, pomagała w dużej mierze M. O. (1) w jej prowadzeniu i posiadali wspólny rachunek bankowy, a do pozostałych miała swobodny dostęp. Zdaniem pozwanego przyjął on darowiznę działając w dobrej wierze.
W piśmie procesowym z 18 października 2023 roku powódka wskazała, że do ok. 2014 roku razem z mężem prowadzili zgodne i wspólne gospodarstwo domowe, a także przedsiębiorstwo. Do tego czasu większość decyzji podejmowali wspólnie, w tym decyzje o darowiźnie na rzecz syna V. nieruchomości i środków finansowych. W 2014 roku powódka wyjechała do Australii do syna X., a po powrocie była już odseparowana od spraw firmowych, a pożycie małżeńskie z M. O. (1) uległo znacznemu pogorszeniu. Napięcie nasiliło się, gdy M. O. (2) wprost sprzeciwiała się kolejnym darowiznom, jak również zaciągnięciu kredytu przez męża na budowę hali na gruncie V. O.. Powódka ponownie wyjechała do Australii. Podkreślono, że do 2013 roku powódka zgadzała się na dokonywanie darowizn z majątku wspólnego na rzecz V. O. – dokonano darowizny nieruchomości oraz 60.000,00 zł. Po tej dacie nie wyrażała zgody na żadne darowizny, a strony pozostawały w konflikcie. Konflikt doprowadził do tego, że M. O. (1) jeszcze w czasie trwania małżeństwa z M. O. (2) wyzbył się całego majątku na rzecz V. O. i U. O.. Darowizna na rzecz U. O. została dokonana już w okresie trwania konfliktu między małżonkami, a U. O. doskonale orientował się w relacjach ojca i macochy. Powódka wskazała, że datą wymagalności roszczenia jest dzień 1 marca 2018 roku.
Powódka M. O. (2) w dniu 1 sierpnia 2023 roku wniosła o zasądzenie od pozwanego V. O. kwoty 20.000,00 złotych wraz z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych. Sprawa została wpisana pod sygnaturą I C 341/23.
W uzasadnieniu wskazała, że M. O. (1) i M. O. (2) byli małżeństwem od 29 czerwca 1996 roku do 13 kwietnia 2022 roku. W małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej, M. O. (1) próbował zmienić jego stan, ale Sąd oddalił jego powództwo. W czasie trwania małżeństwa M. O. (1) w tajemnicy przed żoną 7 lipca 2015 roku dokonał darowizny kwoty 40.000,00 zł na rzecz syna V. O.. Powódka wskazała, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 k.r.o., dla ważności czynności prawnej w postaci darowizny z majątku wspólnego, niezbędna jest zgoda drugiego małżonka. Brak zgody powoduje, że czynność prawna jest nieważna. Podkreślała, ze darowizna została dokonana bez jej zgody i wiedzy. Oświadczenie woli w tym zakresie powinno być wyraźne i jednoznaczne. Powódka po powzięciu wiedzy o dokonanej darowiźnie, w sposób zdecydowany i kategoryczny sprzeciwiła się jej, wzywając do jej zwrotu. Pozwany nie odpowiedział na wezwanie. Podkreśliła również, że pomimo ustania wspólności majątkowej małżeńskiej M. O. (1) i M. O. (2), posiadany przez nich majątek, w tym wierzytelności m.in. z tytułu wskazanych wyżej darowizn, pozostają współwłasnością w częściach ułamkowych do momentu podziału majątku wspólnego. Każdy z małżonków może więc dochodzić wierzytelności w rozmiarach odpowiadających w jego majątku wspólnym.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o zarządzenie zwrotu pozwu z uwagi na braki formalne w postaci nieokreślenia daty wymagalności roszczenia dochodzonego pozwem, oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Pozwany oświadczył, że otrzymał darowiznę w wysokości 40.000,00 zł, że otrzymał od powódki i M. O. (1) darowiznę w postaci nieruchomości, na której miała stanąć hala, że powódka była przy rozmowach na temat budowy hali na darowanej nieruchomości. Zaprzeczył, że darowizna kwoty 40.000,00 zł miała zostać uczyniona w tajemnicy przed powódką, bez jej wiedzy i zgody. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia w przypadku uznania zasadności roszczenia z art. 37 k.r.o.
W uzasadnieniu wskazał, że darowizna pieniężna na jego rzecz nie była uczyniona w tajemnicy przed powódką, albowiem osobiście uczestniczyła ona w rozmowach na temat darowizny nieruchomości pod budowę hali, jak też wyraziła zgodę i przekazała wraz z M. O. (1) nieruchomość. Pozwany każdorazowo uznawał, że powódka ma pełną wiedzę o darowiźnie pieniędzy na jego rzecz i że jest to zgodne z jej wolą, tym bardziej, że M. O. (2) miała świadomość, iż budowanie hali pochłonie duże pieniądze, których pozwany nie posiadał, a miał je mieć od ojca. Powódka prowadziła wspólne gospodarstwo z M. O. (1), zajmowała się interesami firmy, pomagała w dużej mierze M. O. (1) w jej prowadzeniu i posiadali wspólny rachunek bankowy, a do pozostałych miała swobodny dostęp. Zdaniem pozwanego przyjął on darowiznę działając w dobrej wierze.
W piśmie procesowym z 16 października 2023 roku powódka wskazała, że do ok. 2014 roku razem z mężem prowadzili zgodne i wspólne gospodarstwo domowe, a także przedsiębiorstwo. Do tego czasu większość decyzji podejmowali wspólnie, w tym decyzje o darowiźnie na rzecz syna V. nieruchomości i środków finansowych. W 2014 roku powódka wyjechała do Australii do syna X., a po powrocie była już odseparowana od spraw firmowych, a pożycie małżeńskie z M. O. (1) uległo znacznemu pogorszeniu. Napięcie nasiliło się gdy M. O. (2) wprost sprzeciwiała się kolejnym darowiznom, jak również zaciągnięciu kredytu przez męża na budowę hali na gruncie V. O.. Powódka ponownie wyjechała do Australii. Podkreślała, że do 2013 roku zgadzała się na dokonywanie darowizn z majątku wspólnego na rzecz V. O., dokonano darowizny nieruchomości oraz 60.000,00 zł. Po tej dacie nie wyrażała już zgody na żadne darowizny, a strony pozostawały w konflikcie, który doprowadził do tego, że M. O. (1) jeszcze w czasie trwania małżeństwa wyzbył się całego majątku na rzecz V. O. i U. O.. Nie zakwestionowała, że była obecna przy rozmowach na temat budowy hali na nieruchomości pozwanego, ale sprzeciwiła się zaciąganiu zobowiązań przez męża na jej budowę. Podkreślała, że darowizny były przed nią ukrywane, dowiedziała się o nich dopiero po rozwiązaniu małżeństwa. Wskazała, że darowizna na rzecz V. O. została dokonana już w okresie trwania konfliktu między małżonkami, że sprzeciwiała się dalszemu finansowaniu dorosłego syna przez M. O. (1), o czym pozwany doskonale wiedział, bo było to przyczyną ich konfliktu.
Postanowieniem z 12 grudnia 2023 roku Sąd połączył sprawę ze sprawą o sygn. akt I C 340/23 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i zarządził prowadzić je pod sygn. akt I C 340/23.
Powódka M. O. (2), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w dniu 1 sierpnia 2023 roku wniosła o zasądzenie od pozwanego V. O. kwoty 20.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych. Sprawa została wpisana pod sygnaturą I C 342/23.
W uzasadnieniu pozwu wskazała, że M. O. (1) i M. O. (2) byli małżeństwem od 29 czerwca 1996 roku do 13 kwietnia 2022 roku. W małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej, M. O. (1) próbował zmienić jego stan, ale Sąd oddalił jego powództwo. W czasie trwania małżeństwa M. O. (1) w tajemnicy przed żoną 22 października 2016 roku dokonał darowizny kwoty 40.000,00 zł na rzecz syna V. O.. W momencie dokonania darowizny M. O. (1) i M. O. (2) pozostawali w konflikcie, czego w pełni świadomy był V. O., bowiem podłożem konfliktu był brak zgody M. O. (2) na zaciągnięcie wspólnego zobowiązania celem finansowania inwestycji na gruncie V. O.. Powódka wskazała, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 k.r.o., dla ważności czynności prawnej w postaci darowizny z majątku wspólnego, niezbędna jest zgoda drugiego małżonka. Brak zgody powoduje, że czynność prawna jest nieważna. Podkreślała, że darowizna została dokonana bez jej zgody i wiedzy. Oświadczenie woli w tym zakresie powinno być wyraźne i jednoznaczne. Powódka po powzięciu wiedzy o dokonanej darowiźnie, w sposób zdecydowany i kategoryczny sprzeciwiła się jej, wzywając do jej zwrotu. Pozwany nie odpowiedział na wezwanie. Podkreśliła ponadto, że pomimo ustania wspólności majątkowej małżeńskiej M. O. (1) i M. O. (2), posiadany przez nich majątek, w tym wierzytelności m.in. z tytułu wskazanych wyżej darowizn, pozostają współwłasnością w częściach ułamkowych do momentu podziału majątku wspólnego. Każdy z małżonków może więc dochodzić wierzytelności w rozmiarach odpowiadających w jego majątku wspólnym.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o zarządzenie zwrotu pozwu z uwagi na braki formalne w postaci nieokreślenia daty wymagalności roszczenia dochodzonego pozwem, oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Pozwany oświadczył, że otrzymał darowiznę w wysokości 40.000,00 zł, że otrzymał od powódki i M. O. (1) darowiznę w postaci nieruchomości, na której miała stanąć hala, że powódka była przy rozmowach na temat budowy hali na darowanej nieruchomości. Zaprzeczył, że darowizna kwoty 40.000,00 zł miała zostać uczyniona w tajemnicy przed powódką, bez jej wiedzy i zgody. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia w przypadku uznania zasadności roszczenia z art. 37 k.r.o.
W uzasadnieniu wskazał, że darowizna pieniężna na jego rzecz nie była uczyniona w tajemnicy przed powódką, albowiem osobiście uczestniczyła ona w rozmowach na temat darowizny nieruchomości pod budowę hali, jak też wyraziła zgodę i przekazała wraz z M. O. (1) nieruchomość. Pozwany każdorazowo uznawał, że powódka ma pełną wiedzę o darowiźnie pieniędzy na jego rzecz i że jest to zgodne z jej wolą, tym bardziej, że miała ona świadomość, iż budowanie hali pochłonie duże pieniądze, których pozwany nie posiadał, a miał je mieć od ojca. Powódka prowadziła wspólne gospodarstwo z M. O. (1), zajmowała się interesami firmy, pomagała w dużej mierze M. O. (1) w jej prowadzeniu i posiadali wspólny rachunek bankowy, a do pozostałych miała swobodny dostęp. Zdaniem pozwanego przyjął on darowiznę działając w dobrej wierze.
W piśmie procesowym z 16 października 2023 roku powódka wskazała, że do ok. 2014 roku razem z mężem prowadzili zgodne i wspólne gospodarstwo domowe, a także przedsiębiorstwo. Do tego czasu większość decyzji podejmowali wspólnie, w tym decyzje o darowiźnie na rzecz syna V. nieruchomości i środków finansowych. W 2014 roku powódka wyjechała do Australii do syna X., a po powrocie była już odseparowana od spraw firmowych, a pożycie małżeńskie z M. O. (1) uległo znacznemu pogorszeniu. Napięcie nasiliło się gdy M. O. (2) wprost sprzeciwiała się kolejnym darowiznom, jak również zaciągnięciu kredytu przez męża na budowę hali na gruncie V. O.. Powódka ponownie wyjechała do Australii. Podkreślała, że do 2013 roku zgadzała się na dokonywanie darowizn z majątku wspólnego na rzecz V. O., że dokonano darowizny nieruchomości oraz 60.000,00 zł. Po tej dacie nie wyrażała już zgody na żadne darowizny, a strony pozostawały w konflikcie. Konflikt doprowadził do tego, że M. O. (1) jeszcze w czasie trwania małżeństwa z wyzbył się całego majątku na rzecz V. O. i U. O.. Darowizna na rzecz V. O. została dokonana już w okresie trwania konfliktu między małżonkami, a V. O. doskonale o tym wiedział.
Postanowieniem z 12 grudnia 2023 roku Sąd połączył sprawę ze sprawą o sygn. akt I C 340/23 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i zarządził prowadzić je pod sygn. akt I C 340/23.
Powódka M. O. (2), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w dniu 1 sierpnia 2023 roku wniosła o zasądzenie od pozwanego V. O. kwoty 25.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych. Sprawa została wpisana pod sygnaturą I C 343/23.
W uzasadnieniu wskazała, że M. O. (1) i M. O. (2) byli małżeństwem od 29 czerwca 1996 roku do 13 kwietnia 2022 roku. W małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej, M. O. (1) próbował zmienić jego stan, ale Sąd oddalił jego powództwo. W czasie trwania małżeństwa M. O. (1) w tajemnicy przed żoną 25 kwietnia 2018 roku dokonał darowizny kwoty 50.000,00 zł na rzecz syna V. O.. W momencie dokonania darowizny M. O. (1) i M. O. (2) pozostawali w konflikcie, czego w pełni świadomy był V. O., bowiem podłożem konfliktu był brak zgody M. O. (2) na zaciągnięcie wspólnego zobowiązania celem finansowania inwestycji na gruncie V. O.. Powódka wskazała, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 k.r.o., dla ważności czynności prawnej w postaci darowizny z majątku wspólnego, niezbędna jest zgoda drugiego małżonka. Brak zgody powoduje, że czynność prawna jest nieważna. Darowizna została dokonana bez zgody i bez wiedzy powódki. Oświadczenie woli w tym zakresie powinno być wyraźne i jednoznaczne. Powódka po powzięciu wiedzy o dokonanej darowiźnie, w sposób zdecydowany i kategoryczny sprzeciwiła się jej, wzywając do jej zwrotu. Pozwany nie odpowiedział na wezwanie. Podkreśliła, że pomimo ustania wspólności majątkowej małżeńskiej M. O. (1) i M. O. (2), posiadany przez nich majątek, w tym wierzytelności m.in. z tytułu wskazanych wyżej darowizn, pozostają współwłasnością w częściach ułamkowych do momentu podziału majątku wspólnego. Każdy z małżonków może więc dochodzić wierzytelności w rozmiarach odpowiadających w jego majątku wspólnym.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o zarządzenie zwrotu pozwu z uwagi na braki formalne w postaci nieokreślenia daty wymagalności roszczenia dochodzonego pozwem, oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Pozwany oświadczył, że otrzymał darowiznę w wysokości 50.000,00 zł, że otrzymał od powódki i M. O. (1) darowiznę w postaci nieruchomości, na której miała stanąć hala, że powódka była przy rozmowach na temat budowy hali na darowanej nieruchomości. Zaprzeczył, że darowizna kwoty 50.000,00 zł miała zostać uczyniona w tajemnicy przed powódką, bez jej wiedzy i zgody. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia w przypadku uznania zasadności roszczenia z art. 37 k.r.o.
W uzasadnieniu wskazał, że darowizna pieniężna na rzecz pozwanego nie była uczyniona w tajemnicy przed powódką, albowiem osobiście uczestniczyła ona w rozmowach na temat darowizny nieruchomości pod budowę hali, jak też wyraziła zgodę i przekazała wraz z M. O. (1) nieruchomość. Pozwany każdorazowo uznawał, że powódka ma pełną wiedzę o darowiźnie pieniędzy na jego rzecz i że jest to zgodne z jej wolą, tym bardziej, że M. O. (2) miała świadomość, iż budowanie hali pochłonie duże pieniądze, których pozwany nie posiadał, a miał je mieć od ojca. Powódka prowadziła wspólne gospodarstwo z M. O. (1), zajmowała się interesami firmy, pomagała w dużej mierze M. O. (1) w jej prowadzeniu i posiadali wspólny rachunek bankowy, a do pozostałych miała swobodny dostęp. Zdaniem pozwanego przyjął on darowiznę działając w dobrej wierze.
Postanowieniem z 29 lutego 2024 roku Sąd połączył sprawę ze sprawą o sygn. akt I C 340/23 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i zarządził prowadzić je pod sygn. akt I C 340/23.
Powódka M. O. (2), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, w dniu 1 sierpnia 2023 roku wniosła o zasądzenie od pozwanego V. O. kwoty 30.000,00 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczanymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów postępowania według norm przepisanych. Sprawa została wpisana pod sygnaturą I C 344/23.
W uzasadnieniu wskazała, że M. O. (1) i M. O. (2) byli małżeństwem od 29 czerwca 1996 roku do 13 kwietnia 2022 roku. W małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej, M. O. (1) próbował zmienić jego stan, ale Sąd oddalił jego powództwo. W czasie trwania małżeństwa M. O. (1) w tajemnicy przed żoną 7 lipca 2015 roku dokonał darowizny kwoty 60.000,00 zł na rzecz syna V. O.. W momencie dokonania darowizny powódka przebywała w Australii. Wskazała, że zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 k.r.o., dla ważności czynności prawnej w postaci darowizny z majątku wspólnego, niezbędna jest zgoda drugiego małżonka. Brak zgody powoduje, że czynność prawna jest nieważna. Darowizna została dokonana bez jej zgody i wiedzy. Oświadczenie woli w tym zakresie powinno być wyraźne i jednoznaczne. Powódka po powzięciu wiedzy o dokonanej darowiźnie, w sposób zdecydowany i kategoryczny sprzeciwiła się jej, wzywając do jej zwrotu. Pozwany nie odpowiedział na wezwanie. Podkreśliła również, że pomimo ustania wspólności majątkowej małżeńskiej M. O. (1) i M. O. (2), posiadany przez nich majątek, w tym wierzytelności m.in. z tytułu wskazanych wyżej darowizn, pozostają współwłasnością w częściach ułamkowych do momentu podziału majątku wspólnego. Każdy z małżonków może więc dochodzić wierzytelności w rozmiarach odpowiadających w jego majątku wspólnym.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o zarządzenie zwrotu pozwu z uwagi na braki formalne w postaci nieokreślenia daty wymagalności roszczenia dochodzonego pozwem, oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Pozwany oświadczył, że otrzymał darowiznę w wysokości 60.000,00 zł, że otrzymał od powódki i M. O. (1) darowiznę w postaci nieruchomości, na której miała stanąć hala, że powódka była przy rozmowach na temat budowy hali na darowanej nieruchomości. Zaprzeczył, że darowizna kwoty 60.000,00 zł miała zostać uczyniona w tajemnicy przed powódką, bez jej wiedzy i zgody. Podniósł zarzut przedawnienia roszczenia w przypadku uznania zasadności roszczenia z art. 37 k.r.o.
W uzasadnieniu wskazał, że darowizna pieniężna na rzecz pozwanego nie była uczyniona w tajemnicy przed powódką, albowiem osobiście uczestniczyła ona w rozmowach na temat darowizny nieruchomości pod budowę hali, jak też wyraziła zgodę i przekazała wraz z M. O. (1) nieruchomość. Pozwany każdorazowo uznawał, że powódka ma pełną wiedzę o darowiźnie pieniędzy na jego rzecz i że jest to zgodne z jej wolą, tym bardziej, że M. O. (2) miała świadomość, iż budowanie hali pochłonie duże pieniądze, których pozwany nie posiadał, a miał je mieć od ojca. Powódka prowadziła wspólne gospodarstwo z M. O. (1), zajmowała się interesami firmy, pomagała w dużej mierze M. O. (1) w jej prowadzeniu i posiadali wspólny rachunek bankowy, a do pozostałych miała swobodny dostęp. Zdaniem pozwanego przyjął on darowiznę działając w dobrej wierze.
W piśmie procesowym z 16 października 2023 roku powódka wskazała, że do ok. 2014 roku razem z mężem prowadzili zgodne i wspólne gospodarstwo domowe, a także przedsiębiorstwo. Do tego czasu większość decyzji podejmowali wspólnie, w tym decyzje o darowiźnie nieruchomości i środków finansowych na rzecz syna V.. W 2014 roku powódka wyjechała do Australii do syna X., a po powrocie była już odseparowana od spraw firmowych, a pożycie małżeńskie z M. O. (1) uległo znacznemu pogorszeniu. Napięcie nasiliło się gdy M. O. (2) wprost sprzeciwiała się kolejnym darowiznom, jak również zaciągnięciu kredytu przez męża na budowę hali na gruncie V. O.. Powódka ponownie wyjechała do Australii. Do 2013 roku powódka zgadzała się na dokonywanie darowizn z majątku wspólnego na rzecz V. O. gdy dokonano darowizny nieruchomości oraz 60.000,00 zł. Po tej dacie nie wyrażała zgody na żadne darowizny, a strony pozostawały w konflikcie. Konflikt doprowadził do tego, że M. O. (1) jeszcze w czasie trwania małżeństwa wyzbył się całego majątku na rzecz V. O. i U. O.. Darowizna na rzecz V. O. została dokonana już w okresie trwania konfliktu między małżonkami, a V. O. doskonale o tym wiedział.
Postanowieniem z 12 grudnia 2023 roku Sąd połączył sprawę ze sprawą o sygn. akt I C 340/23 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i zarządził prowadzić je pod sygn. akt I C 340/23.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Powódka M. O. (2) i M. O. (1) byli małżeństwem od dnia 29 czerwca 1996 roku. Początkowo zgodnie prowadzili gospodarstwo domowe i przedsiębiorstwo oraz wychowywali synów M. O. (1) tj pozwanych U. O. i V. O. oraz wspólnego syna X. O.. W małżeństwie panował ustrój wspólności majątkowej.
bezsporne
W czasie trwania związku małżeńskiego małżonkowie wspólnie dokonali darowizny nieruchomości na rzecz pasierba powódki V. O., a także każde z nich oddzielnie, ale za zgodą drugiego współmałżonka, darowało mu środki pieniężne w wysokości po 30.000,00 zł. Powódka nie wyrażała już więcej zgód na dokonywanie darowizn, co wywoływało konflikty między małżonkami. Pozwani byli świadomi, że stosunki między M. O. (2) a M. O. (1) są napięte, że jest między nimi konflikt.
dowody:, protokoły rozpraw ze spraw sądowych między M. O. (2) a M. O. (1) – k. 34-42, 49-55, 58-68, zeznania powódki na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 roku 00:15:02, 00:16:03, 00:18:41 oraz na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 roku 00:13:12, zeznania V. O. na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 roku 00:54:37, 00:58:34, zeznania świadka X. O. na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:05:17 – 00:26:10 - k.211v-212v, zeznania świadka M. O. (1) na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:45:13,
W roku 2014 między małżonkami M. O. (2) i M. O. (1) konflikt się zaostrzył. Powódka wyjechała w 2013 roku do syna X. O. do Australii, a po powrocie w 2014 roku była już odseparowana od spraw firmy, a jej pożycie małżeńskie uległo pogorszeniu. Konflikt między małżonkami nasilił brak zgody powódki na finansowanie inwestycji syna M. O. (1) tj V. O., polegającej na budowie hali na jego gruncie. Nie wyrażała ona zgody na kolejne darowizny oraz na zaciągnięcie kredytu przez męża na przedmiotową budowę. Ponownie wyjechała do syna do Australii.
M. O. (1) złożył do Sądu Rejonowego w Człuchowie pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami, ale w wyroku z 30 listopada 2017 roku Sąd oddalił powództwo.
Małżeństwo M. O. (2) i M. O. (1) zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w Słupsku z 13 kwietnia 2022 roku wydanym w sprawie o sygn. akt I (...). Sąd orzekł, że winę za rozkład pożycia ponosi M. O. (1).
dowody: poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika występującego w sprawie kopia wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 13 kwietnia 2022 roku – k. 7, poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika występującego w sprawie kopia wyroku Sądu Rejonowego w Człuchowie z 30 listopada 2017 roku – k. 8, poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika występującego w sprawie kopia dokumentu potwierdzającego otrzymanie wizy przez powódkę – k. 33, zeznania powódki na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 roku 00:16:03, 00:18:41 oraz na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 roku 00:06:42, 00:12:55, zeznania V. O. na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 roku 00:58:34, zeznania świadka X. O. na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:05:17 – 00:26:10 - k.211v-212v, zeznania świadka M. O. (1) na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:35:59, 00:45:13,
W czasie trwania małżeństwa M. O. (1) wyzbył się prawie całego majątku na rzecz syna V. O. i U. O.. M. O. (1) dokonał bez zgody M. O. (2) następujących darowizn na rzecz synów:
a. 3 lipca 2015 roku – 40.000,00 zł na rzecz V. O.,
b. 19 listopada 2015 roku – 60.000,00 zł na rzecz V. O.,
c. 22 października 2016 roku – 40.000,00 zł na rzecz V. O.,
d. 1 marca 2018 roku – 56.000,00 zł na rzecz U. O.,
e. 25 kwietnia 2018 roku – 50.000,00 zł na rzecz V. O..
dowody: potwierdzenie przelewu – k. 6, pismo Naczelnika US w Z. z załącznikami w postaci kserokopii zgłoszeń dot. darowizn otrzymanych przez V. O. i U. O. – k. 173-189, dokumenty w sprawie I C 341/23: potwierdzenie przelewu – k. 5, dokumenty w sprawie I C 342/23: potwierdzenie przelewu – k. 6, dokumenty w sprawie I C 343/23: potwierdzenie przelewu – k. 5, dokumenty w sprawie I C 344/23: potwierdzenie przelewu – k. 6, zeznania powódki na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 roku 00:16:03, 00:18:41 oraz na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 roku 00:06:42, 00:12:55, zeznania V. O. na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 roku 00:58:34, zeznania świadka X. O. na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:05:17 – 00:26:10 - k.211v-212v, zeznania świadka M. O. (1) na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:35:59, 00:45:13, 00:49:47
Powódka dowiedziała się o dokonanych darowiznach na rzecz V. O. w toku postępowania o ustanowienie rozdzielności majątkowej przed Sądem Rejonowym w Człuchowie. Po rozwodzie M. O. (2) i M. O. (1) pogorszyły się relacje M. O. (1) z jego synami V. i U., wtedy też powódka dowiedziała się o wszystkich dokonanych przez M. O. (1) darowiznach oraz ich wysokości. Po powzięciu informacji o dokonanych darowiznach powódka M. O. (2) zwróciła się do pozwanych U. O. i V. O. o zwrot na jej rzecz połowy kwot otrzymanych od M. O. (1) tytułem darowizn. Pozwani nie odpowiedzieli na wezwania.
dowody: poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika występującego w sprawie kopia wezwania do zapłaty – k. 9, zeznania powódki na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 roku 00:07:54, zeznania świadka M. O. (1) na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:35:59, 42:43, zeznania świadka X. O. na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:05:17, 00:07:23
Sąd zważył co następuje:
W ocenie Sądu wszystkie roszczenia strony powodowej zasługują na uwzględnienie w całości.
W przedmiotowych sprawach powódka – M. O. (2) występując z powództwem przeciwko pozwanym U. O. i V. O. domagała się zasądzenia na jej rzecz połowy dokonanych przez jej byłego męża M. O. (1) darowizn uczynionych na rzecz jego synów U. O. i V. O.. Powódka wskazywała, że między małżonkami panował ustrój wspólności ustawowej, natomiast ona nie miała wiedzy o darowiznach, ani nie wyrażała na nie zgody. M. O. (2) powoływała się na przepis art. 37 § 1 pkt 4 k.r.o., zgodnie z którym zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.
Pozwani w odpowiedziach na pozwy wskazywali, że darowizny nie były uczynione w tajemnicy przed powódką, a jeżeli M. O. (1) w ten sposób postąpił to oni nie mieli wiedzy w tym zakresie. Powoływali się na dobrą wiarę po ich stronie, a także podnosili zarzuty przedawnienia roszczeń z darowizn dokonanych w 2015 i 2016 roku. Pełnomocnik pozwanych wskazywał również, że powódce nie przysługuje legitymacja czynna do wytoczenia powództwa w sprawie, ponieważ jego zdaniem żądanie zwrotu połowy poczynionych darowizn powinno mieć miejsce podczas podziału majątku wspólnego.
W niniejszej sprawie nie była kwestią sporną okoliczność, że M. O. (1), mąż powódki, w czasie trwania małżeństwa i wspólności ustawowej dokonał na rzecz swoich synów (pasierbów powódki) U. O. i V. O. darowizn, które zostały opisane w pozwach. Nie był również kwestionowany fakt, że przedmioty darowizn pochodziły z majątku wspólnego powódki i jej męża. Niewątpliwe kwestią sporną była okoliczność, czy darowizny na które powołała się powódka były dokonane za jej wiedzą i zgodą. Sąd ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości co do tego, że darowizny zostały dokonane przez M. O. (1) bez wiedzy oraz bez zgody jego ówczesnej małżonki M. O. (2), z którą przez cały czas trwania małżeństwa pozostawał w ustroju wspólności ustawowej. Zeznania powódki są stanowcze, wiarygodne, logiczne i poparte pozostałym materiałem dowodowym. Wskazują na to zarówno zeznania świadków w niniejszej sprawie, jak również zapisy wyjaśnień i zeznań zawarte w protokołach rozpraw w innych postępowaniach sądowych toczących się między M. O. (2) a M. O. (1). Zarówno z zeznań U. O. jak i V. O. wynika, że nie rozmawiali z powódką na temat darowizn, nie mieli z nią kontaktu. Również X. O. zeznał, że o darowiznach dowiedział się od matki, a potwierdził to ojciec (dowód: zeznania U. O. na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 roku 00:29:26, zeznania V. O. na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 roku 00:54:16, 00:59:13 zeznania U. O. na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 roku 00:24:28, 00:40:29, zeznania X. O. na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:05:17, 00:07:23, 00:17:04). Z zeznań świadków X. O. i M. O. (1) wynika również, że powódka sprzeciwiała się wprost na kolejnym darowiznom dla V., co było powodem awantur, konfliktu pomiędzy nią a mężem (dowód: zeznania X. O. na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:07:23, zeznania M. O. (1) na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:35:59, 00:45:13). M. O. (1) zeznał, że nie mówił powódce o darowiznach bo byłaby wojna (dowód: zeznania M. O. (1) na rozprawie w dniu 17 stycznia 2025 roku 00:35:59). Wskazać należy, że Sąd nie znalazł żadnych podstaw aby odmówić wiary zeznaniom świadków, a zeznania stron i świadków uzupełniają się tworząc logiczną całość. Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy brak jest jakichkolwiek podstaw aby uznać, że powódka wiedziała o przedmiotowych darowiznach. Okoliczności tej w żaden sposób pozwani nie wykazali, a to na nich ciążył obowiązek udowodnienia, że darowizny były wykonane za jej zgodą (art. 6 k.c.). Przyznać należy racje stronie powodowej, że oświadczenie woli w tym zakresie powinno być wyraźne i jednoznaczne, nie może budzić wątpliwości.
W ocenie Sądu niezasadny jest zarzut strony pozwanej o braku legitymacji powódki z uwagi na fakt, że powinna ona swoich roszczeń dochodzić w podziale majątku wspólnego. Zdaniem Sądu w przypadku gdy jeden z małżonków dokonał darowizny z majątku wspólnego bez zgody drugiego małżonka to czynność taka jest dotknięta nieważnością, wówczas małżonkowi przysługuje możliwość dochodzenia swoich roszczeń o zwrot tych środków w podziale majątku (co podnosiła strona pozwana), ale też jest możliwe dochodzenie swoich roszczeń bezpośrednio od obdarowanego poza postępowaniem o podział majątku.
Nie budzi wątpliwości, że zgody drugiego małżonka wymaga darowizna z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych (art. 37§ 1 pkt 4 k.r.io.. Ponieważ każda umowa darowizny dokonana z majątku wspólnego prowadzi do jego uszczuplenia, to co do zasady do dokonania każdej umowy darowizny w rozumieniu art. 888 k.c. wymagana jest zgoda małżonka, poza wyjątkiem odnoszącym się do drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych (por. M. Domański, J. Słyk (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. 11, 2024).
Zgoda małżonka na dokonanie czynności może być wyrażona przed czynnością, w trakcie, a także po dokonaniu czynności prawnej (potwierdzenie). Ostatnia opcja dotyczy wyłącznie umów. Umowa dokonana bez zgody małżonka jest czynnością prawną niezupełną (kulejącą, negotium claudicans), wytwarza ona "swoisty stan tymczasowości" ( T. Mróz, Zgoda, s. 196). W konsekwencji ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka ( por. M. Załucki (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, wyd. 1, 2023). Sankcją wynikającą z art. 37 § 1 k.r.o. dla czynności prawnej dokonanej bez zgody współmałżonka jest nieważność czynności prawnej.
Podkreślić należy, że skoro powódka nie była świadoma dokonywanych darowizn, nie wyraziła na nie zgody, a po dowiedzeniu się o nich wyraźnie się im sprzeciwiła i wzywała pozwanych o zwrot połowy ich wartości, uznać należy, że darowizny były czynnościami prawnymi dokonanymi bez wymaganej zgody współmałżonka, co zaś prowadzi do nieważności umów darowizny. Powódce przysługuje więc roszczenie o zwrot w oparciu o przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, a zarzut braku legitymacji, jak powyżej wskazano, nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie podstawą roszczeń powódki są przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Zgodnie z art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Powszechnie przyjmuje się, że nienależne świadczenie jest tylko szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia, gdzie wzbogacenie uzyskiwane jest na drodze świadczenia zubożonego ( tak m.in. wyr. SA w Warszawie z 5.6.2018 r., VI ACa 1653/16, Legalis; wyr. SA w Warszawie z 7.6.2018 r., V ACa 495/17, Legalis; wyr. SA w Gdańsku z 10.7.2019 r., V ACa 537/18, Legalis ). Jedną z przesłanek uznania świadczenia za nienależne stanowi condictio sine causa , czyli przesłanka nieważności czynności prawnej zobowiązującej do tego świadczenia. Obejmuje ona sytuacje, gdy czynność prawna zobowiązująca do spełnienia świadczenia była w chwili jego spełnienia nieważna i nie stała się ważna w chwili jego wykonania. Poza zakresem omawianej kondykcji pozostają zatem wszelkie przypadki, gdy czynność prawna była wprawdzie nieważna, ale została następnie konwalidowana. Jak wskazuje SA w Krakowie w wyr. z 16.9.2014 r. ( I ACa 729/14, Legalis), nieważność czynności prawnej uzasadnia obowiązek zwrotu nienależnych świadczeń na podstawie art. 410 k.c. ( por. M. Załucki (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 4, 2024).
W ocenie Sądu nie był również zasadny zarzut dotyczący przedawnienia. Roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, czyli sytuacji, gdy ktoś uzyskał korzyść majątkową bezpodstawnie kosztem innej osoby, ulegają przedawnieniu na zasadach ogólnych określonych w art. 118 Kodeksu cywilnego. Wskazać należy, że pierwsza darowizna miała miejsce 19 listopada 2015 roku. Z godnie z aktualnym brzmieniem art. 118 k.c. jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata . Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata . Wskazać jednak należy, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy Kodeks Cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2018, poz. 1104, wejście w życie z dniem 9 lipca 2018 roku) jeżeli zgodnie z ustawą zmienianą w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, termin przedawnienia jest krótszy niż według przepisów dotychczasowych (w dniu zawarcia umów okres ten wynosił 10 lat), bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Jeżeli jednak przedawnienie, którego bieg terminu rozpoczął się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nastąpiłoby przy uwzględnieniu dotychczasowego terminu przedawnienie wcześniej, to przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od momentu, w którym roszczenie stało się wymagalne, czyli od chwili, gdy osoba pokrzywdzona dowiedziała się o bezpodstawnym wzbogaceniu i wezwała do zwrotu nienależnej korzyści. Niewątpliwe M. O. (2) dowiedziała się o dokonanych darowiznach na rzecz V. O. w toku postępowania o ustanowienie rozdzielności majątkowej przed Sądem Rejonowym w Człuchowie, a o kolejnych darowiznach już po postępowaniu w sprawie o rozwód. Nie budzi jednak wątpliwości, że pierwsza darowizna miała miejsce w listopadzie 2015 r., a okres przedawnienia należy liczyć od dnia wejścia w życie ww. ustawy o zmianie ustawy k.c. tj od dnia 9 lipca 2018 roku w związku z czym w dniu wniesienia przedmiotowych pozwów nie upłynął jeszcze termin przedawnienia roszczeń.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że dokonanie darowizn środków finansowych przez M. O. (1) na rzecz pozwanych bez zgody powódki było nieważne, a roszczenia nie uległy przedawnieniu. Brzmienie przepisu art. 37 § 1 pkt 4 k.r.o. jest jednoznaczne. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że celem umów było nie tylko wsparcie synów, ale również pokrzywdzenie powódki i pozbawienie jej majątku. Zgodnie z art. 43 ust 1 k.r.o. małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, w związku z czym powódce należy się równowartość jej udziału, jaki przysługiwałby jej w darowanych środkach finansowych. W związku z powyższym w związku z darowizną z dnia 3 lipca 2015 roku – 40.000,00 zł na rzecz V. O., powódce należy się połowa tej wartości tj.20.000 zł., w związku z darowizną z dnia 19 listopada 2015 roku – 60.000,00 zł na rzecz V. O., powódce należy się połowa tej wartości tj.30.000 zł., w związku z darowizną z dnia 22 października 2016 roku – 40.000,00 zł na rzecz V. O., powódce należy się połowa tej wartości tj.20.000 zł., w związku z darowizną z dnia 1 marca 2018 roku – 56.000,00 zł na rzecz U. O. powódce należy się połowa tej wartości tj. 28.000 zł., w związku z darowizną z dnia 25 kwietnia 2018 roku – 50.000,00 zł na rzecz V. O. powódce należy się połowa tej wartości tj. 25.000 zł.,
W każdej z połączonych spraw Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., z którego wynika, iż obowiązek poniesienia kosztów sądowych ciąży na stronie przegrywającej sprawę. Do kosztów niezbędnych po stronie powodowej w każdej sprawie zaliczono: opłatę od pozwu, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i koszty zastępstwa procesowego - zgodnie z § 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.