Zarządzenie z 31 grudnia 2025, sygn. IV P 38/25

Sygn. akt: IV P 38/25

UZASADNIENIE
wyroku z dnia 12 grudnia 2025 r.
Sądu Rejonowego w Jarosławiu Wydziału IV Pracy

Bezspornym w sprawie jest:

Powódka K. K. zatrudniona jest w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w J. na podstawie umowy o pracę. Obecnie jest inspektorem
w D. Świadczeń Rodzinnych. Zakres czynności został ustalony zgodnie
z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy na kartach: 6-8 i 47-52.

W całej Polsce wprowadzono rządowy program „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej
w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027”, na mocy którego pracownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej otrzymują dodatek motywacyjny w kwocie 1000 zł brutto miesięcznie.

Sąd zważył co następuje:

Stosownie do brzmienia art. 77 § 1 k.p.: „Wynagrodzenie za pracę powinno być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy
i kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także uwzględniało ilość
i jakość świadczonej pracy”. Zgodnie zaś z paragrafem 2 przywołanego artykułu: „W celu określenia wynagrodzenia za pracę ustala się, w trybie przewidzianym
w art. 77 ¹ -77 ³, wysokość oraz zasady przyznawania pracownikom stawek wynagrodzenia za pracę określonego rodzaju lub na określonym stanowisku,
a także innych (dodatkowych) składników wynagrodzenia, jeżeli zostały one przewidziane z tytułu wykonywania określonej pracy”.

Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej: „Rada Ministrów może przyjąć rządowy program dofinansowania wynagrodzeń oraz kosztów składek od tych wynagrodzeń pracowników określonych w tym programie, zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego lub na ich zlecenie”. Ustęp 4 przewiduje, że: „Dofinansowanie wynagrodzeń, o którym mowa w ust. 3, może być wypłacane także w formie dodatku motywacyjnego”.

W realiach rozpoznawanej sprawy istotnym aktem jest uchwała nr 62 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia rządowego programu „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027.

W załączniku do uchwały w punkcie III wskazano, że:

„Program jest adresowany do pracowników zatrudnionych w ramach stosunku pracy w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w art. 6 pkt 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Program ma na celu wsparcie pracowników realizujących zadania z zakresu pomocy społecznej w następujących jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej:

− ośrodkach pomocy społecznej,

− powiatowych centrach pomocy rodzinie,

− centrach usług społecznych − w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia
19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz. U. poz. 1818),

− domach pomocy społecznej,

− placówkach specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego,

− ośrodkach interwencji kryzysowej,

− ośrodkach wsparcia, w tym: - ośrodkach wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi (w tym środowiskowych domach samopomocy), - dziennych domach pomocy, - domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, - schroniskach dla osób bezdomnych, - schroniskach dla osób bezdomnych
z usługami opiekuńczymi, - klubach samopomocy”.

Wysokość dodatku motywacyjnego określa punkt V ustęp 1 załącznika, wedle którego: „W ramach Programu przewiduje się dodatek motywacyjny
w wysokości 1000 zł brutto w okresie od dnia 1 lipca 2024 r. do dnia 31 grudnia 2027 r.”.

Istota sporu będącego przedmiotem niniejszego postępowania sprowadza się do oceny, czy powódka w ramach wykonywanych obowiązków służbowych realizuje zadania z zakresu pomocy społecznej. Zapoznanie się z zakresem czynności powódki prowadzi do jednoznacznego przekonania, że owszem, realizuje zadania z zakresu pomocy społecznej, a w konsekwencji należy się jej dodatek motywacyjny w wysokości po 1000 zł brutto za każdy z trzech miesięcy dochodzonych pozwem (styczeń, luty i marzec 2025 r.).

Nie ulega wątpliwości, że powódka zatrudniona jest w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w J., a więc jak wskazuje sama nazwa – w instytucji działającej na rzecz rodzin i osób wymagających wsparcia. Zakres obowiązków pracowników pomocy społecznej jest bardzo szeroki i nie sprowadza się wyłącznie do stosowania jednego aktu prawnego, lecz udzielanie świadczeń odbywa się
w oparciu o całe spektrum różnego rodzaju ustaw i aktów niższego rzędu. Uzależnianie prawa do dodatku motywacyjnego wyłączenie w oparciu o akt prawny na mocy którego wydane są decyzje administracyjne przez pracowników ośrodka pomocy społecznej raziłoby swoją sztucznością oraz nieuzasadnionym, wręcz przypadkowym premiowaniem poszczególnych pracowników, przy jednoczesnym pokrzywdzeniu pozostałych.

Dokonując interpretacji użytego w załączniku do uchwały nr 62 pojęcia „zadania z zakresu pomocy społecznej” należy mieć na uwadze względy funkcjonalne i nadać temu odpowiednio szerokie znaczenie, które uwzględniać będzie wykonywanie wszelkich zadań pracowniczych w ramach ośrodka pomocy społecznej na rzecz uprawnionych beneficjentów. W racjonalnym ujęciu nie ma bowiem znaczenia w oparciu o jaki akt prawny dany pracownik przyznaje świadczenia socjalne sensu largo, lecz istotny jest cel, dla którego prawodawca zdecydował się wprowadzić dane świadczenie. Pomoc społeczna jest bowiem instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu wspieranie osób i rodzin
w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, z którymi nie są w stanie sobie poradzić, wykorzystując własne możliwości i uprawnienia. Pomoc społeczna ma za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w godnych warunkach. Pozwala także zapobiegać trudnym sytuacjom życiowym, wspierając ich przy usamodzielnieniu się oraz integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny
w formie finansowej, rzeczowej oraz w formie usług. (...) świadczeń pomocy społecznej wspiera finansowo osoby i rodziny o niskich dochodach oraz pozbawione dochodu.

Przy ocenie zagadnienia będącego przedmiotem niniejszego postępowanie nie można było stracić z pola widzenia okoliczności, że znacząca część pracowników pomocy społecznej posiada wykształcenie wyższe, w tym kwalifikacje specjalistyczne oraz pozyskiwane przez okres wielu lat, tzw. specjalizacje w zawodach pomocowych. a wymagany w tych zawodach poziom kompetencji własnych i umiejętności interpersonalnych jest nieporównywalny
z innymi zawodami. Odbiorcami świadczeń socjalnych są bowiem często osoby
o ograniczonych kompetencjach, którym pracownik ośrodka pomocy społecznej musi udzielić krok po kroku szczegółowej instrukcji, niejednokrotnie wręcz wypełnić za wnioskodawców wszelkie dokumenty.

Rygor natychmiastowej wykonalności nadany został zgodnie z dyspozycją art. 477 ² § 1 k.p.c.

Odnosząc się do kosztów procesu wskazać należy, że zachodzą podstawy
o nieobciążania nimi pozwanego pracodawcy, albowiem zaprezentowana przez niego postawa procesowa nie cechowała się oportunizmem, zaś zaniechanie wypłaty dodatku motywacyjnego nie wynikało z dowolnego uznania pracodawcy, lecz było konsekwencją narzuconego stanowiska ze strony Wydziału Polityki Społecznej (...) Urzędu Wojewódzkiego.