Wyrok z 8 stycznia 2026, sygn. IV U 1/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

dnia 8 stycznia 2026 r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy , IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w osobie SSR Magdaleny Piątkowskiej

po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym

sprawy z odwołania U. C.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 30 października 2023 r., znak: (...)

o jednorazowe odszkodowanie z tytułu choroby zawodowej

I oddala odwołanie,

II zasądza od U. C. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. kwotę 360 zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty.

UZASADNIENIE

Powód U. C. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. z dnia 30 listopada 2023 roku, którą organ rentowy przyznał powodowi prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu choroby zawodowej w wysokości należności za 20% uszczerbku na zdrowiu. W uzasadnieniu swojego stanowiska powód podniósł, iż stopień zaawansowania zmian chorobowych w jego organizmie uzasadnia ustalenie rzeczonego uszczerbku w wymiarze 60%. Strona wskazała, iż w ostatnim czasie nastąpiła eskalacja dolegliwości w postaci uporczywego kaszlu oraz duszności, co skutkuje istotnymi trudnościami w oddychaniu. Powyższe objawy w sposób znaczący ograniczają codzienną egzystencję powoda i stanowią bezpośrednie następstwo postępującej choroby zawodowej w postaci - pylicy azbestowej płuc. Zdaniem powoda, biorąc pod uwagę dynamikę rozwoju schorzenia, nieodwracalny charakter zmian w organizmie, współistniejący zły stan zdrowia psychicznego oraz niepomyślne rokowania na przyszłość, stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu winien zostać określony na poziomie 60%.

W odpowiedzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powołano podstawę prawną decyzji oraz wskazano, iż decyzję oparto na ustaleniu dokonanym przez Komisję Lekarską ZUS, iż uszczerbek na zdrowiu powoda wynosi 20%.

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:

Powód U. C. w pracy zawodowej narażony był na działanie pyłów zwłókniających w stężeniach przekraczających Najwyższe Dopuszczalne Stężenie ((...)). W wyniku przeprowadzonego w dniu 8 lutego 2023 roku badania kontrolnego w Poradni Medycyny Pracy u powoda zdiagnozowano pylicę azbestową płuc 1/2t/t. Następnie, Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 17 sierpnia 2023 roku stwierdzono u powoda chorobę zawodową - pylicę płuc. Komisja lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 23 października 2023 roku ustaliła, że stały uszczerbek na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową wynosi 20%. Wobec powyższego, Decyzją z dnia 30 października 2023 roku ZUS przyznał powodowi jednorazowe odszkodowanie z tytułu stałego uszczerbku na zdrowiu będącego następstwem choroby zawodowej w wysokości 25.380,00 zł tj. 20 x 1.269,00 za każdy procent stałego uszczerbku na zdrowiu.

Powód nie pozostaje pod stałą opieką pulmonologiczną. Leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego. Zgłasza wzmożoną męczliwość, w tym podczas chodzenia, a duszność występuje u niego zwłaszcza w okresach zmian pogodowych. Powód był palaczem tytoniu przez okres około 16 lat. W październiku 2023 roku przeszedł zabieg operacyjny z powodu guza nerki prawej, zaś badanie histopatologiczne potwierdziło rozpoznanie raka jasnokomórkowego nerki. W grudniu 2023 roku rozpoznano u niego zakażenie covid-19.

Wysokość uszczerbku na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową wynosi 20%. W aktualnym stanie klinicznym u powoda nie stwierdza się zmian osłuchowych nad polami płucnymi ani cech upośledzenia wydolności układu oddechowego. Nie odnotowano objawów dusznicy spoczynkowej, sinicy, kaszlu ani zaburzeń toru ruchu. Radiogram klatki piersiowej z dnia 4 marca 2024 roku wykazał obecność ograniczonych zacienień nieregularnych. Jednocześnie parametry wydolności oddechowej, w tym wyniki gazometrii krwi arterializowanej, mieszczą się w normie, co pozwala uznać wydolność oddechową za prawidłową.

Postać pylicy płuc charakteryzująca się niewielkimi zmianami radiologicznymi przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowej sprawności układu oddechowego nie daje podstaw do ustalenia uszczerbku na zdrowiu w wymiarze wyższym niż 20%. Podkreślić należy, iż subiektywne poczucie choroby oraz zgłaszana niedyspozycja psychofizyczna powoda nie są tożsame z obiektywnym, faktycznym występowaniem stanu chorobowego w stopniu rzutującym na zwiększenie rzeczonego uszczerbku.

Dowód:

akta ZUS – w załączeniu

Opinia biegłej sądowej pulmonolog k. 27-29

Opinia uzupełniająca biegłej sądowej pulmonolog k. 59

Opinia biegłej sądowej onkolog k. 43-45

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:

Odwołanie podlegało oddaleniu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż ustalając stan faktyczny w sprawie Sąd oparł się na dowodach z dokumentów, w tym z akt organu rentowego i dokumentacji medycznej powoda. Ponadto stwierdzenie okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy wymagało wiadomości specjalnych i musiało znaleźć oparcie w dowodach z opinii biegłych.

Istota niniejszego sporu sprowadzała się do kwestii ustalenia uszczerbku na zdrowiu powoda wyłącznie w zakresie spowodowanym chorobą zawodową – pylicą płuc. Zaznaczenie tego jest konieczne wobec licznych innych schorzeń powoda ( m.in. nadciśnienie tętnicze, nowotwór, przebyty O.-19) i nawyków( palenie papierosów) mających wpływ na stan jego organizmu.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30.10.2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych ubezpieczonemu, który wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie. A zatem wysokość odszkodowania uzależniona jest od uszczerbku na zdrowiu, bez zastosowania kryteriów jego oceny wskazanych w uzasadnieniu odwołania jak pogorszenie komfortu życia, czy inna krzywda, która dotknęła powoda na skutek choroby zawodowej. Do realizacji roszczeń z takich przesłanek otwierają drogę przepisy prawa cywilnego związane z dochodzeniem zadośćuczynienia.

Za stały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy. Za długotrwały uszczerbek na zdrowiu uważa się takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu na okres przekraczający 6 miesięcy, mogące ulec poprawie. Zaś oceny stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową dokonuje się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Wysokości stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu ustala się według załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18.12.2002r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stałym lub długotrwałym uszczerbku na zdrowiu, trybu postępowania przy ustalaniu tego uszczerbku oraz postępowania o wypłatę jednorazowego odszkodowania.

Jak wynika z opinii biegłej sądowej pulmonolog i opinii biegłej sądowej onkolog długotrwały uszczerbek na zdrowiu powoda prawidłowo został oceniony przez lekarza orzecznika i Komisję Lekarską ZUS w związku z chorobą zawodową na 20%.

W opiniach biegłe dokonały rzetelnej i wnikliwej analizy stanu zdrowia powoda, zawarły pełne i jasne uzasadnienia, które dodatkowo rozszerzyła biegła pulmonolog na skutek zastrzeżeń powoda. Należy wskazać, iż biegły sądowy obowiązany jest orzekać zgodnie z wiedzą medyczną, posiadanymi kwalifikacjami i obowiązującymi przepisami.

Dlatego, zdaniem Sądu, sporządzonym opiniom nie można odmówić rzetelności i fachowości co do medycznej oceny stanu zdrowia powoda. Podkreślić należy, że Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Zgodnie zaś z utrwalonym w tej mierze poglądem Sądu Najwyższego - opinie biegłych lekarzy mogą być oceniane przez Sąd wyłącznie przez pryzmat ich zgodności z zasadami logicznego myślenia, doświadczenia życiowego oraz wiedzy powszechnej, wystarczające dla uznania bądź nie uznania opinii biegłego za przekonywującą (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2005r., II CK 572/04, Lex nr 151656). Opinia biegłego sądowego podlega ocenie przy zastosowaniu art. 233 § 1 k.p.c. – na podstawie właściwych dla jej przymiotów kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażanych w niej wniosków.

Dlatego też Sąd podzielił dokonane w opiniach ustalenia i przyjął je za podstawę swojego orzeczenia ustalając, iż uszczerbek na zdrowiu powoda w związku z chorobą zawodową wynosi 20%.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. odwołanie oddalono.

Orzeczenie o kosztach Sąd oparł na przepisie art. 98 k.p.c., według którego strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Stąd Sąd zasądził od powoda na rzecz (...) Ubezpieczeń Społecznych (...) w C. kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.