Uzasadnienie z 9 stycznia 2026, sygn. XI GC 677/24

UZASADNIENIE

Powódka M. P. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) Publicznego Szpitala (...) w S. kwoty 53 006,90 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od 28 marca 2023 roku do dnia zapłaty. Nadto wniosła o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych.

Nakazem zapłaty z dnia 15 lipca 2024 r. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwany wniósł sprzeciw od ww. nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Pozwany m.in. zakwestionował roszczenie powoda co do zasady jak i wysokości, podnosząc zarzut prawidłowego ustalenia należnego powódce wynagrodzenia, a także braku legitymacji biernej po stronie pozwanego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powódka M. P. zawarła z pozwanym (...) Publicznym Szpitalem (...) w S. (dalej jako (...)) umowę o udzielanie świadczeń zdrowotnych z 30 maja 2022 roku na czas określony od 15 czerwca 2022 roku do 30 kwietnia 2024 roku. Mocą umowy (...) powierzyło powódce udzielanie świadczeń zdrowotnych z zakresu chirurgii naczyniowej, ogólnej i angiologii w Klinice (...), Ogólnej i Angiologii, w tym w Poradni macierzystej oraz Izbie Przyjęć zgodnie z harmonogramem udzielania świadczeń zdrowotnych przedłożonym przez (...) w Narodowym Funduszu Zdrowia, w celu zapewnienia niezbędnego zakresu świadczeń i całodobowej opieki nad chorymi.

Z tytułu wykonania umowy powódka otrzymywać miała wynagrodzenie w wysokości określonej w załącznikach nr 1 i 2 do umowy, stanowiących jej integralną część (§ 14 ust. 1). W przypadku zaistnienia zmian nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy, a w szczególności zmian zasad finasowania świadczeń medycznych przez ich płatników w kolejnym roku obowiązywania umowy łączącej u.z. z płatnikiem lub innych zmian organizacyjnych mających wpływ na koszty funkcjonowania jednostki w której p.z. wykonuje umowę, każda ze stron zobowiązuje się na uzasadniony wniosek drugiej strony przystąpić do renegocjowania niniejszej umowy (§ 14 ust. 2).

Powódka zobowiązana była do wystawiania rachunku obejmującego wynagrodzenie za wykonane w danym miesiącu świadczenia medyczne w terminie do 7-go dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu udzielania świadczeń, jednak nie wcześniej niż ostatniego dnia miesiąca, w którym były udzielane świadczenia zdrowotne (§ 15 ust. 1). Wynagrodzenie miało być płatne w terminie 7 dni od daty złożenia prawidłowo wystawionego rachunku, potwierdzonego przez lekarza kierującego oddziałem na osobnej liście, specyfikującej wysokość miesięcznego wynagrodzenia dla wszystkich członków zespołu (§ 15 ust. 2). Z kolei wynagrodzenie ryczałtowe za świadczenia zdrowotne oraz za dyżury medyczne miało być płatne w terminie 7 dni od daty złożenia prawidłowo wystawionego rachunku (§ 15 ust. 3).

W § 11 pkt. 4 umowy postanowiono, że w przypadku przekroczenia rocznego limitu wyznaczonego powódce przez (...) w zakresie chirurgii naczyniowej, powódka będzie zobowiązana niezwłocznie na piśmie powiadomić o tym fakcie (...), a dalsza realizacja świadczeń miała odbywać się wyłącznie na podstawie decyzji (...).

Dowód:

- oferta k.284-289,

- pismo z dnia 21 kwietnia 2021 r. k.296,

- protokół z przebiegu prac komisji w konkursie ofert wraz z korespondencją k.297-311,

- umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych nr (...) k. 188-194,

- umowy i aneksy zawarte z innymi lekarzami z (...) Publicznym Szpitalem (...) w S. k.24-187, 203-229, faktury k.249-266,268-269,

- zeznania świadka P. G. (1) k.356-368,

- zeznania świadka P. R. k.368-369,

- zeznania świadka E. M. (1) k.369-370,

- zeznania powódki 371.

Zgodnie z załącznikiem nr 1 do umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych nr (...) podziału świadczeń pieniężnych należnych lekarzom Kliniki (...), Ogólnej i Angiologii oraz Zakładu (...) za realizację świadczeń zdrowotnych, o których mowa w § 1 umowy, miał dokonywać Lekarz Kierujący Kliniką (ust. 1).

Podstawą do wyliczenia świadczenia pieniężnego, o jakim mowa w ust. 1 załącznika, jest 17% wartości procedur powiązanych z hospitalizacją pacjentów oraz 45% wartości procedur ambulatoryjnych zakontraktowanych przez (...) z Narodowym Funduszem Zdrowia lub innym płatnikiem na lata 2022, 2023 i 2024 (ust. 2).

Jednocześnie przewidziano miesięczny ryczałt na świadczenia szpitalne dla Kliniki (...), Ogólnej i Angiologii oraz Zakładu (...) dla rozliczeń kontraktowych w okresie od 1 czerwca 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku w wysokości 2.338.034,73 złotych (ust. 5).

W ustępie 6 postanowiono, że jeżeli w ciągu roku rozliczeniowego dojdzie do przekroczenia wykonania przyznanego ryczałtu, a (...) uzyska zapłatę z Narodowego Funduszu Zdrowia za wykonane świadczenia ponad przyznany ryczałt, wówczas zastosowanie mają postanowienia ust. 2 załącznika. Rozliczenie świadczeń wykonanych ponad ryczałt miało nastąpić nie później, niż do 15 marca następnego roku.

Dowód:

- załącznik nr 1 k. 195.

Załącznik nr 2 do umowy o udzielanie świadczeń zdrowotnych nr (...) wskazywał, że przez przychód rozumie się wartość zapłaconych przez NFZ świadczeń medycznych udzielonych pacjentom. Do przychodów jednostki zaliczano przychody z NFZ za udzielone świadczenia zdrowotne, 100% przychodów z działalności zakładu radiologii oraz przychody z NFZ za udzielone świadczenia zdrowotne w przyklinicznej poradni chorób naczyń.

Do podstawy wyliczenia wynagrodzenia miesięcznego lekarzy Kliniki, wchodzą składniki na zasadach określonych w załączniku nr 1 do umowy, a wynagrodzenie obejmuje wynagrodzenie za dyżury medyczne (§ 1 ust. 3).

W § 3 załącznika ustalono system oceny pracy lekarzy Kliniki (...).

Stosownie do § 2 ust. 1 system oceny pracy miał pełnić funkcję pomocniczą przy wyliczaniu wynagrodzenia za dany miesiąc. Zgodnie z § 2 ust. 2 po zakończeniu miesiąca kalendarzowego lekarz kierujący oddziałem obowiązany był wyliczyć należne poszczególnym lekarzom wynagrodzenie i przedstawić je lekarzom w ciągu 3 dni. Wyliczenie to stanowiło podstawę do sporządzenia rachunku przez lekarza dla (...). Podstawą wynagradzania jest ilość wykonanych zabiegów endowasularnych, sprzedanych NFZ. Suma całkowitego przychodu Zakładu jest rozdzielana na lekarzy w zależności od ilości wykonanych przez nich zabiegów. Po wyczerpaniu dostępnego Klinice przyznanego przez u.z. limitu na podstawie zawartej z NFZ umowy, ogranicza się wykonanie procedur – wyłącznie do udzielania świadczeń ze wskazań życiowych.

Dowód:

- załącznik nr 2 k. 196-198.

Pismem z 26 stycznia 2023 roku Wydział K., Planowania i (...) przekazał lekarzowi kierującemu Kliniką (...), Ogólnej i Angiologii P. G. (1) informację kosztowo-przychodową za styczeń-grudzień 2022 roku. Z zestawienia wynikało, że klinika osiągnęła przychód z własnej działalności w wysokości 41.274.874,67 złotych, z kolei (...) Chorób Naczyń osiągnęła przychód w kwocie 626.766,43 złotych.

Przychód określony w informacji kosztowo-przychodowej obejmował także inne składniki niż wartość procedur powiązanych z hospitalizacją pacjentów, między innymi podwyżki wynagrodzenie 554639,31 zł, wskaźniki jakościowe wynikające ze świadectwa akredytacji i laboratorium. Zestawienie wskazywało również, że wartość wykonanego ryczałtu ponad przyznany limit wyniosła „- 660380,48 zł”.

Dowody:

- pismo z 26 stycznia 2023 roku k. 230,

- zestawienia finansowe k. 231-234v,

- pismo z 5 kwietnia 2022 roku k. 294.

Na podstawie powyższych danych kierownik kliniki sporządził zestawienie wynagrodzenia należnego poszczególnym lekarzom kliniki. Podziałowi podlegała kwota 1.766,896,78 złotych jako różnica pomiędzy kwotą 7.298.773,64 złotych (17% z 41.274.874,98 złotych oraz 45% z 626.766,43 złotych), a dotychczas wypłaconym ryczałtem w kwocie 5.531.876,86 złotych. Wyliczone wynagrodzenie powódki M. P. wyniosło 53.006,90 złotych.

Lekarz kierujący kliniką pismem z 2 lutego 2023 roku poinformował dyrektora (...) o różnicy w wysokości dotychczas uzyskanego wynagrodzenia przez lekarzy kliniki, a wynagrodzeniem należnym zgodnie z końcowym rozliczeniem.

Dyrektor (...) pismem z 6 lutego 2023 roku wskazał, że brak jest podstawy do wypłaty wynagrodzenia zgodnie z przedstawionym rozliczeniem końcowym, gdyż do wyliczenia wartości wynagrodzenia za wykonane procedury obowiązuje kwota ryczałtu określona w aneksie nr (...) z 17 sierpnia 2022 roku.

Ponadto pismem z 15 marca 2023 roku, stanowiącym odpowiedź na ponowne pismo lekarza kierującego z 8 lutego 2023 roku, wyjaśnił, że wynagrodzenie lekarzy kliniki nie jest powiązane z wartością sprzedanych świadczeń do Narodowego Funduszu Zdrowia. Dyrektor (...) wyjaśnił, że w ust. 5 wskazany jest kwotowo miesięczny ryczałt na świadczenia szpitalne dla Kliniki (...), Ogólnej i Angiologii, a przyznany miesięczny limit stanowi podstawę do wyliczenia. Ryczał został zmieniony aneksami z dnia 25 kwietnia 2022 r. i 17 sierpnia 2022 r. i wynosiła za okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do 30 czerwca 2022 r. – kwotę 2 360 767 zł 90 gr, a za okres od 1 lipca 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. – kwotę 2 832 921 zł 49 gr. Podał, że przyznany klinice ryczałt nie został wypracowany w całości, stąd nie może być mowy o jego przekroczeniu.

Dowody:

- końcowe rozliczenie za 2022 rok k.235,

- pismo z 2 lutego 2023 roku k. 236,

-pismo z 6 lutego 2023 roku k. 237,

- pismo z 8 lutego 2023 roku k. 238,

-pismo z 15 marca 2023 roku k. 239,

- zeznania świadka P. G. (1) k.356-368,

- zeznania świadka P. R. k.368-369,

- zeznania świadka E. M. (1) k.369-370,

- zeznania powódki 371,

- zeznania dyrektora Szpitala (...) k.378-379.

Pismem z 16 marca 2023 roku zespół kliniki wezwał dyrektora (...) do zapłaty wynagrodzeń wynikających z przekroczenia ryczałtu w łącznej kwocie 1.766,896,78 złotych. Do pisma tego załączono poszczególne rachunki wystawione przez lekarzy. Pismo to zostało podpisane także przez powódkę.

Dowody:

- pismo z 16 marca 2023 roku k. 240 wraz z fakturą (...) k. 240, 267.

W piśmie z 22 marca 2023 roku dyrektor (...) ponownie wskazał, że podstawą obliczenia wynagrodzenia lekarzy kliniki za 2022 rok jest wyłącznie stawka przyznanego ryczałtu. Roczny ryczałt zgodnie z miesięcznymi stawkami określonymi w aneksie do umowy wyniósł 31.162.136,34 złotych, zaś lekarze kliniki udzielili świadczeń na kwotę 28.510,661,92 złotych. Z tego powodu nie może mieć zastosowania mechanizm ustalania wynagrodzenia przewidziany na wypadek przekroczenia wartości świadczeń wynikających z przyznanego ryczałtu na dany rok.

Dowód:

- pismo z 22 marca 2023 roku k. 241.

Szpital dokonywał corocznych rozliczeń z NFZ za pomocą systemu (...). Zgodnie z zestawieniem sporządzonym w tym systemie Lekarze Kliniki (...), Ogólnej i Angiologii w 2022 roku udzieli świadczeń szpitalnych (hospitalizacji) na kwotę 28.510,661,92 złotych.

Dowód:

- wydruk z systemu (...) za 2022 rok k. 312-314,

- zeznania świadka E. M. (1), k. 369, 373.

Dnia 1 czerwca 2023 r. powódka zawarła z pozwanym aneks nr (...) do umowy (...), który w związku ze zmianami zasad finansowania świadczeń zdrowotnych przez Narodowy Fundusz Zdrowia na podstawie § 20 ust. 1 umowy Strony zgodnie postanowiły zmienić treść umowy w ten sposób, że § 1 ust. 5 otrzymuje nowe brzmienie: wysokość kwoty stanowiącej miesięczne wynagrodzenie dla zespołu lekarzy Kliniki (...), Ogólnej i Angiologii oraz Zakładu (...) określa załącznik nr 1. W § 14 ust. 1 otrzymuje nowe brzmienie: z tytułu wykonania niniejszej umowy, p.z. utrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości ustalonej na podstawie regulaminu stanowiącego załącznik nr 2 do umowy przez lekarza kierującego Kliniką lub jego zastępcę.

Zmieniono brzmienie także załącznika nr 1 do umowy i zapisano, że od dnia 1 maja 2023 r. do 30 kwietnia 2024 r. kwotę stanowiącą podstawę do podziału wynagrodzenia miesięcznego, o którym mowa w ust. 1, z tytułu realizacji świadczeń w ramach ryczałtu stanowi równowartość 17% z kwoty, wynikającej z iloczynu ilości przyznanych punktów tzn. (...) pkt na realizację świadczeń szpitalnych i aktualnej wartości jednego punktu oraz kwota stanowiąca równowartość 50% wartości procedur ambulatoryjnych (porad w przychodni) zakontraktowanych przez u.z. w NFZ lub innym płatnikiem na lata 2023 i 2024.

Jeżeli w okresie od 1 maja 2023 r. do 30 kwietnia 2024 r. nie dojdzie do płatności za wykonane procedury medyczne uniemożliwiające ich bieżące rozliczenie, a (...) uzyska zapłatę z NFZ za wykonane przez powódkę świadczenia - wówczas rozliczenie następuje po uzyskaniu przez (...) zapłaty z NFZ wg zasad opisanych w ustępie 2, jednak nie później niż do 15 marca następnego roku.

Dowód:

- aneks nr (...) k. 199-202.

Pismem z dnia 7 czerwca 2023r. pozwany odmówił zapłaty, podnosząc, że wynagrodzenie dla lekarzy za 2022 r. zostało wypłacone w całości.

Dowód:

- wezwanie do zapłaty z dnia 30.05.2023 r. k.272-273, 291-293,294,

- pismo z dnia 7 czerwca 2023 r. - k. 274,290,

- zestawienia - k. 270-271.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu w całości.

Podstawą roszczenia powódki była umowa łącząca strony, której warunki zgodne były z ustawą o działalności leczniczej. W myśl art. 27 ustawy z przyjmującym zamówienie udzielający zamówienia zawiera umowę na czas udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub na czas określony. Umowa nie może być zawarta na okres krótszy niż 3 miesiące, chyba że rodzaj i liczba świadczeń zdrowotnych uzasadniają zawarcie umowy na okres krótszy. Przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do udzielania świadczeń zdrowotnych w zakresie oraz na zasadach określonych w umowie, a udzielający zamówienia do zapłaty wynagrodzenia za udzielanie tych świadczeń. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (ust 1-3).

W sprawie niesporne było zawarcie przez strony umowy, wykonywanie przez powódkę świadczeń medycznych na rzecz pozwanej od czerwca 2022 r.

Sporny był sposób ustalania wynagrodzenia dla powódki, przekroczenie wykonania ryczałtu, uzyskanie z NFZ zapłaty za wykonane przez powódkę i Klinikę (...) prace ponad przyznany ryczałt, sposób ustalania ryczałtu i wartości procedur powiązanych z hospitalizacją.

Zgodnie z treścią art. 6 kc powódka była zobowiązania do wykazania faktów mających dla niej korzystne skutki prawne, tj. istnienie umowy, istnienia umownych podstaw do wypłaty żądanego wynagrodzenia i w żądanej kwocie. W zakresie sporny, a więc istnienia zobowiązania umownego pozwanej do świadczenia, powódka przedłożyła dowody z dokumentów w tym w szczególności załącznik nr 1, 2 do umowy, zestawienia wartości wykonanych świadczeń, jak i z zeznań świadka P. G. (1). Na tej podstawie przede wszystkim sąd doszedł do przekonania, że co do zasady poza miesięcznym wynagrodzeniem ustalanym na podstawie § 14 umowy w zw. z ust. 2 i 5 załącznika nr 1 oraz § 2 załącznika nr 2 do umowy, powódka (jak i pozostali lekarze Kliniki) miała prawo do wynagrodzenia dodatkowego wyłącznie w warunkach opisanych w ust. 6 załącznika nr 1 do umowy. Co więcej również pozwana w toku procesu zdawała się nie zaprzeczać takiej możliwości. Ostatecznie trzeba podkreślić, że przyjęła takie rozumienie umowy i ust. 6 załącznika 1, już na początku 2022r. w zakresie wynagrodzenie lekarzy z 2021r., bowiem dyrektor pozwanej w roku poprzedzającym spór tj. 2021r., sam dokonał podziału „dodatkowych” środków na lekarzy Kliniki. Wynikało to wprost z pism Dyrektora pozwanej z dnia 31 marca 2022r., 5 kwietnia 2022r., jak i zestawienie wartości wykonanych świadczeń za 2021 (k. 245-248). Wówczas to pozwana wskazywała na wartość świadczeń wykonanych przez Klinikę ponad ustalony ryczałt i zapłaconych przez NFZ, przyznała klinice dodatkowe świadczenie za 2021r. W tożsamy sposób pozwana rozumiała potencjalną możliwość przyznania lekarzom dodatkowego wynagrodzenia za sporny rok 2022 r. Dyrektor (...) w pismach z 6 lutego 2023 roku oraz 15 marca 2023 roku wskazał bowiem, że Klinika w 2022 roku zrealizowała świadczenia zdrowotne o wartości nieprzekraczającej ryczałtu przyznanego klinice. Dyrektor (...) powołał się w tym zakresie na fakt, że zgodnie z aneksem z 17 sierpnia 2022 roku ryczałt przyznany klinice został zmieniony i wynosił od 1 stycznia do 30 czerwca 2022 roku po 2.360.767,90 złotych miesięcznie, a od 1 lipca 2022 roku do 31 grudnia 2022 roku po 2.832.921,49 złotych miesięcznie (łącznie w skali roku ryczałt wynosił zatem 31.162.136,34 złotych). Tym czasem klinika faktycznie wykonała procedury związane z hospitalizacją na kwotę 28.510.661,92 złotych. Dalej dyrektor (...) w piśmie z 22 marca 2023 roku wprost wskazał, że ust. 6 załącznika nr 1 nie ma zastosowania odnośnie rozliczenia wynagrodzenia za 2022 rok, gdyż jedynie przekroczenie ryczałtu określonego w ust. 5 mogłaby skutkować zastosowaniem ust. 2 załącznika.

W tym miejscu trzeba więc ponownie odnieść się do ust. 6 załącznika nr 1, który stanowił podstawę do ewentualnych świadczeń dodatkowych: „jeżeli w ciągu roku rozliczeniowego dojdzie do przekroczenia wykonania przyznanego ryczałtu, a (...) uzyska zapłatę z Narodowego Funduszu Zdrowia za wykonane świadczenia ponad przyznany ryczałt, wówczas zastosowanie mają postanowienia ust. 2 załącznika. Rozliczenie świadczeń wykonanych ponad ryczałt miało nastąpić nie później, niż do 15 marca następnego roku.”

Zdaniem sądu treść tego postanowienia jest na tyle jasna, że nie pozostawia nadmiernego pola do interpretacji. Strony postanowiły, że dla wypłaty dodatkowego wynagrodzenia konieczne będzie spełnienie kilku warunków: po pierwsze musi dojść do przekroczenia wykonania przyznanego ryczałtu. O owym „ryczałcie” stanowił zaś wyłącznie załącznik nr 1 zarówno w ust. 5, jak i ust. 6. Ryczałt ten został przez strony ustalony na podstawie ust. 2 załącznika nr 1 tj. jako kwoty stanowiącej 17% wartości procedur powiązanych z hospitalizacją pacjentów oraz 45% wartości procedur ambulatoryjnych zakontraktowanych przez (...) z Narodowym Funduszem Zdrowia lub innym płatnikiem na lata 2022, 2023 i 2024. W chwili zawierania umowy wartość tak ustalonych świadczeń wskazywała, że za okres od 1.06.2022r. do 31.12.2022r. ryczałt dla Kliniki miał wynosił 2.338.034,73 zł. Nie było też sporne, że aneksem z sierpnia 2022r. wielkość ryczałtu uległa zmianie i wynosiła ostatecznie za okres od 1.07.2022 r. do 31.12.2022 r. - 2.832.921,49 zł. Tym samym pierwszą przesłanką wynagrodzenia dodatkowego z ust. 6 miało być przekroczenie wykonania tej kwoty. Na tą okoliczność powódka nie złożyła jednak żadnego wiarygodnego dowodu. Zestawienie (k. 233) stanowiące zdaniem powódki podstawę rozliczenia, po pierwsze wprost wskazywało (k. 233v.), że „wartość wykonanego ryczałtu ponad przyznany limit” wyniosła – („minus”) 660380,48 zł. Potwierdzała to również w swoich zeznaniach świadek E. M. (1), która przekazywała kierownikowi Kliniki ww. zestawienie. Już więc z tej przyczyny nie sposób uznać, aby dokument ten w jakikolwiek sposób mógł wykazać spełnienie pierwszej przesłanki z ust. 6.

Po drugie zestawienie przedłożone przez powódkę odnosiło się m.in. do „przychodów ze sprzedaży”, a nie wprost do ustalonego przez strony ryczałtu. Niewątpliwie więc nie sposób na tej podstawie ustalić, aby ryczałt określony w ust. 5 załącznika został przekroczony. Kwota ta istotnie, jak wskazywała powódka, mogła być podstawą ustalania wartości procedur stanowiących podstawą świadczeń należnych lekarzom Kliniki, o których stanowi ust. 1 i 2 załącznika nr 1, jak i załącznik nr 2. Tym niemniej trzeba podkreślić, że kwoty przychodów stanowiły dane niezbędne do ustalenia ryczałtu określonego przez strony w ust. 5 załącznika nr 1 na wskazany okres rozliczeniowy. Zeznawał tak nawet świadek P. G. (1) (k.366, 373 od godz. 1:16:45), stwierdzając, że „były aneksy do umów m.in. w zakresie zwiększenia ryczałtu w związku z podniesieniem ilości zadań dla Kliniki. Co roku zwiększała się wartość poszczególnych świadczeń, zamykały się też oddziały (…) co zwiększało wartość ryczałtu”, a także zeznał, iż kwota ryczałtu miała być co roku zmieniana i miała być jak najbardziej zbliżona do rzeczywistej wartość i sprzedaży. Bez żądnych więc wątpliwości kwota wynagrodzenia lekarzy za każdy kolejny okres rozliczeniowy mogła być zmieniana w ramach aneksu, poprzez negocjacje nowego ryczałtu, ustalonego w oparciu o ust. 2 załącznika nr 1, tj. dane co do wartości procedur. Tak rozumiała to powódkę – skoro tak zeznawał P. G. negocjujący umowę w jej imieniu – i skoro tak wynikało z brzmienia ust. 5, który wprost wskazywał, że „po tej dacie [31.12.2022r.] strony umowy przystąpią do negocjacji celem ustalenia wysokości kwoty miesięcznego ryczałtu na kolejny okres rozliczeniowy”. Co więcej istotnie pozwana zawierała z lekarzami, w trakcie trwania umowy z 2022, aneksy zmieniające ryczałt. Tym samym należy wskazać, że ust. 2 załącznika nr 1 do umowy nie mógł stanowić samodzielnej podstawy do żądania dodatkowego wynagrodzenia za okres miniony. Co więcej wskazuje na to również końcowa część ust. 2, gdzie odnoszono się do wartości już „zakontraktowanych” z NFZ, a nie wartości, które miałby być w przyszłości ustalane. W trakcie trwania umowy jedynym wyznacznikiem wysokości wynagrodzenia dla stron był ust. 5 załącznika nr 1 (który jak już wskazywano był aneksowany). Nigdy strony, a w szczególności P. G. (1) dokonujący ostatecznie podziału środków między lekarzy, nie odnosił się do innej „puli”, „środków” niż ryczałt z ust. 5, sam wskazując, że dokonywał podziały w oparciu o ryczałt i informacje o wykonanych punktach otrzymywany od E. M. (1).

W tym miejscu należy także wskazać, że całkowicie gołosłowne, gdyż nie wykazana, a nawet nie uprawdopodobnione było stwierdzenie powódki zawarte w pozwie, iż kwota z ust. 5 załącznika 1, miała stanowić jedynie „zaliczkę” na poczet wynagrodzenia. Po pierwsze postanowienie to jednoznacznie określało świadczenie jako „ryczałt”. Tymczasem zarówno powszechnie, jak w ujęciu normatywnym wynagrodzenie ryczałtowe charakteryzuje się niezmiennością i brakiem możliwości rozliczenia powykonawczego. Ryzyko ustalenia wynagrodzenia ryczałtowego spoczywa w głównej mierze na przyjmującym zamówienie, gdyż co do zasady wyklucza możliwość jego podwyższenia po wykonaniu umowy. Po drugie żadne inne postanowienie umowy nie wskazywało, a nawet nie mogło sugerować, że kwota taka miała być zaliczkowana. Po trzecie żadne postanowienie umowy nie wskazywało na sposób postępowania z „zaliczką”, w jaki sposób miała być rozliczana, zwracana lub uzupełniana. Po czwarte wreszcie nie sposób zgodzić się z powódkę, że to pozwana była jedynym autorem umowy. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego, wynikało, że P. G. (1) – negocjujący umowy w imieniu wszystkich lekarzy – aktywnie uczestniczył w jej tworzeniu i zmianach (w szczególności w zakresie załącznika nr 1), na co wskazywały m.in. dowody w postaci protokołu przebiegu prac komisji (k. 303), pisma z 19.03.2021r. (k. 306), pisma z 16.03.2021r. (k. 308), gdzie P. G. kategorycznie negocjował warunku kontaktu, jego wartość, sposób ustalania wynagrodzeń. Nie sposób więc uznać, że powódka (reprezentowana przez P. G.) nie miała wpływu na umowę, czy też została jej narzucona.

Nadto ust. 6 załącznika nr 1 wyraźnie odnosił się do „świadczeń wykonanych” przez powódkę (przyjmująca zamówienie). W tym zakresie niewątpliwie – co przyznał również świadek P. G. (1) – odnoszono się do ilości wykonanych świadczeń, a więc ilości wykonanych procedur. W tym zakresie powódka również w żaden sposób nie wykazała aby ilość punktów za poszczególne świadczenia, a tym samym ilość świadczeń przekroczyła przyznany ryczałt. Świadek P. G. (1) zeznawał, że „w punktach ustalaliśmy ile klinika ma wykonać. Z działu sprzedaży otrzymywałem liczbę w punktach” (k. 367). Świadek co prawda zeznań, że w 2022 K. znacznie przekroczyła ilość przyznanych punktów, jednakże twierdzenia takie nie została w jakikolwiek sposób uzasadnione, potwierdzone, a wręcz pozostałe dowody – w tym zeznania E. M. (1), A. R. i przedstawiciela pozwanej – zaprzeczały takim twierdzeniom. Świadek E. M. wprost wskazywał, że „Klinika nie wykonała przyznanego ryczałtu” (k. 370), a „lekarze nie wykonali większej ilości świadczeń”. Jednoznacznie więc należało stwierdzić, że powódka (ani Klinika) nie „wykonała świadczeń ponad przyznany ryczałt”. W tym miejscu trzeba wskazać, że w świetle takich postanowień umowy (załącznika), dla możliwości przyznania dodatkowego wynagrodzenia, nie miało znaczenia zwiększenie wartości jednego punktu. Ustęp 6 jednoznacznie odnosił się do wykonania większej ilości świadczeń, a nie zmiany ich wyceny. Taka wykładania wynikała nie tylko z literalnego brzmienia umowy, ale i zeznań świadków w tym P. G. przyznającego, że wykonanie świadczeń ustalane było w punktach.

Co więcej trzeba podkreślić, że wykładania taka była spójna z treścią § 14 ust. 2 umowy, zgodnie z którym w przypadku zaistnienia zmian nieprzewidzianych w chwili zawarcia umowy, a w szczególności zmian zasad finasowania świadczeń medycznych przez ich płatników w kolejnym roku obowiązywania umowy łączącej u.z. z płatnikiem lub innych zmian organizacyjnych mających wpływ na koszty funkcjonowania jednostki w której p.z. wykonuje umowę, każda ze stron zobowiązuje się na uzasadniony wniosek drugiej strony przystąpić do renegocjowania niniejszej umowy. Jak wynikało z zeznań świadków taka sytuacja miała miejsce, w czasie trwania umowy gdyż po pierwsze NFZ podwyższył wartość punktu, a następnie od lipca 2022r. do wartości punktu dodano wartość podwyżek dla pielęgniarek. Taka więc sytuacja była objęta § 14 ust. 2 umowy i ust. 5 załącznika nr 1. Strony w rzeczywistości przystępowały do negocjacji i zmieniały ustalony miesięczny ryczałt przeznaczony na wynagrodzenia. Zwiększenie wartości punktu nie, mogło więc mieścić się również w ramach dodatkowego wynagrodzenia z ust. 6.

Po czwarte wreszcie warunkiem dodatkowego wynagrodzenia była zapłata uzyskana z NFZ. W tym względzie skoro Klinika nie wykonała większej ilości świadczeń, nie sposób uznać aby NFZ musiał zapłacić za zwiększoną ilość wykonań.

Niezależnie od powyższego, należy wskazać, że powódka wywodząc swoje roszczenie wskazywała, że wartość świadczeń szpitalnych (hospitalizacji) oraz świadczeń ambulatoryjnych wynikała z dokumentów obejmujących zbiorcze zestawienie przychodów, kosztów i wyników za 2022 rok (k. 233 – w zakresie hospitalizacji, k. 234
– w zakresie procedur ambulatoryjnych). Dokument dotyczący hospitalizacji w pozycji (...) ze sprzedaży’’ określał łączny przychód kliniki na kwotę 41.829,513,98 złotych. Z kolei dokument dotyczący procedur ambulatoryjnych określał w pozycji numer I przychód ze sprzedaży na kwotę 626.766,43 złotych. Jak wynikało z zestawienia wynagrodzeń sporządzonego przez lekarza kierującego kliniką (...), to właśnie kwota przychodu określona w tym dokumencie miała stanowić podstawę ustalenia wartości świadczeń szpitalnych wykonanych przez Klinikę (...), Ogólnej i Angiologii. Powyższa kwota została pomniejszona o kwotę 554.639,31 złotych, która stanowiła podwyżki dla pielęgniarek. W ten sposób lekarz kierujący kliniką ustalił, że doszło do wykonania świadczeń szpitalnych (hospitalizacji) przekraczających ryczałt wynoszący 31.162.136,34 złotych. Podziałowi pomiędzy lekarzy według lekarza kierującego kliniką podlegała kwota 1.766,896,78 złotych jako różnica pomiędzy kwotą 7.298.773,64 złotych (17% z 41.274.874,98 złotych oraz 45%
z 626.766,43 złotych), a dotychczas wypłaconym ryczałtem.

Pozwany zaprzeczył aby dokument taki stanowi właściwe źródło wiedzy co do wartość udzielonych przez klinikę świadczeń szpitalnych (hospitalizacji). Pozwana wskazywała, że ustalenie wartości świadczeń udzielonych przez klinikę powinno nastąpić w oparciu o wydruk z systemu rozliczeniowego (...), który dotyczy udzielonych świadczeń. Z dokumentu tego wynika zaś, że wartość wykonanych przez klinikę hospitalizacji wynosiła 28.510.661,92 złotych, zaś wartość wykonanych świadczeń ambulatoryjnych wynosiła 602.578,84 złotych. To właśnie na tę wartość świadczeń szpitalnych (hospitalizacji) powoływał się dyrektor (...) w swoich pismach wywodząc, że nie przekroczono ryczałtu w kwocie 31.162.136,34 złotych.

W tym kontekście należy wskazać, że wykazanie wysokości dochodzonego żądania (niezależnie od słuszności żądania co do samej zasady) również obciążało powódkę. To ona winna była wykazać rzeczywistą wartość swoich roszczeń. Skoro nawet powódka wywodziła podstawę do obliczania swoje wynagrodzenia z wartości procedur w relacji do NFZ (zakontraktowanych), to logiczne było, że również na tym poziomie winna wykazać faktyczną wartość procedur. Jak wskazywała pozwana, a nadto świadek E. M. (1), dokumenty finansowe między pozwaną, a NFZ przekazywane były jedynie przez system (...). Na tą okoliczność pozwana złożyła zestawienie za 2022r. z tego właśnie systemu (k. 312, 313), według którego wartość wykonywanych hospitalizacji wynosiła 28510661,91 zł, a świadczeń ambulatoryjnych 602578,84 zł. W konsekwencji podsumowano, że Klinika nie wykonała świadczeń ponad przyznany ryczałt. Powódka powoływała się zaś na dokument wewnętrzny szpitala, nie stanowiący rozliczeń z NFZ, pochodzący z jednego działu szpitala, przez co uznano, że nie wykazała także swojego roszczenia co do wysokości, w tym w zakresie ogólnej puli potencjalnie należnej Klinice. Jedynie więc na marginesie należało wskazać, że skoro zgodnie z umową (załącznikiem 1 i 2) podziału środków przyznanych Klinice, między poszczególnych lekarzy, miał dokonywać jej kierownik i takiego podziału dokonał, to zarzut pozwanej co do niewykazania indywidualnego wynagrodzenia powódki nie był trafny.

Nadto również za niezasadny uznano zarzutu pozwanej co do braku legitymacji bierne. Powódka domaga się zapłaty w oparciu o umowę zawartą między nią, a pozwanym. Bez znaczenia było, że w pewnym zakresie podział świadczeń i ich wyliczanie zostało scedowany na rzecz lekarza kierującego Kliniką. Podział świadczeń, to nie to samo co przyznanie świadczeń. Powódka nie zawierała żadnej umowy z P. G. (1) w zakresie zatrudnienia, a tym samym nie mogła żądać od niego wynagrodzenia. Jedynie odpowiedzialnym kontraktowo mogła być pozwana.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie przepisu art. 98 § 1 k.p.c., gdyż strona powodowa przegrała postępowanie w całości. Na koszty procesu strony pozwanej składa się wydatek w kwocie 5.400 złotych tytułem wynagrodzenia radcy prawnego. Stosownie do przepisu art. 98 ¹§ 1 ¹ k.p.c. od kosztów procesu zasądzono z urzędu odsetki ustawowe za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach procesu
do dnia zapłaty.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.

(...)

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)