Zarządzenie z 27 stycznia 2026, sygn. XI GC 155/25

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 7 lutego 2025 r. M. A. wniósł przeciwko C. H. o zapłatę kwoty 11 498,16 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w transakcjach handlowych liczonymi od kwot:

- 4182 zł od dnia 11 maja 2024 r. do dnia zapłaty;

- 172,86 zł od dnia 25 września 2024 r. do dnia zapłaty;

- 7143,30 zł od dnia 25 września 2024 r. do dnia zapłaty

oraz o zasądzenie kosztów procesu.

Na uzasadnienie żądania pozwu powód wskazał, iż strony łączyła umowa najmu pojazdu marki C. nr rej. (...). Pozwana zwróciła powodowi pojazd w stanie uszkodzonym, wobec czego powód obciążył pozwaną fakturą VAT tytułem czynszu najmu oraz notą obciążeniową tytułem kar umownych z tytułu koszty naprawy, zabrudzonej tapicerki oraz udostępnienia pojazdu osobie trzeciej, których pozwana nie uregulowała mimo wezwania.

Nakazem zapłaty z dnia 24 lutego 2025 r. Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwana wniosła sprzeciw, zaskarżając nakaz w całości, wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu.

W toku procesu strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. A. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą (...) wynajmował pozwanej C. H. (poprzednio B.) samochody służące pozwanej do prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą L. (...) polegającej na montażu mebli. Powód wiedział, że najętymi pojazdami nie będzie kierować pozwana, a jej współpracownicy, w tym H. H. (2). Zdarzało się bowiem, że na adres powoda przychodziły mandaty za popełnione przez współpracowników pozwanej wykroczenia drogowe, pozwana wskazywała wówczas dane kierowcy. Przy zawieraniu poszczególnych umów najmu strony nie wpisywały w umowie daty zakończenia najmu.

W dniu 30 kwietnia 2023 r. M. A. zawarł z pozwaną C. H. umowę najmu długoterminowego pojazdu marki C. (...) nr rej. (...).

Strony § 3 umowy ustaliły czynsz najmu w wysokości 4500 zł netto miesięcznie.

Na poczet zabezpieczenia roszczeń związanych z umową, pozwana uiściła na rzecz powoda kaucję w kwocie 2000 zł (§ 4 umowy). Powód był uprawniony do potrącenia z kaucji wszelkich wynikających z umowy należności niezaspokojonych przez pozwaną tj. ewentualnego zaległego czynszu, odsetek za opóźnienie, kar umownych, odszkodowania oraz dodatkowych opłat, mandatów oraz grzywien.

Kaucja podlegała zwrotowi w terminie 60 dni od dnia protokolarnego zwrotu przedmiotu najmu, pod warunkiem uregulowania wszystkich ewentualnych należności wynikających z umowy.

Nadto na mocy § 8 ust. 2 pkt 1 umowy pozwana miała zakaz udostępniania przedmiotu najmu w jakikolwiek sposób i na jakiejkolwiek podstawie np. najem dzierżawa, użyczenie - osobom trzecim.

W § 16 przewidziano kary umowne, m.in. z tytułu udostępnienia przedmiotu najmu osobie nieupoważnionej do kierowania pojazdem 3000 zł (pkt 9), z tytułu zwrotu przedmiotu najmu zabrudzonego – za pranie tapicerki 350 zł (pkt 12). Nadto z tytułu kosztu napraw blacharskich, mechanicznych w pkt 11 koszty usługi plus 50% (pkt 11), a z tytułu uszkodzenia szyby czołowej 2500 zł (pkt 13).

Dowód:

- umowa najmu z dnia 30 kwietnia 2023 r. k. 11-18;

- protokół wydania pojazdu k. 19;

- zeznania świadka H. H. (1) k. 100-101v.;

- zeznania powoda M. A. k. 101-102;

- zeznania pozwanej C. H. k. 102-102v.;

W toku najmu przedmiotowego pojazdu H. H. (3) zwrócił się do powoda z prośbą o pomoc w ustaleniu, gdzie znajduje się przedmiotowy pojazd, wobec braku kontaktu z kierowcą. Na podstawie (...) ustalono lokalizację samochodu Na miejscu okazało się, że pojazd został uszkodzony przez pracownika pozwanej, została wezwana Policja wobec podejrzenia, że znajduje się on pod wpływem alkoholu.

Dnia 13 marca 2024 r. pozwana zwróciła wynajęty pojazd powodowi, który w pisemnej umowie stron wpisał w § 2 umowy datę zakończenia najmu ww. pojazdu z dniem 13 marca 2024 roku. Ustalono wówczas, że powód zatrzyma kaucję na poczet kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu. Nadto powód wystawił na pozwaną notę obciążeniową w kwocie 2500 zł z tytułu kosztów napraw blacharskich uszkodzonego pojazdu, którą pozwana opłaciła.

Powód sporządził jednostronnie protokół zdawczo – odbiorczy ww. pojazdu z 13 marca 2024 roku, w którym stwierdził uszkodzenia szyby czołowej, konieczność prania tapicerki oraz uszkodzenia prawego tylnego boku i zderzaka. Dodał również adnotację, że zwrot kaucji został wstrzymany oraz o odmowie podpisu pod protokołem ze strony najemcy, choć przedmiotowy protokół nie został przedłożony do podpisu pozwanej.

W dniu zwrotu uszkodzonego pojazdu pozwana najęła od powoda kolejny pojazd w miejsce uszkodzonego, który wstępnie miał być najmowany przez pozwaną przez okres miesiąca, a następnie 2 miesięcy.

W toku tego najmu pozwana zwróciła się do powoda z prośbą o możliwość zwrotu pojazdu do końca kwietnia 2024 roku. Ostatecznie uzgodniono, że pozwana zwróci najmowany pojazd powodowi w dniu 5 maja 2024 roku. Pozwana opłaciła wszystkie zaległości czynszowe, nadto mąż pozwanej opłacił w dniu zdania auta gotówką proporcjonalnie czynsz za pierwsze 5 dni maja 2024 roku.

Dowód:

- umowa najmu z dnia 30 kwietnia 2023 r. k. 11-18;

- protokół zwrotu k. 20;

- zeznania świadka H. H. (1) k. 100-101v.;

- zeznania powoda M. A. k. 101-102;

- zeznania pozwanej C. H. k. 102-102v.;

Powód poinformował pozwaną, że jest zobowiązana do zapłaty czynszu najmu do końca maja, wobec czego powód wystawił na rzecz pozwanej fakturę VAT z dnia 1 maja 2024 r. nr (...) na kwotę 5535 zł brutto tytułem wynajmu pojazdu, z terminem płatności do dnia 10 maja 2024 r.

Dowód:

- faktura VAT k. 21;

- zeznania świadka H. H. (1) k. 100-101v.;

- zeznania powoda M. A. k. 101-102;

- zeznania pozwanej C. H. k. 102-102v.;

Wiadomością e-mail z dnia 20 maja 2024 r. pozwana podniosła, iż umowa najmu została zawarta dnia 13 marca 2024 r., na okres 1 miesiąca. Podała, że podczas rozmowy telefonicznej z mężem pozwanej, powód ustalił, że umowa zostaje przedłużona na okres 2 miesięcy tj. do dnia 13 maja 2024 r., podnosząc, że do końca kwietnia pojazd zostanie powodowi zwrócony. Finalnie na skutek telefonicznych ustaleń, powód wyraził zgodę na zwrot pojazdu po majówce 2024 r. Pozwana wobec tego zakwestionowała roszczenie wynikające z faktury VAT nr (...) na pełną kwotę za miesiąc maj, wnosząc o jej korektę do dnia 5 maja 2024 r.

Dowód:

- wiadomość e-mail z dnia 20 maja 2024 r. k. 56;

- historia rachunku k. 59-61;

- zeznania świadka H. H. (1) k. 100-101v.;

- zeznania powoda M. A. k. 101-102;

- zeznania pozwanej C. H. k. 102-102v.;

Dnia 1 czerwca 2024 r. powód wystawił na rzecz pozwanej notę obciążeniową nr (...) na kwotę 9143,30 zł, ma którą składały się następujące kwoty:

- 3000 zł tytułem kary umownej zgodnie z pkt 9, to jest tytułem udostępnienia przedmiotu najmu osobie nieupoważnionej do kierowania pojazdem,

- 350 zł tytułem kary umownej zgodnie z pkt 12, to jest tytułem zwrotu zabrudzonego pojazdu i prania tapicerki oraz

- 5793,30 zł brutto, tytułem kosztów naprawy pojazdu na podstawie uzyskanej oferty.

Powód dokonał rozliczenia uiszczonej przez pozwaną kaucji w kwocie 2000 zł, wobec czego do zapłaty pozostała kwota 7173,30 zł w terminie do dnia 5 czerwca 2024 r.

Dowód:

- nota obciążeniowa k. 22;

Dnia 6 czerwca 2024 r. (...) sp. z o.o. sp. k. wystawiła na rzecz powoda ofertę sprzedaży, obejmującą naprawę pojazdu na kwotę 6900,30 zł brutto.

Dowód:

- oferta k. 23;

Pismem z dnia 10 czerwca 2024 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty łącznej kwoty 13 325,30 zł, obejmującej pozostały czynsz, kary umowne i koszty naprawy.

Dowód:

- pismo z dnia 10 czerwca 2024 r. k. 24-25;

Pismem z dnia 30 sierpnia 2024 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 11 498,16 zł w terminie do dnia 5 września 2024 r.

Dowód:

- pismo z dnia 30 sierpnia 2024 r. k. 26-27.

Stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o przedłożone do czasu zamknięcia rozprawy dokumenty, a w zakresie zeznań świadka oraz stron procesu w zakresie, w jakim korespondowały one z niekwestionowanym materiałem dowodowym. Czym innym jest natomiast ocena, jakie fakty zostały tymi dowodami wykazane. Sąd nie bazował na twierdzeniach powoda zawartych w piśmie z dnia 21 stycznia 2026 r., albowiem orzekał na podstawie materiału zgromadzonego do czasu zamknięcia rozprawy, w tym na treści pozwu, z którego wynikało roszczenie powoda, jego wysokość i sposób ustalenia, a w którym nie odwołano się do umowy najmu z dnia 13 marca 2024 r.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Niniejszym pozwem powód dochodził w pierwszej kolejności pozostałego czynszu najmu za miesiąc maj 2024 r. w kwocie 4182 zł, z tytułu łączącej strony umowy najmu pojazdu.

Podstawę dochodzonych roszczeń, oprócz zawartej umowy najmu, stanowi art. 659 § 1 k.c. Zgodnie z nim przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Pozwana zakwestionowała żądanie powoda, podnosząc, iż strony łączyło wiele umów najmu, które pozwana rozliczyła z powodem, opłacając również z tego tytułu świadczenia uboczne jak mandaty i inne należności, podnosząc zarzut niewykazania roszczenia co do zasady jak i wysokości.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że zgodnie z pozwem i załączonymi doń dokumentami podstawy wszystkich dochodzonych pozwem roszczeń powód upatrywał w łączącej strony pisemnej umowie najmu pojazdu marki C. nr rej. (...) zawartej dnia 30 kwietnia 2023 r., co expressis verbis wynika z żądania pozwu, zredagowanego przez zawodowego pełnomocnika powoda. Powód, pomimo znanego mu stanowiska pozwanej wynikającego z prowadzonej korespondencji przedprocesowej z pozwaną, a nadto pomimo faktu, iż niniejsza sprawa jest niejako kontynuacją pozwu wniesionego w elektronicznym postępowaniu upominawczym, nie powoływał się na kolejną, pisemną umowę z dnia 13 marca 2024 roku. Twierdzenie w przedmiocie drugiej pisemnej umowy pojawiło się dopiero w toku zeznań powoda na rozprawie i jest ono ewidentnie spóźnione, podczas gdy powyższy dokument powinien zostać złożony najpóźniej w replice na sprzeciw pozwanej.

Pozwana z kolei w sprzeciwie podniosła, iż rozliczyła się z czynszu najmu, zwłaszcza wobec zakończenia najmu przed wystawieniem przez powoda spornej faktury.

Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, pozwana najęła od powoda nie jeden, a dwa pojazdy. Powód do pozwu przedłożył umowę z dnia 30 kwietnia 2023 r. dotyczącą pierwszego pojazdu, a najem tego pojazdu został zakończony dnia 13 marca 2024 r., w dniu jego zwrotu, w stanie uszkodzonym, co koresponduje z zeznaniami stron oraz świadka.

Na kolejny, najęty przez pozwaną od 13 marca 2024 roku pojazd, strony nie zawarły pisemnej umowy najmu, powód nie złożył jej przy pozwie, ani w replice na sprzeciw pozwanej. Przy czym pozwana zwróciła samochód, zgodnie z poczynionymi z powodem uzgodnieniami, w dniu 5 maja 2024 roku i zapłaciła na rzecz powoda wcześniejsze zaległości czynszowe, a także proporcjonalny czynsz za 5 dni maja 2024 roku.

Tym samym roszczenie dotyczące pozostałego czynszu najmu za maj 2024 r., nie zasługiwało na uwzględnienie. Sporna faktura obejmuje okres po ustaniu umowy, zaś pozwana skutecznie zakwestionowała obciążenie jej czynszem najmu za cały miesiąc, powołując się na ustalenia stron dotyczące zwrotu pojazdu po majówce, tj. 5 maja 2024 r., o czym powód wiedział i na co wyraził zgodę, zaś pozwana uiściła należy czynsz najmu z tego tytułu.

Dalsze wnioski strony powodowej w tym zakresie okazały się spóźnione, tak co do twierdzeń złożonych na rozprawie, jak i pisma procesowego złożonego po zamknięciu rozprawy.

Nadto powód żądaniem pozwu objął roszczenia objęte notą obciążeniową, na mocy której obciążył pozwaną kwotą 3000 zł tytułem kary umownej za udostępnienie pojazdu osobie trzeciej oraz 350 zł tytułem kosztów związanych z praniem tapicerki. Poza tym powód obciążył pozwaną kosztami naprawy uszkodzonego pojazdu.

Zgodnie z art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna), przy czym w razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły (art. 484 § 1 k.c.) Na tle tych uregulowań ugruntowany jest pogląd, że żądanie kary umownej nie jest uzależnione od wykazania szkody, powód natomiast, zgodnie z regułą art. 6 k.c. ma obowiązek wykazać, że strony umówiły się co do obowiązku zapłaty kary umownej i pozwany nie wykonał obowiązku, którego wykonanie obwarowano karą.

Pozwana zakwestionowała zasadność wystawienia noty obciążeniowej, wobec niewykazania przez powoda zakresu szkody, wysokości, a także wobec rozbieżności między przedłożoną ofertą a treścią samej noty.

Jak wynika z poczynionych przez Sąd ustaleń, w świetle podniesionych przez pozwaną zarzutów, powód również nie wykazał zasadności obciążenia pozwanej karami umownymi z tytułu prania tapicerki w kwocie 350 zł, jak i powierzenia pojazdu osobie trzeciej w kwocie 3000 zł.

Odnośnie do kary opisanej w pkt 12 tabeli za pranie tapicerki, to poza wzmianką w protokole opatrzonym jednostronnym podpisem powoda, nie ma żadnych wiarygodnych dowodów, np. w postaci dokumentacji fotograficznej czy faktury VAT źródłowej dokumentującej poniesienie takiego kosztu przez powoda. Pozwana zaś konsekwentnie kwestionowała ww. roszczenie, którego powód również nie wykazał naprowadzonymi wnioskami dowodowymi.

Również roszczenie dotyczące kary umownej opisanej w pkt 9 tabeli z tytułu udostępnienia pojazdu osobie nieupoważnionej do jej kierowania nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód wiedział, jaką działalność gospodarczą prowadzi pozwana, wiedział, że zatrudnia pracowników, którzy wykonując pracę na rzecz pozwanej prowadzili również wynajęty przez powoda pojazd. Potwierdzają to zeznania pozwanej jak również przebieg współpracy, a w szczególności okoliczność, iż pozwana regulowała zgodnie z umową należności wynikające z wystawionych mandatów oraz innych kosztów, czego powód dotychczas nie kwestionował. Sytuacja odnalezienia pojazdu powoda z pracownikiem pozwanej, który uszkodził pojazd i mógł być w stanie nietrzeźwości, nie zmienia faktu, iż powód, do momentu zaognienia sporu miedzy stronami, miał wiedzę, że pojazd prowadzą pracownicy, w tym mąż pozwanej i ten fakt tolerował.

Finalnie zakwestionowane przez pozwaną roszczenie powoda dotyczące kwoty 5793,30 zł tytułem kosztów naprawy zgodnie z ofertą, z uwzględnieniem zatrzymanej kaucji 2000 zł, również nie zasługiwało na uwzględnienie.

W kontekście całego stanu faktycznego oraz współpracy stron, powód nie wykazał kwestionowanych przez pozwaną uszkodzeń opisanych w protokole, nie wykazał ich rozmiaru oraz zakresu, poza przedłożeniem prywatnego dokumentu zatytułowanego „oferta sprzedaży”, w którym ogólnikowo wymieniono elementy pojazdu, a w szczególności, aby koszt ten został faktycznie poniesiony przez powoda, aby naprawa faktycznie została przeprowadzona.

Ciężar udowodnienia powyższego spoczywał na powodzie dochodzącym swych roszczeń z tytułu kosztów naprawy (art. 6 k.c.).

Powód w ocenie Sądu, chcąc wykazać roszczenie z tytułu poniesionych kosztów naprawy, które zostało zakwestionowane co do zasady jak i wysokości, powinien naprowadzić wniosek dowodowy z opinii biegłego, czego nie uczynił. Zwraca uwagę, że powód zatrzymał kaucję 2000 zł, nadto pozwana opłaciła notę 2500 zł za naprawę blacharską, w tej sytuacji nie można wykluczyć, iż kwota ogółem 4500 zł rekompensuje koszty naprawy pojazdu.

Reasumując, to powoda obciążają braki materiału dowodowego (art. 6 k.c.), skoro nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynikałoby obowiązywanie umowy poza okres wskazany w umowie dołączonej do pozwu, nie przedłożył faktur VAT źródłowych na okoliczność poniesionych kosztów prania tapicerki czy naprawy pojazdu. Nadto powód miał świadomość, iż z pojazdu powoda korzystają pracownicy pozwanej, po czym obciążył pozwaną karą z tego tytułu.

Z tych przyczyn niezasadne jest również roszczenie pozwu w kwocie 172,86 zł tytułem rekompensaty za koszty odżywiania należności.

Tym samym, powództwo w kształcie i o treści objętym żądaniem pozwu oraz niepoparte przedłożonymi do pozwu dowodami podlegało oddaleniu w całości, o czym orzeczono pkt I wyroku.

W pkt II sentencji wyroku o kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Powód przegrał sprawę w całości, wobec czego zobowiązany jest zwrócić pozwanej koszty procesu, na które składa się: opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika zawodowego w kwocie 3600 zł w stawce minimalnej adekwatnej do wartości przedmiotu sporu, zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. O odsetkach od kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 11 k.p.c.

Z przedstawionych przyczyn orzeczono jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE

1.  (...)

2.  (...)

3.  (...)

4.  (...)