Uzasadnienie z 27 stycznia 2026, sygn. I C 1274/25

UZASADNIENIE

O. A. wniósł pozew przeciwko (...) S.A. w E. o zapłatę kwoty 28948,05 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 22.10.2025r. do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w związku z kolizją drogową z dnia 23.06.2025r., której sprawca ubezpieczony był u strony pozwanej od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Podał, że w związku z likwidacją szkody w swoim pojeździe, poszkodowany wynajął od powoda samochód zastępczy, uzgadniając stawkę dobową za najem w wysokości 565,80 na okres od 23.06. do 27.08.2025r. Kwota wynagrodzenia za wynajem wyniosła łącznie 37342,80 zł. Po zgłoszeniu szkody i przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego strona pozwana wypłaciła z tego tytułu odszkodowanie w wysokości 8394,75 zł, uznając za zasadny krótszy okres oraz weryfikując stawkę dobową najmu. Na podstawie umowy cesji poszkodowany przelał na powoda przysługującą mu względem pozwanego wierzytelność w zakresie zwrotu kosztów najmu auta zastępczego. Niniejszym pozwem powód dochodził zapłaty odszkodowania, tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego w części nieuznanej przez stronę pozwaną. Wskazał, że pozwane (...) nie zapewniło poszkodowanemu pojazdu zastępczego w klasie odpowiadającej pojazdowi uszkodzonemu w wypadku (segment klasy premium), oraz, że długość okresu najmu wynikała z przewlekłego procesu likwidacji szkody, prowadzonego przez stronę pozwaną.

Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa. Zarzuciła, że – w piśmie z dnia 24.06.2025r. - zaoferowała poszkodowanemu zorganizowanie pojazdu zastępczego w ramach własnej sieci oraz poinformowała o wysokości stawek akceptowanych przez ubezpieczyciela. Poszkodowany zaś wynajął pojazd za stawkę znacznie wyższą, niż dopuszczalna przez pozwanego. Powołując się na obowiązek poszkodowanego podejmowania działań, zmierzających do zminimalizowania szkody, podniosła, że brak z jego strony takiego działania nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego osoby obowiązanej do naprawienia szkody. Zarzuciła, że poszkodowany bezpodstawnie zwiększył rozmiar szkody poprzez zwiększenie kosztu najmu pojazdu zastępczego. Gdyby bowiem poszkodowany współpracował z pozwanym, zastosowanie miałaby stawka dobowa najmu w wysokości 399,75 zł (325 zł netto). Strona pozwana zakwestionowała nadto okres najmu, uznając za zasadny okres 21 dni.

Stan faktyczny:

W dniu 23.06.2025r. w kolizji drogowej uszkodzony został samochód osobowy marki D. (...), nr rej. (...), będący własnością Ł. Ł.. Pozwany był ubezpieczycielem sprawcy wypadku z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Poszkodowany zgłosił szkodę w pozwanym (...) /Bezsporne/

Sąd ustalił:

Na czas likwidacji szkody, poszkodowany zawarł z powodem, prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą (...) w J., umowę najmu pojazdu zastępczego marki D. (...), który to pojazd użytkował w okresie od 23.06. do 28.08.2025r., po stawce dobowej ustalonej na kwotę 460 zł netto.

Dowód: umowa najmu pojazdu (k-13); protokół wydania pojazdu (k-14); faktura nr (...) (k-15); wydruk z (...) (k-8).

W piśmie z dnia 24.06.2025r., skierowanym do poszkodowanego, strona pozwana poinformowała o otrzymaniu zgłoszenia szkody. W piśmie zawarto też informację, że w przypadku wynajęcia pojazdu zastępczego we własnym zakresie, pozwany może ograniczyć wysokość zwrotu kosztów najmu, wypłacając kwotę, zgodną z kosztami, jakie poniósłby, gdyby pojazd zastępczy był przez niego organizowany. W piśmie zawarto prośbę o zapoznanie się z dołączonymi Zasadami wynajmu pojazdu zastępczego oraz wskazano numer infolinii do kontaktu w razie chęci skorzystania z oferty organizacji pojazdu zastępczego przez pozwanego.

Dowód: pismo pozwanego z dnia 24.06.2025r. (k-48-51 akt sprawy; s. 148-154 akt szkody k-45).

W piśmie z dnia 18.07.2025r. poszkodowany poinformował pozwanego, że kwota, przyznanego odszkodowanego, z tytułu kosztów naprawy uszkodzonego w wypadku samochodu, jest zaniżona; przesłał zarazem kosztorys, sporządzony na jego zlecenie przez rzeczoznawcę majątkowego.

Dowód: pismo e-mail z dnia 18.07.2025r. (k-17)

W piśmie z dnia 29.08.2025r. powód, działając z upoważnienia poszkodowanego, poinformował pozwanego, że zaproponowana przez niego stawka dobowa najmu w wysokości 325 zł netto jest nie do przyjęcia, że najem pojazdu zastępczego w tej klasie wynosi min. 580 zł netto, a stawka powoda wynosi 460 zł netto z uwzględnieniem rabatu w związku z dłuższym okresem najmu. Wskazano, że bezsporna kwota odszkodowania została wypłacona w dniu 25.08.2025r., a pojazd zastępczy został zdany w dniu 28.08.2025r.

Dowód: pismo powoda e-mail z dnia 29.08.2025r. (k-18); upoważnienie (k-11-12).

W dniu 1.09.2025r. poszkodowany zawarł z pozwanym (...) ugodę, której przedmiotem było określenie wysokości odszkodowania za szkodę w pojeździe ustalonej na kwotę 89.748 zł.

Dowód: pismo pozwanego z 1.09.2025r. (k-20); umowa ugody (k-20v.).

Tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, strona pozwana wypłaciła w dniu 3.09.2025r. kwotę 8394,75 zł.

Dowód: potwierdzenie transakcji (k-16).

Na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 8.09.2025r. poszkodowany sprzedał powodowi wierzytelność z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego w związku ze szkodą komunikacyjną z dnia 23.06.2025r.

Dowód: umowa cesji wierzytelności (k-9)

Pismem z dnia 8.09.2025r. (nadanym pocztą przesyłką poleconą w dniu 8.09.2025r.) powód wezwał stronę pozwaną do zapłaty kwoty 28.948,05 zł, tytułem odszkodowania na podstawie faktury nr (...), w terminie do dnia 21.10.2025r. Pismem z dnia 18.09.2025r. strona pozwana poinformowała o braku podstaw do zmiany uprzednio zajętego stanowiska. W uzasadnieniu wskazała, że wypłacone dotychczas odszkodowanie obejmuje okres 21 dni, czyli czas niezbędnych dna naprawę pojazdu oraz na dodatkowe czynności, związane m.in. z oględzinami pojazdu. Co do wysokości uznanej stawki dobowej najmu, wskazano, że zweryfikowano ją do średniego poziomu cen, tj. 325 zł netto za dobę, powołując, jako podstawę prawną art. 628§1 kc.

Dowód: wezwanie do zapłaty (k-21-23); pismo strony pozwanej z dnia 18.09.2025r. (k-24).

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Kwestia odpowiedzialności pozwanej za skutki wypadku z dnia 23.06.2025r., jak również legitymacji czynnej, nie była sporna. Powód uzasadnił swoją legitymację wobec pozwanego ubezpieczyciela tym, że nabył wierzytelność o wypłatę odszkodowania, z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego, od poszkodowanego, na podstawie umowy cesji (art. 509 k.c.). Poza sporem było również, że dotychczas pozwana wypłaciła powodowi kwotę 8.394,75 zł, tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, przyjmując jako bezsporny okres 21 dni najmu, po stawce 399,75 zł za dobę.

Należność dochodzona w pozwie obejmowała różnicę między kosztami wynajmu samochodu zastępczego, naliczonymi przez powoda w okresie od 23.06. do 27.08.2025r. (37.342,80 zł), a wysokością odszkodowania, wypłaconego przez pozwanego ubezpieczyciela (8.394,75 zł). Sporna była wysokość stawki za dobę najmu pojazdu oraz okres najmu.

Odnośnie stawki dobowej najmu, wskazać na wstępie należy, że poszkodowany nie miał obowiązku poszukiwać podmiotu, oferującego najniższe stawki. Wystarczy, aby stawki najmu pojazdu nie odbiegały rażąco od średnich stawek na rynku lokalnym.

Zgodnie z art. 826 § 1 kc, w razie zajścia wypadku, ubezpieczający obowiązany jest użyć dostępnych mu środków w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarów. Oznacza to zarazem, że poszkodowany nie powinien swoim zachowaniem doprowadzać do zwiększenia rozmiarów szkody. Obowiązkiem poszkodowanego jest podejmowanie działań, zmierzających do zminimalizowania szkody. Co do zasady, Sąd podziela stanowisko, że brak takiego działania ze strony poszkodowanego nie może zwiększać obowiązku odszkodowawczego ubezpieczyciela, zobowiązanego do naprawienia szkody (por. uz. uchwały SN z dnia 22.04.1997r. III CZP 14/97, OSNC 1997, z. 8, poz. 103; uchwała SN z dnia 16.10.1998r., III CZP 42/98; wyrok SN z dnia 26.11.2002r., I CKN 1993/00).

W rozpoznawanej sprawie strona pozwana zarzuciła, że oferowała poszkodowanemu bezgotówkowy wynajem pojazdu zastępczego w jednej ze współpracujących z nią wypożyczalni, bez konieczności ponoszenia jakichkolwiek opłat, poszkodowany zaś nie skorzystał z tej oferty, wynajmując pojazd zastępczy od powoda za dużo wyższą cenę, niż akceptowana przez pozwanego.

Zarazem pozwany nie powołał ani nie przedstawił dowodu doręczenia poszkodowanemu pisma z dnia 24.06.2025r., czy choćby nadania go pocztą (tradycyjną czy elektroniczną) na wskazany adres. Nie można zatem przyjąć, że poszkodowany mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61§1 kc), co wskazuje, że to pozwany zaniechał realnej współpracy z poszkodowanym w kwestii wynajmu pojazdu zastępczego. Do odmiennego wniosku nie może prowadzić w szczególności fakt sporządzenia przez pozwanego takiego pisma i umieszczenia go w aktach szkody – co pozwany próbował wykorzystać na swoją korzyść, dowodząc nieudolnie, że poszkodowany bezzasadnie doprowadził do zwiększenia rozmiarów szkody. Wbrew bowiem gołosłownym twierdzeniom pozwanego, nie można było przyjąć, aby poszkodowany otrzymał od pozwanego pismo z dnia 24.06.2025r. z informacją o możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego i możliwych konsekwencjach wynajmu samochodu po wyższej stawce, niż akceptowana przez pozwanego, ani o dopuszczalnych stawkach (art. 6 kc).

Okoliczność, że poszkodowany korzystał z samochodu zastępczego od dnia wypadku po stawce wyższej, niż akceptowana przez pozwanego, sama w sobie nie może świadczyć o naruszeniu przez niego obowiązku minimalizacji szkody i powiększeniu jej rozmiarów (art. 354 § 2, art. 362 i art. 826 § 1 kc). W pierwszym bowiem rzędzie, to strona pozwana powinna była wykazać, że przedstawiła poszkodowanemu ofertę, która gwarantowała satysfakcjonujący poziom i zakres usług, a więc najem auta zastępczego w tej samej klasie co uszkodzony w całym okresie najmu (niezbędnym do naprawy uszkodzonego pojazdu) za cenę 399,75 zł (325 zł netto) za dobę. Twierdzenia pozwanej pozostały jednak gołosłowne.

Zgodnie z art. 354 § 1 kc, dłużnik powinien wykonać zobowiązanie zgodnie z jego treścią i w sposób odpowiadający jego celowi społeczno - gospodarczemu oraz zasadom współżycia społecznego, a jeżeli istnieją w tym zakresie ustalone zwyczaje - także w sposób odpowiadający tym zwyczajom. W taki sam sposób powinien współdziałać przy wykonaniu zobowiązania wierzyciel (§ 2). Nie oznacza to jednak, że uprawniony ma obowiązek poszukiwać najtańszej oferty na rynku. Wybór podmiotu, świadczącego usługę najmu należy do poszkodowanego. Wprawdzie czynsz najmu pojazdu wynajmowanego od powoda był wyższy (przy czym dla poszkodowanego był to najem nieodpłatny, rozliczany w ramach umowy cesji wierzytelności pomiędzy wynajmującym a ubezpieczycielem sprawcy szkody), ale – jak wyżej wskazano - poszkodowany nie miał obowiązku poszukiwać podmiotu, oferującego najniższe stawki. Wystarczy, aby stawki najmu pojazdu nie odbiegały rażąco od średnich stawek na rynku lokalnym. W rozpoznawanej sprawie pozwana nie wykazała, a nawet nie twierdziła, aby wysokość stawki najmu ustalonej z powodem w niniejszej sprawie nie mieściła się w rynkowych stawkach czynszu najmu pojazdów zastępczych klasy premium w województwie (...). Wynajęcie auta za wyższą stawkę, niż oferowana przez podmioty współpracujące z pozwanym ubezpieczycielem, nie odbiegającą jednak rażąco od średniej stawki rynkowej, nie prowadzi w tym wypadku do nieuzasadnionego zwiększenia rozmiarów szkody (art. 354 § 2, art. 362 i art. 826 § 1 kc).

Stanowisko powoda należało podzielić także odnośnie okresu najmu. Samochód był potrzebny poszkodowanemu w życiu codziennym, zachodziła więc konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania zaspokajania konkretnych potrzeb życiowych w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Bez wątpienia poszkodowany korzysta z uprawnienia do wynajęcia pojazdu zastępczego na czas likwidacji szkody i nie musi dysponować własnymi środkami pieniężnymi z przeznaczeniem na zakup innego pojazdu. Z pisma powoda z dnia 29.08.2025r. (k-18) wynika, że bezsporna kwota odszkodowania z tytułu szkody na pojeździe, została wypłacona w dniu 25.08.2025r. Pozwany okoliczności tej nie kwestionował. Samochód zastępczy został zaś zwrócony dwa dni po otrzymaniu tych środków, które miały służyć pokryciu kosztów naprawy pojazdu, uszkodzonego w przedmiotowym wypadku. Skoro sam technologiczny czas naprawy miał wynosić (według pozwanego) 5 dni, to trudno uznać, aby poszkodowany swoim działaniem, polegającym na korzystaniu z pojazdu zastępczego przez kolejne dwa dni od decyzji o wypłacie bezspornej kwoty odszkodowania, doprowadził do nieuzasadnionego zwiększenia rozmiarów szkody. Poszkodowany nie ma obowiązku pokrycia kosztów naprawy z własnych środków i może oczekiwać od ubezpieczyciela sprawcy wypadku, aby ten sprawnie i bez zbędnej zwłoki przeprowadził postępowanie likwidacyjne, prowadzące do wypłaty odszkodowania, odpowiadającego kosztom naprawy uszkodzonego pojazdu, umożliwiającej przywrócenie pojazdu do stanu poprzedniego, a więc doprowadzenia go do takiego stanu używalności i jakości - pod względem technicznym, bezpieczeństwa oraz estetyki i trwałości części zamiennych - jaki istniał przed wypadkiem. Wszelkie zaniedbania w procesie likwidacji szkody obciążają w niniejszej sprawie pozwanego ubezpieczyciela, nawet jeśli czas oczekiwania na oględziny wynosił tylko 8 dni, a technologiczny czas naprawy – 5 dni, to, aby przystąpić do naprawy, poszkodowany powinien dysponować środkami na pokrycie jej kosztów. Tymczasem w niniejszej sprawie pozwana podjęła decyzję o wypłacie bezspornej kwoty odszkodowania dopiero 25.08.2025r. i brak jest jakichkolwiek podstaw, aby odpowiedzialnością za tą opieszałość obciążać poszkodowanego, skoro to pozwany pierwotnie nietrafnie określił rozmiar szkody, zaniżając jej wysokość. Gołosłowne pozostały przy tym twierdzenia pozwanego, zawarte w sprzeciwie od nakazu zapłaty, co do czasu uzgodnienia kosztów naprawy: 6 dni, tj. 01.07 – 07.07.2025r., skoro jeszcze niemal dwa tygodnie później (18.07.2025r., k. 17) poszkodowany informował pozwanego, że jego kosztorys jest błędny, a następnie, dopiero w dniu 1.09.2025r. strony zawarły umowę ugody co do wysokości odszkodowania za szkodę w pojeździe. Zatem, uzasadnienie uznanego przez pozwanego okresu najmu, zawarte w sprzeciwie od nakazu zapłaty, pozostaje zupełnie niewiarygodne, gołosłowne i oderwane od stanu faktycznego sprawy.

Należne odszkodowanie za najem pojazdu zastępczego w całym rzeczywistym okresie powinno być naliczone po stawce dobowej, umówionej z powodem. Samochód był potrzebny poszkodowanemu w życiu codziennym, zachodziła więc konieczność czasowego wynajęcia pojazdu zastępczego w celu kontynuowania zaspokajania konkretnych potrzeb życiowych w okresie, gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona. Koszt, powstały na skutek wynajęcia pojazdu zastępczego był więc normalnym następstwem uszkodzenia pojazdu, należącego do poszkodowanego, w wyniku kolizji drogowej z dnia 23.06.2025r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie powołanych przepisów w zw. z art. 822 kc i art. 436 § 1 kc w zw. z art. 435 kc, art. 361 § 1 i 2 kc, art. 363 § 1 i 2 kc, zasądzono na rzecz powoda całą kwotę dochodzoną pozwem, tytułem uzupełnienia odszkodowania z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego w okresie od 23.06 do 27.08.2025r., wg stawki 565,80 zł za dobę, z uwzględnieniem dotychczas wypłaconej z tego tytułu kwoty 8.394,75 zł. Odsetki zasądzono zgodnie z żądaniem pozwu – mając na uwadze, że pismem z dnia 8.09.2025r., powód wezwał pozwaną do zapłaty konkretnej kwoty z tego tytułu, zaś w dniu 17.09.2025r. strona pozwana odmówiła zapłaty (art. 481§1 i 2 kc w zw. z art. 455 kc i art. 817 kc).

Orzeczenie w pkt II oparto na przepisach art. 100 zd. 2 kpc w zw. z art. 98§ 1,1(1), 3 kpc, pozwany, jako przegrywający sprawę, powinien zwrócić powodowi koszty procesu, w skład których wchodzi: opłata sądowa od pozwu (1448 zł), wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem w stawce minimalnej (3600 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).