Wyrok z 30 stycznia 2026, sygn. I C 1037/24
Pokaż pozostałe podstawy prawne (1)
Sygn. akt I C 1037/24 upr.
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 30 stycznia 2026 roku
Sąd Rejonowy w Radomiu I Wydział Cywilny w składzie następującym:
Przewodnicząca: asesor sądowy V. N.
po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2026 roku w D. na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa L. K.
przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W.
o zapłatę
1.
zasądza od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz L. K. kwotę 7.424,75 zł (siedem tysięcy czterysta dwadzieścia cztery złote siedemdziesiąt pięć groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwot:
- 3.154,75 zł (trzy tysiące sto pięćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt pięć groszy) od dnia 2 kwietnia 2024 roku do dnia zapłaty,
- 4.270 zł (cztery tysiące dwieście siedemdziesiąt złotych) od dnia 21 maja 2024 roku do dnia zapłaty;
2.
oddala powództwo w pozostałej części;
3.
zasądza od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz L. K. kwotę 2.276,92 zł (dwa tysiące dwieście siedemdziesiąt sześć złotych dziewięćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;
4.
nakazuje ściągnąć od (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu kwotę 1.187,35 zł (tysiąc sto osiemdziesiąt siedem złotych trzydzieści pięć groszy) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa;
5.
nakazuje ściągnąć od L. K. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu kwotę 161,91 zł (sto sześćdziesiąt jeden złotych dziewięćdziesiąt jeden groszy) tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.
asesor sądowy V. N.
Sygn. akt I C 1037/24 upr.
UZASADNIENIE
Pozwem z dnia 1 października 2024 roku (data prezentaty – k. 4) Z. Ł., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata (pełnomocnictwo – k. 10), wniósł o zasądzenie od (...) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Spółki Akcyjnej w E. na swoją rzecz kwoty 8.424,75 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od następujących kwot:
- 3.154,75 złotych od dnia 2 kwietnia 2024 roku do dnia zapłaty,
- 4.270 złotych od dnia 21 maja 2024 roku do dnia zapłaty,
- 1.000 złotych od dnia 3 czerwca 2024 roku do dnia zapłaty.
Jednocześnie wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 26 lutego 2024 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzony został samochód marki (...). (...) o nr rej. (...), należący do Z. Ł.. Fakt zaistnienia szkody został zgłoszony do pozwanej z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC sprawcy szkody. W toku postępowania likwidacyjnego ubezpieczyciel sporządził ostateczną kalkulację naprawy pojazdu na kwotę 5.383,85 złotych. Kwota odszkodowania jest zaniżona. Naprawa uszkodzonego pojazdu została przez powoda wyliczona na kwotę 8.538,60 złotych. Dodatkowo powód wskazał, że był zmuszony do wynajęcia pojazdu zastępczego, gdyż nie posiadał innego pojazdu. Zgodnie z umową najmu z dnia 27 lutego 2024 roku musiał zapłacić 140 złotych za dobę (w pozwie mylnie wskazano 160 złotych), zaś pojazd wynajmował przez 44 dni. Powód poniósł zatem koszt najmu w kwocie 6.160 złotych. Decyzją z dnia 9 maja 2024 roku pozwana zaakceptowała jedynie 21 dni okresu najmu pojazdu zastępczego, zaniżając stawkę najmu do kwoty 90 złotych netto i wypłaciła z tego tytułu odszkodowanie w kwocie 1.890 złotych. Ponadto, powód z uwagi na brak wiedzy dotyczącej likwidacji szkody wynajął firmę, która m. in. sporządziła kalkulację naprawy pojazdu oraz uczestniczyła w oględzinach, weryfikując dokumentacje przedstawioną przez pozwanego, za którą powód poniósł koszt w wysokości 1000 złotych wynikający z faktury VAT nr (...) (pozew – k. 4-9v.).
W odpowiedzi na pozew (...) Spółka Akcyjna w E., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego (pełnomocnictwo – k. 44), wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając odpowiedź na pozew ubezpieczyciel przyznał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego uznał swoją odpowiedzialność za przedmiotową szkodę i oszacował koszty naprawy uszkodzonego pojazdu z uwzględnieniem zakresu uszkodzeń, stanu technicznego pojazdu, jego przebiegu oraz wieku i wypłacił bezsporną kwotę odszkodowania w wysokości 5.383,86 złotych brutto. Podniósł, że wypłacona przez niego kwota odszkodowania skompensowała powstałą szkodę, ponieważ powód nie zdecydował się na naprawę pojazdu w sieci naprawczej (...) S.A. pomimo tego, że informowano go o takich możliwościach i składano ofertę przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia. Ponadto pozwana zakwestionowała wysokość i okres najmu pojazdu zastępczego przedstawiony przez powoda uznając, że zasadny okres najmu pojazdu zastępczego wynosi 21 dni przy stawce 90 zł netto za dobę, w związku z czym wypłaciła powodowi należne odszkodowanie z tego tytułu w kwocie 1.890 złotych. Pozwana zakwestionowała również roszczenie powoda dotyczące zwrotu kosztów obsługi uzasadniając, że te koszty nie stanowią normalnego następstwa kolizji drogowej, a są jedynie usługą dodatkową (odpowiedź na pozew-k. 32-43).
W dalszym toku postępowania stanowiska stron nie uległy zmianie.
Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 26 lutego 2024 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki D. (...) o numerze rejestracyjnym (...), będący własnością Z. Ł.. Samochód sprawcy zdarzenia wywołującego szkodę ubezpieczony był w zakresie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych w (...) Spółce Akcyjnej w E.. Szkoda została zgłoszona do ubezpieczyciela w dniu 28 lutego 2024 roku i zarejestrowana pod numerem (...) (bezsporne; akta szkody – płyta CD k. 50).
W dniu 27 lutego 2024 roku powód wynajął od brata O. Ł. pojazd zastępczy marki D. (...) o nr rej. (...), za stawkę 140 złotych za dobę wynajmu. Pojazd był wynajmowany przez powoda do dnia 11 kwietnia 2024 roku tj. przez 44 dni, za co poniósł koszt w wysokości 6.160 złotych. Z. Ł. potrzebował samochodu do dojazdów na rehabilitację oraz dowożenia żony do pracy (dowód: zeznania powoda Z. Ł. – k. 60v, umowa wynajmu samochodu – k. 20v, harmonogram czasowy wynajmu pojazdu – k. 21).
W toku postępowania likwidacyjnego pozwany uznał swoją odpowiedzialność co do zasady, określając wartość naprawy pojazdu na kwotę 5.266,76 złotych brutto, na którą składał się koszt części zamiennych w wysokości 3.118,55 złotych, koszt prac blacharskich mechanicznych 426,20 złotych, koszt materiałów lakierniczych 1.228,17 złotych, koszt prac lakierniczych 453,26 złotych oraz koszt materiałów drobnych, dodatkowych 40,59 zł. Ubezpieczyciel zastosował stawkę za jedną roboczogodzinę w wysokości 55 złotych netto oraz rabat na materiały wynoszący 67% (dowód: ustalenie wysokości szkody – k. 11, akta szkody – płyta CD k. 50).
Z. Ł. do reprezentowania go w procesie likwidacji szkody upoważnił Strefę Odszkodowań w W. (okoliczność bezsporna).
W dniu 13 marca 2013 roku (...) Odszkodowań - Ł. W. z siedzibą w W. sporządziła kalkulację prywatną, na podstawie której wartość kosztów naprawy została ustalona na kwotę 8.538,60 złotych brutto, przy zastosowaniu stawki za roboczogodzinę w kwocie 130 złotych. W tym samym dniu (...) Odszkodowań – Ł. W. z siedzibą w W. przesłała do ubezpieczyciela kalkulację celem weryfikacji (dowód: wiadomość mailowa – k. 14-14v., kalkulacja naprawy – k. 15-17v.).
Z kolei w dniu 18 kwietnia 2024 roku (...) Odszkodowań w W. zgłosiła do ubezpieczyciela roszczenie związane z najmem pojazdu zastępczego (dowód: wiadomość email – k. 18).
Decyzją z dnia 9 maja 2024 roku ubezpieczyciel wypłacił Z. Ł. odszkodowanie w kwocie 5.383,85 złotych brutto z tytułu kosztów naprawy oraz 1.890 złotych z tytułu najmu pojazdu zastępczego, akceptując jedynie 21 dni zasadnego okresu najmu za stawkę 90 zł netto (dowód: decyzja – k. 22-22v).
Pismem datowanym na 22 maja 2024 roku Z. Ł., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, wezwał (...) S.A. do zapłaty kwot:
- 3.154, 75 zł tytułem odszkodowania za uszkodzony pojazd D. (...) o nr rej. (...), zgodnie z przesłaną kalkulacją naprawy,
- 4.270 zł tytułem zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego zgodnie z umową najmu
- 1000 zł tytułem zwrotu kosztów obsługi zgodnie z fakturą nr (...) roku z dnia 20 maja 2024 roku,
w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego (wezwanie do zapłaty – k. 24-24v.).
Pismem z dnia 10 czerwca 2024 roku ubezpieczyciel podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko ( pismo – k. 25-26v.).
Pojazd D. (...) o numerach rejestracyjnych (...) został naprawiony przez Z. Ł. za około 8.500 złotych. Naprawa dokonana była nowymi, oryginalnymi częściami. Powód nie posiada rachunków za naprawę (dowód: zeznania powoda – k. 60-61v).
W dniu 20 maja 2024 roku (...) Odszkodowań Ł. W. z siedzibą w W. wystawiła Z. Ł. fakturę nr (...) na kwotę 1.000 złotych tytułem obsługi szkody komunikacyjnej dot. D. (...) o nr rej. (...), przeprowadzenie oględzin, sporządzenie kosztorysu naprawy, weryfikację dokumentów i sporządzenie opinii (dowód: faktura nr (...) – k. 23).
Niezbędny do przywrócenia pojazdu do stanu sprzed szkody koszt naprawy przedmiotowego pojazdu, przy uwzględnieniu stawki za roboczogodzinę w wysokości 130 złotych netto, wynosi odpowiednio 8.859,32 złotych brutto przy uwzględnieniu cen nowych części klasy „O” oraz 8.816,16 złotych brutto przy uwzględnieniu części alternatywnych o jakości „P”. Brak było dla tego pojazdu dostępnych części jakości „(...) do przedmiotowego zakresu naprawy. Odpowiedzialność w szkodzie została przyjęta w dniu 22 marca 2024 roku. Strona pozwana mimo wielu próśb nie wskazała warsztatu naprawczego, który za wskazaną przez nią kwotę może dokonać naprawy. Przedstawiony kosztorys naprawy był zaś kosztorysem nierealnym. Dopłata odszkodowania do pełnej kwoty nastąpiła dopiero w dniu 15 kwietnia 2024 roku. Zakładając, że poszkodowany dopiero wtedy mógł przystąpić do naprawy, dlatego okres najmu w wysokości 44 dni był okresem zasadnym. Przedział kwotowy w segmencie C za okres najmu samochodu wynosi od 117,89 zł netto tj. 145 zł brutto (stawka minimalna) do 200 zł netto tj. 246 zł brutto (stawka maksymalna). Średnia stawka (asymetryczna) wynosi 161,79 zł netto tj. 199 zł brutto za 1 dobę najmu (dowód: opinia biegłego z zakresu motoryzacji, mechaniki pojazdów i urządzeń – O. D. – k. 72-134v).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a to na podstawie dołączonych dokumentów, dowodu – przesłuchania w charakterze strony Z. Ł. oraz opinii biegłego sądowego z zakresu motoryzacji, mechaniki pojazdów i urządzeń O. D.. Autentyczność i wiarygodność dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego nie budziła wątpliwości Sądu ani pod względem formalnym, ani pod względem materialnym, a nadto nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania.
Sąd dał również w pełni wiarę zeznaniom powoda, bowiem potwierdził on okoliczności związane z wystąpieniem szkody oraz przeprowadzeniem procesu jej likwidacji, a zeznania te były spójne, logiczne i znalazły potwierdzenie w zalegającej w aktach sprawy dokumentacji, choć stanowiły jedynie uzupełnienie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy.
Z opinii biegłego wynika jednoznacznie, że niezbędny do poniesienia koszt naprawy uszkodzeń przedmiotowego pojazdu wynosi 8.859,32 złotych brutto przy uwzględnieniu cen nowych części klasy O. Z akt sprawy i dokumentacji szkodowej nie wynika, aby pojazd marki D. (...) w chwili szkody posiadał części inne niż fabryczne oryginalne, które w przedmiotowym zdarzeniu zostały uszkodzone. Biegły wskazał, że przywrócenie pojazdu do stanu najbardziej zbliżonego do stanu sprzed szkody polega na doprowadzeniu go do stanu jaki istniałby, gdyby szkoda nie wystąpiła. Jeżeli zatem pojazd posiadał oryginalne części producenta o jakości O, należy w ramach naprawy koniecznie użyć takich samych części, a zatem części oryginalnych sygnowanych logo producenta pojazdu. Jedynym odstępstwem od reguły, że w pojeździe nie należy montować części oryginalnych o jakości „(...)” jest udowodnienie, że zamontowanie takich części doprowadziłoby do wzrostu wartości pojazdu w porównaniu do wartości sprzed szkody, co nie zostało wykazane w tej sprawie (opinia biegłego – k. 72-134).
Sąd uwzględnił opinię biegłego sądowego O. D. w całości i oparł się na niej rozstrzygając niniejszą sprawę. Sąd podzielił wnioski zawarte w opinii, bowiem została ona sporządzona w sposób rzetelny i dokładny. W ocenie Sądu opinia jest wnikliwa, wyczerpująca, logiczna i spójna, a wnioski w niej zawarte są prawidłowo uzasadnione. Sąd nie znalazł zatem podstaw do podważenia wyprowadzonych przez biegłego konkluzji i uznał opinię za fachową, rzetelną i obiektywną, a także mogącą stanowić podstawę dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie zachodzą przy tym żadne powody osłabiające zaufanie do wiedzy, kompetencji, doświadczenia czy bezstronności sporządzającego ją biegłego. Nadto wskazać należy, że żadna ze stron nie wniosła do niej zarzutów i nie kwestionowała jej treści.
Sąd Rejonowy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 822§1 kc przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Zgodnie z §2 tego artykułu umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w §1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.
Problematyka umów odpowiedzialności cywilnej uregulowana została również w ustawie z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2025 roku, poz. 367 t.j.), zwłaszcza w art. 34 ust. 1, art. 36 i 38 tej ustawy określających zakres odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela. Zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Zgodnie z art. 36 tej ustawy odszkodowanie ustala się w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Oznacza to, że o rodzaju i wysokości świadczeń należnych od zakładu ubezpieczeń decydują przepisy kodeksu cywilnego, zatem wysokość odszkodowania powinna być ustalona według reguł określonych w art. 363 k.c.
W niniejszej sprawie pozwany nie kwestionował istnienia podstaw swojej odpowiedzialności. Spór sprowadzał się do ustalenia wysokości należnego stronie powodowej odszkodowania.
Zgodnie z art. 361 § 2 k.c. i 363 § 1 k.c. naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł i powinno ono nastąpić według wyboru poszkodowanego przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje zasadność rozliczenia szkody przez wypłatę świadczenia odpowiadającego wysokości kosztów celowych, koniecznych i niezbędnych do przywrócenia pojazdu powoda do stanu, jaki istniał przed kolizją. Koszty niezbędne do wykonania naprawy to takie, które zostały poniesione w wyniku przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu jego używalności technicznej istniejącej przed wypadkiem przy zastosowaniu technologicznej metody odpowiadającej rodzajowi uszkodzeń pojazdu. Z kolei koszty ekonomiczne i celowe to koszty ustalone według cen części i innych materiałów koniecznych do wykonania naprawy i stawek roboczogodzin obowiązujących na rynku lokalnym.
Szkodą jest różnica między stanem majątku poszkodowanego, jak zaistniał po zdarzeniu wywołującym szkodę, a stanem tego majątku, jaki istniałby, gdyby nie nastąpiło to zdarzenie, co wynika z treści analizowanego art. 361 § 2 k.c.
Stwierdzić należy, że ubezpieczyciel sprawcy szkody zobowiązany jest zapłacić poszkodowanemu w ramach odszkodowania odpowiednią sumę pieniężną (art. 363 § 1 k.c. w zw. z art. 822 § 1 k.c.), która powinna pokryć koszty naprawy samochodu. W przypadku szkody komunikacyjnej obowiązek jej naprawienia aktualizuje się już w momencie jej wyrządzenia. Ceny części i usług przyjmuje się na poziomie obowiązującym na rynku lokalnym, z uwzględnieniem części nowych i oryginalnych tj. pochodzących od producenta pojazdu, o ile ich użycie jest niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy albo gdy ich zastosowanie nie prowadzi do zwiększania wartości pojazdu w stosunku do jego wartości sprzed powstania szkody (wyrok Sądu Najwyższego z 20 listopada 1970 r., II CR 425/72 i uchwała Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III CZP 80/11). Dopóki wykorzystanie części oryginalnych przy naprawie samochodu nie prowadzi do zwiększenia się jego wartości w stosunku do wartości, jaką posiadał przed wypadkiem, to nie ma żadnych przeszkód do uwzględnienia ich cen w kosztach naprawy. Jeżeli wykorzystanie przy naprawie części oryginalnych zniweluje w całości albo chociaż w części wynikającą z wypadku utratę wartości auta, to ich użycie jest zasadne. W tych zaś przypadkach, gdy wykorzystanie części oryginalnych skutkuje przyrostem wartości auta, ubezpieczycielowi przysługuje żądanie obniżenia odszkodowania tj. ograniczenia go do sumy stanowiącej różnicę pomiędzy pełnym kosztem naprawy a kwotą odpowiadającą przyrostowi wartości auta. Uwzględnieniu przy ustaleniu tej relacji podlegają ceny części oryginalnych (tak Sąd Najwyższy w uchwale z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III CZP 80/11).
Pozwany wskazywał na konieczność ustalenia, czy pojazd został naprawiony, podnosząc, iż jeżeli pojazd został naprawiony, należy uwzględniać koszty naprawy rzeczywiście poniesione przez poszkodowanego, wykazane przez niego rachunkami, fakturami, czy innymi dowodami. W tym zakresie powoływał się m. in. na stanowiska Sądu Najwyższego wyrażone w Uchwałach Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2024 roku (sygn. III CZP 142/22, opubl. Biuletyn SN 2024/5) oraz z dnia 11 września 2024 roku (III CZP 65/23, opubl. OSNC 2025, nr 4, poz. 41.). W ocenie Sądu na gruncie niniejszej sprawy wskazówki Sądu Najwyższego nie mają zastosowania, gdyż z opinii biegłego O. D. jednoznacznie wynika, że kosztorys ofertowy ubezpieczyciela nie pozwalał na przeprowadzenie prawidłowej naprawy pojazdu, sam zaś kosztorys był nieprawidłowy. Biegły dokonał sprawdzenia dostępności części alternatywnych zastosowanych w kosztorysach i uzyskał wynik na poziomie 8% dostępności. Dodatkowo biegły wskazał, że bardzo niska jakość części zamiennych oraz złe dopasowanie znacząco wydłużają naprawę, powodując wzrost kosztów naprawy, dodatkowo obniżając wartość pojazdu po naprawie, a co najważniejsze – znacząco obniżają poziom bezpieczeństwa. Ponadto szkoda w niniejszej sprawie miała miejsce w lutym 2024 roku. Wobec dotychczasowego braku rozbieżności w orzecznictwie niezasadnym jest, w ocenie Sądu, oczekiwanie obecnie od powoda, by przedstawił paragony i faktury za naprawę pojazdu w sytuacji, gdy powszechnie akceptowane i stosowane przez sądy było stanowisko, że poszkodowanemu przysługiwały koszty hipotetyczne i ekonomicznie uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie wniosków z opinii biegłego ustalił, że wysokość szkody wyniosła 8.859,32 złotych brutto. Kwota ta uwzględnia naprawę pojazdu przy użyciu nowych części oryginalnych oraz stawkę za roboczogodzinę w wysokości 130 złotych netto.
Sąd miał na względzie, że z treści dokumentu przedłożonego przez powoda – ustalenie wysokości szkody wynikało po pierwsze, że poszkodowany winien wpierw skontaktować się z ubezpieczycielem celem naprawy pojazdu w warsztacie rekomendowanym przez pozwaną. Treść tego pisma poza odesłaniem do numeru telefonu ubezpieczyciela, nie wskazywała poszkodowanemu, ani gdzie ma się udać w celu dokonania naprawy, gdzie dokonać zakupu części, ani jak będzie wyglądała procedura nabycia części i naprawy pojazdu. W tych okolicznościach nie sposób było przyjąć, jakoby pozwany złożył poszkodowanemu ofertę naprawy pojazdu za kwotę odpowiadającą wypłaconemu odszkodowaniu, ponieważ wskazane wyżej dokumenty nie spełniały wymogów oferty określonej w art. 66 k.c. Wskazać należy, iż poszkodowany ma prawo nabyć części w miejscu swego zamieszkania i nie ma obowiązku ich nabycia od podmiotu funkcjonującego w innej miejscowości, co każdorazowo wiąże się z kosztami i czasem transportu oraz problemami w razie ewentualnej reklamacji. Ponadto, zgodnie z dominującym orzecznictwem poszkodowany - w zakresie wyboru warsztatu - nie ma obowiązku poszukiwania warsztatu najtańszego, ani nie ma obowiązku poszukiwania najtańszych części zamiennych.
Pozwany w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił powodowi kwotę 5.383,95 złotych brutto, a zatem do dopłaty pozostaje kwota 3.475,47 złotych. Powód wniósł o zasądzenie kwoty 3.154,75 złotych, a więc mając na względzie treść art. 321 § 1 k.p.c., zgodnie z którym sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie, Sąd przyznał powodowi kwotę 3.154,75 złotych tytułem odszkodowania, o czym orzekł jak w punkcie 1. (pierwszym) sentencji wyroku.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Powód żądał odsetek od kwoty odszkodowania po upływie 30 dni licząc od dnia zgłoszenia szkody, co nastąpiło w dniu 28 lutego 2024 roku, dlatego zasadnym jest żądanie odsetek od dnia 2 kwietnia 2024 roku i żądanie to Sąd uwzględnił. Sąd oparł orzeczenie w zakresie odsetek na art. 481 k.c. w zw. z art. 817 k.c.
Jeśli chodzi o wysokość kosztów związanych z najmem pojazdu zastępczego, w orzecznictwie wypracowana została zasada, zgodnie z którą odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia OC obejmuje wydatki celowe i ekonomicznie uzasadnione, przy czym odpowiedzialność ta nie jest uzależniona od niemożności korzystania przez poszkodowanego z komunikacji zbiorowej (por. uchwała Sądu Najwyższego z 22 listopada 2013 r., III CZP 76/13, Lex nr 1392609 oraz z 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012/3/28). Jako podstawowe kryterium celowości i ekonomicznej zasadności wydatku należy przyjąć niewątpliwie niezbędny czas naprawy pojazdu lub czas na nabycie nowego pojazdu w przypadku szkody całkowitej oraz adekwatność stawki najmu do warunków rynkowych.
Spór w sprawie niniejszej dotyczył uzasadnionej wysokości stawki dobowej najmu oraz okresu najmu, albowiem pozwana podnosiła, że zaproponowała wynajęcie pojazdu za kwotę o wiele niższą, niż poniesioną przez poszkodowanego, a tym samym że wobec braku współpracy i minimalizacji szkody przez poszkodowanego, miała prawo do jej weryfikacji na swoją korzyść. Prawdą jest, że przy zgłoszeniu szkody pozwana wskazała na możliwość wynajęcia pojazdu zastępczego za stawkę 90 złotych netto przy najmie pojazdu zastępczego trwającego dłużej niż 14 dni. Przedkładając umowę o współpracę wskazywała, że miała realną możliwość wynajmu pojazdu za taką właśnie stawkę dobową. Zdaniem Sądu, obowiązek współdziałania poszkodowanego przy ograniczaniu szkody nie może jednak prowadzić do nałożenia na niego obowiązku poszukiwania najtańszej możliwej oferty ani do konieczności korzystania z usług podmiotów wskazanych przez ubezpieczyciela sprawcy szkody. Poszkodowany zachowuje prawo wyboru kontrahenta oraz warunków najmu, o ile mieszczą się one w granicach stawek rynkowych. Zasada minimalizacji szkody oznacza bowiem obowiązek działania rozsądnego, a nie obowiązek wyboru rozwiązania najtańszego. Jak z kolei ustalił biegły, pojazd uszkodzony w przedmiotowym zdarzeniu kwalifikuje się do segmentu ,,C”. Biegły w swej opinii wskazał, że dobowa stawka brutto wynajmu samochodów zastępczych, zaliczanych do segmentu ,,C” wynosi od 145 zł do 199 zł za dobę brutto. Stawka 140 złotych, za którą poszkodowany wynajął pojazd zastępczy mieści się zatem w zakresie średnich stawek za najem pojazdu tej klasy. Poza tym nie można wymagać od poszkodowanego, aby w sytuacji nagłej utraty możliwości korzystania z pojazdu prowadził szczegółowe rozeznanie rynku lub uzależniał zaspokojenie swoich bieżących potrzeb komunikacyjnych od procedur organizowanych przez ubezpieczyciela sprawcy szkody. Poszkodowany jest uprawniony do niezwłocznego podjęcia działań zmierzających do przywrócenia możliwości normalnego funkcjonowania. Przedstawiona przez pozwanego umowa o współpracy z podmiotem oferującym najem pojazdów za stawkę 90 zł za dobę przy wynajmie pojazdu powyżej 14 dni nie stanowi dowodu, że poszkodowany miał realną i skonkretyzowaną możliwość skorzystania z tej oferty w chwili powstania szkody. Dokument ten potwierdza jedynie istnienie relacji gospodarczej pomiędzy ubezpieczycielem a określonym podmiotem, nie przesądza natomiast o faktycznej dostępności pojazdu dla poszkodowanego ani o identycznych warunkach najmu (w szczególności limitu kilometrów, czasu podstawienia pojazdu czy innych opłat dodatkowych).
W tych okolicznościach Sąd uznał, że koszt najmu pojazdu zastępczego w wysokości 140 zł za dobę przez okres 44 dni pozostaje ekonomicznie uzasadniony oraz pozostaje w normalnym związku przyczynowym ze zdarzeniem. W konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, że poszkodowany naruszył zasadę minimalizacji szkody, a tym samym brak było podstaw do obniżenia należnego odszkodowania.
Jeśli zaś chodzi o okres zasadnego najmu pojazdu, to w tej materii Sąd również oparł się na opinii biegłego, z której wynikało, że konieczny i uzasadniony technologiczny czas naprawy przedmiotowego pojazdu wynosił 3 dni robocze. Do tego doliczyć należy 2 dni na zakup części, 1 dzień organizacyjny na przyjęcie pojazdu oraz 1 dzień na wydanie pojazdu. Całkowity okres najmu nie powinien przekraczać 7 dni. Z uwagi jednak na działania strony pozwanej, w tym przedstawienie nierealnego kosztorysu oraz nierealnego warsztatu, w którym powód mógłby naprawić pojazd, a także to, że ostateczna dopłata do odszkodowania nastąpiła 15 kwietnia 2024 r. okres najmu wynoszący 44 dni był okresem jak najbardziej realnym.
W zakresie najmu pojazdu zastępczego ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie w kwocie 1890 złotych. Powód poniósł zaś koszt w kwocie 6.160 zł, a zatem do dopłaty pozostaje kwota 4.270 złotych. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych (…) zgodnie z żądaniem powoda – po upływie 30 dni licząc od dnia zgłoszenia szkody w tym zakresie tj. od dnia 18 kwietnia 2024 roku do dnia zapłaty.
Powód wniósł także o zwrot wydatków związanych z uzyskaniem pomocy na etapie postępowania likwidacyjnego. Powód był w tym postępowaniu reprezentowany przez Strefę Odszkodowań Ł. W. w W. i poniósł koszt w kwocie 1.000 zł (k. 23). W ocenie Sądu roszczenie to nie mogło zostać uwzględnione wobec treści art. 361
§ 1 k.c., zgodnie z którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W ocenie Sądu koszty poniesione przez poszkodowanego w związku ze zleceniem przeprowadzeniem postępowania likwidacyjnego przez inny podmiot nie mogą być traktowane jako normalne następstwo zdarzenia wywołującego szkodę, w sytuacji, w której brak było elementu o zasadniczym stopniu trudności dla poszkodowanego, jak na przykład konieczność zgłoszenia szkody w zagranicznym podmiocie ubezpieczeniowym. Niewątpliwie poszkodowany ma prawo zlecić przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego innemu podmiotowi, jednakże brak jest podstaw, aby koszty te można byłoby uznać za normalne następstwo zdarzenia wywołującego szkodę, szczególnie w sytuacji, w której postępowania likwidacyjne prowadzone, co do zasady jest za pomocą urządzeń służących porozumiewaniu się na odległość, bez konieczności nadmiernego obciążenia poszkodowanego czynności z tym związanymi.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 3 sentencji wyroku na podstawie art. 100 k.p.c. dokonując ich stosunkowego rozdzielenia. Powód wygrał sprawę w 88 %, a poniósł koszty procesu w kwocie 2.917 zł, na które składały się:
500 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu (k. 2),
1.800 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokatów,
zaliczka na poczet kosztów opinii biegłego w kwocie 600 zł wykorzystana w całości (k. 66),
opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł (k. 27).
Pozwany wygrał sprawę w 12% i poniósł koszty procesu w wysokości 2.417 złotych, na które składały się:
1.800 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych;
17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (k. 45);
zaliczka na poczet kosztów opinii biegłego w kwocie 600 zł wykorzystana w całości (k. 67).
Obie strony poniosły łącznie koszty procesu w wysokości 5.334 zł. Powód przegrał sprawę w 12 %, zatem powinien ponieść koszty procesu w wysokości 640,08 zł (5334 zł x 12%), a poniósł koszty procesu w wysokości 2917 zł. Zatem pozwany powinien zwrócić powodowi kwotę 2276,92 zł (2917 zł – 640,08 zł) tytułem kosztów procesu, o czym Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku. Na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie liczone od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Z uwagi na to, że uiszczone zaliczki na poczet kosztów opinii biegłego nie pokryły wydatków w tym zakresie w całości, Sąd wypłacił biegłemu O. D. pozostałą kwotę w wysokości 1349,26 złotych tymczasowo z funduszu Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu. Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w takiej sytuacji Sąd obowiązany był rozstrzygnąć o obowiązku zwrotu tych kosztów stosując odpowiednio przepis art. 113 wskazanej ustawy. Mając na uwadze treść art. 113 ust. 1 wskazanej ustawy oraz obowiązek odpowiedniego zastosowania zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu, Sąd uznał, że również w zakresie zwrotu wydatków Skarbu Państwa ich poniesienie przez strony powinno zostać stosunkowo rozdzielone stosownie do wyniku procesu. Mając zatem na uwadze, że powód przegrał w 12%, powinien zwrócić Skarbowi Państwa 161,91 zł, zaś pozwany pozostałą część tj. 1187,35 zł, o czym Sąd orzekł w 4 i 5 wyroku.
asesor sądowy X. O.
z/ (…)
Dnia 6 marca 2026 r. asesor sądowy X. O.