Wyrok z 30 stycznia 2026, sygn. VI U 558/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 stycznia 2026 roku

Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie:

Przewodniczący:sędzia Bartosz Szałas

Protokolant:protokolant sądowy Paulina Świętochowska

po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2026 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z odwołania D. E.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w R. z dnia 18 listopada 2024 roku, znak: (...)

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w R.

o zasiłek pogrzebowy

- zmienia zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w R. z dnia 18 listopada 2024 roku, znak: (...), w ten sposób, że przyznaje odwołującemu się D. E. prawo do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 29 lipca 2024 roku pani U. E..

Sygn. akt VI U 558/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 listopada 2024 roku, znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w R. odmówił D. E. prawa do zasiłku pogrzebowego po zmarłej w dniu 29 lipca 2024 roku U. E.. Organ rentowy stwierdził, że załączony do wniosku rachunek nie został wystawiony zgodnie z zasadami wskazanymi w ustawie z dnia 11 marca 2024r. o podatku od towarów i usług, tj. nie zawiera danych nabywcy oraz danych osoby zmarłej.

(decyzja z dnia 18.11.2024 r. – a.r.)

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł syn zmarłej D. E., wskazując że poniósł wszystkie koszty związane z pogrzebem. Do wniosku o wypłatę zasiłku załączył umowę z właścicielem zakładu pogrzebowego wraz z wystawionym przez niego rachunkiem poniesionych kosztów, który stanowi integralną część umowy.

(odwołanie - k. 1)

W odpowiedzi na odwołanie ZUS wniósł o oddalenie odwołania.

(odpowiedź na odwołanie - k. 4-4v)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

U. E. zmarła w dniu 29 lipca 2024 roku na Ukrainie w F.. Koszty pogrzebu pokrył syn zmarłej D. E., który podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w Polsce. W dniu 7 października 2024 roku D. E. złożył do ZUS wniosek o przyznanie i wypłatę zasiłku pogrzebowego, w związku z pokryciem kosztów pogrzebu matki U. E.. Oświadczył, że koszty pogrzebu pokrył w całości. Do wniosku załączył odpis aktu zgonu matki, swój odpis aktu urodzenia, umowę z zakładem pogrzebowym oraz rachunek wystawiony przez firmę pogrzebową na Ukrainie. Odwołujący się nie podpisywał osobiście tej umowy, podpisywała ją jego siostra, ponieważ odwołujący się nie może wrócić na Ukrainę. Jednak w rzeczywistości to on pokrył wszelkie koszty pogrzebu ujawnione na rachunku wystawionym przez zakład pogrzebowy.

(dowód: odpis skrócony aktu zgonu – a.r.; odpis aktu zgonu, odpis aktu urodzenia -a.r., umowa- k. 2, rachunek- k. 3, zeznania odwołującego D. E. – k. 18-18v)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, aktach organu rentowego oraz zeznań odwołującego D. E., które Sąd uznał za wiarygodne, logiczne i korelujące z pozostałymi dowodami w sprawie. Strony nie składały dodatkowych wniosków dowodowych. Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie.

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U.2024.1631 t.j.) stwierdzić należy, iż zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci ubezpieczonego, osoby pobierającej emeryturę lub rentę oraz osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania. Z art. 78 ust. 1 ustawy wynika, że zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu.

Zgodnie z § 16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U 2011.237.1412) stanowi, iż do wniosku o zasiłek pogrzebowy powinny być dołączone odpis skrócony aktu zgonu albo odpis zupełny aktu urodzenia dziecka z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe, rachunki poniesionych kosztów pogrzebu, a jeżeli rachunki zostały złożone w banku - kopie rachunków, potwierdzone przez bank za zgodność z oryginałem, dokumenty potwierdzające pokrewieństwo lub powinowactwo zgłaszającego wniosek z osobą zmarłą albo dokument potwierdzający umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej, zaświadczenie płatnika składek o podleganiu ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, oświadczenie o pokryciu kosztów pogrzebu w całości lub w części, oświadczenie o niepobraniu zasiłku pogrzebowego z innego tytułu, dokument stwierdzający prawo zmarłego do świadczenia, jeżeli świadczenie to było wypłacane przez inny organ rentowy, informację o numerze posiadanego rachunku bankowego, jeżeli wypłata zasiłku ma być dokonana na rachunek bankowy.

Podstawą dokonania przez ZUS odmowy prawa do zasiłku pogrzebowego w niniejszej sprawie było przyjęcie przez organ rentowy, iż załączony do wniosku rachunek za poniesione koszty pogrzebu nie zawiera danych osoby zmarłej oraz danych nabywcy. A tym samym nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 106e ustawy z dnia 11 marca 2024r. o podatku od towarów i usług dotyczących elementów faktury.

Sąd po zapoznaniu się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym stwierdził, iż odwołujący D. E. dopełnił obowiązków wynikających z przepisów przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. Odwołujący dołączył do wniosku akt zgonu, akt urodzenia, oświadczenie o pokryciu kosztów pogrzebu, umowę z firmą pogrzebową wraz z rachunkami poniesionych kosztów pogrzebu. Do odwołania dołączono umowę oraz rachunek, przetłumaczone na język polski przez biegłego tłumacza, z których w ocenie Sądu wynika, że odwołujący pokrył koszty pogrzebu zmarłej matki. Nie można przyjąć za słuszne stanowisko organu rentowego, w myśl którego fakt braku na rachunku danych osoby zmarłej oraz danych nabywcy czyni niezasadnym ustalenie, iż odwołujący pokrył koszty pogrzebu. Wskazać należy, że zakwestionowany przez ZUS rachunek został wystawiony przez podmiot mający siedzibę na terytorium Ukrainy, a zatem nie podlega on przepisom ustawy z dnia 11 marca 2024r. o podatku od towarów i usług, w tym art. 106e tej ustawy. Przepisy regulujące przyznanie zasiłku pogrzebowego nie uzależniają prawa do świadczenia od przedłożenia faktury, lecz jedynie od udokumentowania poniesionych kosztów pogrzebu. Przedłożony rachunek stanowi integralną cześć umowy zawartej przez odwołującego z firmą pogrzebową, w związku z czym zarówno rachunek jak i umowa powinny być rozpatrywane łącznie. W umowie zostały wskazane dane stron, a rachunek wystawiony przez zagraniczny podmiot stanowi wiarygodny dowód poniesienia tych kosztów, a obowiązujące przepisy nie nakładają wymogu, aby dokument ten zawierał dane osoby zmarłej. W konsekwencji brak było podstaw prawnych do odmowy uznania przedłożonego rachunku jako dowodu poniesienia kosztów pogrzebu.

Sąd pragnie również zauważyć, że z samej treści §16 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku (Dz. U. z 2011 roku, Nr 237, poz. 1412), na które powołuje się ZUS w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wynika że dokumenty, o których mowa w ust. 1 i 2 (czyli również rachunki - §16 ust. 1 pkt 2), wystawione za granicą uznaje się za równoważne pod względem skutków prawnych z dokumentami wystawionymi w Polsce (§16 ust. 3 rozporządzenia). Tym samym brak jest uzasadnienia dla postawienia przez ZUS wymogu, aby dokumenty zagraniczne spełniały warunki nałożone przez polską ustawę podatkową.

Co do ustalenia kto pokrył koszty pogrzebu Sąd ustalił na rozprawie, przesłuchując odwołującego się i okazując mu zarówno oryginały dokumentów, jak i ich tłumaczenie na język polski, że to właśnie odwołujący się pokrył koszty pogrzebu. Co prawda sam odwołujący się nie stawił się osobiście w zakładzie pogrzebowym i nie uiścił gotówką tych kosztów, co jest zrozumiałe wobec toczącej się aktualnie wojny na Ukrainie, jednak w dobie rozliczeń bezgotówkowych nie jest problemem uiszczenie kwoty z rachunku z dowolnego miejsca na świecie, dokonując przelewu środków z konta.

Reasumując, skoro istnieje rachunek potwierdzający wysokość kosztów pogrzebu, a odwołujący się potwierdził w swoich zeznaniach, że to on faktycznie te koszty pokrył, to należało uznać, że spełnione są wszelkie przesłanki do przyznania odwołującemu się prawa do zasiłku pogrzebowego.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.