Wyrok z 3 lutego 2026, sygn. I C 336/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 lutego 2026 r.

Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Lidia Grzelak

Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Wojciechowska

po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2026 r. w I.

na rozprawie

sprawy z powództwa Ł. Z.

przeciwko (...) S.A. w C.

o zapłatę 10356,29 zł

I powództwo oddala;

II zasądza od powoda Ł. Z. na rzecz pozwanego (...) Zakładu (...) S.A. w C. kwotę 917,00 zł ( dziewięćset siedemnaście złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego;

III nakazuje Skarbowi Państwa wypłacić powodowi Ł. Z. kwotę 800,00 zł ( osiemset złotych ) tytułem zwrotu niewykorzystanej części zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11-(...);

IV nakazuje Skarbowi Państwa wypłacić pozwanemu (...) Zakładowi (...) S.A. w C. kwotę 800,00 zł ( osiemset złotych ) tytułem zwrotu niewykorzystanej części zaliczki zaksięgowanej pod pozycją U11-(...).

sędzia Lidia Grzelak

Sygn. akt I C 336/25

UZASADNIENIE

Powód Ł. Z. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) w X. wniósł w dniu 20 sierpnia 2025 r. ( data stempla operatora pocztowego ) do Sądu Rejonowego w Ciechanowie pozew przeciwko (...) Zakładowi (...) Spółka Akcyjna w C., żądając zasądzenia na swoją rzecz kwoty 1838,85 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 lipca 2025 r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu. Na kwotę dochodzoną pozwem składa się należność z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Pozwany (...) Zakład (...) Spółka Akcyjna w C. wnosił o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na swoją rzecz od powoda Ł. Z. zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W toku procesu strony podtrzymywały swoje dotychczasowe stanowiska.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 maja 2025 r. doszło do zdarzenia drogowego, w wyniku którego uszkodzony został pojazd marki Ł. (...) o numerze rejestracyjnym (...) stanowiący własność H. T. (1) ( bezsporne ).

Sprawca zdarzenia posiadał ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej dla posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem pojazdu w (...) Zakładzie (...) Spółka Akcyjna w C. ( bezsporne ).

Szkoda została zgłoszona ubezpieczycielowi i zarejestrowana pod numerem (...). Uszkodzony pojazd nie nadawał się do dalszego użytku. Naprawa pojazdu nastąpiła w warsztacie współpracującym z ubezpieczycielem. H. T. (1) otrzymała informację od ubezpieczyciela w zakresie możliwości organizacji pojazdu zastępczego z wypożyczalni współpracującej z ubezpieczycielem oraz akceptowanych przez ubezpieczyciela stawkach dobowych najmu pojazdu zastępczego. Ostatecznie H. T. (1) udzieliła pełnomocnictwa H. T. (2) do zorganizowania pojazdu zastępczego i skorzystała z umowy najmu pojazdu zastępczego zawartej w wypożyczalnią nie współpracującą z ubezpieczycielem. H. T. (1) w dniu 16 czerwca 2025 r. zawarła z (...) Ł. Z. w X. umowę najmu pojazdu zastępczego. Przedmiotem najmu był pojazd zastępczy marki O. (...) o numerze rejestracyjnym (...) ( umowa najmu pojazdu zastępczego k. 7, regulamin wypożyczalni samochodów (...) Ł. Z. w X. k. 8, wysokość stawki najmu k. 9, oświadczenie k. 13 ).

H. T. (1) w okresie od 16 czerwca 2025 r. do 20 czerwca 2025 r. ( 4 dni ) korzystała z pojazdu zastępczego marki O. (...) wypożyczonego na podstawie umowy najmu z dnia 16 czerwca 2025 r. Cena najmu wynosiła 420,00 zł netto za dobę tj. łącznie za 4 dni – 2066,40 zł brutto. H. T. (1) została poinformowana, że koszty najmu pokryje ubezpieczyciel. Podpisała oświadczenie, że nie ma innego pojazdu z którego mogłaby korzystać, mimo że taki pojazd wraz z mężem posiadali ( umowa najmu pojazdu zstępczego k.7, faktura k. 11, oświadczenie k, 13, zeznania świadka H. T. (1) k. 51 – 53 ).

W dniu 27 czerwca 2025 r., pomiędzy H. T. (1) a (...) Ł. Z. w X. doszło do zawarcia umowy cesji wierzytelności, na mocy której H. T. (1), w związku ze szkodą komunikacyjną z dnia 9 maja 2025 r. likwidowaną przez (...) Zakład (...) Spółka Akcyjna w C., przeniosła wszelkie przysługujące jej wierzytelności z tytułu tej szkody związane ze zwrotem kosztów z tytułu najmu pojazdu zastępczego w wysokości 2066,40 zł na rzecz (...) Ł. Z. w X. ( umowa cesji wierzytelności k. 12 ).

(...) Ł. Z. w X. wystąpił do (...) Zakładu (...) Spółka Akcyjna w C. z wnioskiem o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego, przesyłając fakturę VAT na kwotę 2066,40 zł. Decyzją z dnia 1 lipca 2025 r. ubezpieczyciel przyznał odszkodowanie z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 227,55 zł ( bezsporne ).

Pojazd poszkodowanej H. T. (1) naprawiany był w salonie w R. – Ł. T. (...) Powypadkowe w okresie 16 – 20 czerwca 2025 r. ( bezsporne ).

Poszkodowana H. T. (1) wraz z mężem posiadała kilka pojazdów, w okresie od zdarzenia drogowego z dnia 9 maja 2025 r. do oddania pojazdu uszkodzonego do serwisu w R. korzystała z innego pojazdu; wraz z mężem posiadali kilka samochodów ( zeznania świadka H. T. (1) k. 51-53)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dokumentów oraz zeznań świadka H. T. (1) ( k. 51-53 ).

W ocenie Sądu, powyższe dowody są w pełni wiarygodne; żadna ze stron nie kwestionowała ich mocy dowodowej. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy są zeznania świadka H. T. (1), która przyznała, że dysponowała innym pojazdem i nie zachodziła konieczność korzystania przez z nią z pojazdu zastępczego. W związku z powyższym Sąd pominął dowód z opinii biegłego sądowego zgłoszony w pkt 7 pozwu jako nieistotny do rozpoznania sprawy i zmierzającego jedynie do przedłużenia postępowania.

Sąd zważył, co następuje:

W ocenie Sądu, powództwo Ł. Z. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą (...) Ł. Z. w X. nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem podlega oddaleniu.

Powód Ł. Z. jako następca prawny H. T. (1) dochodzi swego roszczenia na zasadach ogólnych, wynikających z art. 361 - 363 kc. Szkoda objęta odpowiedzialnością ubezpieczyciela podlega bowiem naprawieniu właśnie według tych ogólnych zasad. Wynika to z treści art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, zgodnie z którym z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Zgodnie zaś z art. 36 ust. 1 cyt. ustawy odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.

Z powyższego wynika, że dla oceny roszczeń odszkodowawczych powoda w związku z nabyciem wierzytelności z tytułu najmu pojazdu zastępczego, należało określić – według ogólnych zasad prawa cywilnego – do jakich świadczeń byłby zobowiązany posiadacz lub kierowca samochodu, z którego winy nastąpiło zdarzenie drogowe. W niniejszej sprawie, Sąd ustalił, że odpowiedzialnym za zdarzenie drogowe z dnia 9 maja 2025 r. był sprawca posiadający ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w pozwanym zakładzie ubezpieczeń.

W myśl art. 363 § 1 kc, naprawienie szkody powinno nastąpić według wyboru poszkodowanego: bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.

Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznała określona osoba w swych dobrach lub interesach. W efekcie owo naprawienie szkody ma zmierzać do odwrócenia w dobrach poszkodowanego skutków zdarzenia wyrządzającego mu szkodę i przywrócenia – w znaczeniu prawnym – stanu, jaki by istniał gdyby owo zdarzenie nie nastąpiło. Zgodnie z powszechnie przyjętym obecnie poglądem, odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego ( uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie III CZP 5/11 ). Sąd Najwyższy podkreślił, że utrata możliwości korzystania z pojazdu stanowi negatywne następstwo majątkowe, a wydatki, które służą ograniczeniu ( wyłączeniu tego negatywnego następstwa ) należy kwalifikować jako szkodę majątkową podlegającą naprawieniu w ramach odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela wynikającej z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. Sąd Najwyższy podkreślił przy tym znaczenie dwóch kryteriów - celowości wydatków oraz ich ekonomicznego uzasadnienia.

Za wydatek niezbędny ( celowy ) należy uznać wydatek poniesiony na korzystanie z innego pojazdu w takim zakresie, w jakim poszkodowany korzystałby ze swojego środka lokomocji, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wydatki ekonomicznie uzasadnione to wydatki na najem pojazdu zasadniczo o podobnej klasie do pojazdu uszkodzonego lub zniszczonego, poniesione w oparciu o stawki czynszu najmu, które obowiązują na danym rynku lokalnym ( ceny rynkowe za tego typu usługi ) i w czasie naprawy pojazdu mechanicznego lub do czasu nabycia nowego pojazdu.

W pierwszej kolejności Sąd pragnie wskazać, że w sprawie nie budziła wątpliwości kwestia legitymacji procesowej powoda. Do akt sprawy przedstawiona została umowa cesji wierzytelności, która obejmowała wierzytelność z umowy najmu zawartej pomiędzy powodem a poszkodowaną w dniu 27 czerwca 2025 r.

Jak wskazano powyżej, pozwany (...) Zakład (...) Spółka Akcyjna w C. zakwestionował w niniejszym procesie, stawkę najmu pojazdu zastępczego oraz czas jego trwania wynikające z umowy zawartej przez powoda z H. T. (1).

W kwestii wysokości stawki najmu pojazdu zastępczego, podkreślić należy, że poszkodowana H. T. (1) w imieniu której działał pełnomocnik H. T. (2) otrzymał od zakładu ubezpieczeń informację w zakresie możliwości organizacji pojazdu zastępczego przez ubezpieczyciela, jak też o akceptowanych stawkach tego najmu w przypadku zawarcia umowy najmu przez poszkodowanego z pominięciem zakładu ubezpieczeń Poszkodowana zdecydowała się na zawarcie umowy najmu pojazdu zastępczego z wypożyczalnią niewspółpracującą z ubezpieczycielem.

Wskazać należy, że nie wszystkie wydatki pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem komunikacyjnym mogą być refundowane, istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów ( art. 354 § 2 kc, art. 362 i 826 § 1 kc ). Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu tylko wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika. W pierwszej kolejności wskazać, należy że co prawda do poszkodowanej należał wybór samochodu, który miał jej służyć jako pojazd zastępczy. Jak wykazano w toku procesu, wykazano także stosownymi dokumentami, jak również potwierdzono zeznaniami świadka H. T. (1), poszkodowała złożyła oświadczenie, iż nie posiada innego pojazdu, z którego mogłaby korzystać w okresie naprawy uszkodzonego pojazdu wskutek kolizji z dnia 9 maja 2025 r. Jednakże w toku procesu złożyła ona zeznania o treści sprzecznej do złożonego oświadczenia. H. T. (1) zeznała bowiem, że w okresie od zdarzenia drogowego do oddania pojazdu na naprawy w warsztacie korzystała z innego samochodu, gdyż wspólnie z mężem posiadała kilka pojazdów, poza tym uszkodzonym w kolizji. W swoich zeznaniach wskazała, że na najem pojazdu zastępczego zdecydowała się za namową pełnomocnika wypożyczalni współpracującego z warsztatem w R., w którym uszkodzony pojazd był naprawiany. Została zapewniona, że pojazd zastępczy jej przysługuje, a wszelkie koszty najmu zostaną pokryte przez ubezpieczyciela.

W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości na podstawie zeznań złożonych przez poszkodowaną H. T. (1), że po zdarzeniu drogowym, wbrew złożonemu oświadczeniu korzystała z innego pojazdu, znajdującego się w posiadaniu jej i jej męża. Nie ulega zatem wątpliwości, że nie potrzebowała samochodu zastępczego. Zdecydowała się na jego najem, za namową przedstawiciela warsztatu naprawczego, będąc przekonaną, że koszty najmu zostaną pokryte przez ubezpieczyciela. H. T. (1) w istocie nie wyraziła żadnego zainteresowania ofertą ubezpieczyciela w zakresie najmu pojazdu zastępczego, nie chciała poznać bliżej jej warunków i nie dokonała oceny, czy oferta którą wybrała lepiej zaspokaja jej potrzeby, czy też może skorzystanie z pojazdu oferowanego przez ubezpieczyciela byłoby wystarczające, a dodatkowo podpisała oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym, zapewniając że nie jest w posiadaniu innego pojazdu. Mając powyższe na uwadze, należało w ocenie Sądu przyjąć, iż poszkodowana pozostając bierną na przedstawioną jej propozycję pozwanego zakładu ubezpieczeń, nie dopełniła obowiązku współdziałania przy minimalizacji szkody, podwyższając wysokość ewentualnego odszkodowania przez wynajęcie pojazdu u podmiotu stosującego znacznie wyższe dobowe stawki najmu pojazdu. Ubezpieczyciel dokonał w toku czynności likwidacyjnych wszystkich czynności, jakie mogły zostać wykonane przy stwierdzonym stopniu współpracy poszkodowanej z pozwanym. To na poszkodowanej spoczywał obowiązek zbadania warunków najmu oferowanego przez towarzystwo ubezpieczeń. W niniejszej sprawie przede wszystkim kluczowe jest, że poszkodowana nie potrzebowała w ogóle pojazdu zastępczego, gdyż posiadała inny samochód, z którego korzystała w okresie od powstania szkody. Powód nie wykazał również, aby w okresie naprawy pojazdu w serwisie poszkodowania H. T. (1) była pozbawiona możliwości korzystania z dotychczas wykorzystywanego pojazdu, co ewentualnie uzasadniałoby skorzystanie w okresie 16 – 20 czerwca 2025 r. z pojazdu zastępczego. Tym samym uznać należy, że roszczenie strony powodowej nie może zostać uwzględnione.

W związku z powyższym Sąd w pkt I wyroku oddalił powództwo w całości.

Zgodnie z art. 98 kpc, strona przegrywająca proces jest zobowiązana zwrócić stronie przeciwnej koszty procesu. Sąd oddalił powództwo w całości, a zatem powód Ł. Z. powinien zwrócić pozwanemu (...) Zakładowi (...) Spółka Akcyjna w C. poniesione przez niego koszty procesu. W związku z powyższym w pkt II wyroku Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na koszty te złożyły się: kwota 900,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwota 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Koszty zastępstwa procesowego ustalone zostały stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, przy uwzględnieniu wskazanej wartości przedmiotu sporu.

Jednocześnie Sąd w pkt III i IV wyroku nakazał Skarbowi Państwa zwrócić stronom niewykorzystane zaliczki ( art. 84 ustawy z dnia 28 lipca 2025 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ).